Оқу іс- әрекетінің қызметі

Тәрбиешінің іс - әрекеті

Балалардың іс – әрекеті

Мотивациялық - қозғаушылық

- Сәлеметсіздер ме, балалар! Балалар, мен сендерді көруге қуаныштымын. Бүгін сендер қандай әдемісіндер. Айтыңдаршы, бүгін балабақшада қандай көңіл күймен келдіңдер. Балалар, қараңдаршы бүгін бізге қонақтар келді. Кәне,барлығымыз орнымыздан тұрып, қонақтармен амандасайық.

- Балалар, сендер білесіңдер ма, сендер жай ғана амандасқан жоқсындар, сендер денсаулықтың бір бөлігін сыйладындар. Себебі, сендер: «Сәлеметсіздер ме, тілейміз сіздерге зор денсаулық», - деп айтыңдар.

- Сәлеметсіз бе, Шаттық Балтабайқызы

Балалар өз жауаптарын айтады.

Балалар орындарынан тұрып, шеңбер бойына тұрады, апайлармен амандасады.

• Сәлеметсіздер ме, апайлар! Тілейміз сіздерге зор денсаулық, жарқын күн!

Ұйымдастырушылық – ізденістік

- Балалар, бүгін біз сендермен бірге Дәрумения деп аталатын таңғажайып елге саяхат барамыз. Дәрумения – сиқырлы мемлекет. Біз оған сиқырлы көлікпен барамыз. Балалар, сендер қандай сиқырлы көлік түрлерін білесіңдер.

- Жарайсыңдар, көп сиқырлы көліктерді біледі екенсіңдер. Біз сиқырлы ауа ұшақпен барамыз.

- Балалар, естіп тұрсыңдар ма? Біреу жылап жатқан сияқты (үйдің алдында Маша отырып жылайды). Кім жылап жатыр екен?

- Сәлеметсіз бе, Маша! Сізге не болды?

Маша: Сәлеметсіздер ме, балалар!

Тәрбиеші: Маша, неге сіздің көңіл күйініз жоқ?

Маша: Менің, сүйікті әжем ауырып қалды. Өзі тамақ жемейді, суда ішпейді. Сүйікті тәттілерін берсемда, оны да жемейді. Балалар, сендерде дәру – дермектер бар ма? Көріп тұрмын, сендер әдемісіңдер, амансындар, беттерін қызыл. Мүмкін, сендерде құпия бар шығар. Құпияларымен бөлісіңдерші.

Тәрбиеші: Маша, әрине сенімен бөлісеміз. Біз Дәрумения мемлекетіне саяхатта барайындеп

жатқанбыз. Бізбен бірге барасыз ба?

Маша: Барамын

Тәрбиеші: Балалар, ыңғайлы тұрамыз, ұшуға дайындаламыз. Бос тұрамыз, көзімізді жұмамыз. Біз биікте ұшып келе жатырмыз, күн жылынып, самал жел соғып тұр. Біз ұшып келе жатырмыз. Бір, екі, үш көзімізді ашамыз. Балалар, қараңдаршы. Біз Дәрумения мемлекетіне келдік. Жолдан шаршаған шығарсындар, Дәрумения мемлекетінде орындықтар тұр екен. Біз орындықтарда барып отырайық, жолдан демалайық. Маша, сізде бізбен бірге отырыныз. Біздің құпиямызды тыңданыз. Балалар, сендер дәрумендер деген сөзді қалай түсінесіндер?

- Дәрумендер қайда болады? Балалар, сендер дұрыс айтасындар. Дәрумендер – бізге мықты болу үшін және де сау болуға көмектесетін зат.  Дәрумендер
дегеніміз – тамақтың құрамында болатын, адам ағзасына өте маңызы бар заттар. Дәрумендер әсіресе жемістердің құрамында өте көп болады. Сондықтан күнделікті тамақта жемістерді көп пайдалану керек. Және оларды мұқият жуып жеген жөн. Сондықтан адамдар дәрумендерді көкөністер мен жемістерден алады. Егер біз аз дәрумендер жесек, жиі аурамыз, бойымыз өспейді. Әр дәрумедердің атауы бар. Балалар, олармен танысқаларын келе ме?

- Балалар, тақтаға назар аударыңдар. Дәрумендер бірнеше топтан тұрады. Біз дәрумендердің ең негізгі үш тобымен танысамыз.

- Бірінші тобы, ол «А» дәрумені. Өсу және көру

- сыпырғыш, ұшақ, сиқырлы етік, кілем – ұшақ

Балалар жан – жаққа қарайды.

- Маша жылап отыр.

- Сәлеметсіз бе, Маша!

- Бізде жоқ

Балалар ауа шарына мінеді

Балалар бос тұрады, көздерін жұмады.

Балалар орындықтарға барып отырады.

Дәрумендер – адамдарға керек зат. Дәруменсіздер адам өмір сүре алмайды.

- Дәрумендер көкөністер мен жемістер болады.

- балалар тәрбиешіні тыңдайды.

- танысқымыз келеді

Ұйымдастырушылық – ізденістік

дәрумені. «А» дәруменіне қызанақ, шие, алма, сәбіз, асқабақ, шабдалы (персик), өрік (абрикос), тәтті бұрыштар жатады. Егер біз осы дәрумендерді көп жесек біздің бойымыз өседі және жақсы көреміз.

- Екінші тобы, ол «В» дәрумені. Ол миға өте маңызды және де бүкіл ағзамыз жұмыс істегендей соғанда қажет. «В» дәруменіне бұршақ, картоп, балық, қара нан, қарақұмық (гречка), сұлы (овсянка), жаңғақ (грецких орехах ), ірімшік, банан, саңырауқұлақтар жатады. Егер біз «В» дәруменің көп жесек біздің миымыз және бүкіл ағзамыз жақсы жұмыс істейтін болады.

- Үшінші тоб, ол «С» дәрумені. Ең керек бізге дәрумен. Бұл дәрумен ағзаны әртүрлі аурулардан сақтайды, әсіресе суық тиюден және тұмаудан қорғайды. «С» дәрумені көкөністер мен жидектерде көп болады. Оған: қарақат, лимон, қырыққабат, самырсақ, пияз, апельсин, итмұрын, алма жатады. Егер біз «С» дәруменің көп жесек бізге суық тимейді және де тұмаумен ауырмаймыз. Сондықтан дәрумендер адам ағзасына өте пайдалы. А, С, В дәрумендері болады.

Тәрбиеші: Балалар, қарандаршы үстелдің үстінде ыдыстар бар? Қалай ойлайсыңдар ішінде не бар екен? Қазір, біз білеміз ыдыста не бар екенін. Ол үшін қазір сендермен бірге ойын ойнаймыз. Ойының аты «Иіс бойынша біл»

Ойын «Иіс бойынша біл»

Шарты: үстелдің үстінде ыдыста езілген лимон, апельсин, самырсақ, пияз тұрады. Балалар кезек – кезектен келіп, иіс бойынша анықтау керек, ыдыста не екенін.

Тәрбиеші: Жарайсыңдар, балалар. Сендер таптыңдар ыдыста не болды екенін. Сендердің иіс сезу мүшесі жақсы дамыған екен. Балалар, қараңдаршы күннің көзі тұр екен.. Күннің көзің қасында жұмбақтар бар, жұмбақтарды шешеміз бе? Ол үшін балалар, біз шеңберге кірейік.

Жазғы күн бақшада

Жеміс – жидектер піседі

Жалқауланбай, еңбектініп

Жауаптарын шешу керек.

Жұмбақтар:

Әрі қызыл, әрі тәтті,
Татқан жанды таңырқатты. (Алма)

******

Бақшадан жер қазып,
Жиып алдым жез қазық (сәбіз)

******

Қалың киімді ұнатады.                                                Шешіндірсен жылатады. ( Пияз)    

Балалар мұқият тәрбиешіге назарларын аударады. Ыдыстың ішінде не бар екенін өз ойларын айтады.

Балалар иіс бойынша анықтау керек, ыдыста не екенін

Тәрбиеші мен балалар. күннің көзінің ортасында тұрады. - Иә, жұмбақтарды шешеміз.

Балалар жұмбақтарды шешеді. Жауабын тапқан балалар, күннің сәулесіне барып тұрады.

- Алма

- Сәбіз

- Пияз

Ұйымдастырушылық – ізденістік Ұйымдастырушылық – ізденістік

Сары түсті жеміс

Ыстық елдерде өседі.

Дәмі - қышқыл,

Ол қандай жеміс… (лимон).

******

Бұл не деген көп  киім                                                    

Жетпіс қабат көп киім.  (Қырыққабат.)

******

Алыстағы онтүстікте

Ол жазда, қыстада өседі.

Таңғалдырады ол бізді,

Қатты терісімен,

Ол не? (ананас).

******

Сыртан қарағанда сары доп

Бірақ доп секілді секірмейді

Онда көп пайдалы дәрумендер

Ол піскен ...  (апельсин).

******

Бұтақтағы егіздер,

Барлық туған балалар

Қонақтар келсе үйге әркайысы қуанышты

Ол қандай жидек? (жүзім)

******

Барлық бокшылар біледі,

Онымен соққыны дамыди

Икемсіз болсада

Бірақ жеміске ұқсайды (алмұрт)

******

Аласа тал,

Тамаша тал.

Самсап тұр алмасы,

Ол алқызыл,

Ол қанқызыл,

Боялғанша, алмашы!   (Қызанақ)

******

Біз ашық күлгін түс мырза

Көкөністердің арасында жалғыз

Өзі француз графы

Қазақша айтсақ

Ол бізде (баклажан).

******

Ұзын-ұзын әулие,

Онан да ұзын әулие.

Тораңғылдың түбінде,

Теңкиіп жатқан әулие. (Асқабақ)

******

Көрсең өскен желiсiн,

Жапырағы қазтабан.

Мөлдiр қара жемiсiн,

Қыста емес, жаз табам.  (Қарақат)

- Лимон

- Қырыққабат

- Ананас

- Апельсин

- Жүзім

- Алмұрт

- Қызанақ

- Баклажан

- Асқабақ

- Қарақат

Ұйымдастырушылық – ізденістік

Формы бар домалақ,

Көміп қойдым сығалап,

Жақсы болса тұрмысы,

Шығады екен қоғалап.

Бес ай тамам біткенде,

Қаптап алдым құмалақ. (Картоп)

******

Үлкен қабатты үйде

Ағайындар тұрады

Әрқайысы күлдіргіш

Қабық болып келеді,

Ол не екен… (бұршақ).

- Балалар, сендер жарайсындар, жұмбақтардың шешім таптыңдар. Күннің көзі біздің жеміс – жидектерімізге өсуіне көмектеседі. Балалар, біз біраз демалып алайық. Қараңдаршы, сендер күннің көзінің сәулесі болып тұрсыңдар. Қолдарымызды жоғары көтеріп созамыз, жан – жаққа жаямыз, бір – бірімізді құшақтаймыз.

- Жарайсыңдар, балалар. Ал, енді көзімізді жұмамыз. «Күннің көзі жарқыра, бізге сыйлықтар әкел», - деп айтамыз. (тәрбиеші, себеттке салыңған көкөністер мен жидектерді алып шығады).

- Балалар, қараңдаршы. Күннің көзі бізге не сыйлады? Дұрыс, айтасыңдар себетте көкөністер мен жидектер бар. Балалар, осы себетті біз Машаға берейік, ол әжесіне апарып берсін.

Маша: Рахмет, сіздерге балалар. Осы көкөністер мен жидектерді мен әжеме апарып беремін, енді білемін қандай көкөністер мен жемістерді жеу керек аурмау үшін.

Тәрбиеші: Маша, сіз байқамай жармаларды араластырып тастапсыз?

Маша: Кешіріңіздерші, мен байқамай араластырып тастадым.

Тәрбиеші: Маша, сіз ұайымдамаңыз. Біз қазір балалармен бірге барлығын түзетеміз. Балалар, жармаларды дұрыстаймыз ба? Біздің балаларда епті саусақтар, олар жарманы тез дұрыстап береді.

Ойын: «Жармаларды ретте»

Шарты: Үш үстел тұрады. Әр үстелдің үстінде ыдыста араласып кеткен жармалар болады. Балалар, сол жармаларды үш бос ыдысқа дұрыстап салады. Тәрбиеші: Жарайсыңдар, балалар. Сендер жармаларды дұрыс қойдыңдар. Балалар, жарламалар адамның денсаулығынада өте пайдалы. Жармаларда көп дәрумендер де бар. Мысалы: Үрме бұршақ

- Картоп

- Бұршақ

Балалар тәрбиешінің нұсқауы бойынша жаттығуларды жасайды.

Балалар көздерін жұмады. «Күннің көзі жарқыра, бізге сыйлықтар әкел», - деп айтады.

• Күннің көзі бізге

көкөністер мен жидектер сыйлады.

- Балалар үйретеміз.

- дұрыстаймыз

Үш үстел тұрады. Әр үстелдің үстінде ыдыста араласып кеткен жармалар болады. Балалар, сол жармаларды үш бос ыдысқа дұрыстап салады.

Ұйымдастырушылық – ізденістік

(фасоль) – асқазанымызды дұрыс қорытуға көмектеседі және де тісымызғы қатайтады, ал қарақұмық(гречка) – бауыр ауырларына көмектеседі, сонымен бұршақ (горох) – бауыр мен өкпе фукцияларын жақсартады. Егер біз бұршақты, қарақұмды, және үрме бұршақтарды ботқа түрінде және де кеспеде жесек олар бізге өте пайдалы болып келеді. Сондықтан балалар ботқны жеу керек, оларда көп дәрумендер бар.

Маша, сіз білесіз бе? Ауырмау үшін, біздің балалар нүктелі массаж біледі. Балалар, Машаны үйретеміз бе?

Физкультминутка: «Нүктелі массаж»

1. Қолымызды кеудеге қоямыз,

Кеудемізді уқалаймыз

1,2,3, 1,2,3 – жөтел артта қал

2. Саусағымызды мойымызға қоямыз

Астына – жоғары, астына- жоғары жүреміз

Бізге тұмау керек емес,

Біз мықты боламыз

3. Басымыз ауырмау үшін

Уқалаймыз батылдырақ

1,2,3, 1,2,3 – аурулар артта қалсын.

4. Құлақымызды уқалаймыз,

Ауруларды ұмытамыз

1,2,3, 4,5 – жақсы еститін боламыз

5. Сиқырлы нүктелер

Барлық балаларға белгілі

Массажды біз жасаймыз

Бұл бізге пайдалы.

Тәрбиеші: Маша, енді сіз білдініз бе, қандай нүктелі массаж жасау керек аурмау үшін?

Маша: Рахмет, сендерге балалар, мен білдім ауырмау үшін қандай нүктелі массаж жасау керек екенін.

Балалар тәрбиешімен бірге іс - қимылдарды жасайды жасайды

Балалар, біздің Дәрумения мемлекетінде сапарымыз бітейіндеп жатыр. Дәрумения мемлекетінде көптеген нәрселер көрдік және де білдік.

- Біз бүгін қандай дәрумендермен таныстық.

- Қандай дәрумен бізге көруге көмектеседі?

- Қандай дәрумен бізге өсуге көмектеседі.

- Ал, қандай дәрумен бізді тұмаудан және аулулардан қорғайды?

- АВС дәрумендерімен таныстық

- А дәрумені көмектеседі

- В дәрумені көмектеседі

- С дәрумені көмектеседі

Рефлексифті – түзетушілік

- Жарайсыңдар, балалар. қазір біз ойын ойнаймыз.

«Дәрумендерді үйлеріне орналастыр» дидактикалық ойын.

Шарты: тақатада «А,В,С» дәрумені жазылып тұрады және де баланың санына сай үстелдің үстінде көкөністер мен жемістер бейнеленген суреттер тұрады.

- Балалар, бүгін біз А,В, С дәрумендерімен таныстық. Сендердер білесіңдер, дәрумендер көкөністер мен жемістерде болады екенін. Қараңдаршы, балалар, осы жерде үш тақта тұр. Олар дәрумендердің үйі. Сендер кезек – кезекпен дәрумендерді өз үйлеріне орналастыру керексіндер.

- Жарайсыңдар, балалар. сендер білесіңдер көкөністер мен жемістерде қандай дәрумендер болады екен. Маша, сіз есіне сақтадыңыз ба, қандай дәрумендер пайдалы болады екенін?

Маша: Есіме сақтадым.

Тәрбиеші: Маша, әже көп дәрумендер жессе міндетті түрде жазылып кетеді. Біздің балалар берген сыйлықты алып кетуге ұмытпаңыз.

Маша балалармен қоштасып кетеді.

Тәрбиеші: Бізге де, балабақшаға қайту керек. Балалар, ауа шарына барып отырайық.

Музыка ойнайды.

Баланың санына сай үстелдің үстінде көкөністер мен жемістер бейнеленген суреттер тұрады.

Балалар кезек – кезекпен дәрумендерді өз үйлеріне орналастыру керек.