Алгоритм әзірлеу – информатика пәнінің негізгі тірегі

Түркістан қаласы
С.Сейфуллин атындағы №4 мектеп-лицейінің
информатика пәні мұғалімі
Мусаева Мария Алтинбековна

АННОТАЦИЯ
Бұл мақалада алгоритм әзірлеудің мәні, оның информатика пәніндегі орны және оқушылардың логикалық ойлау қабілетін қалыптастырудағы маңызы жан-жақты қарастырылады. Алгоритм құру арқылы оқушылардың мәселені жүйелі түрде шешу дағдылары дамып, программалау негіздерін меңгеруге мүмкіндік туады. Сонымен қатар алгоритмдік ойлауды дамытуда қолданылатын тиімді оқыту әдістері сипатталады.

ТҮЙІН СӨЗДЕР
Алгоритм, алгоритм әзірлеу, логикалық ойлау, программалау, информатика, цифрлық сауаттылық.

КІРІСПЕ
Қазіргі ақпараттық қоғамда алгоритмдік ойлау адам қызметінің барлық саласында маңызды рөл атқарады. Күнделікті өмірдегі қарапайым әрекеттерден бастап, күрделі технологиялық процестердің барлығы белгілі бір алгоритмге негізделеді. Сондықтан мектептегі информатика пәнінде алгоритм әзірлеу тақырыбы ерекше мәнге ие. Алгоритм ұғымын дұрыс түсінген оқушы кез келген мәселені кезең-кезеңімен талдап, тиімді шешім қабылдай алады.

Алгоритмдік ойлау – ХХІ ғасырдың негізгі дағдыларының бірі. Ол оқушылардың логикалық, сыни және шығармашылық ойлау қабілеттерін дамытады.

НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Алгоритм – белгілі бір мақсатқа жету үшін орындалатын нақты әрі реттелген әрекеттер жиынтығы. Информатика курсында алгоритмдер сызықтық, тармақталған және циклдік болып үш негізгі түрге бөлінеді. Сызықтық алгоритмдер әрекеттердің бірінен кейін бірі орындалуымен сипатталса, тармақталған алгоритмдер шартқа байланысты әртүрлі бағытта жүзеге асады. Ал циклдік алгоритмдер қайталанатын әрекеттерді орындауға арналған.

Алгоритм әзірлеу оқушыларды дәлдікке, ұқыптылыққа және жауапкершілікке тәрбиелейді. Сабақ барысында алгоритмді сөздік сипаттау, блок-схема арқылы бейнелеу және программалау тілінде жазу әдістері қолданылады. Әсіресе визуалды программалау ортасы – Scratch бағдарламасы оқушыларға алгоритмдік құрылымдарды жеңіл әрі қызықты түрде меңгеруге мүмкіндік береді.

Алгоритмдік тапсырмаларды өмірмен байланыстыра отырып орындау оқушының пәнге деген қызығушылығын арттырады. Мысалы, күн тәртібін жоспарлау, ас дайындау, мектепке дайындалу сияқты әрекеттерді алгоритм ретінде құрастыру арқылы оқушылар алгоритм ұғымын терең түсінеді.

Сонымен қатар алгоритм әзірлеу оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытып, өз ойларын нақты әрі түсінікті түрде жеткізуге үйретеді. Бұл дағдылар болашақта программалау, инженерия, робототехника сияқты салаларды меңгеруге негіз болады.

ҚОРЫТЫНДЫ
Қорытындылай келе, алгоритм әзірлеу – информатика пәнінің негізгі тірегі болып табылады. Ол оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамытып қана қоймай, олардың өмірлік мәселелерді шешу дағдыларын қалыптастырады. Алгоритмдік ойлауды меңгерген оқушы заманауи қоғамда өз орнын таба алатын бәсекеге қабілетті тұлғаға айналады.

Алгоритм әзірлеуді жүйелі, түсінікті және креативті түрде оқыту – бүгінгі білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беру стандарты.
2. Информатика пәнін оқыту әдістемесі. – Астана, 2021.
3. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар негіздері. – Алматы, 2022.