«Алгоритмдеу және программалау» бөлімі бойынша тоқсандық жиынтық бағалау 10 сынып ЖМБ

Сынып____ Оқушының аты-жөні_________________ Күні____________

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«Алгоритмдеу және программалау» бөлімі бойынша тоқсандық жиынтық бағалау 10 сынып ЖМБ

Оқу мақсаты	10.5.1.1 функциялар мен процедураларды пайдаланып бағдарламалау тілінде код жазу 10.5.1.2 жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану 10.5.1.3 Ақпаратты оқу және жазу үшін файлдарды пайдалану
Бағалау критерийі	1. Функциялар мен процедураларды пайдаланып бағдарламалау тілінде код жазу (5 балл) 2. Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану (5 балл) 3. Ақпаратты оқу және жазу үшін файлдарды пайдалану (5 балл) 4. Практикалық есептерді шешу үшін сұрыптау алгоритмдерін іске асыру (5 балл) 5. Практикалық есептерді шешу үшін графтардағы алгоритмдерді іске асыру (5 балл) 6. Жалпы есеп (Қосымша есеп) (5 балл)
Ойлау дағды деңгейі	Жоғары қолдану деңгейі
Орындау уақыты Жалпы	40 минут 25 балл

1. Функциялар мен процедураларды пайдаланып бағдарламалау тілінде код жазу (5 балл)

Т апсырма 1: Қолданушыдан екі санды қабылдап, олардың қосындысы мен көбейтіндісін есептейтін бағдарлама жазыңыз.

Бағалау критерийі:

• Функциялар дұрыс жазылған (қосынды мен көбейтінді есептейді).

• Функциялар мен процедуралар дұрыс пайдаланылады.

Дескриптор:

• Қосынды және көбейтінді есептейтін функциялар дұрыс жұмыс істейді.

• Нәтижелер экранға дұрыс шығарылады.

2. Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану (5 балл)

Т апсырма 2: Қолданушыдан мәтін енгізуді сұраңыз және сол мәтінді кері тәртіпте шығарыңыз.

Бағалау критерийі:

• Жолды кері шығаратын функция дұрыс жазылған.

• Процедура нәтижені дұрыс экранға шығарады.

Дескриптор:

• Жолды кері шығаратын функция дұрыс жұмыс істейді.

• Нәтиже нақты әрі дұрыс экранға шығарылады.

3. Ақпаратты оқу және жазу үшін файлдарды пайдалану (5 балл)

Т апсырма 3: Қолданушыдан мәтін енгізу арқылы оны "file.txt" файлына жазып, кейін сол файлды оқып, мәтінді экранға шығарыңыз.

Бағалау критерийі:

• Файлға жазу және оқу дұрыс орындалады.

• Файлмен жұмыс істеу кезінде қателер болмауы керек.

Дескриптор:

• Файлға мәтін жазу және оқуды дұрыс орындайды.

• Код дұрыс құрылымдалған, функционалдық қателер жоқ.

4. Практикалық есептерді шешу үшін сұрыптау алгоритмдерін іске асыру (5 балл)

Т апсырма 4: Қолданушыдан бүтін сандар тізімін енгізуді сұрап, Bubblesort алгоритмімен сұрыптаңыз.

Бағалау критерийі:

• Сұрыптау алгоритмі дұрыс орындалады.

• Нәтижелер дұрыс шығарылады.

Дескриптор:

• Сұрыптау алгоритмі дұрыс жұмыс істейді.

• Нәтиже дұрыс сұрыпталған тізім ретінде экранға шығарылады.

5. Практикалық есептерді шешу үшін графтардағы алгоритмдерді іске асыру (5 балл)

Т апсырма 5: Графтың ең қысқа жолын табатын алгоритмді (мысалы, Dijkstra) іске асырыңыз.

Бағалау критерийі:

• Графты дұрыс енгізу және ең қысқа жолды табу алгоритмі іске асырылады.

• Нәтиже дұрыс есептеліп, экранға шығарылады.

Дескриптор:

• Графтың ең қысқа жолы дұрыс есептеледі.

• Алгоритмнің жұмысын көрсететін нәтижелер нақты беріледі.

6. Жалпы есеп (Қосымша есеп) (5 балл)

Т апсырма 6: Бүтін сандар тізімін енгізіп, олардың қосындысы мен орташа мәнін есептейтін бағдарлама жазыңыз.

Бағалау критерийі:

• Тізімнің қосындысы және орташа мәні дұрыс есептеледі.

• Нәтиже экранға дұрыс шығарылады.

Дескриптор:

• Қосынды және орташа мән дұрыс есептеледі.

• Нәтижелер дұрыс шығарылады.

Жалпы бағалау

№ тапсырма	Бағалау критерийі	Балл
1	Функциялар мен процедураларды пайдалану	5
2	Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану	5
3	Файлмен жұмыс істеу (оқу және жазу)	5
4	Сұрыптау алгоритмдерінің дұрыстығы	5
5	Графтағы алгоритмдерді іске асыру	5
6	Жалпы есептің дұрыстығы	5
Барлығы		25

Бұл тапсырмаларды орындау арқылы оқушылардың бағдарламалау дағдыларын тексеруге болады. Әрбір тапсырма нақты бір тақырыпты қамтиды және оқу мақсаттарына сай келеді.

Жауап кілттері

тапсырмалардың жауаптары:

1. Функциялар мен процедураларды пайдаланып бағдарламалау тілінде код жазу (5 балл)

Тапсырма 1:
Қолданушыдан екі санды қабылдап, олардың қосындысы мен көбейтіндісін есептейтін бағдарлама жазыңыз.

Жауап:

# Функциялардың анықтамалары

def addNumbers(a, b):

return a + b

def multiplyNumbers(a, b):

return a * b

def printResults(sum_result, product_result):

print(f"Қосынды: {sum_result}")

print(f"Көбейтінді: {product_result}")

# Қолданушыдан енгізу

a = float(input("Бірінші санды енгізіңіз: "))

b = float(input("Екінші санды енгізіңіз: "))

# Функцияларды қолдану

sum_result = addNumbers(a, b)

product_result = multiplyNumbers(a, b)

# Нәтижені шығару

printResults(sum_result, product_result)

Нәтиже: Қолданушы екі санды енгізген соң, бағдарлама олардың қосындысын және көбейтіндісін есептеп, экранға шығарады.

2. Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану (5 балл)

Тапсырма 2:
Қолданушыдан мәтін енгізуді сұраңыз және сол мәтінді кері тәртіпте шығарыңыз.

Жауап:

# Жолды кері шығару функциясы

def reverseString(s):

return s[::-1]

# Қолданушыдан мәтін енгізу

text = input("Мәтін енгізіңіз: ")

# Мәтінді кері шығару

reversed_text = reverseString(text)

# Нәтижені шығару

print(f"Кері тәртіпте: {reversed_text}")

Нәтиже: Енгізілген мәтін кері тәртіпте экранға шығарылады.

3. Ақпаратты оқу және жазу үшін файлдарды пайдалану (5 балл)

Тапсырма 3:
Қолданушыдан мәтін енгізу арқылы оны "file.txt" файлына жазып, кейін сол файлды оқып, мәтінді экранға шығарыңыз.

Жауап:

# Файлға жазу

def writeToFile(text):

with open("file.txt", "w") as file:

file.write(text)

# Файлдан оқу

def readFromFile():

with open("file.txt", "r") as file:

return file.read()

# Қолданушыдан мәтін енгізу

text = input("Мәтін енгізіңіз: ")

# Мәтінді файлға жазу

writeToFile(text)

# Файлдан мәтінді оқу және экранға шығару

file_content = readFromFile()

print(f"Файлдағы мәтін: {file_content}")

Нәтиже: Қолданушы енгізген мәтін файлға жазылып, кейін сол мәтін қайтадан оқылып, экранға шығарылады.

