400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Арифметикалық прогрессия. Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесінің формуласы

Материал туралы қысқаша түсінік
Арифметикалық прогрессия тақырыбына арналған сабақ жоспары
Материалдың қысқаша нұсқасы

Мектеп:


Пәні:

Математика

Күні:

Мұғалімнің аты – жөні: Абдирахманова З.Б.


Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

ІІ тарау: Сандар тізбегі 

Сабақтың тақырыбы

Арифметикалық прогрессия. Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесінің формуласы

Осы сабақта қол жеткізілетін

оқу мақсаттары (оқу

бағдарламасына сілтеме)

9.2.3.5 арифметикалық прогрессиялардың n-ші мүшесін, алғашқы n мүшелерінің қосындысын есептеу формулаларын, сипаттамалық қасиетін білу және қолдану

Сабақтың мақсаты


Оқушылардың барлығы:
Барлық оқушылар:
Арифметикалық прогрессияның n-мүшесінің формуласын пайдаланып, есептер шығара біледі

Оқушылардың басым бөлігі: Арифметикалық прогрессияның n-мүшесінің формуласын пайдалану арқылы белгісіз мүшелерін, айырмасын таба біледі;

Кейбір оқушылар:

  Арифметикалық прогрессияның қиындығы жоғары есептерін талдап, түрлендірулер арқылы шеше алады

Бағалау критерийлері

Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесінің формуласын есеп шығаруда қолдана білу

Бөлімдері бірдей бөлшектерді азайтады.

Бөлімдері әртүрлі бөлшектерді қосады және азайтады.

Тілдік мақсат:

Оқушылар орындай алады:

1. Жай бөлшектер туралы түсініктерін қалыптастырады

2. Жай бөлшектердің алымы мен бөлімін ажырата алады

3. Жай бөлшектерді қосу, азайту ережесін біледі

Түйінді сөздер мен сөз тіркестері:

Прогрессия, тізбектер, арифметикалық прогрессия, арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесінің формуласы

Сыныптағы диалог/ жазылым үшін сай келетін тіл стилі:

Талқылауға арналған сұрақтар:

1. Көше бойында орналасқан үйлердің реттік номері бойынша арифметикалық прогрессия құрастыру

2. Кемімелі және өспелі сандар тізбегіне мысалдар келтіру

3. Бөлімдері әртүрлі бөлшектерді қосу және азайту орындалады?

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Мына сөздердің анықтамасын дәптерге жазады:

Арифметикалық айырма

Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесінің формуласы

Алдыңғы оқу

Тізбектер

Құндылықтарға баулу

Оқушыларды бір – біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу .

АКТ қолдану дағдылары

Компьютер, интерактивті тақта, слайд

Пәнаралық байланыс

Химия. АКТ

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин


Психологиялық ахуал тудыру:

 Тізбектелген тілек ойыны.

Әр оқушы тізбектелген тілекті оң жағындағы көршісіне айтады, ол әрі қарай тілекті оң жағындағы көршісіне айтып жалғастырады .

Сол тұрған «Сандар жиыны», «Тізбек», «Айырма» түстес стикерлермен топқа бөлінеді.

Оқушылар топқа бөлінгеннен кейін алдымен оларға топ ережелерін сақтауды және әр топтан топ басшысын сайлауын айтылады.

Сабақтың ұранымен танысады:

"Прогрессия-ілгері қозғалыс, алға ұмтылыс!"

Сабақтың мақсаты мен бағалау критерийлерімен таныстырамын.


Сол жаңағы шеңбер бойымен тұрғандары бойынша  «Қайталау - оқу айнасы»

СТО: "Фишбоун" әдісі

Әр түрлі деңгейдегі сұрақтар беріледі, топ оқушылары кезекпен жауап береді.

1) Арифметикалық прогрессия дегеніміз не ?

2) Қандай санды арифметикалық прогрессияның айырмасы дейміз ?

3) Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесінің формуласы тұжырымдап бер.

4) Арифметикалық прогрессияның негізгі қасиеті қандай?

5) 2000; 2005;2010; 2015;... -тізбегі, арифметикалық прогрессия бола ма

6) Арифметикалық прогрессияның -ші мүшесі неге тең?

7) Арифметикалық прогрессияның -ші мүшесі неге тең?





Стикерлер















































Сабақтың ортасы

(10 мин)

1-кезең: Мағынаны ажырату:

- оқушылар өз тәжірибелері арқылы жаңа білім туралы өзіндік түсінік пен пікір қалыптастырады;

- жаңа білім жайлы өзіндік түсінік қалыптастырады;


























2-кезең: Ой- толғаныс: (8 мин)

анализ, өз ойлары мен түсініктерін өздері игерген мәліметтері арқылы жеткізеді;




























































3 – кезең

(10 мин)

синтез, бір-бірімен ой бөліседі.


1-тапсырма. Жұптық жұмыс.

Диалогтық оқыту:

Оқушыларға Фибоначчи сандары туралы ой-қозғауды ұсыну.

Фибоначчи сандарының квадрат теңдеуге қатысы

Фибоначчи сандарының заңдылығын зерттеу нәтижесінде, оны сипаттатайтын көпмүше тең. Осыдан квадрат теңдеуді шешудің формулаларын алғаш рет 1202 жылы итальян математигі Леонард Фибоначчи ұсынады. 1544 жылы Штифель квадрат теңдеуді шешудің жалпы ережесін берді.


“Ұшқыр ойдан-ұтымды жауап”

1) Сан тізбегі дегеніміз не ? Олардың түрлерін ата

2) Сан тізбегінің берілу тәсілдерін ата.

3) Сан тізбегінің реккуренттік тәсілі, аналитикалық тәсілден қандай айырмашылығы бар?

4) Фибоначчи сандарын білесің бе? Ол тізбектің қай түріне жатады ?

5) 3;9;27; 81;... тізбегі арифметикалық прогрессия бола ма?

6) Арифметикалық прогрессия дегеніміз не ?Мысал келтір

7) Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесінің формуласы қандай ?


с1

d

n

сn

1,5

-0,2

11

-0,5

-35,6

4

26

64,4

3,1

7

5

24,8









Ауызша тез есепте:

1) неге тең? (20)

2) болса, неге тең? (2)

3) болса, неге тең? (2)

"Ыстық орындық" стратегия бойынша білімдерін тексеру.


Есептер: 1 топ: а1=7; d=4; a10=?

2-топ: a1=24; d=-8; a11=?

3-топ: a1=-32; d=5; a21=?

Әр топ өз есебін шығарады.


Дескриптор

Білім алушы


- есепті оқып, дұрыс ажыратады

- айырманы табады

- п-ші мүшені табады

ҚБ: Дескрипторды негізге ала отырып, топтар 2 жұлдыз, 1 ұсыныс бойынша кері байланыс береді.


Сергіту сәті

Ребустың жауаптары:

Күш атасын танымас

Қоянды қамыс, жігітті намыс өлтіреді

Үйге қарай жүгірме

Әсем әнмен тәтті күй, құлақтан кіріп бойды алар

Аузы қисық болса да,байдың ұлы сөйлесін


Әр топқа деңгейлік тапсырмалар беріледі. Берілген тапсырмаларды әр топ постер арқылы қорғайды.

«Сандар жиыны» тобына берілетін тапсырмалар:

  1. Мына сандар тізбегінен арифметикалық прогрессияны көрсетіңдер және айырымын табыңдар:

а)1; 1; 2; 2; 3; 3; 4; 4; 5; 5; ...............

ә)2; 8; 14; 20; 26; 32; .................

б)-5; 0; 5; 10; 15; 20; ...............

в)8; 7; 6; 5; 4; 3; 2; 1;....................

2) (an)-арифметикалық прогрессия

a1=-3 және d=11, a11 мүшесін есептеңдер.

3)(an)-тізбегі арифметикалық прогрессия

a11=15, a3=20 болғандағы d мен a1-ді есептеңдер.

«Тізбек» тобына берілетін тапсырмалар:

  1. Мына сандар тізбегінен арифметикалық прогрессияны көрсетіңдер және айырымын табыңдар:

а) 2,5; -3,5; -4,5; 5,5; -6,5; .......

ә) 1,3; 2,1; 2,9; 3,7; 4,5; .......

б) -6; -7; -8; -9; -10; -11; .......

в) 1; 4,5; 8; 11,5; 15; .......

2) (an)-арифметикалық прогрессия

a1=0,8 және d=-0,2 a11 мүшесін есептеңдер.

3)(an)-тізбегі арифметикалық прогрессия

a3=-17, a4=10 болғандағы d мен a1-ді табыңдар.

«Айырма» тобына берілетін тапсырмалар:

  1. Мына сандар тізбегінен арифметикалық прогрессияны көрсетіңдер және айырымын табыңдар:

а) -2; -2,5; -2; -1,5; -1; .......

ә) 1; -2; -5; -8; -11; .......

б) 0,1; 0,6; 1,1; 1,6; .......

в) -4,3; 0; 4,3; 8,6; .......

2) (an)-арифметикалық прогрессия

a1=11 және d=7; a5 мүшесін табыңдар.

3) (an)-тізбегі арифметикалық прогрессия

a6=230 ; а7=184,5 болғандағы d мен а1-ді табыңдар


Дескриптор

Білім алушы


- Арифметикалық прогрессияны ажыратады

- Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесін есептеп табады

- Арифметикалық прогрессияға қатысты күрделі есепті шығарады

ҚБ: Дескрипторды негізге ала отырып, әр топ постерлерін қорғайды. Оқушылар «Басбармақ» әдісі бойынша кері байланыс береді.


Жұптық жұмыс.

«Блум түймедағы» Блум тапсырмаларын орындау арқылы сыни ойлауына ықпал етіп, оқу материалдарын өздігінен меңгеріп үйренді. Әр жұптан кезектеп оқушылар шығып тапсырмаларды орындайды.

1.Қарапайым сұрақ: Прогрессия деген сөзі нені білдіреді?

2.Нақтылау сұрағы: Арифметикалық прогрессия формулаларын есептер шығаруда қолдана аласың ба?

3.Түсіндірмелі сұрақ: Арифметикалық прогрессия қай кезде өспелі, қай кезде кемімелі болады?

4.Шығармашылық сұрақ: «Арифметикалық прогрессия өмірде» тақырыбында эссе жазу.

5.Бағалау сұрақтары: Бүгінгі сабақта не жақсы, не жаман болды?

6.Практикалық сұрақ: Берілген сурет бойынша прогрессия құрастыр

7. Практикалық сұрақ: Берілген сурет бойынша прогрессия құрастыр



ҚБ: Жұптардың тиімді кері байланысы. Мұғалім тарапынан жеке оқушыға қолдау көрсетіледі.









Бағдаршам









Үлестірме кеспелер





































Үлестірме тапсырмалар, постер





















































Сабақтың соңы

5 мин

Кері байланыс

Үйге тапсырма. № 356, 358. Эссе жазу: «Прогрессия біздің өмірде»

Алгебра: 9 сынып оқулығы, «Мектеп» баспасы 2013, 71-78 беттер.

Күнделікке жазады. Сұрақтар болса сұрайды.

Рефлексия

Қорапша, бағдаршам



Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру

деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?


Денсаулық және

қауіпсіздік техникасын

сақтау

Оқушының қабілеттеріне қарай топтық, жұптық және жеке тапсырмалар саралап алынған. Саралау әдістері әрбір оқушыға мақсаттарға ықпал етуге жасайды. Бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету жұмыстарын жүргіземін.

  • «Бағдаршам»

  • Смайликтер

  • Басбармақ

  • Блум түймедағы

  • Блоб ағашы

  • Екі жұлдыз, бір ұсыныс

  • Ыстық орындық

  • Оқушылар

  • дың партада отыруын, жарықтың дұрыс түсуі;


АКТ – ны уақытынды қосып, сөндіруді қадағалау.

Сабақ бойынша

рефлексия

Сабақ оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді? Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарланған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз.

Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.



Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың

жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге

назар аудару қажет?

Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
26 ақпан
802
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі