Ампер күші. Сол қол ережесі. ҚМЖ

Бөлімі:

Магнит өрісі

Педагогтің аты-жөні:

Қайрау Н.Д.

Күні:

09.04.25

Сыныбы:

10 сынып

Сабақтың тақырыбы:

«Ампер күші, сол қол ережесі»

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

10.3.4.2 – электр өлшеуіш құралдардың, электр қозғалтқыштың жұмыс істеу принципін түсіндіру.

Сабақтың мақсаты:

- Ампер күші ұғымын түсіндіру;

- Магнит өрісіндегі ток жүретін өткізгішке әсер ететін күштің бағытын анықтау үшін сол қол ережесін қолдану;

- Формула бойынша Ампер күшін есептей білу

Сабақ барысы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурс-тар

Сабақтың басы

2 мин

4 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Ой қозғау!

Өткен тақырып бойынша www.vascak.cz сайтынан ток көзі, өткізгіштер және кілттен тұратын электр тізбегін қарастырып, жаңа тақырыпқа кіріспе ретінде сұрақтар қойылады.

- Электр тогы өтіп жатқан өткізгіштің жанына магнит стрелкасын қойғанда оның қозғалысқа келетіні байқалса, керісінше болуы мүмкін бе?

Мұғаліммен амандасады.

Оқушылар электр тізбегінде орын алған құбылысты талдайды.

Кері байланыс «Шапалақ»

Дескриптор

https://www.vascak.cz/data/android/physicsatschool/template.php?s=ele_amper&l=ru

Сабақтың ортасы

4 мин

6 мин

6 мин

10 мин

10 мин

Жаңа тақырып

efizika.ru сайтында көрсетілген зертхана көмегімен Ампер тәжірибесін қайталау. Магнит полюстерін және ток бағытын өзгертіп пайда болатын құбылысты бақылау. Нәтижесінде Ампер тәжірибесінің қорытындысы, Ампер күшіне анықтама беріледі.

«Проблемалық сұрақ» әдісі

Ампер күшінің бағытын сол қол ережесі арқылы табылатыны түсіндірілген соң, екі түрлі жағдай қарастырылады. Біріншісі- магнит өрісі мен өткізгіштегі ток бағыты перпендикуляр болуы; екіншісі- олардың бір-біріне параллель орналасуы. Екі жағдайда да Ампер күші табылып, оның неге тәуелді екені талданады және формуласы алынады.

Есептер шығару

1. Бойынан І = 1,5 А ток өтетін, ұзындығы l = 1 м тогы бар түзу өткізгіш индукциясы В = 0,1 Тл магнит өрісінде орналасқан. Магнит өрісінің күш сызықтары өткізгіш осіне параллель болса, өткізгішке әсер ететін күшті анықтандар.

2. Егер өткізгіштің актив кедергісінің ұзындығы 0,1 м болса, ток күші 50 А болғанда өткізгішке индукциясы 10 мТл магнит өрісі қандай күшпен әсер етеді. Индукция сызықтары мен ток өзара перпендикуляр.

Тәжірибе

Магнит өрісіндегі тогы бар раманы электронды зертхана арқылы қарастырамыз. Раманың айналуын және оған әсер ететін параметрлерді қарастырып, айналдырушы моментпен, оның формуласымен танысамыз.

Есептер шығару

Оқулық бойынша қарастырылатын есептер:

1. Түзу өткізгіш горизонталь магнит өрісінде көлденеңінен және магнит индукциясы сызықтарына перпендикуляр орналаскан. Өткізгішті оның сымдарындағы керілу күші нөлге тең болу үшін өткізгіш арқылы өтетін ток күшінің шамасы қандай болуы керек? Магнит индукциясы В = 0,01 Тл. Өткізгіш массасының оның ұзындығына қатынасы m/l = 0,1 кг/м.

2. Ауданы S = 400 см² рама біртекті магнит өрісіне рамаға жүргізілген нор маль В = 0,2 Тл магнит индукциясымен а = 60° бұрыш жасайтындай орналастырылған. Рамадағы ток күші I= 4 А. Рамаға әсер ететін айналдырушы моментті анықтандар.

Тәжірибені бақылай отырып, жағдай өзгергенде не байқалатынын айтады.

Оқушылар туындаған сұрақтарға жауап береді.

Тақтаға немесе орындарынан есеп шығарады.

Тәжірибені бақылайды.

Тақтаға немесе орындарынан есеп шығарады.

Кері байланыс

«Мадақтау»

Дескриптор

Дескриптор

Дескриптор

Кері байланыс

«Бас бармақ»

Дескриптор

https://efizika.ru/html5/37/index.html

Интерактивті тақта

Дәптер / тақта

https://efizika.ru/html5/252/index.html

Оқулық, дәптер / тақта

Сабақтың соңы

3 мин

Қорытындылау

«Бір сөлеммен түйіндеу» әдісі

Оқушылар тақырып бойынша білімдерін түйіндейтін бір сөйлем жазады. Содан кейін айтылған сөйлемді өзгелері бағалай алады немесе көшіріп жазады.

Оқушылар тақырыпқа қорытынды сөйлем жазады.

Кері байланыс

«Өзін-өзі бағалау»

Дәптер

Бағалау

10 баллдық жүйемен бағалау

Бағалау парағы

Үйге тапсырма

• Есептер шығару