4. Практикалық есептерді шешу үшін сұрыптау алгоритмдерін іске асыру (5 балл)

Тапсырма 4:
Қолданушыдан бүтін сандар тізімін енгізуді сұрап, Bubblesort алгоритмімен сұрыптаңыз.

Жауап:

# Bubblesort алгоритмі

def bubbleSort(arr):

n = len(arr)

for i in range(n):

for j in range(0, n-i-1):

if arr[j] > arr[j+1]:

arr[j], arr[j+1] = arr[j+1], arr[j]

# Қолданушыдан сандар тізімін енгізу

numbers = list(map(int, input("Сандар тізімін енгізіңіз (бос орынмен бөлінген): ").split()))

# Сұрыптау

bubbleSort(numbers)

# Нәтижені шығару

print("Сұрыпталған тізім:", numbers)

Нәтиже: Қолданушы енгізген сандар тізімі сұрыпталып, экранға шығарылады.

5. Практикалық есептерді шешу үшін графтардағы алгоритмдерді іске асыру (5 балл)

Тапсырма 5:
Графтың ең қысқа жолын табатын алгоритмді (мысалы, Dijkstra) іске асырыңыз.

Жауап:

import heapq

# Dijkstra алгоритмі

def dijkstra(graph, start):

# Қашықтықтардың бастапқы мәндері

distances = {node: float('inf') for node in graph}

distances[start] = 0

# Алдыңғы нодалар

pq = [(0, start)]

while pq:

current_distance, current_node = heapq.heappop(pq)

if current_distance > distances[current_node]:

continue

for neighbor, weight in graph[current_node]:

distance = current_distance + weight

if distance < distances[neighbor]:

distances[neighbor] = distance

heapq.heappush(pq, (distance, neighbor))

return distances

# Графты енгізу

graph = {

'A': [('B', 1), ('C', 4)],

'B': [('A', 1), ('C', 2), ('D', 5)],

'C': [('A', 4), ('B', 2), ('D', 1)],

'D': [('B', 5), ('C', 1)],

}

# Қолданушыдан бастапқы түйінді енгізу

start_node = input("Бастапқы түйінді енгізіңіз (A, B, C, D): ")

# Ең қысқа жолдарды табу

shortest_paths = dijkstra(graph, start_node)

# Нәтижені шығару

print("Ең қысқа жолдар:", shortest_paths)

Нәтиже: Қолданушы енгізген бастапқы түйіннен басқа түйіндерге дейінгі ең қысқа жолдар экранға шығарылады.

6. Жалпы есеп (Қосымша есеп) (5 балл)

Тапсырма 6:
Бүтін сандар тізімін енгізіп, олардың қосындысы мен орташа мәнін есептейтін бағдарлама жазыңыз.

Жауап:

# Қосынды және орташа мәнді есептеу функциясы

def calculate_sum_and_average(numbers):

total_sum = sum(numbers)

average = total_sum / len(numbers) if numbers else 0

return total_sum, average

# Қолданушыдан сандар тізімін енгізу

numbers = list(map(int, input("Сандар тізімін енгізіңіз (бос орынмен бөлінген): ").split()))

# Қосынды мен орташа мәнді есептеу

total_sum, average = calculate_sum_and_average(numbers)

# Нәтижені шығару

print(f"Қосынды: {total_sum}")

print(f"Орташа мән: {average}")

Нәтиже: Қолданушы енгізген сандардың қосындысы мен орташа мәні экранға шығарылады.

Жалпы бағалау

№ тапсырма	Бағалау критерийі	Балл
1	Функциялар мен процедураларды пайдалану	5
2	Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану	5
3	Файлмен жұмыс істеу (оқу және жазу)	5
4	Сұрыптау алгоритмдерінің дұрыстығы	5
5	Графтағы алгоритмдерді іске асыру	5
6	Жалпы есептің дұрыстығы	5
Барлығы		25

Бұл тапсырмалардың барлық жауаптары Python тілінде жазылған. Жауаптар оқу мақсаттары мен бағалау критерийлеріне сай келеді.