Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Қоғамдық-саяси ойдың дамуы

Қазақстандағы әлеуметтік-саяси ойдың эволюциясы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қоғамдық-саяси ойдың бастауы және дамуы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

11.3.1.1 Ежелгі және ортағасырлық Қазақстанның тарихи тұлғаларының қоғамдық-саяси идеяларын анықтау;
11.3.1.2 Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалау

Сабақтың мақсаты

Ежелгі және Ортағасырлық тарих қайраткерлерінің қоғамдық-саяси идеяларыбойынша дәйекті қорытынды жасау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

БЫМ.Ортағасырлық тарихи қайраткерлердің портреттерін көрсетіңіз. Оқушыларға иллюстрацияларда бейнеленген тұлғалар туралы өз пікіріңізді бөлісуді ұсыныңыз.

Келесі жетекші сұрақты қойыңыз: "Бейнеленген тұлғалар арасында қандай ортақ байланыс бар?".Осы талқылаудың негізінде сабақтың тақырыбын болжаңыз.

Әл- Фараби Ж.Баласагұн М.Қашғари

Сабақтың тақырыбы қалай аталуы мүмкін?

Оқу мақсаттарын анықтау.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Суреттерге қарай отырып бүкіл сыныптық талқылау арқылы тақырыпқа шығады

ҚБ Мұғалім кері байланыс беріп отырады

https://sputniknews.kz/spravka/20191123/12106699/Al-Farabi-qazaq.html

Әл-Фараби

https://www.youtube.com/watch?v=05_SBVfx1Vg

Ж.Баласагұн

https://www.youtube.com/watch?v=E56v2eMEo5o

М.Қашғари

Жаңа білім

Зерттеу сұрағы:

Бүгінгі таңда Ортағасырлық тарих қайраткерлерінің қоғамдық-саяси идеялары қаншалықты өміршең?

Ж.Мұғалім жұптарға деректерді таратып сұрақтар бойынша талдау жасатады, әр жұп әр ғалыммен жұмыс жасағандықтан, қалған ғалымдардың қоғамдық-саяси идеяларын да меңгеру үшін жұптардың жұмыстарын тыңдай отырып, органайзер кестені толтырады

Мұғалім оқушыларды жұпқа бөле отырып, мәтін бойынша тапсырма береді.

Оқушылар ортағасырлық ғалымдар туралы мәтінді жеке оқып, жұпта сұрақтар төңірегінде талдау жасайды.

1-тапсырма

Жүсіп Баласағұнның қоғамдық-саяси идеяларын төменде берілген сұрақ төңірегінде анықтап, талдау жасаңыз.

Неліктен Жүсіп Баласағұнның поэзия саласындағы еңбегі Қараханидтер тарихындағы құнды тарихи еңбек болып саналса, басқарушылар үшін саяси басшылық болып табылады? ЕБҚ оқушыға дереккөздің форматын үлкейтіп, қолдау жасау

2-тапсырма

Әль Фараби қоғамдық-саяси идеяларын қоғамдық-саяси идеяларын төменде берілген сұрақ төңірегінде анықтап, талдау жасаңыз.

Неліктен Әль Фараби әлемнің екінші ұстазы аталды? ЕБҚ оқушыға дереккөздің форматын үлкейтіп, қолдау жасау

3-тапсырма

Махмұд әл-Қашғаридің қоғамдық-саяси идеяларын қоғамдық-саяси идеяларын төменде берілген сұрақ төңірегінде анықтап, талдау жасаңыз.

Неліктен Махмұд әл-Қашғаридің еңбегі аталмыш сөздік ретінде емес, түркі әлемінің энциклопедиясы деп аталды? ЕБҚ оқушыға тапсырма шығарылып беріледі

«Ойлан. Талқыла. Бөліс» стратегиясы

1. Орта ғасырлық ғалымдардың қоғамдық-саяси ойларының бүгінгі күнгі маңыздылығы неде?

2. Орта ғасырлық тұлғалар туралы сіздің пікіріңіз қандай? Қай ғалымның пікірімен сіздің пікіріңіз сәйкес келеді?

3. Неліктен бұл пікірді қолдайсыз? Ойыңызды дәйекті түрде дәлелдеңіз. ЕБҚ: оқушыға жеке жұмыс кезінде қасындағы сыныптастары және мұғалім диалог арқылы қолдау жасайды

Академик А.Кононовтың пікірі бойынша : «Жүсіп Баласағұн білімді — биік, ақылды — ұлық деп есептеген. Бұл екеуі таңдаулы құлдарын биікке шығарады. Баласағұн бiлiм мен еңбекпен байлыққа қолың жетсе мақтанба, асып таспа, адамдық ардан аттама дегендi өсиет етедi. Әдiлет жолын қу, шыншыл бол, сараңдық пен ашкөздiктен аулақ бол дейдi. Ол тектiлiк туралы сөз қозғап ел билейтiн әкiмдердiң тектiлерден шығуын қуаттайды. Сондай-ақ ел билейтін азамат намысшыл болуы керек. Ел намысын, ел пайдасын көбiрек ойлаған азамат халыққа қадiрлi болады дей келiп: «Адам ба адам өз пайдасын күйттеген Адам нағыз – ел пайдасын дiттеген» – деп ой қорытады.

Қазақстандық философ А.Нысанбаевтың пікірінше: «Әл-Фараби түсіну мәселесіне үлкен мән беріп, көне антика дүниесі мен ортағасырлық араб мәдениеті сұхбаттастығына үлкен үлесін қосты. Ол мәдениеттердің қарсы дәстүрлерін үйлестіретін талантқа ие болып, өзіндік жүйе құрды. Бұл Екінші Ұстаздың талдау әдісі еді».

А.Н. Кононовтың зергер сөзімен түйіндесек: «Махмуд Қашқаридің "Түркі тілдерінің сөздігі" шығармасы лингивистика ғылымына қосылған асыл қазына, тілдік, әдеби, тарихи, этнографиялық, тұрғыдан бай мұра болып табылады. Махмуд Қашқари сөздігінің әдеби мәні зор. Бұл кітапты белгілі бір дәрежеде «Көне түркі тілінің сөздігі» деуге болады. Себебі еңбекте сан ғасырлар бұрын өмірге келген халықтық мақал-мәтелдердің, қанатты сөздердің, көркем тенеулердің, фразеологиялық тіркестердің, т.б. ғажайып үлгілері бар»

Интерпретация. Бүгінгі таңда Ортағасырлық тарих қайраткерлерінің қоғамдық-саяси идеялары қаншалықты өміршең?

Таңдау мүмкіндігі бойынша тапсырма:

1) «Газет бетіне» мақала жазу

2) Постер құру

3)ПТМС/ПОПС/әдісі ЕБҚ оқушыға өзіне қажетті көмек деңгейіне қарай бірнеше карточка ұсыныңыз

3-тапсырма.Оорганайзер кестені толтырады

Интерпретация:

GREAT формуласыарқылы ежелгі және ортағасырлық Қазақстанның тарихи тұлғаларының қоғамдық-саяси көзқарастарының (маңызын)қаншалықты өзектілігін талдайды:

G (Groundbreaking)пайдалануға болады–елеулі/бетбұрысты;

R(Remembered) – барлығының есінде сақталған;

E (Events) – кең таралуға ие оқиға;

A (Affected) – болашаққа әсер еткен;

T (Terrifying) – қауіп.

GREAT формуласы әдісімен тарихи тұлғалардың қоғамдық-саяси көзқарастарынталдауда алдыңғы сабақтардағы білімдерін және ғалымдардың берген пікірлерін қолданады. ЕБҚ оқушыға тапсырманы орындау үлгісі, шешу тәсілін көрсету, пайымдау үлгісін ұсыныңыз

Оқушылар орта ғасырлық тарихи тұлғаларға берген ғалымдардың пікірін оқып, төменде берілген сұрақтарға жауап береді.

Бағалау критерийлері:

1)Тақырыптың атауы нақты қойылған;

2) Идеясы қызықты;

3)Танымал баспасөз басылымын атады;

4)Тақырыпқа сәйкес деректер келтірілген

5)Тайм-менеджмент сақталды.

Дескриптор:

1)Мақаланың атауы;

2)Тақырыптың негізгі идеясы;

3)Басылымда жариялануын анықтау;

4)Тақырыпқа қатысты деректер келтіру

5)Тайм-менеджменттің сақталуы

Бағалау критериилері:

1)Ежелгі және ортағасырлық Қазақстанның тарихи тұлғаларының қоғамдық-саяси идеяларын\көзқарастарын\ анықтайды

2)Ғалымдардың еңбектеріндегі ортақ идеяны анықтайды

3) Ежелгі және ортағасырлық Қазақстанның тарихи тұлғаларының

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Екі жұлдық,бір ұсыныс»

Өзін-өзі бағалау

Оқулық

http://topreferat.com. kz/referattar/sayasatta nu/11806-abu-nasyral-farabiding-sayasioy-pikirleri.html А4 қағазы

таратпа материалдар

https://topreferat.com.kz/referattar/sayasattanu/11806-abu-nasyr-al-farabiding-sayasi-oy-pikirleri.html

Политическая мысль Абу-Насыра аль-Фараби

https://okulyk.kz/istoriya/667/

ПТМС/ПОПС/ формуласы

Оорганайзер кестені

http://topreferat.com. kz/referattar/sayasatta nu/11806-abu-nasyral-farabiding-sayasioy-pikirleri.html А4 қағазы

GREAT формула

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Үйге тапсырма

«Ортағасырлық Қазақстанда қоғамдық-саяси ойдың қалыптасуы мен дамуына ислам дінінің ықпалы» тақырыбына ой-толғау жазады.

Оқушылар тақырыпты

қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Жалғастырыңыз:

Маған ... қызықты болды

Бұл ... қиындық туғызды

Осы ... мені ойландырды

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект