Әкелер
мен балалар: Отбасындағы түсіністік
пен сенім көпірін қалай сақтаймыз?
Әрбір
адамның өміріндегі ең қауіпсіз, ең жылы
мекен — ол оның отбасы. Алайда, бала
есейіп, жасөспірім шаққа аяқ басқанда,
отбасы ішіндегі қарым-қатынас жиі
сыналады. Ғасырлар бойы жалғасып келе
жатқан «әкелер мен балалар» мәселесі,
яғни үлкен буын мен жас буынның
көзқарастарының қақтығысы бүгінгі
цифрлық заманда жаңа сипатқа ие болды.
Болашақ
журналист ретінде маған адамдар
арасындағы психологиялық байланыстар
мен отбасылық құндылықтар өте жақын.
Мен замандастарымның кейде «мені үйде
ешкім түсінбейді» деп мұңаятынын, ал
ата-аналардың «балам бізден алыстап
кетті» деп уайымдайтынын жиі көремін.
Олай болса, ziatker.kz алаңында отбасылық
жылулықты сақтаудың және екі буын
арасындағы алшақтықты жоюдың негізгі
құпияларын бөлісейік.
Алшақтық
қайдан пайда болады?
Бүгінгі
жасөспірімдер — технологиямен бірге
өскен, ақпаратты тез қабылдайтын еркіндік
сүйгіш буын. Ал ата-аналарымыз басқа
заманның, өзгеше тәрбие мектебінен
өткен жандар. Сондықтан талғамдар, киім
киіну стилі, болашақ мамандықты таңдау
немесе бос уақытты өткізу мәселелерінде
келіспеушіліктердің туындауы — заңды
құбылыс.
Бірақ
мәселе келіспеушілікте емес, сол мәселені
шешу тәсілінде. Көп жағдайда екі тарап
та бір-бірін тыңдаудыбілгенімен, естуді ұмытып
кетеді. Шын мәнінде, ата-ананың кез
келген шектеуінің артында балаға деген
үлкен алаңдаушылық пен қорғау сезімі
тұрады.
«Отбасы
— бұл мінсіз адамдардың бас қосқан жері
емес. Бұл — бір-бірінің кемшіліктерін
кешіре білетін, қолдайтын және бірге
өсетін жандардың мекені».
Отбасында
сенімді қайта қалыптастырудың 4 қадамы
Ата-ана
мен бала арасындағы суықтықты жойып,
жақын достық қарым-қатынас орнату үшін
мынадай өзара қадамдар жасалуы тиіс:
1
Ашық
әңгіме мен сезімдерді білдіру
Open
dialogue
Реніш
пен өкпені ішке сақтамаңыз. Ата-анаңызбен
«Сендер мені түсінбейсіңдер» деп ұрысу
форматында емес, «Маған қазір өте қиын,
маған сіздердің қолдауларыңыз қажет»
деген шынайы сезіммен сөйлесіп көріңіз.
Ата-аналар да баланың жүрегін жылы
сөзбен аша білуі керек.
2
Жеке
кеңістік пен шекараны сыйлау
Personal
boundaries
Жасөспірім
шақта баланың өз әлемі, жеке қызығушылықтары
мен құпиялары пайда болады. Ата-ана
тарапынан баланың бөлмесіне ескертусіз
кірмеу, оның жеке заттарын рұқсатсыз
тексермеу сияқты қарапайым құрмет —
баланың отбасына деген сенімін жүз есе
арттырады.
3
Сын
айтпай тыңдай білу (Эмпатия)
Active
listening
Балаңыз
немесе ата-анаңыз өз мәселесін айтып
келгенде, бірден ақыл айтуға, айыптауға
немесе жазалауға асықпаңыз. Алдымен
оның ішкі күйзелісін түсінуге тырысыңыз.
«Мен семен біргемін, бәрін бірге шешеміз»
деген позиция ең қауіпсіз тірек.
4
Ортақ
отбасылық дәстүрлер құру
Family
rituals
Гаджеттер
мен жұмысты бір сәтке ысырып қойып,
отбасымен сапалы уақыт өткізіңіздер.
Кешкі шай үстіндегі әңгіме, демалыс
күндері бірге серуендеу, үстел ойындарын
ойнау немесе бірлесіп ас дайындау —
отбасының ішкі энергетикалық байланысын
барынша бекемдейді.
Болашақ
журналистің түйіні
Мен,
болашақ журналист ретінде, қоғамның
бақыты отбасының бақытынан басталатынына
сенімдімін. Егер бала өз үйінде қолдау
мен сүйіспеншілікке қанып өссе, ол
сыртқы әлемнің кез келген қиындығына,
мектептегі күйзелістерге (прокрастинация,
буллинг) оңай қарсы тұра алады. Мен өз
ата-анама маған берген еркіндігі мен
шексіз сенімі үшін алғыс айтамын. Дәл
осы сенім мені жауапкершілікті сезінуге
және алға ұмтылуға қанаттандырады.
Қорытынды
Ата-ана
мен бала — бір-біріне қарсы тұратын екі
жақ емес, бұл — бір команда. Ziatker.kz
порталының қадірлі ата-аналары мен
қымбатты замандастарым! Келіңіздер,
арадағы махаббат пен сыйластықты
күнделікті майда-шүйде түсініспеушіліктерге
айырбастамайық. Бір-бірімізге жылылық
сыйлап, отбасымызды ең сенімді қорғаныс
мекеніне айналдырайық!