Ашық сабақ

«Білімділер додасы»

Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағындағы тайпалық одақтар мен алғашқы мемлекеттер

Мақсаты: Жас ұрпақты өз Отаның сүюге, туған елінің тарихын білуге, қастерлеуге, құрметтеуге тәрбиелеу. Жаңа заман талабына сай білімді, жігерлі, алғыр тұлға қалыптастыру. Оқушылардың пән бойынша білімдерін саралау.

Дамытушылық мақсаты: Тақырып көлемінде оқушының ой-өрісін шыңдай отырып, сөйлеу тілін, өз ойын нақты жеткізуін дамыту, белсенділікке, шапшаңдылыққа, шешендікке баулу.тарих пәніне, ғылымға, білімге деген қызығушылығын ояту.

Тәрбиелік: Оқушыларды отанға деген сүйіспеншілігін арттыру патриоттық, азаматтық тәрбие беру.

Сабақтың түрі: танымдық ойын сабағы

Өткізу әдісі: Сұрақ-жауап, пікірталас, ойын

   Көрнекілігі: ҚР картасы, презентация, суреттер, ұлағатты сөздер плакаттары.

Барысы:

Құрметті « Білімділер додасының » көрермендері, қатысушылары!

Бүгінгі болғалы отырған «Білімділер додасы» атты тарихи- танымдық сайысын ашық деп жариялаймыз. Еліміздің азаттық жолындағы тарихы тереңнен басталады. «Өз тарихын білмеген халық, өзінде сыйламайды» деген елбасымыздың қанатты сөзін де үлгі етуіміз керек. Олай болса бүгінгі сайысымыздың қатысушыларына сәттілік тілей отырып, сайысымызды бастаймыз.

Сайысқа қатысушылар 6^б,в,г – сынып оқушыларынан құралған командалар (3 топ болады)

Сайыс жоспары:

І Таныстыру

ІІ Бәйге (зымыран сұрақтар)

ІІІ Ойлан тап (Сәйкестендіру)

ІҮ «Полиглот тіл өнері»

Ү Ғажайып ұяшық

ҮІ Дода (картамен жұмыс)

ҮІІ Тұлға тану

ҮІІІ » жорға» топбасшылар сайысы

Қорытынды

І – тур «Таныстыру» үш топтың аты ұраны таныстырылады 10ұпай

ІІ – тур «Бәйге» зымыран сұрақтар үш топқа 10 сұрақтан беріледі әр сұраққа бір ұпай

1 топ

1.Андроновтықтардың бет бейнесін сипаттаған ғалым? (Алексеев)

2. Сақтарды «Әлемдегі ең әділ, ең шапшаң халық» деп есептегендер? (гректер)

3. Қаңлы билеушісінің лауазымы: (хан)

4. Адамзат тарихы дамуының ең алғашқы (кезеңі тас дәуірі)

5. Ғалымдардың ең ежелгі адамды атауы: (епті адам)

6. Тас дәуірін (палеолит) қамтитын кезең (б.з.б 2,5млн- 12м.ж)

7. Үйсін басшысы (гуньмо)

8. Қазақстан аумағында ең ежелгі адамдардың өмір сүрген аймағы (Оңтүстік қазақстан)

9. Ежелгі адамдардың тұңғыш баспаналары (үңгір)

10. Екі жағынан да өңделген қарапайым шапқыш тас құрал атауы (бифас)

2топ

1.Жер дегеніміз- мемлекеттің негізі, оны қалай береміз деген ғұн басшысы? (мөде)

2. Мезолит заманының үлкен жаңалығы?(садақ пен жебе)

3. Егіншіліктің пайда болу мерзімі? (10мың жыл бұрын)

4. Сақтардық парсы патшасы Кирге қарсы күресін басқарған билеуші? (томирис)

5. “Аң стилі пайда болған мерзім”? (б.з.б 8ғ)

6. Қазақстанның орталық бөлігін алып жатқан аймақ?(сарыарқа)

7. Тасмола мәдениетін қалдырған тайпа? (исседон)

8. Тасмола мәдениетінің ерекшелігі? (аттарын бірге көму)

9. Каспий теңізінің сармат дәуіріндегі атауы? (гиркан)

10. "Қыш құмыралар заманы" деп аталатын дәуір? (неолит)

3топ

1. Тас дәуірінде ру ішіндегі барлық мәселелер шешілді: (жалпы жиналыста)

2. Грек-Македон басқыншыларына қарсы күресті басқарған сақ жауынгері?(спитпмен )

3. Ғұн мемлекетінде ақсақалдар кеңесіне шақырылды? (Жылына 3рет)

4. Қазақстан жеріндегі қола дәуірін түбегейлі зерттеуді бастаған ғалым? (Ә. Марғұлан)

5. Сақтар обасындағы сағанаға жер астымен келетін арнайы жол?

6. Ең бірінші қолданылған металл? (мыс)

7. 26 таңбадан тұратын күміс табақша қай жерден табылды? (есік қорғанынан)

8. 31 обадан тұратын қорым?(бесшатыр)

9. Берел мәдениетінің ерекшелігі (жайпақ түпті ыдыстардың табылуы)

10. Ғұндар неше руға бөлінді (24ру)

ІІІ – тур «Сәйкестендіру» әр топқа сәйкестендіру сұрақтары беріледі

1топ

2 топ

3топ

ІҮ – тур «Полиглот тіл өнері» әрбір топ мақал –мәтелдің жалғасын тауып, оның үш тілде оқылуын айту керек толық жауапқа 10ұпай, толық емес жауапқа 5ұпай беріледі.

1топ

1..... Көрген оқ жонар,......көрген тон пішер

2. .... Өссе елдің көркі.

3. ......алтын қазына

4. Семіздікті......... көтереді

2топ

1. Асық ойнаған озар,....... ойнаған тозар доп

2. Батырды намыс өлтіреді,...... қамыс өлтіреді

3. Жүз теңгең болғанша, жүз.....болсын

4.Бір тал кессең .... тал ек

3топ

1. ..... кеме,білім теңіз. Мектеп

2. ..... шәкірт озар

3. Отан ........басталады

4. Батыр майданда шыңдалады

.... қайнауда шыңдалады.

Ү. «Ғажайып төрттік»

Жылдар 10

1Ғұн басшысы Атилланың өмір сүрген жылдары? (400-453)

2.Б.з.б 530 жыл (кир бастаған парсы әскері сак жеріне басып кірді)

3.Дарий сақ жеріне басып кірді (б.з.б 519)

Обалар

1.Іле өзенінің сол жағалауында орналасқан оба (Бесшатыр)

2. Тасмола мәдениетіне жататын обалар қалай аталады? (мұртты оба)

3. қабір жанынан 16 аттың қаңқасы қатар жерленген оба (берел)

Тұлғалар

1.Сақтар туралы “киімі мен өмір сүру дағдысы скифтерге ұқсас” деп жазған? (геродот)

2. Ғұн басшысы Аттиланың сырт келбетін сипаттаған рим тарихшысы? (Прийск)

3. Ғұндар туралы “ертелі кеш ат үстінен түспейді.Маңызды істерді кеңесетін болса,кеңесті ат үстінде отырып өткізеді”- деп жазған (Марцеллин)

Көрермен сұрақтары

1. Көшпелілердің баспанасы қандай болды?қандай кәсіппен айналысты

2. Ұлы жібек жолымен тағы қандай тауарлар тасылды?

3. дін деген не? қандай діни наным сенімді білесің?

ҮІ «дода» картамен жұмыс плакатқа салынған картаға 3топ өздеріне берілген тапсырманы орындайды

1 – топ ғұндардың ұлы қоныс аударуын көрсету

2- топ Сақтармен одақтас тайпалардың мекендеген жерлерін көрсету

3- топ Қазақстан аумағында табылған алтын адам

ҮІІ тур «Тұлға тану»

Қ.Сәтбаев, Ә.Марғұлан, К.Акышев, Томирис, Сыма Циянь, геродот, А.Македонский, Аттилла

ҮІІ тур «Ыстық орындық» топбасшылар сайысы

Қорытынды:

Әділ қазы алқасы барлық ұпайларды есептеп топтарды марапаттайды.