«Антивирустық қауіпсіздік» 7 сынып

Күні

25.11.2026 жыл

Пәні

Информатика

Мұғалімі

Мыржикова Толкынай Дамеловна

Сынып 7 «В»

Қатысқандар саны: 22

Қатыспағандар саны:

Тақырыбы:

«Антивирустық қауіпсіздік»

Оқу мақсаты:

7.4.2.1 компьютерді зиянды бағдарламалардан қорғау

Компьютерлік және биологиялық вирустардың ұқсастығы мен айырмашылығын, шығу тегін, ұстанымы мен қимылын және күресу жолдарын айқындау.

Сабақтың мақсаты:

• Компьютерлік вирустардын алдын алу маңыздылығын түсінеді;

• ДК-де ақпаратты қорғау үшін антивирустық құралдарды қолданады;

• Компьютерде ақпаратты қорғау әдістерін белсенді қолданады;

• Қазіргі заманда қоршаған ортада вирустардың бар екенін түсінеді.

Бағалау критерийі:

• ДК вирусын жұқтырудың кейбір белгілері деп аталады;

• Антивирустық бағдарламаларды жіктеу;

• ДК-де вирустардың бар – жоғын тексере алады;

• Олар өз компьютерлері үшін оңтайлы антивирустық бағдарламаны таңдай алады;

Тілдік мақсаты:

Оқушылар мүмкін: компьютерлік вирустар және олардан ақпаратты қорғау құралдары туралы топта талқылау, талқылауда негізгі ұғымдар мен терминдерді қолдану.

Лексика және терминология:

Компьютерлік вирус, антивирустық бағдарлама, зиянды бағдарлама, алдын алу, қорғау.

Диалогқа / жазуға қажетті сөз тіпкестері:

Вирус – бұл ..., вирус жұқтыру белгілері – ...., антивирустық бағдарлама – бұл ..., белгілі антивирустық бағдарламалар – ..., компьютердің вирус жұқтыруына жол бермеу ережелері – ...

Құндылықтарды сіңіру:

Мәдени құндылықтарды сіңіру, ұжымдық, топтық және жеке жұмыс түрлерін кездестіре отырып, оқушылардың іс–әрекетінің нәтижелерін талқылай отырып, сыйластық, ынтымақтастық, әділдік, жауапкершілік және шығармашылық, бұл шығармашылықты, ізгі ниетті, көпшілдікті және ойлау қабілетін дамытады.

Пәнаралық байланыс:

Биология, қазақ тілі

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңдері:

Педагогтың іс-әрекеті

Білім алушының іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 мин

І. Ұйымдастыру бөлімі

А) оқушылармен амандасады.

ІІ. Топқа бөлу

«Qazmath» сайты арқылы

1-топ «Компьютерлік вирус»

2-топ «Биологиялық вирус»

3-топ «Антивирус»

Берілген топтар бойынша бөлініп отырады.

Сабақтың ортасы

15 мин

15 мин

Миға шабуыл «Антивирустық қауіпсіздік» тақырыбындағы кілт сөздер арқылы тақырыпты ашу.

Жұптасып, топпен әңгімелесу. Мақсат қоюға арналған сұрақтар:

Біздің сабақта не талқыланады деп ойлайсыз?

Сабағымыздың тақырыбын тұжырымдайсыз ба?

Осы сабақта не білгіңіз келетінің өзіңіз анықтаңыз?

Кіріспе бөлім

«Биолгиялық вирус» бейнеролик қарап алайық

Бүгінгі сабақта не туралы үйренесіндер?

Өлі әлем

Компьютерлік вирус- өздігінен көбеюге қабілетті арнайы программалар, ол программалар мен файлдарды құртуы, жоюы және компьютерді істен шығаруы мүмкін.

Тірі әлем

Биологиялық вирус- өздігінен пайда болған, тәуелсіз генетикалық құрылым,

өздерінің қызметтік тіршілігін

басқа жасушалардың ішінде атқарады.

Вирустардың таралу жолдары:

• Интернет

• Қан

Вирустардың қимыл әдісі

Компьютерлік:

• Вирустардың ДК-ға түсуі.

• Файлдардың зардап шегу процесі.

• ЖЖҚ бұзылуы.

• ДК-дің бұзылуы.

Биологиялық:

• Вирустардың организмге түсуі.

• Жасушалардың зардап шегу процесі.

• Қабыну.

• Организмнің әлсіреуі.

• Жасушалардың өлуі.

Зақымдау әдісі бойынша

Резиденттік вирустар

Резиденттік емес вирустар

Алдын алу шаралары

Компьютерлік вирустарды :

• Дискеттерді вирусқа тексеру

• Компьютерді ұдайы вирусқа тексеру

• Антивирустық деректер базасын ұдайы жаңарту

• Зақымдануы ықтимал кездейсоқ “пираттық” (ұрлық) программаларды қолданбау.

• Қосалқы көшірме жасау-ақпаратты архивтеу

Биологиялық вирустарды :

• Вакцина алу.

• Химиялық терапия.

• Салауатты өмір салты.

• Гигиеналық ережені сақтау.

• Уақытымен дәрігерге тексерілу.

• Дәрумендерді пайдалану.

• Зиянды қылықтардан арылу.

Ұқсастығы

• Вируспен зақымданған кезде, пайда болуының белгілері бар .

• Вирустардың алдын алу жолдары бар.

• Вирустармен күресу жолдары бар.

• Таралу жолдары ұқсас.

• Адамның организмі де компьютер сияқты вирустардың тарағаның бақыламайды.

• Зиянсыз вирустар адам ағзасында және компьютерде тіршілік етеді

• Биологиялық және компьютерлік вирустармен зақымдану адамзатқа нарықтық зиян келтіреді

Айырмашылығы

• Компьютерлік вирустарға қарағанда, биологиялық вирустар қауіп тудырады.

• Биологиялық вирустарды зерттеу, компьютерлік вирустарға қарағанда ұзаққа созылады, кейде емі табылмайды.

• Биологиялық вирусқа қарағанда компьютерлік вирустардың саны өте көп.

Вирустарды байқайтын және жоятын программалар антивирустық программалар деп аталады. Антивирус - бұл компьютерді емдейтін дәрігер.

Антивирустық типтері:

• Детектор-программалар

• Фагтар, доктор-программалар

• Ревизор-программалар

• Фильтр-программалар

• Вакцина-программалар

І. Тапсырма.

Топтық жұмыс.

Постер жасап, қорғау

1-топ. Компьютерлік вирустардын таралу жолдары, компьютерде пайда болған белгілері және алдын алу шаралары.

2-топ. Биологиялық вирустардын таралу жолдары, пайда болу белгілері және алдын алу шаралары.

3-топ. Антивирустық программалардың түрлері. Компьютерлік және биологиялық вирустардың ұқсастықтары мен айырмашылықтары.

Дескриптор

1. Постердін дұрыс, әдемі талапқа сай безендірілуі

2. Тақырыптын толық мазмұнының қамтылуы

3. Суреттердің тақырыпқа сәйкестігі

4. Дәлелдеменің нақтылығы

5. Тақырыптын толық жеткізілуі, ашылуы

6. Әсерлі баяндауы

Тақырыпқа байланысты сөздер табады.

Сұрақтарға жауап беру

Постер жасап, топпен қорғайды

Word wall интернет ресурс

Антивирустық қауіпсіздік тақырыбындағы кілт сөздер - Поиск слов

1 - сабақ: Ағзалық әлем. Вирустар. Биологиялық патшалық. Тірі табиғат дүниесі. - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Ватман, түрлі түсті бояулар

Биологиялық және компьютерлік вирустардың айырмашылығына қарағанда, ұқсастығы көп.

Вирус адамзатқа қауіп төңдіреді, сондықтан да адамдар оған қарсы тұруды білу керек.

Сабақтың соңы

10 мин

Қорытындылау

«Антивирустық қауіпсіздік»

Үйге тапсырма: Эссе «Компьютерлік және биологиялық вирустар»

Кері байланыс

Бүгінгі сабақ жайлы өз ойларыңыз?

Wordwall платформасы

Wooclap

платформасы

Дескриптор

1

Постердін дұрыс, әдемі талапқа сай безендірілуі

1 – 3

2

Тақырыптын толық мазмұнының қамтылуы

1 – 5

3

Суреттердің тақырыпқа сәйкестігі

1 – 3

4

Дәлелдеменің нақтылығы

1 – 5

5

Тақырыптын толық жеткізілуі, ашылуы

1 – 5

6

Әсерлі баяндауы

1 – 3

Дескриптор

1

Постердін дұрыс, әдемі талапқа сай безендірілуі

1 – 3

2

Тақырыптын толық мазмұнының қамтылуы

1 – 5

3

Суреттер мен сызбалардың тақырыпқа сәйкестігі

1 – 3

4

Дәлелдеменің нақтылығы

1 – 5

5

Тақырыптын толық жеткізілуі, ашылуы

1 – 5

6

Әсерлі баяндауы

1 – 3

Дескриптор

1

Постердін дұрыс, әдемі талапқа сай безендірілуі

1 – 3

2

Тақырыптын толық мазмұнының қамтылуы

1 – 5

3

Суреттердің тақырыпқа сәйкестігі

1 – 3

4

Дәлелдеменің нақтылығы

1 – 5

5

Тақырыптын толық жеткізілуі, ашылуы

1 – 5

6

Әсерлі баяндауы

1 – 3