Әлеуметтік жұмыс – бұл адамдарға өмірдегі қиындықтарын шешуге, өмір сүру сапасын жақсартуға және әлеуметтік әділеттілікті қалпына келтіруге бағытталған мамандық. Ол халықтың осал топтарына қолдау көрсетуді, күрделі өмірлік жағдайларға бейімделуге көмектесуді және адам мен қоғам арасындағы байланысты нығайтуды қамтиды. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде (ҚазҰУ-https://farabi.university/) осы саладағы мамандарды дайындау маңызды рөл атқарады, өйткені әлеуметтік жұмыс қоғамның тұрақты дамуының ажырамас бөлігі болып табылады.

Әлеуметтік жұмыс дегеніміз не?

Әлеуметтік жұмыс – бұл әлеуметтану, психология, педагогика және құқық салаларын біріктіретін пәнаралық қызмет. Ол кедейлік, жұмыссыздық, денсаулық сақтау мәселелері, кемсітушілік және әлеуметтік оқшаулау сияқты қиын жағдайларға тап болған адамдарға кәсіби көмек көрсетуді қамтиды. Әлеуметтік жұмыстың маңызды аспектісі – оның этикалық негізі, яғни адам қадір-қасиетін құрметтеу және теңдікке ұмтылу.

Әлеуметтік жұмыс адамдарға не береді?

Әлеуметтік жұмыс адамдарға қиындықтарды жеңуге, өзіне деген сенімділікті арттыруға және әлеуметтік байланыстарды қалпына келтіруге көмектеседі. Мысалы, жетім балаларға көмек көрсету, мүмкіндігі шектеулі жандарды оңалту немесе қиын жағдайға тап болған отбасыларды қолдау қоғамды әділетті әрі біртұтас етеді. Әлеуметтік қызметкерлер азаматтарға білім, денсаулық сақтау, әлеуметтік төлемдерге қол жеткізуге көмектесіп, олардың материалдық және моральдық жағдайын жақсартады.

   Әлеуметтік бағдарламалардың арқасында адамдар өздерін қорғалған және болашаққа сенімді сезіне бастайды. Бұл өз кезегінде әлеуметтік шиеленісті төмендетіп, қоғамдағы қатынастарды үйлесімді етеді.

Әлеуметтік жұмыс не үшін қажет?

Әлеуметтік жұмыстың негізгі міндеті – әлеуметтік тұрақтылықты сақтау. Ол кедейлік, жұмыссыздық, миграция және басқа да әлеуметтік мәселелердің теріс салдарын барынша азайтуға көмектеседі. Әлеуметтік жұмыс келесілер үшін қажет:

• Халықтың осал топтарының құқықтарын қорғау.

• Ресурстар мен мүмкіндіктерге қол жеткізуді қамтамасыз ету.

• Қоғамдағы әлеуметтік жауапкершілік пен сананы арттыру.

Қазіргі жаһандану және урбанизация жағдайында әлеуметтік жұмыстың маңызы артып келеді. Ол дәстүрлі әлеуметтік байланыстардың үзілуіне байланысты кедергілерді жеңуге көмектесіп, инклюзивті қоғамның негізін қалайды.

Әлеуметтік жұмыстың құндылығы мен мақсаты?

Әлеуметтік жұмыстың құндылығы оның гуманистік табиғатында. Бұл қызмет ең алдымен адамды, оның құқықтарын, қадір-қасиеті мен әл-ауқатын бірінші орынға қояды. Негізгі құндылықтардың бірі – әділетсіздік пен кемсітушіліктен осал және маргиналды топтарды қорғау.

     Әлеуметтік жұмыстың мақсаты – әрбір адамға өмірлік жағдайларына қарамастан, өз әлеуетін жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жағдай жасау. Ол үшін әлеуметтік қызметкерлер тікелей көмек көрсетіп қана қоймай, әлеуметтік мәселелердің алдын алу жұмыстарымен айналысады, ұзақ мерзімді өзгерістерге бағытталған бағдарламаларды әзірлейді және жүзеге асырады.

ҚазҰУ-дағы әлеуметтік жұмыс?

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті әлеуметтік жұмыс саласында жоғары білікті мамандарды дайындауға ерекше көңіл бөледі. Мұнда қоғам мәселелерін тиімді шешетін, әлеуметтік көмекке инновациялық тәсілдерді әзірлейтін және осы салада ғылыми зерттеулер жүргізетін болашақ мамандар оқытылады.

Неліктен әлеуметтік жұмысты оқу және жұмыс ретінде таңдау керек?

Мамандықтың маңыздылығы

Әлеуметтік қызметкерлер қоғамда маңызды рөл атқарады, адамдарға өмірлік қиындықтарды жеңуге көмектеседі. Әлеуметтік қызметкерлер қызметтерінің бағыты:

• Халықтың осал топтарына (жетім балалар, қарттар, мүмкіндігі шектеулі жандар) қолдау көрсету.

• Кедейлік, жұмыссыздық, тұрмыстық зорлық-зомбылық сияқты әлеуметтік мәселелерді шешу.

• Әділеттілікті қалпына келтіру және адамның құқықтарын қорғау.

• Әлеуметтік жұмыс арқылы сіз адамдардың өмірін жақсарту мен қоғамның жалпы әл-ауқатын арттыруға өз үлесіңізді қоса аласыз.

Мамандықтың сұранысқа ие болуы:

Әлеуметтік қызметкерлерге деген сұраныс жыл сайын артып келеді. Қазақстанды қоса алғанда, көптеген елдерде халықты қолдауға бағытталған әлеуметтік бағдарламалар дамуда. Бұл мамандықты тұрақты әрі болашағы бар етеді. Сіз жұмыс істей алатын салалар:

• Мемлекеттік мекемелер (әкімдіктер, әлеуметтік қорғау қызметтері).

• Үкіметтік емес ұйымдар (қорлар, үкіметтік емес ұйымдар).

• Әлеуметтік жобаларды жүзеге асыратын жеке компаниялар.

Адамдарға көмектесу мүмкіндігі:

Әлеуметтік жұмыс адамдардың өміріне тікелей әсер етуге мүмкіндік береді. Бұл жай ғана жұмыс емес, бұл қиын жағдайға тап болғандарға қолдау көрсету, қоғамға пайдалы болу мүмкіндігі. Бұл мамандық шынайы көмек көрсетуді және өзіңізді қажет сезінуді қалайтындарға арналған.

Қоғамның дамуына қосқан үлес:

Әлеуметтік жұмыс саласында еңбек ете отырып, сіз әділетті және үйлесімді қоғам құруға атсалысасыз. Сіз теңсіздік, кедейлік және кемсітушілік сияқты жаһандық мәселелерді шешуге қатысып, өз еліңіздің өмір сүру сапасын жақсартуға көмектесесіз.

    Қорытындылай келе, әлеуметтік жұмысты таңдау – бұл тек мамандықты ғана емес, сонымен қатар өмірлік жолды таңдау. Бұл қоғамды әділетті әрі үйлесімді етуге бағытталған миссия. Оның құндылығы – көмекке мұқтаж адамдарды қолдау және гуманизм, теңдік пен әлеуметтік жауапкершілік негізінде қоғамның дамуына ықпал ету.

Жетекші: Сарыбаева Индира

Әлеуметтік жұмыс 2-курс: Жұбатқанова Сара