Анатомия пәні бойынша сайыс сабақ

Анатомиядан интеллектуалды ойын жоспары

Ойын үш кезеңнен тұрады, әр кезеңде қатысушылардың анатомия саласындағы білімдерін бағалайтын түрлі тапсырмалар беріледі. Ойын жеңілден күрделіге қарай дамып, қатысушылардың қызығушылығын арттырып, білімдерін тереңдетуге бағытталған.

1-кезең: “Анатомиялық викторина”

Бұл кезеңде қатысушыларға «Wordwall” жүйесі арқылы әртүрлі анатомия тақырыбына қатысты видео сұрақтар , тапсырмалар беріледі. Видео сұрақтар , тапсырмалар мүшелер, жүйелер, құрылымдар және олардың қызметтері туралы жалпы ақпараттар кіреді.

Сұрақтар :

1. Адам ағзасындағы ең кішкентай бұлшық ет қай жерде орналасқан?

• Жауап: Ортаңғы құлақта (құлақтың ішкі бөлігіндегі стапедиус бұлшықеті).

2. Қан айналым жүйесінде артериялар мен веналардың айырмашылығы неде?

• Жауап: Артериялар оттегімен байытылған қанды жүректен шығарып, мүшелерге тасымалдайды, ал веналар көмірқышқыл газымен байытылған қанны мүшелерден жүрекке қайтарады.

3. Адам ағзасындағы ең үлкен артерия қандай?

• Жауап: Жоғарғы аорта (аорта артериясы).

4. Қанның қан жасушаларында қандай негізгі компоненттері бар және олардың атқаратын қызметтері қандай?

• Жауап: Эритроциттер (қызыл қан жасушалары) — оттегін тасымалдау, лейкоциттер (ақ қан жасушалары) — иммундық жауап, тромбоциттер (құйылу жасушалары) — қан ұю процесі.

5. Қандай орган қоректік заттар мен токсиндерді сіңіріп, қоректену процесін бастайды?

• Жауап: Асқазан мен ішек жолдары, бірақ қоректік заттарды толық сіңіру негізінен жіңішке ішекте жүреді.

6. Қанның жүйке жүйесімен байланысы қандай?

• Жауап: Қан жүйке жүйесіне оттегіні, қоректік заттарды жеткізеді және жүйке жүйесі арқылы барлық ағзаның қызметін үйлестіреді. Қанның құрамындағы лейкоциттер иммундық қорғанысты қамтамасыз етеді.

7. Сәйкестендір ұяшығы:

Мүшелер:

• Ми

• Жүрек

• Өкпе

• Асқазан

• Бауыр

Қызметтер:

1. Қан айналымын реттейді.

2. Тыныс алу процесін жүзеге асырады.

3. Тамақ қорыту және қышқылдар шығарады.

4. Уыттарды және метаболиттерді залалсыздандырады.

5. Ақпаратты өңдеу, басқару және эмоцияларды реттеу.

Бұл сұрақтар анатомияның әртүрлі аспектілерін қамтиды және қатысушыларға тереңірек білім қажет етеді.

Қатысушылар әр сұраққа өз кезегімен жауап береді. Әр дұрыс жауапқа 5 ұпай беріледі.

2-кезең: “Бұлыңғыр бейнемен танысу”

Бұл кезеңде қатысушыларға адамның дене мүшелерінің немесе органдарының бұлыңғыр (пиксельденген) суреттері көрсетіледі. Қатысушылар міндетті түрде қандай мүшенің немесе органның суреті екендігін анықтап, қысқаша сипаттама беруі керек. Сурет неғұрлым бұлыңғыр болса, жауапты табу қиындайды.

Тапсырмалар:

• Суретте көрсетілген органды анықтаңыз.

• Қандай жүйеге жатады және оның басты қызметі қандай?

1. Өкпе

2. Шумлянский денесі

3. Қуық

4. МИ

5. Төс сүйегі

6. Жауырын

7. Ішектер

8. АСқазан

9. Бүйрек

10. Әйел жыныс жүйесі

Әр дұрыс жауап үшін 10 ұпай беріледі. Бұл кезеңде күрделілік артады, жауапты тез әрі нақты беруге тырысу қажет.

3-кезең: “Кім жылдам” капитандар сайысы

Бұл кезеңде қатысушыларға анатомиялық,физиология пәнінен топ капитандарына 10 блиц сауалнама қойылады.

