жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Ашық сабақ
«Туған елiм - тiрегiм,
Қазақ тiлi - жүрегiм»
Сабақтың мақсаты:
Бiлiмдiк. «Тiл татулық тiрегi» тақырыбындағы кiрiспе әңгiме
бойынша сөйлеу тiлiн дамыту, сөздiк қорын молайту, сауаттылыққа үйрету, теориялық бiлiмiн бекiту.
Дамытушылық: оқушының дүниетанымын кеңейту, iскерлiк
дағдыларын жетiлдiру, дұрыс сөйлеу дағдыларын қалыптастыру.
Тәрбиелiк: оқушыларды туған жерiн, елiн қадiрлеуге,
мемлекеттiк тiлдi құрметтеуге тәрбиелеу.
Сабақтың әдiсi: а) жаттығу; ә) қайталау; б) тiлдiк талдау;
в) жүйелеу; г) ауызша және жазбаша тiл дамыту; д) тексеру және бағалау.
Сабақтың көрнекiлiгi: кесте, сызба, үлестiрмелi дидактикалық қима қағаздар, сөзжұмбақтар, сөзтiзбелер, ұлттық ойындар, альбом-буклеттер, оқулықтар, оқу құралдары.
Сабақта орындалатын жаттығу түрлерi:
а) Теориялық материалды бекiту;
ә) Тiлдiк объектiлердi ажырату, дәлелдеу, талдау;
б) Тiл дамыту жаттығулары;
в) Суретпен жұмыс сөйлем құрап жазу.
Пәнаралық байланыс: тарих, музыка, орыс тiлi.
Әнұран орындалады.
Мұғалiмнiң кiрiспе сөзi:
- Балалар, бүгiнгi күнi өтетiн жарыс сабағымызға қазақ тiлi пәнi-нен сабақ беретiн ұстаздар қатысып отыр.
Келген қонақтарға қош келдiңiздер дей отырып, сабағымыздың мақсатымен таныстырайын. (мақсат оқылады).
- Ендi балалар тақтағы мына сөздерге назар аударыңдар.
Тақырыбы: «Туған тiлiм - тiрегiм,
Қазақ тiлi – жүрегiм!»
Плакаттағы қазақ жазушысы М.Әуезов пен ұлты немiс, бiрақ
қазақ тiлiн еркiн меңгерген Герольд Бельгердiң сөздерiмен таныстыру.
- Балаллар, Герольд Бельгер ұлты немiс болғанмен қазақ тiлiн, салт-дәстүрiн өте жақсы меңгерген. Балаларын да қазақ мектептерiнде оқытқан адам.
Сендер тарихтан бiлесiңдер, немiстердiң қазақ даласына келуi үш кезеңнен тұрады.
1. XIX ғасырдың 70 жылдары
2. 1907 жылғы реформа
3. Әйгiлi 1941 жылы
Өзiнiң сол кездегi тағдыр тауқыметiн еске ала отырып, Жазушы Герольд Бельгер былай дейдi.
Бiр оқушы оқып бередi:
- 1941 жылы Сталин немiс халқын Орта Азияға, Сiбiрге, Қазақс-танға Едiл бойынан жер аударды. Қуғын сүргiнге ұшыраған немiс хал-қы амалсыз ауыр тағдырға көндi.
Фюрер Германияда айтқанына көнбеген 2 миллион немiстi атып, асты. Қыстың көзi қырауда 1 машина әйелдер, кемпiр-шал, бала-шаға далада үсiп өлген.
Ал қарапайым қазақ халқы бiздiң жағдайымызды түсiнiп, аяп, адамгершiлiкпен көмектестi. Балалар қазақ мектептерiнде оқыды. Қазақтардың тiлiн, салт-дәстүрiн үйрендiк. Тiл үйрену – адамгершiлiктiң қарапайым әлiппесi, татулық тiрегi екенiн ұмытпаумыз керек.
Мұғалiмiнiң сөзi:
- Ендi осында отырғандардың iшiнде өзге ұлт өкiлдерiне сөз берсек.
- Менiң аты-жөнiм Ұлтым – орыс. Осы мектептiң сыныбында оқып жүрмiн. Герольд Бергер де, Мұхтар Әуезов те дұрыс айтады. Мемлекеттiк тiлдi - әрбәр Қазақстан азматы бiлуi керек.
Мен қазақ тiлiн үйренiп жүрмiн.
«Төрт ана» Мұхтар Шаханов
Әр адамда өз анасынан басқа
Болу керек құдiреттi төрт ана
Түған жерi – түп қазығы, айбыны
Түған тiлi – сатылмайтын байлығы
Туған дәстүр – салт-санасы, тiрегi
Тағдырына шуақ шашр үнемi
Және туған тарихы еске алуға қаншама
Ауыр әрi қасiреттi болса да!
I – тур. Таныстыру (3 ұпаймен есептеледi.)
Бүгiнгi қазақша жыл санауымыз бойынша 2002 жылқы жылы екен. Жарыс сабағымызда екi команда қатысып отыр.
«Тұлпар» «Құлагер»
Жарыстың шарты бойынша екi команданың капитандары өздерiн таныстырып өтедi. Сөз кезегi капитандарда.
«Тұлпар»
- Жылқы бiздiң заманымыздан 6-7 мың жыл бұрын қолға үйретiлген. Ол жер жүзiне таралған түлiк. Оның ерекшелiгi: жүйрiк, жорғасы, аяңшылы, желгiшi, жүк тартатыны бар. Суыққа төзiмдi, майы суыққа тез тоңбады. Ұлттық тағам iшiнде қазы-қартасы, жал-жаясы, қымызы айтулы тамақ болып саналады. Жүзден – жүйрiк, мыңнан – тұлпар деп бекер айтылмаған.
Тұлпар түбiн табады
Жақсы дам елiн табады- дейдi халық даналығы.
Бiздiң ұранымыз: Жақсы тұлпар сүрiнбейдi шабыста
Жеңiлмеймiз Құлагермен жарыста!
«Құлагер»
Тарихта аттары қалған жылқылар бар. Батырларға серiк болған. Олар: Кендебайдың Керқұласы, Қобыландының Тойбурылы, Алпамыс-тың Байшұбары, Ақанның Құлагерi.
Бiздiң ұранымыз: Ер – атымен
Құс қанатымен - дейдi қазақ халқы.
Сүрiнбей жетемiз бәйгеге!
Тұлпармен жарыста.
II – тур. Сен бiлесiң бе?
(Шарт бойынша әрбiр дұрыс жауапқа 1 ұпай берiледi).
1. 22 қыркүекте 1989 жылы Тәуелсiз Қазақстан Республикасында қандай заң қабылданды? (Тiл заңы)
2. 24 сәуiр 1990 жыл елiмiзде қандай жаңалық болды? (Қазақ ССР-нiң Жоғарғы Сессиясында Президент болып Н.Ә. Назар-баев сайланды).
3. 25 қазан 1990 жылы қандай Декларация қабылданды? (Жоғарғы Советте Қазақ ССР-нiң Тәуелсiздiгi туралы Декларация қабылданды).
4. 28 тамызда 1991 жылы – қандай жарлыққа қол қойылды? (Семей полигонын жабу туралы жарлыққа қол қойылды).
5. 1 желтоқсанда 1991 жылы кiмдi сайладық халықтық сайлауда? (Елбасшымыз Нұрсұлтан Әбiшұлы Назарбаевтi сайладық).
6. 10 желтоқсан 1991 жылы Қазақ ССР-i қалай өзгертiлдi? (Қазақстан Республикасы болып).
7. 1,16 желтоқсан 1991 жылы қандай заң қабылданды? (Қазақстан Республикасының Тәуелсiздiгi туралы заң қабылданды, 16 желтоқсан – Тәуелсiз күнi болып есептеледi).
8. БҰУ ға қашан мүше болды? (1992 жылы 2 наурызда)
9. 4 маусым 1992 жылы – қандай жаңалық болды? (Мемлекеттiк әнұран, жалау, елтаңбамыз бекiтiлдi).
10. 29 қыркүйек 1992 жылы – дүние жүзiлiк қандай жыл болып өттi? (Бiрiншi дүние жүзiлiк қазақ құрылтайы).
11. 28 қаңтарда 1993 жылы – Қандай заң қабылданды? (Бiрiншi Конституция)
12. 30 тамыз 1995 қандай заң қабылданды? (Екiншi Конституция)
13. 15 қараша 1993 жылы не қолданысқа өткiзiлдi? (Ұлттық валютамыз - тенге)
14. «Қазақстан - 2030» атты Президенттiң халыққа жолдамасы қашан шықты? (1997 жылы)
15. 1997 жыл қандай жыл болып жарияланды? (Саяси құрбандарды еске алу жылы).
16. 1998 жыл қандай жыл болып жарияланды? (Ұлттық таих жылы)
17. 1999 жыл қандай жыл болып жарияланды? (Ұрпақтар сабақтастығы жылы)
18. 2000 жыл қандай жыл болып жарияланды? (Мәдениеттi қолдау жылы)
19. 2001 жыл қандай жыл болып жарияланды? (Тәуелсiз Қазақстанның 10 жылдығына арналған)
20. 2002 жыл қандай жыл болып аталады? (Халықтық күнтiзбеде – жылқы, ал Н.Ә. Назарбаевтың жарлығымен – Денсаулық жылы).
Екi команданың жауабын әдiлқазылар есептейдi.
Ендi осы «Денсаулық – зор байлық» тақырыбына «Тұлпар» тобы бiр мерекелiк сәлем жолдайды.
- Ал «Құлагер» тобы «Менiң Қазқстаным» әнiн орындайды.
III тур. «Полиглоттар» (2 ұпай)
’Ә’ әрiпе байланысты сөзтiзбек
Команда капитандарына шарт бойынша тез жазу, үш тiлге аудару.
әке – отец – father
әдет – привычка - habit
әже – бабушка - grandmother
әтеш – петух - cock
әдемi – красивый -beuatiful
әскер – солдат - soldier
әлiппе – букварь - АВС
әйел – женщина – woman
К |
Е |
|
|
|
Ж |
Е |
|
|
|
Д |
Е |
Т |
|
|
Й |
Е |
Л |
|
|
Т |
Е |
Ш |
|
|
Д |
Е |
М |
I |
|
С |
К |
Е |
Р |
|
Л |
I |
П |
П |
Е |
Ә
Әке – асқар тауың;
Әже – ертегi айтатын жан;
Әдет – «Ауру қалса да, .... қалмайды»;
Әйел – Еркек деген сөздiң антонимы;
Әтеш - (ку-ка-ре-ку);
Әдемi – сұлу, көрiктi синоним;
Әскер – ер баланың Отан алдындағы борышы;
Әлiппе – Ең алғашқы оқулық.
IV – тур. «Кiм тапқыр?»
Бұл не? Бұл кiм? (1 ұпай)
Тақтадағы плакат бойынша екi команданың ойыншылары дұрыс жауабын сызып көрсетедi.
«Тұлпар» тобы:
Ш
оқан
деген кiм? 1. Күйшi
композиторЖ
амбыл
деген кiм? 2. ҒалымЫ
бырай
деген кiм? 3. АқшаО
тырар
деген не? 4. ҰлттарТеңге деген не? 5. Қала
Дина деген кiм? 6. Ақын
Қазақ, орыс, кәрiс, кiмдер? 7. Ағартушы
«Құлагер» тобы:
«
Абай
жолы»
деген не? 1. АйӘ
деген не? 2. ӘрiпД
омбыра
деген не? 3. ТеңiзАрал деген не? 4. Аспап
Қ
арлығаш
деген не? 5. РоманҚ
ұрмаңғазы
деген кiм? 6. КүйшiҚаңтар деген не? 7. Құс
Үлестiрмелi қағазбен жұмыс екi командаға екi карточка.
(Көп нүктенiң орнына тиiстi әрiптi қой!)
-
ТҰЛПАР
ҚҰЛАГЕР
Ұ, Ы
Қ .. РТ
ҚАЗ...
Ш...БАТ
Қ..МЫЗ
Ш..ШЫҚ
ҚУ...РДАҚ
ҚАТ..Қ
Ү, Ы, Ө, Ң
Қ ..З ҚУУ
К..КПАР
Б...ЙГЕ
ТЕ...ГЕ АЛУ
АЛТ...БАҚАН
АУДАР...СПАҚ
К...РЕС
Әдiлқазылар III-IV турдың нәтижесiн шығарғанша ән шашу: «Тұлпар» тобы «Елiм менiң»; «Құлагер» тобы «Қазақ қызы»,
V – тур. Денсаулық – зор байлық.
9 елшi туралы айтқызу .
Суретпен жұмыс (1 ұпай)
Шарты: 3 минут уақыт iшiнде берiлген тiрек сөздермен суретке қарап 10 сөйлем жазу.
«Тұлпар» тобы «Құлагер» тобы
«Киiз үй» «Жайлау»
Тапсырма орындалғанша 1 музыкалық номер: «Көзiмнiң қарасы»
VI – тур. Шарты: 3 минутта сөзжұмбақты шешу. Жылқы малымен әртүрлi ұлттық ойындарды өткiзедi. Бәйге, аударыспақ, теңге алу, қыз жарыс, көкпар т.б.
«Тұлпар» командасы «Көкпар» атты сөзжұмбақты шешедi.
«Құлагер» командасы «Бәйге» сөзжұмбағын шешедi.
«Теңге алу» ойынын ойнату.
V – тур. «Өнерпаз болсаң арқалан»
Қорытынды сөз: Әдiлқазыларға.

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген