10-сынып Дүние жүзі тарихы
Ж\м бағыттар ( «Мектеп» баспасы 2019, Авторлары: Р.Р. Кайырбекова,
С.В.Тимченко, З.А.Джандосова)
Әлемнің этникалық картасы:
өткен заманда және қазіргі уақытта
10.2.1.6 -қазіргі кездегі
ассимиляция мен саны аз этностардың жойылып кету себептерін
анықтау;
10.2.1.7 -жаһандану
жағдайындағы этникалық және мәдени лікті сақтаудың маңыздылығын
негіздеу
Тапсырма 1 Түсіп қалған
сөздерді орнына қой Кітаппен жұмыс
Шағын _____________
өкілдерінің өзге күшті әрі мықты этносқа ___________ ассимиляцияға
-бір этносты екінші _____________ сіңіріп алуына соқтырады. Мұндай
жағдайлар ірі____________ , _____________ жиі орын алады, , ондағы
шағын _____________ ірі мемлекет құрушы __________ өздеріне сіңіріп
алады. ____________кезінде ,алдымен шағын ұлттар __________
ұшырайды, үлкен этносқа сіңеді, кейде жаңа _____________
қалыптасады.
Тапсырма 2 Кестені
толтыр
|
Тарих барысында жойылып кеткен
ірілі-ұсақты этностар
|
|
|
Этникалық процестерге кедергі
келтіріп, , өркендеу дәуірін сақтап қалған
аралдар
|
|
Тапсырма 3 ТСН -ны
пайдаланып , анықтамасын жазыңдар
Ерікті
түрде
А
ссимиляция
Еріксіз, мәжбүрлі
түрде
Тапсырма 4 Терминдермен
жұмыс, жаттап ал

Тапсырма 5 Хронологиялық
кесте
|
1970
ж
|
|
|
1982
ж
|
|
|
1990
ж
|
|
|
1993
ж
|
|
|
1995-2004
жж
|
|
|
2005-2014
жж
|
|
|
2007ж 13
қыркүйек
|
|
Тапсырма 6
Талдау
Декларация баптарын
оқушылармен бірге талдау

Дұрыс
жауаптары
Тапсырма 1 Түсіп қалған
сөздерді орнына қой
Шағын этнос өкілдерінің өзге
күшті әрі мықты этносқа бірегейленуі ассимиляцияға -бір этносты
екінші этностың сіңіріп алуына соқтырады. Мұндай жағдайлар ірі
мемлекеттерде , империяларда жиі орын алады, , ондағы шағын
этностарды ірі мемлекет құрушы этностар өздеріне сіңіріп алады.
Ассимиляция кезінде ,алдымен шағын ұлттар маргиналдауға ұшырайды,
үлкен этносқа сіңеді, кейде жаңа этнос
қалыптасады.
Тапсырма 2 Кестені
толтыр
|
Тарих барысында жойылып кеткен
ірілі-ұсақты этностар
|
Сақтар, сарматтар, үйсіндер,
ғұндар, қимақтар, соғдылар
|
|
Этникалық процестерге кедергі
келтіріп, , өркендеу дәуірін сақтап қалған
аралдар
|
Басктар, албандар,
ирокез,
|
Тапсырма 3 ТСН -ны
пайдаланып , анықтамасын жазыңдар
Ерікті түрде
Этникааралық, конфессияаралық неке
нәтижесінде
А
ссимиляция
Еріксіз, мәжбүрлі
түрде Үстемдік етуші билік,
шағын
халықтардың
мәдениетімен
тілін ассимиляцияға
ұшырататын
заңдар шығаруы
мүмкін
Тапсырма 4 Терминдермен
жұмыс, жаттап ал
Депортация-қоныстандыру,
Геноцид-жаппай
жою,
Дискриминация-әділетсіз
қарым-қатынас, құқықтарын шектеу,
Сегрегация-оқшаулау,
аудандарға қоныстандыру