Сұрақтар:

1. Міне, сұрақтарға жауаптар:

1. Адам ағзасындағы ең үлкен орган қандай?

Тері (құрылым жағынан дененің ең үлкен органы).

2. Ми мен жұлыннан тұратын орталық жүйке жүйесінің негізгі қызметі қандай?

Организмнің барлық қызметтерін басқару және үйлестіру, ақпаратты өңдеу және бейімделу.

3. Қанның құрамында қандай үш негізгі клетка бар?

Эритроциттер (қызыл қан жасушалары), лейкоциттер (ақ қан жасушалары), тромбоциттер (қан ұю жасушалары).

4. Адам денесінде қан айналымы жүйесін басқаратын негізгі орган қайсы?

Жүрек.

5. Қанның қандай компоненті оттегіні тасымалдайды?

Эритроциттер (қызыл қан жасушалары), олар гемоглобин арқылы оттегіні тасымалдайды.

6. Жүрек қабырғасының үш қабатын атаңыз.

Эпикард, миокард, эндокард.

7. Парасимпатикалық жүйке жүйесінің қызметі қандай?

Организмнің тыныштық күйін сақтау, ағзаны демалту, жүрек соғысын баяулатуға, ас қорыту процестерін жақсартуға жауапты.

8. Адамның ең ұзын сүйегі қандай?

Ұзын сүйек – жамбас сүйегі, бірақ нақты айтқанда, сан сүйегі ең ұзын сүйек болып саналады.

9. Адамда қанша жұп қабырға бар?

12 жұп қабырға бар.

10. Қандай сүйек адамның саусақтарын қозғауға мүмкіндік береді?

Кеңірдек сүйегі (пяточная кость).

11. Өкпе мен жүрек арасындағы байланыс қандай құрылым арқылы жүзеге асады?

Өкпе мен жүрек арасындағы байланыс қан айналымы арқылы жүзеге асады, өкпе артериясы мен веналары арқылы.

12. Жұлынның қанмен қамтамасыз етілуін қамтамасыз ететін артерия қайсы?

Алдыңғы және артқы жұлын артериялары.

13. Нейрондар арасындағы ақпарат алмасу процесі қалай аталады?

Синапс арқылы нейротрансмиттерлердің бөлінуі (синаптикалық байланыс).

14. Қандай орган асқазан мен ішекке хабар береді?

Жалпы, асқазан мен ішекке хабар беретін эндокринді орган – асқазанның қабырғасындағы клеткалар мен ұйқы безі арқылы шығатын гормондар.

15. Мидың қай бөлімі адамның эмоциялары мен мінез-құлқын реттейді?

Лимбикалық жүйе.

16. Жоғарғы аяқтың сіңірі мен бұлшықетінің арасындағы байланысқан құрылым қалай аталады?

Сіңір (тendons).

17. Қандай жасушалар иммундық жүйеде инфекцияға қарсы күреседі?

Лейкоциттер, әсіресе Т-жасушалар мен Б-жасушалар.

18. Адам денесінде қанша жүйе бар және олардың негізгі қызметтері қандай?

*Адам денесінде 11 негізгі жүйе бар .

Барлық жүйелер өзара әрекеттесіп, ағзаның тұрақтылығын қамтамасыз етеді.*

19. Адам ағзасында ең кіші сүйек қайда орналасқан?

Адам ағзасындағы ең кіші сүйек – құлақтағы қаптал сүйек (стапес), ол ортаңғы құлақта орналасады.

20. Асқазан-ішек жолында тағамның қорыту процесі қайда басталады?

Тағамның қорыту процесі ауыз қуысы мен сілекей бездері арқылы басталады, онда ас қорыту ферменттері көмегімен алғашқы өңдеу жүргізіледі.

Бұл сұрақтар мен жауаптар анатомия пәні бойынша терең білімді талап етеді. Бұл кезеңде ойлау мен талдау қабілеттері жоғары бағаланады. Әр дұрыс жауап үшін 3 ұпай беріледі.

Ойынның қорытындысы:

Ойын соңында барлық кезеңдердің ұпайлары есептеледі. Әр кезеңнің қорытындысы бойынша қатысушылар арасында нәтижелер жарияланып, жеңімпаз анықталады. Жеңімпазға арнайы сыйлық беріледі, ал қалған қатысушыларға ынталандыру үшін сертификаттар немесе алғыс хаттар ұсынылады.

Қорытынды: