"Әсемдікке талпыныс" Өзін -өзі тану пәнінен 6 -сыныпқа ашық сабақ

Мақсаты: оқушылардың адамның сұлулығы, жан сұлулығы туралы түсініктерін кеңейту арқылы дұрыс әрекет құндылығының мәнін ашу.

Міндеттері:

• сұлулық, адамның ішкі және сыртқы сұлулығы ұғымдарының мәнін ашу;

• балалардың шын мәніндегі сұлу адам болуға ұмтылысын дамыту;

• оқушылардың эстетикалық талғамын дамытуға ықпал ету;

• оқушылардың сұлулықты, әсемдікті сезініп, бағалай білуга тәрбиелеу.

Ресурстар:

(материалдар, дереккөздер)

2. http://kz-minusovki.ucoz.kz

3. bilim-all.kz

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі

5 Т – ережесі:

1. Тәртіп

2. Талап

3. Тыныштық

4. Тазалық

5. Татулық
   Балалар ережені есімізге түсіріп, сыныптың тәртібін сақтап, оқып - білуге талаптанып, тыныштықты орнатып, тазалықты сақтап, бүгінгі күнімізді татулықпен өткізейік.

Тыныштық сәті. «Нұрға бөлену»

Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ - қолыңызды айқастырмаңыз, қолыңызды тізеге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.
Елестетіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрдан баяу ашылып келеді. Балғын таза, әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңызды тілек қалауыңызды шайып, жүрегіңіздің қауызын ашты.
Нұр сәулесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз. Ол біртіндеп күшейе түсуде. Ой мен осы нұрды қолдарыңызға түсіріңіз. Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашуда. Қолымыз тек жақсы, тек ізгі істерді істейді және баршаға көмектеседі. Нұр аяқтарыңызға тарады. Аяқтарыңыз нұр сәулесін шашуда. Олар сізді тек жақсылық жасау үшін жақсы жерлерге апарады. Олар нұр мен махаббат құралына айналды.
Одан әрі нұр сіздің аузыңызға, тіліңізге тарады. Тіліңіз тек шындықты және жақсы, ізгі сөздер ғана айтады. Нұрды құлақтарыңызға ба ғыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естиді. Нұр көзімізге де жетті. Көзіміз тек жақсыға қарап, бәрінен жақсы лықты ғана көреді. Сіздің басыңыз түгелдей нұрға бөленіп, басыңыз ға тек ізгі, сәулелі ой келеді.
Нұр бірте - бірте қарқындап және шұғылана бастайды, сіздің денеңіз ден шығып, жан - жағыңызға сәуле шашады. Осы нұрды туысқанда рыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағытта ңыз. Нұрды уақытша түсініспей, ренжісіп жүрген адамдарға да бағыттаңыз. Олардың да жүрегі нұрға толсын.
Осы нұр бүкіл әлемге: барлық адамдарға, жан - жануарларға, өсім діктерге, тірі жанға таралсын... Ғаламның барлық түкпір - түкпіріне нұр бағыттаңыз. Ойша айтыңыз: «Мен нұрлымын... Нұр менің ішім де... Мен Нұрмын»
Осындай Нұр, Махаббат және Тыныштық күйінде отыра тұрыңыз...
Енді осы Нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз. Нұрға толы бүкіл әлем сіздің жүрегіңізде. Оны осындай әсем қалыпта сақтаңыз.
Жаймен көзіңізді ашуға болады. Рахмет!

Үй тапсырмасын тексеру

1.Немат Келімбетовтің «Үміт үзгім келмейді» кітабынан «Ұлыма хат» мәтінін оқып келу.

Сұрақтар:

1. Өзіндік көзқарасы бар тән қасиеттер қандай деп ойлайсыңдар?

2. Сен өзіңді өзіндік көзқарасы бар деп санайсың ба?

3. Адамның өзінің ішкі жан дүниесінің сарқылмас, мөлдір бұлақтарына нені жатқызасыңдар?

4. Ішкі сұлулық пен сыртқы сұлулықты қалай түсінесіңдер?

5. Дұрыс әрекет құндылығы адамның қандай қасиеттері арқылы көрініс табады?

6. Жан сұлулығы дегенді қалай түсінесің? Жаны сұлу адамды сипаттап бер

Сабақтың дәйексөзі

(бірінші топ бір рет оқиды, екінші топ бір рет оқиды, барлығы бірге қайталайды)

«Адамның бойындағысының бәрі де: жүзі де, киген киімі де, жаны да, ойлары да әсем болуы керек» А.П.Чехов

Сұрақтар:

1. Адамды сұлу ететін не нәрсе?

2. Әсем,сұлу нәрсе көргенде қандай сезімде боласыздар?

3. Жан сұлулығын қалай түсінесіздер?

4. Дәйексөзден қандай ой түйдіңіз?

Иә, балалар, сұлулық –адам жанын марқайтатын, көзін қуантатын, тамсанатын, сүйсіндіретін көрініс, қимыл-әрекет, пішін және ой-қиялдың жемісі.Ал, адамдағы басты сұлулық –ішкі жан дүниесі, мінезі, қалыптасқан әдептілігі, басқа адамдарға деген адамгершілік қасиеттері арқылы қалыптасады. Дәйексөзде айтылғандай, адамның сыртқы сұлулығы, яғни оның сырт бейнесі, киген киімі, жүріс –тұрысы оның ішкі рухани сұлулығымен сәйкес келсе нағыз сұлулық сол болмақ.

Оқиға айту (Мұғалім сыйы)

Атасы мен немересінен астарлы әңгіме

Бала өсті. Айнаға жиі қарап және ашулы болғандықтан:

— Мен сұрықсызбын!

Атасы бұл сөздерді естігенде , немересіне  былай деді:

— Сіздің сұлулығыңыз сіздің мейірімділігіңізде.

Бала атасына сеніп,  жақсылық жасауға бастады – барлығына, барлық жерде. Ол сонша  жақсылық жасауға асығып, өзінің  ұсқынсыз екенін ұмытып кетті.

Уақыт өтті. Ол жас жігіт болды.

Бір күні , ол  өзіне  қарап тұрған  екі әдемі қыздардың  әңгімесін естіді :

— Қандай  сүйкімді жігіт!

— Оның ішкі  жан сұлулығы қандай жарық !

Жас жігіт өзінің атасын  еске алды.

« Дана атам Сізге рахмет !», — деп ойлады.

Бұл әңгімеде атасы немересіне сұлулық келбетте емес, жүректе екенін түсіндірді.  Әр адамның жүрегінің жібектей, жүрегі нұрға бөлеген деп те айтып жататыны рас. Сұлулық  табиғатта бар, және де адамда жан сұлулығы мен тән сұлулығы деген бар ғой, соның ішінен жан сұлулығы маңыздырақ. Сұлулық жүректе де, келбетте де болады, бірақ бірінші ішкі жүрегіне мән берген дұрыс, содан соң сыртқы сұлулығына!

Сұрақтар:

1. Атасы немересіне қандай сөздер айтады?

2. Атасына сенген бала не істей бастайды?

3. Сендер қандай адамдарды «Сұлу» деп айта аласыңдар?

4. Әңгіме қай құндылық туралы айтылған?

Дәптермен жұмыс

1. тапсырмада әсемдік, сұлулық туралы қанатты сөздермен танысып, шынайы сұлулық туралы айтылғандарын таңдап, таңдауларын дәлелдеп айту.

2 –тапсырма Адамның жан сұлулығын бейнелейтін сөздерді тауып, «Әсемдік» атты сөзжұмбақты шешіңдер.

Шығармашылық жұмыс, топпен жұмыс

Оқушылар екі топқа бөлінеді. Әдемі тәттілер арқылы

Тапсырма: Екі топқа аяқталмаған өлеңді толықтырып, жалғастырады және айтқызамын.

1 – топ: «Әсемдік»

Күн сәулесі ...........................әдемі,

...............................керілгені әдемі.

............................. асыр салып жүргенде,

Көк ................................. әдемі.

2 - топ: «Сұлулық»

Жас шыбықтың ....................... әдемі,

................................... гүл ашқаны әдемі

...................................... кездесіп,

Амандықты ........................................

Ортақ

........................... сайрағаны әдемі,

........................... ойнағаны әдемі.

Ақ боз атын ерттеп ..............................

.................. өріске ...................... әдемі

6. Топпен ән айту

Әдемі

Сөзі: А.Шяхметовтікі

Әні: Ғ. Наурызбаевтікі

Күн сәулесі төгілген әдемі,

Кемпірқосақ керілгені әдемі.

Көк шалғында асыр салып жүргенде,

Көк көбелек көрінеді әдемі.

Жас шыбықтың бүр ашқаны әдемі,

Алма ағаштың гүл ашқаны әдемі

Қариялар жол үстінде кездесіп,

Амандықты сұрасқаны әдемі.

Бұлбұл құстың сайрағаны әдемі,

Қозы-лақтың ойнағаны әдемі.

Ақ боз атын ерттеп мініп атамның,

Қойды өріске айдағаны әдемі.

Үй тапсырмасы

1. Әдемілік, сұлулық туралы мақал – мәтелдер жазып келу.

2. Келесі сабақ. №8, «Ақыл мен сезім» мәтінін оқып келу.

Сабақтың қорытынды сәті

Тыныс алуға зейін қою.

Баяу музыка қойылады.

Мұғалім: Сіздерден аяқ-қолыңызды айқастырмай, түзу отыруыңызды өтінемін. Біз қазір тыныс алу жаттығуын жасаймыз. Тыныс алуға зейін қойған кезде, біздің ақылымыз дем алады. Ауаны ішке жұту кезінде тыныштық пен қуаныш қабылдаймыз. Демді сыртқа шығарған кезде өзіміздегі мазасыздықтарды сыртқа шығарамыз.

Кәне, дайындалайық, балалар. Көзімізді жұмамыз..., арқамызды тіктейміз..., қолдарыңды тізеге қоюға болады...

Д е м а л..... ш ы ғ а р... (жаймен 9-10 рет) немесе 1..................2 [3].

Бүгінгі сабақтан игерген жақсы қасиеттерді есімізге түсіріп, жүрегімізге сақтайық және алмаға жазып құндылық ағашына жапсырайық.