Алтын адам

Білім беру ұйымының атауы

С.Ерубаев ЖББМ

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

5.2.Сақтар

Педагогтің аты-жөні:

Иса Раушан Зұлпыхарқызы

Күні:

20.12.2024

Сынып: 5

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Алтын адам» археологиялық олжасы.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

5.2.3.1 қазақстандық ғалымдардың археологиялық жаңалықтарын білу

5.2.2.4 Есік обасынан табылған «Алтын адам» археологиялық олжасының ерекшеліктерін анықтау

Сабақтың мақсаты

- Қазақстандықғалымның археологиялық жаңалықтары негізіндегі мәліметтермен танысады, маңыздылығын түсінеді

- Есік обасынан табылған «Алтын адам» кім болғандығын анықтайды

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

Өткен білімді еске түсіру

5 минут

Ұйымдастыру сәті. Ой шақыру

Оқушылармен амандасу

Үй тапсырмасын Wordwall қосымшасы арқылы сұраймын

1. Сақтар туралы дерек қалдырған грек авторы:
Герадот 
2.Парсы жазбаларындағы "сақ" сөзінің мағынасы:
Құдіретті еркектер
3. Ежелгі грек авторларының сақтарды атауы: Азиялық скифтер 
4. Ежелгі грек авторы Герадоттың сақтарды атауы:
Массагет 

5. Сақтар туралы "дұшпанға-қатал, досқа-адал"  деп баяндайтын: грек авторлары 
6. Сақ әйелдері туралы "ержүрек келеді, соғыс қаупі төнгенде ерлеріне көмектеседі" деп баяндайтын грек авторы: Ктесий
7. Сақ қоғамындағы тайпалар мен рулар арасындағы даулы мәселелерді шешті:
Тайпа көсемі 
 8. Сақ қоғамындағы  адамдар тобы:
Жауынгерлер, абыздар, малшылар мен егіншілер
 9. Сақ жауынгерлерінің ежелгі үнді-иран тіліндегі атауы:
"Арбада тұрғандар" 

10. Сақ қоғамындағы абыздардың танымал белгісі:
Тостаған мен ерекше бас киімі 

Сабақтың тақырыбын ашумақсатында оқушыларға суреттер жинағын ұсынамын.

Суреттен не көріп отырсыздар?

- Алтын адам туралы естулерің барма?

-Қазақстанның қай қаласында бұл мүсін көрініс табады?

Тақырыпты ашу мақсатында келесі видео көрсетіледі

Сәлемдеседі

Білім алушылар сұрақтарға жауап береді

Білім алушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

Мадақтау

Әрбір дұрыс жауапқа 1 ұпай

Дескриптор

-Сақтар туралы сипаттайды

-Сақтар туралы деректерді атайды

-Сақ қоғамын сипаттайды

Иньтерактивті тақта

Есік обасында жүргізілген археологиялық қазба жұмыстары бейнеленген ғаламтордан алынған фотосуреттер,

Сабақтың ортасы

5 минут

5 минут

10 минут

5 минут

Видео көру барысында оқушылардың келесі сұрақтар төңірегінде тапсырмалар орындатамын

1. тапсырма Ол Не? Бұл кім? Wordwall қосымшасы арқылы тапсырма

2. 2 тапсырма Карталар сөйлейді Wordwall қосымшасы арқылы

• “Алтын адам” 1970 ж Есік қорғанынан табылды

• 1999 ж “Алтын адам” Аралтөбеден табылды

• “Алтын адам” 2003 ж Шілікті қорғанындағы Байгетөбеден табылды

• 2010 ж Қарқаралы өңіріндегі Талды қорымынан табылды

• 2012 ж “Алтын адам” Тақсай обасынан табылды

3-тапсырма . Топтық жұмыс

1 топ

Бос орындарға керекті сөздерді орналастыр.

Алтын киімді сақ жауынгерінің денесін ---------- жылы Жетісу жеріндегі Есік қорғанынан археолог ---------------------- тапты. Зерттеушілердің пікірі бойынша «Алтын адам» ------------------------------------- жатады. Оның жасы –----------------- бойы ----------------- деген болжам айтылды.

Керекті сөздер: К. Ақышев,165 см,б.з.б.VI-V ғ ,1979 жылы,19-20,17-18, 1969 жылы,К. Байпақов, 175 см

2-топ

«Алтын адамның» баскиімін кластер арқылы сипатта.

1. Биіктігі – 70 см шамасында.

2. Әшекей саны – 150-ге жуық.

3. Баскиімнің ең ұшында арқардың алтын бейнесі орналасқан.

4. Баскиімнің пішіні – шошақ төбелі

5. Баскиімдегі жебе саны – 4

6. Баскиімдегі әшекейлер орналасуына қарай көк әлемі, жер әлемі, жерасты әлемі

болып үш бөлікке бөлінді.

3-топ

«Алтын адам» жанынан табылған заттарды тап.

Екі алтын жүзік

Қанжар (ақинақ)

Күміс тостаған

Ұзын семсер

Жылқы сүйектері

Алтын тәж

4. Сабақты қорытындылау

MOZAIK қосымшасы арқылы 3D форматында “Алтын адам” бейнесін көрсетемін, тапсырма орындатамын

Бұл тапсырма арқылы оқушылар қазақстандық ғалымдардың археологиялық жаңалықтарын біледі

Деректермен жұмыс жасап, археологтардың жаңалықтары туралы мәлімет жинап, кестені толтырады

.

Топпен жұмыс жасайды

Білім алушылар бұл тапсырманы Mozaik қосымшасын

да орындайды

Дескриптор

-Суреттердің мәнін ашады

Дескриптор

“Алтын адам”

табылған

Жерін анықтайды

Дескрипторы:

1.Тиісті мәліметті орнына қойып, Алтын адамның табылған уақытын, зерттеген археолог ғалымды біледі.

2.Алтын адамның қай дәуірге жататынын анықтайды.

3. Алтын адамның жасына, бойына сипаттама береді.

Дескриптор

Бас киімге сипаттама береді

“Алтын адам” жанынан табылған заттарды анықтайды

Сақ ханзадасының киімін сипаттайды

Ақпараттық мәтін

Суреттер

Кесте

Археологиялық заттар суреттері

Үлестірмелі қағаздар

Сабақтың соңы

5 минут

Үйге тапсырма

«Алтын адам» - сақ патшасы» тақырыбына әңгіме жазу

«Сен қалай ойлайсың?» Қиял – ғажайып әңгіме құру.
Тірек сұрақтар:
1. Алтын адам қандай жауынгер болды?
2. Ол не үшін күресті?
3. Қалай қаза тапты?
4. Ол халқының мақтанышы бола алды ма?
5. Оны неге мұражайға қойды?

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенділігіне қарай 1-10 балдық шкала бойынша бағалайды.

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Бағдаршам әдісі арқылы кері байланыс аламын

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект