Алтын қақпа

Сабақтың тақырыбы : «Алтын қақпа ойыны»

Мақсаты : Оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп есте сақтау қабілетін шыңдау, оқушылардың білімге қызығушылығын арттыру , шығармашылықпен жұмыс істеуге ынталандыру ,білімге деген талпыныс ізденістерін ояту халқымыздың асыл қазынасын дәріптеуге ,жылдамдыққа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер : интерактивті тақта , слайд ,, Алтын қақпа”, конверт, нақыл сөздер

1.Арифметика математиканың, ал математика ғылымдардың патшасы.

(К.Гаусс)

2.Ақыл-ойды тәртіпке келтіретін математика.

(М.В.Ломоносов)

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру бөлімі:

Жүргізуші :

Білім деген биік деген шың,

Бақытқа сені жеткізер.

Биік деген ақылшың ,

Қиындықтан өткізер

Математика апталығы барысында өткелі отырған 6 сынып оқушылары арасындағы «Алтын қақпа» атты ойынына қош келдіңіздер!

Жүргізуші :

«Алтын қақпаны» ашып, бүгінгі күннің жеңімпазы атанар.Әрине ондай оқушылар бар. Ойынға қатысатын оқушыларды анықтайық ,ол үшін мен сұрақтар оқимын кім дұрыс жауап берсе сол оқушы ойынға жалдама алады.. Ойынға қатысатын оқушыларды анықтап алдық.

Енді ойын шартымен таныстырайын,мен ортаға бір сұрақ тастаймын кім бірінші болып жауап берсе , «Тас қақпаны» ашуға мүмкіндік алады. Алдыңызда үш сұрақ болады,біреуін таңдайсыз ,сұраққа дұрыс жауап берсеңіз «Тас қақпаны» ашып, « Күміс қақпаны», сол сияқты

«Алтын қақпаны», « Алтын сандықты » ашуыңызға болады.

1.Тік бұрышты үшбұрыш туралы теорема кімнің атымен аталады? (Пифагор)

2. Алгебра қандай сөзден шыққан? («Әл –жебр » деген араб сөзінен шыққан.)

3. π әрпінен басталатын математикалық атаулар

4. Математик бәрінен бұрын нені ұнатады?

( Математик симметрияны ұнатады?

5. « Нөл» қай елдің сөзі? («Нөл» ұғымы V ғасырда Үндістанда шықты)

6. Тең әсерлі күшьті түсіндіртін қазақтың ұлттық ойын түрі (арқан тарту)

Құрметті «Алтын қақпа», ойыншылары ,ортаға мына сұрақты тастаймын .

Жүргізуші : жауабыңыз дұрыс , ойын шарты бойынша үш сұрақтың бірін таңдайсыз

«Тас қақпаның» сұрақтары

1.Математикада қарыс сөзі нені білдіреді ?

Жауабы : Математикада қарыс-ұзындық өлшемі ,кең керілген бас бармақ пен шынашақтың арасы

2. Екі қыстақтың арасы 10 шақырым. Қырсық жолаушы күніне 2 шақырым ал ға жүріп ,1 шақырым кейін қайтады. Қырсық екі араны неше күнде өтеді?

Жауабы : Қырсық жолаушы 9 күнде өтеді,8 шақырымды 8 күнде,ал қалған 2 шақырымды 9күні өтеді?

3. Жеті санына байланысты нені білесің?

Жауабы :/7 күн,7 қазына,7 ғашық,7 мүшел,7 пұт,т.б

Жауабыңызды қабылдаймыз. Дұрыс жауапты тыңдайық.Сұрақ қоюшы жауап дұрыс болса,жауаптың дұрыстығын ,ал жауап дұрыс болмаса өз жауабын айтады. Жауап дұрыс болмаған жағдайда «Тас қақпа» жүлдесін сұрақ қоюшы алады,сұрақ дұрыс болса « Күміс қақпаны » ашуға мүмкіндік алады

« Тас қақпаның » сұрақтары

1.Ата бабаларымыз «шынтақ,елі» сөзін пайдаланған ол нені білдіреді?

Жауабы : Ата бабаларымыз «шынтақ,елі» деп жылқы сойғанда оның қазысының өлшемін айтқан

2.Ежелгі грек ғалымы π-дің шамасын анықтаған ғалым

Жауабы :/Архимед

3.Бір үйд әкесі баласымен және атасы немересімен отыр . Осы үйде неше жан отыр?

Жауабы :/3 жан әкесі-баласы,немересі/

1.Математикада мысқал сөзі нені білдіреді?

Жауабы :/ Математикада мысқал сөзі қазақ арасында кең тараған , байырғы өлшеулік термин,мысқал –доля,4,44 грамм

2.Отырардан шыққан ,ұлы ойшыл ,данышпан ғалым математик кім?

Жауабы :/Әл-Фараби/

3.Серпімділік күшін түсіндіретін қазақтың ұлттық ойын түрі

Жауабы :/ садақ ату/

Алдыңызда « Күміс қақпаның » 3 тапсырмасы қайсысын таңдайсыз?

1.Қазақ халқы қай санды киелі сан дейді?

Жауабы :/ 7 саны ,көкті жеті қабат жерді жеті қат деп есптейді,жеті қазына деген атаулар ,білімдар адамды жеті жұрттың тілін біледі дейді. Балаға жетіге келгенше жерден таяқ жейсің ,жеті атасын білмеген жетесіз деген даналық сөз осы жеті санына деген киелілікті білдіреді/

2.«Түмен » сөзі нені білдіреді?

Жауабы :/ «Түмен » сөзінің түркінің мың деген санын білдіреді.

3.Біздің үйдегі қабырға сағаты қоңыраулы, ол әрбір жарты сағатта 1 рет, толық сағат сайын сол уақытты көрсету санына тең қоңырау соғады.

Жауабы :/ 1+2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12)*2+24*2=204

Жүргізуші : «Алтын қақпаны» ашамыз ба әлде осы жерден қайтамыз ба?

Ойыншының өз еркі біз үшін заң : «Алтын қақпаның» қай сұрағын таңдайсыз?

Сұрақты тыңдайық

1.»Шахеризада саны» деп қандай санды айтады?

Жауабы :/ 1001 саны . Мұның ерекшелігі 4,11,13 санына қалдықсыз бөлінеді. Осы кі таңбалы санды 1001-ге көбйткенде осы екі таңбалы санды екі рет қайталап жазса жеткілікті. Мысалы 126*1001=126126

2.«Басы да, ұшы да жоқ, бір қызық, әдемі фигура.Бұл фигура барлық жерде қолданылады: тұрмыста, техникада, тағы басқа салаларда. Егер оның бойымен жүрсең, қанша жүрсеңде, бәрі бір шыққан жеріңе қайта ораласың. Оны тағы да катерлерде, үлкен кемелерде кездестіруге болады. Онда оны «құтқарушы» деп атайды. Бұл не?

Жауабы :/дөңгелек/

3.Мына гүлдердің қайсысы математик әйелдердің құрметіне аталған?

Лилия,астра,хризонтема,георгина,горзентин

Жауабы :/1723-1788 жылы өмір сүрген француз математигі Горзентин Лекот құрметіне аталған.

Жүргізуші : Талайлардың көзін құрты болған « Алтын сандық » алдыңызда ,Тәуекел түбі жел қайық деп тапсырмасы Алтын сандықты ашамыз ба?

Алтын сандықта екі конверт бар ,біреуі сізге –біреуі дұрыс жауабымен маған арналған. Ал сұрағыңызды оқыңыз

Мына гүлдердің қайсысы математик әйелдердің құрметіне аталған?

Лилия,астра,хризонтема,георгина,горзентин

Жауабы :/1723-1788 жылы өмір сүрген француз математигі Горзентин Лекот құрметіне аталған.

Мысыр елі қандай ғимаратымен әйгілі?

Жауабы :/Пирамидаларымен Египет пирмидаларының түсінуге келмейтін бірталай жағдайларын ғалымдар ашты . олар ерітпе кофе пирамидасына біраз тұрса ,табиғи кофе сияқты дәмі шығады,балық,ет,май ,борсық майы тек қатып сеніп қалады,су борсымайды,сүт ашымайды,кір ,тат басқан зергерлік бұйымдар өз-өзінен тазарады.,пирамида суымен шашты жуса,шаштағы ақ кетеді. Күніне ең болмаса10-15 минут пирамида астында тұрған адамның көңілі көтеріліп ,сергіп тыңайып қалады. Пирамидаларрда мұндай қасиеттер неліктен кенін ешкім білмейді.. Мұндай ғажап қасиеттер сырын мүмкін сіздер ашарсыздар.

Көрерменге сұрақ

1 .Екі санның қосындысы 8-ге, көбейтіндісі 15- ке тең. Осы сандарды тап

2. 225 нешенің квадраты

3. Үстелде 3 стақан сүт бар.Алмаз бір стақан сүтті ішіп қойды. Үстелде неше стақан

бар?

4. 86 санын еш амал қолданбай 12-ге арттыр

5. Ең үлкен уақыт өлшем бірлігі

6. Қай санның квадраты 256-ға тең

7.Миллиард санын жазғанда неше нөл керек

8.Торда 4 қоян бар. 4 бала 4 қоянды әкетті, ал бір қоян торда қалды. Неге?

9. Екі нүктенің арасындағы түзу

10.Жазықтағы қиылыспайтын екі түзу.

Жүргізуші :

Құрметті оқушылар және көрермен қонақтар! Бүгінгі ойынымызға қатысып тамашалағандарыңызға көп рахмет, келесі кездескенше қош сау болыңыздар.

Қазақтың салмақ өлшемдерінің мағынасын түсіндір.

Бір шелек, бір торсық, бір саба, бір қап, бір арқа

Компьютерлік вирус компьютерлік дискінің қандай да бір бөлігін зақымдайтыны белгілі. Бірінші күні ол дискінің ½ бөлігін зақымдаған, екінші күні зақымданбаған жерінің 1/3 бөлігін, үшінші күні қалған бөлігінің ¼ бөлігін, ал төртінші күні қалғанының 1/5. Дискінің қандай бөлігі зақымданбай қалған?

• А)1/5 б) 1/6 с)1/10 д) 1/12 е) 1/24

Біздің үйдегі қабырға сағаты қоңыраулы, ол әрбір жарты

сағатта 1 рет, толық сағат сайын сол уақытты көрсету санына тең қоңырау соғады. Сонда ол тәулігіне неше рет қоңырау соғады?

1+2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12)*2+24*2=204

2. Әрі итерсең аунайды

Бері итерсең аунайды

Қай жағынан қарасаң

Анасынан аумайды. Бұл не? (глобус)

Әлемдегі ең үлкен алма қайда өседі? /алма ағашында /

1. Барлық қабырғалары тең үшбұрыш? (тең қабырғалы)

2. 360⁰-қа тең бұрыш? (толық)

3. Ең кіші натурал сан (1)

4. 13-тің квадраты? (169)

Тік бұрыш жасап қиылысатын екі түзу? (перпендикуляр

5. 0-ге кері сан ? /жоқ/

6. 11-ге кері сан? 1/11

7. Жай сандар кестесін жасаған математик?

Б.д.д. 276 – 194 жж
Грек ғалымы Эратосфен математикалық қатар астрономия, география, тарихты да жақсы білген. Ол жай сандарды табудың тәсілін ойлап тауып, сол кездегі белгілі әлем картасы мен аспан денелерінің картасын жасаған, сондай-ақ (високосный) жылды еңгізудің қажеттілігін негіздеген. Оның негізгі жетістігі – Жердің көлемін адамдар оның шар тәріздес екенін білгенге дейін есептеп шығаруы. Өз есептеулерінің негізінде ол картада белгіленбеген мұхиттың әлі де орасан үлкен кеңістіктері бар екенін болысады және оның айтқаны дұрыс келеді. Эратосфен (Б.з.б.276 – 194 жж) - грек ғалымы, математикамен қатар астрономия, география, тарихты да жақсы білген. Ол жай сандарды табудың тәсілін ойлап тауып, сол кездегі белгілі әлем картасы мен аспан денелерінің картасын жасаған, сондай-ақ (високосный) жылды еңгізудің қажеттілігін негіздеген. Оның негізгі жетістігі – Жердің көлемін адамдар оның шар тәріздес екенін білгенге дейін есептеп шығаруы. Өз есептеулерінің негізінде ол картада белгіленбеген мұхиттың әлі де орасан үлкен кеңістіктері бар екенін болысады және оның айтқаны дұрыс келеді. 

1. Подряд выписаны 99 натуральных чисел: 1, 2, …, 99. Сколько раз в записи встречается цифра 5? (20)

2. Д4. Что такое абак? (древние счеты)

3. Д5. Если к однозначному числу приписать такую же цифру, то во сколько раз увеличится число? (в 11 раз)

4. Ж4. Какое самое большое число можно записать четырьмя единицами? (1111)

5. Ж5. Сейчас брату и сестре 8 лет. Сколько лет им будет вместе через 5 лет? (18 лет)

6. Е6. Какие пять цифр нужно зачеркнуть, чтобы сумма оставшихся составила 25?
   

Вопросы из области геометрии

1. З5. Сколько раз надо разрезать куб, чтобы получилось 27 разных кубиков? (6 раз)

2. Ж6. Как называется треугольник со сторонами 3, 4, 5? (египетский)

3. Ж7. Как называется прибор для измерения углов на местности? (астролябия)

4. Ж8. Сколько треугольников на рисунке? (11)
   

Логические задачи

1. А6. Сколько земли в яме шириной 2 м, длиной 2 м и глубиной 2 м? (нисколько)

2. Б6. Половина 8, 6 без головы, 9 без ног. Что это? (ноль)

3. В7. 60 листов книги имеют толщину 1 см. Какова толщина книги, если в ней 240 страниц? (2 см)

4. А8. Если в 11 часов ночи идет дождь, то можно ли утверждать, что через 24 часа выглянет солнце? (нет, будет ночь)

5. Б8. Профессор ложится спать в 20 часов. Ставит будильник на 9 утра. Сколько часов проспит профессор? (1 час)

Великие математики 

1. З2. Как звали замечательную русскую женщину, которая стала первой в мире женщиной-профессором? (С.Ковалевская)

2. Ж1. Как звали великого греческого ученого, родиной которого 22 столетия назад был город Сиракузы на острове Сицилия? (Архимед)

Единицы измерения 

1. Б2. Единица веса, применяемая при взвешивании драгоценных камней (карат)

2. В2. Единица измерения объема нефти (баррель)

3. Г2. Гривенник – сколько это? (10 копеек)

4. А3. Мера веса: фунт или фут? (фунт)

5. Д3. Единица измерения скорости на море (узел)

6. Б4. А это мера времени,
   Она известна всем,
   Не делится в названии,
   Но делится на семь. (неделя)

7. В4. Существует такое высказывание: «Семь пядей во лбу». Покажите лоб, в котором 7 пядей. (Такого лба не существует, т.к. пядь≈16 см, 7 пядей≈7∙16=112 см)

8. Г4. 10000 ли≈5760 км. Чем знаменательно это число? (длина Великой Китайской стены)

Все о числах

1. Д6. Есть выражение «чертова дюжина». Сколько это? (13)

2. Г7. Назовите любую пословицу с числом 7.

3. Е7. Какой знак надо поставить между числами 5 и 6, чтобы получилось число больше 5, но меньше 6? (запятую)

4. Д8. Какое число называлось «тьмой» в древности? (10000)

5. -ый малыш. а) Это такая штука, в которой что-то не знаешь, а потом вдруг узнаешь, если захочешь это сделать – и делаешь.

6. 2-ой малыш. б) Не знаю, есть ли у него листья и стебли, но корни у него точно есть. Может один, а может больше. И только у некоторых у некоторых нет и корней.

7. 1-ый малыш. в) Иногда задачи решаются только с его помощью. Я не люблю их решать, потому что плохо умею это.

9. 2-ой малыш. г) Во 2-м классе они – простые, в 7–м - линейные, в 8-м – квадратные.

10. [Уравнение.]

12. 2. 2-ой малыш.а) Она названа по фамилии ученого. Ученый этот известный, его знают даже те, кто ее еще не изучал.

13. 1-ый малыш. б) В ней говорится про фигуру одну, которую тоже все знают с детства, а потом снова в школе ее изучают.

14. 2-ой малыш.в) Ее нужно доказывать. А зачем? Ведь ее уже давно доказали.

15. 1-ый малыш. г) А над самим ученом часто смеются, говорят, что у него штаны на все стороны равны.

16. [Теорема Пифагора.]

18. 3. 1-ый малыш. а) Это такая геометрическая фигура, интересная, красивая, у которой нет начала и нет конца.

Бүлдіршіндер сұрағы: «Басы да, ұшы да жоқ, бір қызық, әдемі фигура.Бұл фигура барлық жерде қолданылады: тұрмыста, техникада, тағы басқа салаларда. Егер оның бойымен жүрсең, қанша жүрсеңде, бәрібір шыққан жеріңе қайта ораласың. Оны тағы да катерлерде, үлкен кемелерде кездестіруге болады. Онда оны «құтқарушы» деп атайды. Бұл не?

Мына ғалымдардың қайсысы физик емес?
- Архимед
- Ньютон
- Гагарин
- Ломоносов
- Паскаль
- Торричелли / Ю. Гагарин/

Заттың ең кішкентай бөлігі? /Атом/

 Физика нені зерттейтін ғылым? /табиғит/

Қысымды қандай аспаппен өлшейді? /Барометр/
- Ток күшінің өлшем бірлігі? /Ампер/

Зерттеу жұмыстарына құрал ретінде қолданылады 5 ұпай
б) Іші ауаға толы 3 ұпай
в) Спортшы осы денемен дос 2 ұпай
г) Шар тәріздес 1ұпай
/ДОП/

жердегі ең ақылды кім? 1 ұпай
/АДАМ/