Аммиак. № 12 зертханалық тәжірибе «Аммиак молекуласының моделі»

Мұғалімнің аты-жөні:

Танжарова Ж.И.

Пән/Сынып:

Химия, 9А сынып

Күні:

02.02.2026

Тарау немесе бөлім атауы:

VІІІ тарау. 17 (VII), 16 (VI), 15 (V), 14 (IV) - топ элементтері және олардың қосылыстары

Сабақтың тақырыбы:

Аммиак. № 12 зертханалық тәжірибе «Аммиак молекуласының моделі»

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

• 9.1.4.6 -аммиактың молекулалық, электрондық және құрылымдық формуласын түсінеді

• 9.2.1.16 аммиакты алуды , қасиеттері мен қолданылуын түсіндіру;

Сабақтың мақсаты:

• Оқушылар аммиак молекуласының молекулалық, электрондық және құрылымдық формуласын ажыратып, модель арқылы құрылысын түсіндіреді.

• Аммиактың алыну жолдар, қасиеттері мен қолданылу саласын ажыратады.

Құндылықтарды дарыту:

Жасампаздық және жаңашылдық:

• -модельдеу, таным объектілерінің құрылымын анықтау, бір бүтіннің әр түрлі бөліктері арасындағы қатынастарды іздеу және бөліп көрсету,процестерді кезеңдерге бөлу, себеп-салдарлық байланыстарды анықтау

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Педагог әрекеті

Оқушы әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі

Білім алушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру, сабаққа назар аудару.

Сыныпта «Жылы тілек» әдісі арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.

Мұғаліммен амандасады.

Бір-біріне жылы лебіздерін білдіреді.

Жаңа сабақтың мақсатымен таныстыру

Презентация

Слайд 1, 2

Сабақтың ортасы.

30 минут

2. Жаңа сабақтың тақырыбын айқындау.

«Миға шабуыл» 2 минут

1.Азот атомының сыртқы қабатында неше электрон бар?

2.Сутек атомы неше байланыс түзеді?

3.Егер бір азот үш сутекпен байланысса, қандай қосылыс түзіледі?

Жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланады. Слайдпен көрсетіледі.

Жаңа материалды меңгерту . 6 минут

Аммиак молекуласының құрылысы

1. Зертханада аммиак алу үшін қажетті реагенттерді атаңыз?

2. Аммиакты қалай анықтауға болады?

3. Аммиак молекуласының пішіні қандай?

№ 12 зертханалық тәжірибе «Аммиак молекуласының моделі»

Алдымен  аммиактың  құрылымдық  формуласын  құрастырыңдар. Молекулалардың  сфералық  модельдерін  құрастыруға  арналған  жиынтықтан  екі  түсті  шар  алыңдар.  Шарлардан  аммиак  молекуласы  үлгілерін  жасап,аммиак  молекуласындағы  атомдар  арасындағы хим- иялық  байланыстардың  санына  назар аударыңдар.

Оқу тапсырмалары.

1-тапсырма. Жеке жұмыс

Аммиак молекуласының моделін құрастыр;

Азот пен сутек атомдарының санын көрсет;

Байланыс бұрышы неше градус?

Молекула пішінін ата.

2-тапсырма. Жұппен жұмыс

Неліктен аммиак молекуласында жалғыз электрон жұбы бар екенін түсіндір.

Электрондық формула арқылы аммиак молекуласының пішінін дәлелде.

3-тапсырма. Жеке жұмыс.

Анаграмма «Сөз тапқыш». Жаңа сөздермен жұмыс. ROKED AI платформасы арқылы орындалады.

Ammonia- аммиак

NITROGEN- азот

HYDROGEN -сутегі

SHARP SMELL –өткір иісті

FERTILIZER- тыңайтқыш

COVALENT BOND –ковалентті байланыс

ELECTRON PAIR- электрон жұбы

4-тапсырма. Командалық жұмыс

`UNREAL CHEMIST` қондырмасымен ұялы телефон арқылы орындалады.

Аммиактың сумен реакциясы теңдеуін жазып, ерітіндінің ортасын анықтайды.

5- тапсырма

67,2 л аммиак синтездеу үшін қажет сутек (қ.ж.) көлемі:

А) 33,6 л

В)100,8 л

С) 22,4 л

Д) 67,2 л

Презентация

https://notebooklm.google.com/notebook/de187e51-1639-4ef2-8b28-7d785312ed11

Жаңа тақырыпты меңгеру

Жасампаздық және жаңашылдық құндылығы бойынша молекуланың моделін жасап, бөлшектен бүтін құрастырады, байланысты анықтайды.

қолдану

түсіну

Дескриптор:

- атом модельдерін қолданып аммиак молекуласының моделін құрастырады

-атомдардың санын көрсетеді;

-байланыс бұрышын анықтайды;

-молекула пішінін жазады.- 3 балл

Дескриптор:

-Аммиак молекуласында электрон жұбының

болуын түсіндіреді;

-электрондық формуласының молекуланың пішініне әсерін сипаттайды. – 2 балл

Дескриптор:

Жаңа сөздерді жазады- 1балл

Дескриптор:

Аммиактың химиялық қасиетін сипаттап, ерітіндінің ортасын анықтайды- 2 балл

Дескриптор:

• азот пен сутек әркеттескендегі реакция теңдеуін жазады;

- сутектің көлемін есептейді

-2 балл

Видео

https://bilimland.kz/kk/subject/ximiya/9-synyp/ammiak-ammonij-tuzdary?mid=f04f4610-9ee4-11e9-a361-1f1ed251dcfe

Аммиактың алынуы

0,59 мин

https://bilimland.kz/kk

https://clck.ru/SacZw

Аммиактың қолданылуы 0,40 мин

https://bilimland.kz/kk

h

https://ai.roqed.com/kk/games/get/97F1627E15634715B8DB7AF598A035B9

Сабақтың соңы

5-минут

IV.Сабақты қорытындылау. 3-минут

Оқу мақсатына оралып, сабақты бекіту.

1.Аммиактың құрылысы қандай?

2. Аммиак неліктен тотықсыздандырғыш қасиет көрсетеді?

3.Аммиактың қолданылуы саласы қандай?

• Рефлексия

• аммиак молекуласының құрылысы түсіндім

• аммиактың физикалық және химиялық қасиеттері білдім

• коваленттік байланыстың донорлы-акцепторлы механизмі;

• аммиакты зертханада және өнеркәсіпте алу

• аммиакты қолданылу жолдарын білдім

Білім алушылар оқу мақсатына тоқталып, сұрақтарға жауап береді.

Үй тапсырмасын алады.

Презентация

Слайд 16-17