Алкандардың табиғатта кездесуі мен алынуы-11 сынып

Мұғалімнің аты-жөні

Жубанышева Шолпан Ізғалиқызы

№16 Д.Жазықбеав атындағы мектеп

Сыныбы

11 а (ЖМБ)

№11 сабақ

Күні:8.10

Сабақтың тақырыбы:

Алкандардың табиғатта кездесуі мен алынуы

Сілтеме:

 Химия. Жалпы білім беретін мектептің 11-сыныбына арналған оқулық /Н. Нұрахметов, Ә.Темірболатова, Р.Жұмаділова, С.Әлімжанова - Алматы: «Мектеп»2015. Химия. Әдістемелік нұсқау/Н.Нұрахметов, К. Жексембина, К.Сарманова. - Алматы: «Мектеп»

Мақсаты:

Алкандардың табиғатта кездесуі және алыну жолдары жайлы түсінік қалыптастыру

Сабақтың міндеттері

а) өз ойларын еркін айтып, бір-бірінің пікірін тыңдайды.

ә) ұжымдаса бірлесіп жұмыс істейді.

Күтілетін нәтижелер

- Алкандардың алыну жолдарын меңгереді, табиғатта кездесуінен хабардар болады
- жоғары дәрежелі сұрақтарға барлығы жауап бере алады; 
-бір бірін тыңдай отырып, бір біріне баға бере алады; 
-бір біріне ашық сұрақтар қоя алады;

Түйінді идеялар

Табиғатта көп араған көмірсутектердің алыну жолдарын меңгеруі

7 модульдің қолданылуы

АКТ”, Диалогтік оқыту, “Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер”, “Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау, “Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету”, “Оқытуды басқару және көшбасшылық”.

Сабақтың түрі

 Жаңа білім беру, жинақтау сабағы.

Сабақтың типтері:

Жаңа сабақты меңгерту.

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

Миға шабуыл, Жигсо, Ыстық орындық, ББҮ стратегиясы, топтық жұмыс, оқулықпен жұмыс, жеке жұмыс

Қолданылатын ресурстар

Флипчарт, маркерлер, тақта, стикерлер, тест сұрақтары, тараптама материалдар(сұрақ-жауап)

Пәнаралық байланыс

Биология, география, тарих, қазақ әдебиеті. 

Сабақ барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті. Блум таксономиясы бойынша

Оқушының іс-әрекеті

Ұйымдастыру кезеңі

Тренинг 3 мин

Сәлемдесемін. Сыныптағы оқушылардың келген-келмегендерін түгелдеймін.Топқа бөлдіремін. Қалай отыратындығын түсіндіремін. Сәлемдесу.Топқа бөлу. Топқа бөлу үшін оқушыларды санатамын. Яғни 1,2,3-топқа бөлінеді.

Мұғаліммен сәлемдеседі. Бір-біріне жылы сөздер айтады. Оқушылар шеңбер болып 1,2,3 деп санап топқа бөлінеді.

Білу

Қызығушылықты ояту

Миға шабуыл

«Ыстық орындық» үй тапсырмасы бойынша сұрақтар беріледі

7 мин

Интерактивті тақтадағы сұрақтарға оқушылардың кезекпен жауап беруі сұралады.

І-тапсырма. Жабық және ашық сұрақтар: 1.Алкандар немесе қаныққан көмірсутектер деп қандай көмірсутектер ді айтады? Мысалдар келтіріңдер. 2.Гомологтар, мысалдар арқылы түсіндіріңдер. 3.Алкандардың гибридтенуінің қандай түрі болатынын және осындай гибридтенудің қалай жүретінін түсіндіріп, сызып көрсетіңдер. 4. Метан молекуласы құрылысының ерекшелігі неде? 5. Метан молекуласындағы байланыстың берік болу себебі неде? 6. Изомерлер, гомологтар деп қандай заттарды атайды? 7. Қаныққан көмірсутектерге қандай изомерлер тән?

Оқушылар интерактивті тақтадағы сұрақтарға топ мүшелері кезектесіп жауап береді. Оқушылар еске түсіреді, талдайды.

Әр оқушы жеке жеке жауап береді.

Түсіну.

Жаңа сабақ

Жигсо

Постермен тақырыпты қорғау 10 мин

II. Мағынаны ажырату кезеңі  Жаңа ұғымды меңгерту. Топтық жұмыс. Осы көрстелген жаңа тақырыпты оқушыларға жинақтау үшін жаңа материалдарға байланысты ресурстар беру, өз беттерінше дайындық жасату.Кітаппен жұмыс жасату Постер арқылы тақырыптарын қорғату. 1-топ. Алкандардың табиғатта кездесуі 2-топ. Алкандарды өнеркәсіпте алу. 3-топ. Метанды зертханада алу.

Оқушылардың өз беттерімен тақырыпты оқып, постер арқылы бар білімдерін топпен талқылап, қорғайды.

