Бөлім:

11.2 Координация және реттелу

Педагогтің аты-жөні:

Джуманова Енис

Күн: .11.2024

Сыныбы : 9

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Тақырыбы:

Биологиядағы басқару жүйесі. «Басқару жүйесі» ұғымы.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.1.4.1 тыныс алу реакциясының химиялық теңдеуін пайдалана отырып, анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстыру

Сабақтың мақсаты:

Анаэробты және аэробты тыныс алу жүйелерін ажырата алады;

Отектті және оттексіз химиялық теңдеулерін жіктей алады;

Анаэробты және аэробты тыныс алудың тиімділігін біледі:

Құндылықтар

• Озық ойлы ұлт:еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

• Адал азамат: Әділдік және жауапкершілік

Сабақ барысы

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

І. Ұйымдастыру кезеңі:

а) «Айрмашылғы неде » әдісі оқушыларға екі түрлі мәтін көрсетіп. Екеуінің арасындағы айырмашылықты табуды сұраңыз. Жауаптарын дәлелдеп отырулары керек.

Оқушылар екі мәтінің бір-бірінен қандай айырмашылығы бар екенін мәліметтерге сүйене отырып өз ойларын айтады.

Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

Түрлі түсті стикерлер

4мин

ІІ Үй тапсырмасы

«Банкомат» тәсілі арқылы сұрақ қояды, өткен тақырыптар бойынша білімдерін еске түсіреді.

Оқушылар «Банкомат» тәсілі арқылы жауап береді., өткен тақырыптар бойынша білімдерін еске түсіреді.

Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

«Жарайсың!»

«Тамаша жауап»т .б

Экран

Сабақтың ортасы

2 мин

ІІІ Оқулықпен жұмыс

Білімді толықтыру үшін оқулықтағы мәтінді оқуға тапсырма береді.

Оқушылар оқулықтан мәтінді оқып танысады, тірек сөздерді дәптерге жазып алады.

Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

Окулык

Биология

9 -сынып

10 мин

ІV Жаңа сабақ

Мұғалім оқушыларға оқулықтан тапсырма береді.

Анаэробты және аэробты тыныс алу — бұл жасушалардың энергия өндіру процестері, бірақ олар бір-бірінен айырмашылығы бар. Олардың айырмашылықтарын түсіну үшін алдымен әрқайсысының химиялық теңдеуін қарастырайық.

1. Аэробты тыныс алу

• Аэробты тыныс алу — бұл оттегінің қатысуымен жүзеге асатын процесс.

Глюкоза молекулалары оттегімен әрекеттесіп, энергияға айналады. Бұл процесс

митохондрияларда жүреді.

• Химиялық теңдеуі: C6H12O6+6O2→6CO2+6H2O+энергия (АТФ)

• Түсіндіру: Глюкоза (С6Н12О6) оттегімен (О2) реакцияға түсіп, көмірқышқыл

газы (СО2), су (Н2О) және энергия (АТФ) бөлінеді.

2. Анаэробты тыныс алу

• Анаэробты тыныс алу оттегісіз жүреді. Бұл процесс глюкоза молекулаларын

толық ыдыратпайды және аз мөлшерде энергия (АТФ) шығарады. Ол негізінен

бұлшықет жасушаларында, ашытқы мен кейбір бактерияларда байқалады.

• Химиялық теңдеулері:

o Сүт қышқылды ашу (бұлшықеттерде):

C6H12O6→2C3H6O3+энергия (АТФ)

o Этанолды ашу (ашытқыда): C6H12O6→2C2H5OH+2CO2+энергия (АТФ)

Кері байланыс:

«Инстаграм» тәсілі арқылы бағалайды

А4 парағы

Маркер

Биология

9-сынып

оқулығы

15

Сабақты бекіту тапсырмалары.

WORDWALL плотформасында тасырмалар орындау

Оқулықта берілген тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.

Мұғалім жаңа тақырып бойынша білімдерін тиянақтау үшін жеке, жұптық жұмыстар ұйымдастырады

Жұмыстың орындалуына бақылау жасайды,

ЕБҚ оқушыға қолдау көрсетеді.

Функционалдық сауаттылық тапсырмасы.

Мәтін:

Биологияда басқару жүйесі – организмдегі түрлі функцияларды реттеп, үйлестіретін жүйе. Бұл жүйе организмнің ішкі тұрақтылығын сақтайды, сыртқы ортаға бейімделуіне ықпал етеді.

1-тапсырма

Жеке жұмыс.

https://wordwall.net/resource/63169521

2-тапсырма. Толықтырыңыз

Аэробты тыныс алу кезінде глюкоза молекулалары _______ қатысуымен ыдырап, нәтижесінде _______ және _______ түзіледі. Бұл процесс жасушаларда _______ органоидында жүзеге асады және 1 глюкозадан шамамен _______ молекула АТФ шығарады.

Жауабы: Аэробты тыныс алу кезінде глюкоза молекулалары оттегі қатысуымен ыдырап, нәтижесінде көмірқышқыл газы және су түзіледі. Бұл процесс жасушаларда митохондрия органоидында жүзеге асады және 1 глюкозадан шамамен 36-38 молекула АТФ шығарады.

3-тапсырма

Сұрақтар

Аэробты тыныс алу кезінде қандай заттар қажет?

Жауап: Глюкоза және оттегі. 2. Сұрақ: Анаэробты тыныс алу қандай жағдайларда жүзеге асады? Жауап: Оттегінің жетіспеушілігі жағдайында немесе оттегісіз ортада. 3. Сұрақ: Аэробты тыныс алу нәтижесінде қандай негізгі өнімдер түзіледі? Жауап: Көмірқышқыл газы, су және энергия (АТФ). 4. Сұрақ: Анаэробты тыныс алу кезінде адам бұлшықеттерінде қандай қосылыс түзіледі? Жауап: Сүт қышқылы. 5. Сұрақ: Анаэробты тыныс алу нәтижесінде 1 молекула глюкоза қанша АТФ молекуласына айналады? Жауап: 2 АТФ молекуласы. 6. Сұрақ: Аэробты тыныс алу жасушаның қай органоидында жүреді? Жауап: Митохондрияда. 7. Сұрақ: Аэробты тыныс алу анаэробты тыныс алуға қарағанда неге тиімдірек? Жауап: Өйткені ол глюкозаны толық ыдыратып, одан көп мөлшерде энергия (36-38 АТФ) өндіреді.

Дескриптор қажетті сөйлемді тауып, сөйлемді толықтырады; .

.Жалпы балл -2

Дескриптор :

берілген тіршілік деңгейлерін анықтап, кестеге жазады;

популяциялық түрлік деңгейге сипаттама береді; Жалпы балл-2

Дескриптор:

WORTWALL плотформасында тасырмалар орындайды

Жаалпы балл-2

Дескриптор:

Оқушы организмдегі басқару жүйесінің негізгі қызметін дұрыс анықтайды Жалпы балл-2

Оқулық

Биология

9 -сынып

Тапсырма жазылган парактар

Презентация

Суреттер

сынып

Биология

оқулығы

Сабақтың соңы

10 мин

1 мин

Кері байланыс

«Тұжырым әдісі»

Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды.

Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.

Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.

Үй тапсырмасы

Кері байланыс

«Тұжырым әдісі»

1. Сабақта алынған мәлімет өміріме қажет деп есептеймін, себебі...

2. Сабақ кезінде берілген тапсырмалар арқылы білімімді тексердім, себебі...

3. Сабақ кезіндегі берілген тапсырмалар қиындық тудырды, себебі...

Анаэробты және аэробты тыныс алу тақырыбын оқу

Сәйкестендіру тапсырмасын дәптерге орындау.

Дескриптор :

Сұрақтарға жауап береді;

Жалпы балл-2

Кері байланыс:

«Тұжырым әдісі» арқылы оқушылар кері байланыс береді

Презентация