Аспаз — ас әзірлеумен айналысатын мамандық иесі. Сорпа, екінші тағам, өзге де тағамдарды пісіреді.

Азық-түліктерді қалай сақтау керек екенін біледі, әртүрлі тамақ түрлерін рецепт бойынша дайындайды, сондай-ақ дайын тағамды көркемдей алады.

Азық түлік өнімдерін санитарлық-гигиеналық талаптарға сәйкес сақтауды басқарады. Ғимарат ішінде, жоғары температура жағдайында жұмыс жасайды.

Аспаз мамандығы адам өмірінде жайлы жағдай тудырудың ең маңыздысы болып саналады. Аспаз өнері адамға өзінің денсаулығын нығайтуға, кейбір өнімдердің дәмдік сапасымен рақаттануға көмектеседі.

Аспазшы – бұл қоғамдық тамақтану орталықтарында тамақ жасаумен айналысатын адам. Аспазшы – бұл тамақ әзірлегенді және ингредиенттермен тәжірибе жасағанды жақсы көретін адамдар үшін қызықты, еліктіретін мамандық. Бірақ бұл сөздер аспазшы мамандығын толық сипаттай алмайды. Себебі аспазшы кәдімгі азық-түліктерден ерекше тағам әзірлей алады. Аспазшы тағамды тек технологиялық жағынан дұрыс және рецептке сай әзірлейтін адам ғана емес, ол өз жұмысын жақсы көретін, одан ляззат алатын, жұмысының нәтижесіне клиенттері тамсанғанда, оған қуанатын адам. Аспазшының басты міндеті – түрлі тағамдарды әзірлеу, оларды безендіру, жаңа жеке рецепттерін жасау. Сонымен қатар аспазшы мәзір құрастырады, азық-түліктер мен жартылай фабрикаттарға тапсырыс береді. Суптар, қою тағамдар, басқа да тамақтар әзірлейді. Азық-түліктерді қалай сақтауды, әр түрлі тағамдарды рецептке сай қалай жасауды біледі және жасаған тағамын безендіре алады. Санитарлы-гигиеналық нормалар сай азық-түліктерді сақтауды ұйымдастырады. Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында аспазшы тағамдардың бекітілген рецептерін қолданғанымен, ол шикізаттың сапасы мен тұтынушылардың контигентіне сәйкес оларға өзгерістер енгізе алады. Үй-жай ішінде, жоғарғы температура жағдайында жұмыс істейді.

Аспазшы мамандығының келесі түрлері бар:

• Шеф-аспазшы – мамандықтың ең жоғарғы белесі. Ол қажетті азық-түліктерге тапсырыс береді, оларды қоймадан уақтылы алуды қамтамасыз етеді, олардың келуі мен жұмсалуының мезгілін, сұрыптамасын, саны мен сапасын бақылайды. Сатып алушылардың сұранысын зерттей отырып, тағамдар мен кулинарлы өнімдердің түрлерін қалыптастырады. Тағамды дайындау технологиясы мен жұмыскерлердің санитарлық талап пен тазалық ережелерін сақтауды бақылайды. Кәсіпорынның жұмысы туралы есеп пен есептілікті құрастыруды ұйымдастырады.
• Аспазшы-кондитер ерекше талғам мен қиялды қажет ететін кондитерлік өнімдерді дайындаумен айналысады.
• Аспазшы-технолог азық-түліктерді дайындау үрдісін ұйымдастырады. Шикізат сапасын анықтайды, дайын азық-түліктер мөлшерін алу үшін оның санын, тәуліктік тағам мөлшерінің калориясын есептейді. Жаңа фирмалық тағамдардың рецепттерін жасайды және оларға технологиялық карта құрастырады. Қажетті құжаттарды рәсімдейді, аспазшыларға нұсқау береді.
• Аспазшы-кулинар шикізат пен дайын өнімді шығару есебін айырады, тағам дайындауды іске асырады, сүзеді, илейді, ұсатады, өнім салмасын фарштайды, қалыпқа келтіреді, температуралық режимді реттейді, тағамның, бақылаушы-өлшеуші құралдардың көмегімен және сыртқы түріне, иісіне, дәміне қарап өнімнің дайындығын анықтайды, тағамдар мен кондитерлік өнімдерді безендіреді, оларды бөліктерге бөледі.

Мамандықты қайда игерсе болады
Мамандықты әр түрлі оқу орындарында, лицейлерде, колледждерде, тіпті аспаздық курстарда да алуға болады.