Қолдану

Топтық жұмыс 5 мин

Білімдерін тапсырма орындау барысында тиімді пайдалану (оқулықта берілген жаттығулар бойынша жұмыс жасау) Топтық тапсырмалар №2 №3 №4 Теориялық білімдерін практика барысында пайдалана біледі

Талдау:

Жеке жұмыс

7 мин

Талдау. Теориялық білімді зерделеу 1.Массасы 180г натрий ацетатын массасы 80г құрғақ натрий гидроксидімен балқытқанда түзілетін метанның шығымы 80% болса, қанша метан алынды? 180г 80г 80% СНCOONa + NaOH → CH₄ + Na₂CO₃ 82 40 16 v(СНCOONa) = 2,195 v(NaOH) = 2 80г – xг 32г – 100 % 40г – 16г x г – 80 % x = 32г x = 25,6 г

2.Шығымы 90% массасы 344г гексан алу үшін неше грамм металл натрий және пропилхлорид керек? xг xг 344г 2С₃H₇Cl + 2Na → C₆H₁₄ + 2NaCl 157 46 86 x = 344 x 90 / 100 = 309,6г 86г – 46 г 86г – 157г 309,6г – xг 309,6 г – x г x = 165,6 г x = 565,2 г

3. Сутегі бойынша тығыздығы 22 болатын қаныққан көмірсутек жанғанда 1,82г көмірқышқыл газы және 0,72г су түзілсе оның формуласы қандай? Білімдерін зерделей отырып, сандық есептерді шешеді M = 22 x2 = 44 1,82 – x 0,72 – x 0,5/12 : 0,04/1 = 0,04 : 0,04 44 – 12 18 – 1 = 1 : 1 СН x = 0,5 x = 0,04 44/13 = 3 C₃H₈

Оқушылармен жұптық жұмыс жүргізіледі, дәптерлеріне орындайды

Жинақтау

Тест

5 мин

1-НҰСҚА
1. Бутлеровтың химиялық құрылыс теориясын ашқан жылы
А)1861 В)1862 С)1961 Д)1962 Е)1865
2. Метанның кеңістіктегі пішіні
А)куб B)сфера C)тетраэдр Д)октаэдр Е)квадрат
3. Изомерлер дегеніміз
А)құрамы бірдей құрылысы әртүрлі заттар B)қаныққан көмірсутектер
C)органикалық заттар Д)бейорганикалық заттар Е)қанықпаған көмірсутектер
4. Бутанның формуласы
А) C₅Н₁₂ B) C₅Н₁₀ C) C₅Н₁₁ Д) C₆Н₁₂ Е) C₄Н₁₀
5. Гомологтар - дегеніміз: 
А) құрамы және құрылысы ұқсас, бірақ бір немесе бірнеше СН₂ –тобында айырмашылығы бар заттар.
В) бірнеше буындардан түзілетін макромолекулалар
С) құрамы бірдеі, бірақ құрылысы әртүрлі заттар
Д) жалғыз электроннан тұратын бөлшектер Е) дұрыс жауап жоқ
6. Барлық органикалық қосылыстардағы көміртегінің валенттілігі нешеге тең
А)4 B)2 C)3 Д)1 Е)2 және 4
7. Сутектік байланысты қалай белгілейді:
А) нүктелермен; В) бағдаршамен; С) үш нүктемен; Д) пунктирмен; Е) әріптермен ІІ - нұсқа
1. Органикалық химия дегеніміз
А) оттегі қосылыстарының химиясы В) көміртегі қосылыстарының химиясы
С) хлор қосылыстарының химиясы Д) бром қосылыстарының химиясы
Е) сутегі қосылыстарының химиясы
2. Сутегін бөліп алу реакциясы қалай аталады
А)хлорлау В)дегидрлеу С)гидрлеу Д)галогендеу Е)тотығу
3. Алкандар дегеніміз
А)құрамы бірдей құрылысы әртүрлі заттар B)қаныққан көмірсутектер
C)органикалық заттар Д)бейорганикалық заттар Е)қанықпаған көмірсутектер
4. Бутенның формуласы
А)C₄Н₁₂ В)С₅Н₁₀ С)C₄Н₁₁ Д)C₆Н₁₂ Е)C₄Н₈
5. Радикалдар - дегеніміз: 
А) құрамы және құрылысы ұқсас, бірақ бір немесе бірнеше СН₂ –тобында айырмашылығы бар заттар.
В) бірнеше буындардан түзілетін макромолекулалар
С) құрамы бірдеі, бірақ құрылысы әртүрлі заттар
Д) жалғыз электроннан тұратын бөлшектер Е) дұрыс жауап жоқ
6. Пропиленнің полимерленуінен түзілетін зат
А)полиэтилен В)полипропилен С)полибутилен Д)полипентилен Е)полигексилен
7. Байланысты қалай белгілейді:
А) грек әрпімен; В)бағдаршамен; С)нүктемен; Д)пунктирмен; Е) әріптермен

Бағалау

Әр топқа бағалау парақтарын тарату, бағалау шкаласын тақтаға ілу керек

Әр топ бағалау парақшасын өздерін бағалайды

Кері байланыс. «Мен тыңдағым келеді » әдісін пайдаланып, оқушылардың ой пікірін білу 3 мин

Мұғалім 1-топтан ойын тыңдағысы келген 1 оқушыға қалпақ кигізеді, ол өз ойын айтып келесі топтан кімді тыңдағысы келеді сол оқушыға қалпақты кигізеді

Оқушылар кері байланыс арқылы өздерінің сабақтан алған әсерлерін, ұсыныс, тілектерін жазады.

Үйге тапсырма

Қайталау §2.3