МАҚАЛА

Қазақ тілді емес сыныптарда қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында аралас мәтіндермен жұмыс

Аннотация / Annotation / Аннотация

Қазақша:
Бұл мақала орыс тілді сыныптарда аралас мәтіндермен жұмыс жасау арқылы қазақ тілін үйрету әдістемесін қарастырады. Бағдарлама оқыту, тәрбиелеу және қосымша білім беру саласында қолданылатын инновациялық тәсілдерге негізделген. Мақсаты – оқушылардың тілдік, ақпараттық және сыни ойлау дағдыларын дамыту, мемлекеттік тілге қызығушылық қалыптастыру.

English:
This article explores a method for teaching the Kazakh language through working with mixed texts in Russian-speaking classes. The program is based on innovative approaches applied in teaching, upbringing, and extracurricular education. Its aim is to develop students’ language, informational, and critical thinking skills while fostering interest in the state language.

Русский:
В статье рассматривается методика обучения казахскому языку через работу с комбинированными текстами в русскоязычных классах. Программа основана на инновационных подходах, применяемых в обучении, воспитании и дополнительном образовании. Цель – развитие языковых, информационных и критических навыков мышления учащихся, формирование интереса к государственному языку.

Түйін сөз / Keywords / Ключевые слова:
аралас мәтіндер, орыс тілді сынып, қазақ тілі, инновациялық бағдарлама, білім беру

Кіріспе

Қазіргі білім беру жағдайында өзге ұлт өкілдері оқитын орыс тілді сыныптарда қазақ тілін оқыту маңызды мәселе болып отыр. Аралас мәтіндермен жұмыс жасау арқылы оқушылар тек тілдік білімді ғана емес, сонымен қатар ақпараттық және сыни ойлау қабілеттерін дамыта алады. Бағдарлама оқытудың дәстүрлі әдістерін заманауи коммуникациялық және ақпараттық технологиялармен біріктіреді.

Мақсаты:

• Орыс тілді сыныптарда аралас мәтіндер арқылы қазақ тілін тиімді үйрету;

• Оқушылардың ақпараттық-коммуникациялық дағдыларын дамыту;

• Мемлекеттік тілге қызығушылық пен мәдениетаралық қарым-қатынасты қалыптастыру.

Міндеттері:

• Оқушылардың мәтінді түсіну, талдау және өз ойын жеткізу қабілеттерін дамыту;

• Интерактивті және цифрлық құралдар арқылы оқу сапасын арттыру;

• Сыни ойлау, шығармашылық және зерттеу дағдыларын қалыптастыру;

• Мәдени құндылықтарды түсіну және толеранттылыққа тәрбиелеу.

Инновациялық әдістер мен технологиялар

Бағдарламада қолданылатын негізгі әдістер: аралас мәтіндермен жұмыс, сұрақ-жауап, салыстырмалы талдау, жобалық және проблемалық оқыту.
Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (ИКТ) ретінде интерактивті тақталар, онлайн платформалар (Canva, Padlet, Wordwall), мультимедиялық ресурстар қолданылады. Бұл тәсіл оқушылардың белсенділігін арттырып, оқу процесін қызықты және тиімді етеді.

Ұйымдастыру формалары

• Сыныптық сабақтар: Мұғалімнің басшылығымен мәтінді талдау және түсіндіру.

• Топтық және жұптық жұмыс: Бірлесіп ой бөлісу, жобаларды жасау.

• Жобалық және зерттеу жұмыстар: Оқушылардың өздігінен ақпарат іздеу, талдау және шығармашылық шешім қабылдау.

• Қосымша білім беру: Үйірмелер, шығармашылық тапсырмалар, онлайн жобалар.

Маңыздылығы:

Орыс тілді сыныптарда аралас мәтіндермен жұмыс жүргізу оқушылардың мемлекеттік тілге деген қызығушылығын арттырады, мәдениетаралық қарым-қатынасқа бейімдейді және XXI ғасыр дағдылары – ақпараттық, сыни және шығармашылық ойлау қабілеттерін қалыптастырады.

Қорытынды

Аралас мәтіндермен жұмыс жасау арқылы орыс тілді сыныптарда қазақ тілін үйретудің инновациялық тәсілі оқыту сапасын арттырады, тәрбиелік және қосымша білім беру мақсаттарын тиімді іске асырады. Мұғалім мен оқушы арасындағы интерактивті әрекет, шығармашылық және зерттеу жұмыстары арқылы білім беру процесі қызықты әрі нәтижелі болады.

Әдебиеттер тізімі

1. Ахметова, Г. С. (2020). Қазақ тілін оқытудың инновациялық әдістері. Алматы: Білім.

2. Нұрғазина, А. (2019). Аралас мәтіндер арқылы тіл үйрету. Астана: Фолиант.

3. Ермекова, Л. (2021). Информационно-коммуникационные технологии в обучении языкам. Алматы: Қазақ университеті.

4. UNESCO. (2017). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action. Сілтеме

5. Назарбаев, Н. (2018). Қазақстандағы көптілді білім беру. Астана: Елбасы кітапханасы.