Араб мәдениетінің өнері мен мәдениеті

Әль - Фараби атындағы Қазақ ұлттык университетінің,
Мәдинеттану мамандығы 1 курс студенті: Қуат Амина
Әль--Фараби атындагы Қазақ ұлттық университеттінің,
оқытушысы:
Аликбаева
Араб мәдениетінің өнері мен мәдениеті
Араб мәдениеті – адамзат өркениетінің маңызды бір бөлігін құрайтын, ғасырлар бойы
қалыптасқан терең рухани және көркемдік дәстүрлердің жиынтығы. Ислам дінінің
ықпалымен өрбіген бұл мәдениет өзінің көпқырлығымен, бай мазмұнымен, және көркемдік
жетістіктерімен ерекшеленеді.
Өнердегі ерекшеліктер
Араб өнері негізінен исламдық құндылықтарға сүйенеді, бұл оның ерекше және қайталанбас
болуына себеп болды. Фигуралық бейнелеу шектелгендіктен, араб шеберлері өрнектер мен
каллиграфияны өнердің биігіне жеткізді. Каллиграфия, әсіресе Құран мәтіндерін жазуда,
ислам әлеміндегі ең жоғары өнер түрі болып саналады. Мұнда араб жазуының әсемдігі мен
мәтіннің терең мазмұны үйлесім тапты.
Геометриялық ою-өрнектер мен арабескалар да ислам өнерінің ажырамас бөлігі болып
табылады. Бұл өрнектер исламның шексіздік пен Құдайдың ұлылығын бейнелейді. Ою-
өрнектер мешіттердің, медреселердің, сарайлардың интерьерінде кеңінен қолданылады.
Музыка саласында да араб мәдениеті үлкен жетістіктерге жетті. Араб maqamat жүйесі
музыкалық ладтардың ерекше жүйесі ретінде танымал. Музыка мен поэзияның үйлесімділігі
әсіресе арабтардың өлең-жырларында көрініс тапты.
Мәдениеттегі жетістіктер
Араб мәдениеті Ислам алтын ғасыры кезінде ерекше өркендеді. Ғылым, философия, әдебиет
және өнер салаларының дамуы осы кезеңнің маңызды жетістіктері болды. Ұлы Жібек
жолының торабында орналасқан араб елдері әртүрлі халықтардың мәдениеттерін қабылдап,
оларды өз дәстүрлерімен үйлестіре білді.
Араб поэзиясы ерекше назар аударуға лайық. Доисламдық кезеңдегі бәдәуи ақындарының
шығармаларынан бастап, ортағасырлық ғұламаларға дейінгі поэзия араб мәдениетінің алтын
қазынасына айналды. Мұсылман ақындары махаббат, табиғат, дін, философия
тақырыптарына қалам тербеді.
Исламның мәдениетке ықпалы
Ислам діні араб мәдениетінің негізгі іргетасы болды. Ол өнер мен мәдениеттің барлық
салаларына өз әсерін тигізді. Мешіттер мен медреселер тек діни орындар ғана емес, білім
мен мәдениеттің орталықтары ретінде қызмет етті. Мешіттердің архитектурасы, олардың
мұнаралары мен күмбездері ислам әлемінің мәдени ерекшеліктерін көрсетеді.
Араб мәдениеті – бұл тек өнер мен мәдениет қазынасы ғана емес, адамзаттың рухани және
зияткерлік мұрасының маңызды бөлігі. Оның көркемдік ерекшеліктері мен мәдени
жетістіктері ғасырлар бойы көптеген өркениеттерге үлгі болып, өз ықпалын тигізді. Араб
мәдениеті әлі де әлемдік мәдениетке өзіндік үлесін қосып, өз құндылығын сақтап келеді.