Ғаламтор тарихы Ашық сабақ

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Ғаламтор тарихы Ашық сабақ

Материал туралы қысқаша түсінік
Мұғалімге көмекші құрал
Материалдың қысқаша нұсқасы

Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 1-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ғаламтор тарихы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.5.1 проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау;

7. 4. 4. 3 шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану

Сабақтың мақсаты

Проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап бере алады, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстырып, талқылай алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут
















Сабақтың ортасы

8 минут




























































5 минут








































7 минут




















8 минут














5 минут








Сабақтың соңы

5 минут




Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

«Арқаға массаж жасау»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

Ғаламтор туралы не білесіңдер?

Сендердің үйлеріңде ғаламтор бар ма?

Ғаламторды не үшін пайдаланасыңдар?


Бейнесабақты мұқият көріп, тыңдайды. https://youtu.be/kXZayYrD3Zc

1-тапсырма 130-бет

Мәтінді мұқият тыңдаңдар. Берілген сұрақтарға дәлелдер келтіре отырып жауап беріңдер.

1.Мәтіндегі негізгі ақпарат туралы не айтасыңдар?

2.Ғаламтордың пайда болу тарихы туралы не білесіңдер? Ғаламтор-Интернет ұғымы қай уақытта пайда болған?

3.Ғаламтор –Интернет ұғымының пайда болуына не себеп болған?

4. «ARPANET» атауы «Интернет» ұғымымен қай кезде алмастырылды?

5.Ғаламтормен қандай желілер арқылы қажетті ақпараттарды алуға болады?

6. Қазіргі таңда ғаламторды қанша адам пайдаланады?


Тыңдалым мәтіні

Ғаламтор – Интернет ұғымы ХХ ғасырдың аяғында пайда болды. Ғаламтордың шығу тарихын зерттеушілер 1957 жылы Кеңестер Одағының жасанды Жер серігін ғарышқа ұшыруымен байланыстырады. Олардың айтуынша, АҚШ Қорғаныс министрлігі «егер соғыс бола қалған жағдайда, Америкаға сенімді ақпарат алмасу жүйесі керек болады» деп есептеген соң, жүйені АҚШ-тың Орталық барлау басқармасының қызметкерлері ойлар тапқан. Лос-Анджелес, Юта және Калифорния штаттарындағы университеттерге және Стэнфорт зерттеу орталығына компьютерлерді бір-бірімен жалғайтын желі жасау тапсырылады. «ARPANET» деп аталатын жоба 1969 жылы 29 қазанда төрт мекеменің компьютерлерін телефон арқылы байланыстырады.

«ARPANET» дамып, жетіліп, оны түрлі саланың ғалымдары пайдалана бастайды. 1983 жылы бұл атау «Интернет» деген ұғыммен алмастырылды. Бұл күнде ғаламторды тұрақты пайдаланушылар саны бүкіл әлем бойынша 1,5 млрд адамнан асыпты.

Қазіргі кезде ғаламтормен тек қана компьютерлік желілер арқылы емес, сонымен қатар, байланыс спутниктері, радиосигналдар, кабельдік теледидар, телефон, ұялы байланыс, арнайы оптикалық – талшықтық желілер және электр желілері арқылы да байланысуға болады. Ғаламтордан көптеген пайдалы да қажетті ақпараттарды табуға болады.

Тілдік бағдар

Шылау түрлері лексикалық мағынасы жоқ, белгілі бір сөздердің жетегінде жүріп, оған әртүрлі мән, грамматикалық мағына үстейтін сөздерді шылаулар деп атаймыз. Мысалы, Ғаламтордан көптеген пайдалы да қажетті ақпараттарды табуға болады деген сөйлемдегі да шылауы пайдалы, қажетті сөздерін бір-бірімен салаластыра байланыстырып тұр. Шылаулардың көпшілігі сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланыстырады. Шылаудың толық мағынасы болмайды. Олар сөйлем ішінде сөйлем мүшесінің қызметін атқармайды.

Шылаулар жалғаулықтар (мен, және, әрі, да т.б), септеуліктер (үшін, сайын, арқылы, туралы, соң т.б) және

демеуліктер ( ма, бе, ша, -ақ, -ай, -ды т.б) болып үшке бөлінеді.

Жалғаулық шылаулар жай сөйлем құрамындағы бірыңғай жай сөйлемдердің арасын байланыстыру үшін қолданылады.

Септеулік шылаулар белгілі бір септік жалғаулы сөздерге тіркесіп, олардың грамматикалық мағыналарын толықтырып отырады.

Толық мағыналы сөзге тіркесіп, сол сөздің мағынасын күшейтіп тұратын немесе сөзге сұраулық, болжалдық, болымсыздық мағына үстейтін шылаулар демеулік шылау деп аталады.


7-тапсырма

Көп нүктенің орнына тиісті шылауларды қойып жазыңдар. Сөйлемге морфологиялық талдау жасаңдар.

1.Гаджеттердің даму жылдамдығы ... қызметі күннен – күнге артып келеді. 2.Олар қолайлы...жеңіл, ықшамды бола түсті. 3.Қазіргі кезде өзі шағын болса..., сыйымдылығы үлкен флештер пайда болды.


11-тапсырма

Айтылым

Алмас күн сайын 5-6 сағат әлеуметтік желіде отырады. Ата-анасы жұмыста болғандықтан, қадағалайтын ешкім жоқ. Бір күні ол тіпті үй тапсырмасын орындауды да ұмытып кетті. Сабаққа келген кезде ғана үй тапсырмасын орындамағаны есіне түсті. Сасқанынан сыныптастарынан көмек сұрады.

Сұрақтар:

1.Сендер Алмасқа көмектесер ме едіңдер?

2. Алмастың орнында болсаңдар, не істер едіңдер?

3.Ғаламторда ұзақ отыру әдетін немен алмастыруға болады?


Сабақты бекіту

Білгенің дұрыс

Ең алғаш веб-камера Кембридж университетінде кофеқайнатқышты бақылау үшін ғана орнатылған.

«Youtube» -ке ең бірінші қойылған бейнежазбаның атауы «Мен зообақтамын» деп аталады.



Рефлексия

Ойтаразы

«БББ» әдісін қолданып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңдер.

Бүгінгі сабақтан алған әсерің қандай?

Бүгінгі сабақта не қиын болды?

Бүгінгі сабақ бойынша өзіңді толғандырған қандай сұрағың бар?


Психологиялық ахуал

«Өмір ұраны»

Әр қатысушы өзінің өмірдегі ұранын қағазға жазып, қағаздар араластырылады. Содан соң біртіндеп оқылады. Басқалар оқылған ұранның кімнің өмірлік ұстанымы екенін табу керек. Оқушылардың бір-бірін қаншалықты білетінін анықтау үшін, бірін-бірі жақынырақ тану үшін жүргізуге болады.



Оқушылар қойылған сұрақтарға жауап береді..Өз ойларын жеткізеді.









Мәтінді мұқият тыңдайды. Берілген сұрақтарға дәлелдер келтіре отырып жауап жазады.






















































































Көп нүктенің орнына тиісті шылауларды қойып жазады.










Мәтіндегі жағдаятты оқып, мәселеге байланысты сұрақтарға жауап беред. Өз ойын жеткізеді.




















Рефлексия жасайды. Бүгінгі сабақта алған әсерін, не қиын болғанын, қандай толғандырған сұрақтар барын таразылайды.


Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!



Дескриптор

Білім алушы

-сұрақтарға жауап береді – 1 балл;

-дәлелдер келтіреді – 1 балл;

-өз жауабын өзгелермен салыстырады – 1 балл.



Бағалау

«Жапондық бағалау» әдісі бойынша үш топ бірін-бірі бағалайды. Осы бағалау арқылы келесі өзгелердің жауаптарымен келісетін тұстарын, толықтыруға қатысты өз көзқарастарын, өздерінің қоятын сұрақтарын жеткізеді.

Дұрыс,келісемін


Толықтырамын, басқа көзқарасым бар.

Менің сұрағым бар












































Дескриптор

Білім алушы

-тиісті шылау сөздерді қояды – 2 балл,

-морфологиялық талдау жасайды – 2 балл






Дескриптор

Білім алушы

-мәтінге талдау жасайды – 1 балл,

-сұрақтарға жауап беред – 2 балл.














7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл





https://youtu.be/kXZayYrD3Zc





Қалыптастырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл

































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 2-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ғаламтор тарихы. «Гаджет» дегеніміз не?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.1.1 мәтіндік және графиктік (кесте, диаграмма, сурет, шартты белгілер) ақпаратты интерпретациялау;

7.3.3.1 мәтін құрылымын (кіріспе бөлім, жалпы мәлімет беру, детальді мәлімет беру) сақтай отырып, графиктік мәтін (шартты белгі, сурет, сызба) түрінде берілген процесті сипаттап жазу;

Сабақтың мақсаты

Мәтіндік және графиктік (кесте, диаграмма, сурет, шартты белгілер) ақпаратты интерпретациялай алады. Мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтін түрінде берілген процесті сипаттап жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

8 минут


















Сабақтың ортасы

10 минут














7 минут















10 минут











5 минут





Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

«Жақсылық тамшысы»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

«Атаулар (терминдер) кестесі»


Гаджет

Флеш

Айпад

Атау туралы білімдері, мағлұматтары, түсініктері


Атау туралы білімдері, мағлұматтары, түсініктері

Атау туралы білімдері, мағлұматтары, түсініктері


3-тапсырма 131-бет

Мәтінді мұқият оқып, негізгі ақпаратты анықтаңдар. Мәтін бойынша «Қос сызба» күнделігін толтырыңдар.


Үзінді

Түсініктеме





6-тапсырма

«Гаджет» сөзіне кластер құрып, ойларыңды дәлелдеп айтыңдар.


Гаджет











Жеке жұмыс

Графиктік мәтін (шартты белгі, сурет, сызба) түрінде берілген процесті сипаттап жазыңдар.

Мысалдар келтіріңдер.


Қорытындылау

9-тапсырма 133-бет

Аптаның әр күні ғаламторды қалай пайдаланатындарыңды кестеге түсіріңдер.








Үйге: 5- тапсырма




Психологиялық ахуал

«Жақсылық тамшысы»

Әр бала тамшыға өзі жасаған жақсы істерін немесе өзінің бойындағы жақсы қасиеттерін стикерге жазып жеткізеді. Іліп жатқанда әрқайсысы өзгелерге, айналасына өзі жасаған жақсылықтарын, қасиеттерін жария етеді.

Сабақ басында тақтаға тақырып бойынша 3 негізгі атауларды (терминдерді) жазып,оқушыларға оларды мынандай кестеге түрлендіруді ұсынылады.









Мәтінді мұқият оқиды. Негізгі ақпаратты анықтайды. Мәтін бойынша «Қос сызба» күнделігін толтырады.










«Гаджет» сөзіне кластер құрып, ойын дәлелдеп айтады.















Аптаның әр күні ғаламторды қалай пайдаланатындарын кестеге түсіреді.





Оқушылар бүгін сабақ барысында ең ұна ған тұстарын, сабақты қаншалықы меңгергендігін, рефлексия жасайды


Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!





Дескриптор

Білім алушы

-негізгі ақпаратты анықтайды 1 балл,

-сызбаны толтырады – 1 балл,

-үзінді келтіреді – 1 балл,

-түсініктеме береді – 1 балл.


Дескриптор

Білім алушы

-берілген сөзге кластер құрады – 1 балл,

-өз ойын дәлелдейді – 1 балл.




Дескриптор

Білім алушы

-графиктік мәтін түрінде процесті сипаттайды – 2 балл,

-мысал клетіреді – 2 балл.



7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл





https://youtu.be/kXZayYrD3Zc



Қалыптас

тырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып




ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ

















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл








Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 3-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ғаламтордың пайдасы мен зияны

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.3.1 тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу;

7. 4. 4. 3 шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану

Сабақтың мақсаты

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсініп, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата алады. Шылау түрлерін орынды қолдану барысында ажырата біледі.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

3 минут






5 минут













Сабақтың ортасы

10 минут




























































5 минут














5 минут

























7 минут














5 минут
























Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

«Жунглидегі жаңбыр»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

1-тапсырма 99-бет

Суреттегі отбасы туралы не айтасыңдар ?

Отбасы қандай болу керек?

Ғаламтордың қандай зияны бар?


Бейнесабақты мұқият көріп, тыңдайды.

https://youtu.be/ehrHoh5QQHM

1-тапсырма 135-бет

100-бет

1)Мәтінді мұқият тыңдап, сұрақтарға жауап беріңдер.

1.Ғаламтордың қандай пайдасы бар?

2.Ыбырайдың «айшылық алыс жерлерден жылдам хабар алғызған» деген сөзін қалай түсінесің? Оның мағынасын ғаламтормен қалай байланыстырар едің?

3.Ғаламтордың күнделікт тұрмыстағы қажетті қандай пайдасын білесің?


2) Мәтіннен негізгі ойды анықтаңдар. Факті мен көзқарасты ажыратыңдар.


факт

көзқарас






Тыңдалым мәтіні

Ғаламтордың пайдасы орасан. Біріншіден, ақпаратпен тез алмасуға мүмкіндік береді. Арнайы жаңалықтар сайты немесе әлеуметтік желілердегі арнайы топтар мен парақшалар соңғы жаңалықтарды енізіп отырады. Теледидар ұсынатын кешкі жаңалықтарға дейін барлық барлық ақпаратпен таныс болуға ғаламтор септік етеді.

Екіншіден, ғаламтор Ыбырайша айтсақ, «айшылық алыс жерлерден жылдам хабар алғызады». Мәселен, өз үйіңізден мұхиттың арғы жағындағы Еуропа елдеріне хат, сурет, ақпарат жолдауыңызға болады. Хат алушы сіздің хатыңызды жылдам алып, жауабын әп-сәтте жазып жібере алады. Электрондық пошта -әлемдегі байланысу жолдарының ең арзаны әрі ең жылдамы.

Ғаламтор беретін үшінші мүмкіншілік, қандай да бір ақпаратқа пікір білдіруге болады. Мәселен, теледидар жаңалықтарын көріп, іштей тынып немесе отбасы мүшелерімен талқыға салсаңыз, ғаламторда бүкіл қолданушылармен талқы ұйымдастыруға болады. Бұл қоғаммен тығыз байланыста болуға септігін тигізеді.

Төртіншіден, мағлұматтар мен ісқағаздарды ғаламтор сақтауға бейім. Ғаламтор көп мөлшердегі суреттерді, мағлұматтарды, құжаттарды тасымалдауға қабілетті.

Ғаламтордың күнделікті тұрмыста тигізер өзге де пайдалары жеткілікті. Мәселен, белгілі ұйым немесе үйдің мекенжайы, жұлдыз-жорамал мен валюта бағамдары, дәрі-дәрмектерді пайдалану жолдары мен олардың сатылу нүктелерін де көрсете алады.

2-тапсырма

Мәтіндегі ақпараттар бойынша өз пікірлеріңді дәлелдеңдер.

Бірінші сөйлем. «Менің ойымша,...»

Екінші сөйлем. «Себебі мен оны... деп түсіндіремін».

Үшінші сөйлем. «Оны мен ... деген деректермен, мысалдармен дәлелдей аламын»

Соңғы сөйлем. «Осыған байланысты мен ... деген шешімге келдім».


Тілдік бағдар.

Жалғаулық шылаулар

Жалғаулық шылаулар сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді тең дәрежеде, салаластыра байланыстырады. Жалғаулық шылаулар жалғаулықтар деп аталады. Жалғаулықтар бірыңғай мүшелер мен салалас сөйлемдерді әртүрлі мағыналық қатынаста байланыстырады. Мысалы:

Ыңғайластық қатынасты білдіретін жалғаулықтар: мен (бен, пен, менен, бенен, пенен), да, де, та, те, және, әрі.

Қарсылықты қатынасты білдіретін жалғаулықтар: бірақ, алайда, дегенмен, әйтпесе, әйткенмен, сонда да.

Талғаулықты қатынасты білдіретін жалғаулықтар: әлде, біресе, не, немесе, я, яки, болмаса, кейде.

Себеп-салдарлық қатынасты білдіретін жалғаулықтар:себебі, өйткені, сондықтан, сол себепті.

Шарттық қатынасты білдіретін жалғаулықтар: егер, егер де,



3-тапсырма

Ғ аламтордың пайдасы туралы кластер құрастырыңдар. Ойларыңды дәлелдеп жазыңдар


Ғаламтордың пайдасы




Тез ақпарат алмасу











Жеке жұмыс

Берілген мәтіннен шылауларды тауып жаз.

Ғаламторға деген тәуелділік қазір ғаламдық мәселеге айналып бара жатыр. Соның кесірінен адамдар арасындағы күнделікті байланыс бұзылып барады. Адамдар бір-бірімен сөйлесуді, әңгімелесуді, сырын бөлісуді ұмытып бара жатқандай. Жылы шырай танытып, шүлдірлеп сөйлесуден, жанды, табиғи қатынастан қалып барамыз.

Ғаламтордың келесі зиянды тұсы - адамның денсаулығы. Компьютер алдында ұзақ отырған адамның денсаулығы да нашарлай түседі. Өйткені ол қозғалыстан қалып, оның соңы бел, арқа, көз ауруларына әкелуі мүмкін.

Одан бөлек, қазіргі таңда ғаламторда алаяқтар да көбейді. Олардан сақтанудың да қамын жасаған абзал.

Не істеуге болады?

Жалпы компьютердің алдына артық отырып алмай, ғаламторды ретімен пайдаланса, өзіне қажетті деген сайттар мен ресурстарға кіріп, керегін ала алса, онда ғаламтор түк те зияны жоқ. Тек тәуелді, масыл болып қалудан қашқан жөн.


Қ. Слямбек


Рефлексия

Алшы - Сабақтан өзіңе пайдалы не алдың?

Тәйке – Сабақта не қиын болды?

Бүк – Сабақта нені басқаша өзгертуге болады деп ойлайсың?

Шік – Бүгінгі сабақтан үйренгенің бойынша алда не істеймін деп ойлайсың?



Психологиялық ахуал

«Жунглидегі жаңбыр»
Нұсқау; - Бір - біріңіздің соңынан шеңбер жасап тұрыңыздар. Жунглида жүрміз деп елестетіңіздер. Ауа райы өте тамаша, күн жарқырап, ыстық және қапырық болып тұр. Бір уақытта самал жел соқты, (алдыңызда тұрған адамның арқасына жұғысып жеңіл қимылдар жасаңыз).
Жел көтеріліп желкіді ( арқаны қаттырақ басамыз).
Қатты дауыл соқты (қимылдарыңыз күшейіп шеңбер бойында жүргізіледі)
Ұсақ жаңбыр сіркіреді (серіктесіңіздің арқасын саусағыңызбен басасыз)
Кенет нөсер жауын құйды (алақандарыңызбен жоғарыдан төмен қимылдар жасаңыздар).
Бұршақ жауды (арқаны қаттырақ соғамыз).
Тағы да нөсер жауын жауды.
Ұсақ жаңбыр сіркіреді.
Дауыл соқты.
Жел соқты.
Жел басылып келеді.




Сұрақтарға жауап береді.


Бейнесабақты мұқият көріп, тыңдайды

Мәтіннен негізгі ойды анықтайды. Факті мен көзқарасты ажыратады.

Үлгі:


Факт

Көзқарас

Электрон

дық пошта -әлемдегі байланысу жолдары

ның ең арзаны әрі ең жылдамы.

Ғаламтор

дың пайдасы орасан



Ғаламтор көп мөлшердегі суреттерді, мағлұмат

тарды, құжаттар

ды тасымалдауға қабілетті



Ғаламтор беретін үшінші мүмкіншілік, қандай да бір ақпаратқа пікір білдіруге болады















































Ғаламтордың пайдасы туралы кластер құрастырады.























Берілген мәтіннен шылау сөздерді тауып жазады.


Да, өйткені, мен, те.













Сабақтан пайдалы не алғандығы және сабақта не қиын болғандығы, алдағы уақытта не істейтіндігі жөнінде әсерлерімен бөліседі.



Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
















Дескриптор

Білім алушы

-сұрақтарға жауап береді – 1 балл;

-дәлелдер келтіреді – 1 балл;

- мәтіннің негізгі ойын анықтайды – 1 балл,

-факт мен көзқарасты ажыратады – 2 балл.


































«Ноутбук» әдісі арқылы бағалау


















Дескриптор

Білім алушы

-кластер құрастырады – 1 балл,

-ойын дәлелдейді – 1 балл.






Дескриптор

Білім алушы

-шылау сөздерді анықтайды - 2,

-мағыналық қатынасқа байланысты түрлерін ажыратады – 1 балл




7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл





https://youtu.be/ehrHoh5QQHM




ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ











Қалыптастырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл





































Ақпарат дереккөзі: https://massaget.kz/layfstayl/tehno/60742/











































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 4-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ғаламтордың пайдасы мен зияны. Ғаламтор кітаптай болмайды.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.5.1 мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру;

7.3.5.1 оқылым және тыңдалым материалдары бойынша тірек сөздер мен сөз тіркестерін синонимдік қатармен ауыстыра отырып, жинақы мәтін жазу


Сабақтың мақсаты

Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыра алады. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша тірек сөздер мен сөз тіркестерін синонимдік қатармен ауыстыра отырып, жинақы мәтін жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

3 минут









Сабақтың ортасы

5 минут































7 минут














15 минут





































10 минут













Сабақтың соңы

5 минут




Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

Жүректі тазарту»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

  Ғаламтордың пайдасы мен зияны туралы кластер құрастырыңдар.

Схема 1


Схема 2


4-тапсырма 136-бет

Мәтінді мұқият оқыңдар. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңдер

1.Мәтіндегі негізгі ойды білдіретін тірек сөздер қайсы деп ойлайсыңдар?

2.Автордың ойына қосыласыңдар ма? Не себепті?

3. «Әлеуметтік желідегі «қызықтар» сені жіпсіз байлап тастайды» дегенді қалай түсінесіңдер? «Жіпсіз байлау» деген не?

4. «Талғаммен пайдалану» дегенді қалай түсінесіңдер?

5. Мәтіндегі ғаламтордың зияны туралы ақпаратқа тағы не қосар едіңдер?


Жеке жұмыс

Мәтіннен тірек сөздерді жазып ал. Сол тірек сөздерді синоним сөздермен алмастырып, оқылым және тыңдалым мәтіндері бойынша жинақы мәтін жаз..


Тірек сөздер:

Жинақы мәтін

Үлгі: қоғам – дәуір;

ғаламтор – ақпараттық желі, әлемдік тор

адам баласы – жан баласы, тіршілік иесі, тұлға т.б








ЕББҚ оқушыға тапсырма

Суретке қарап отырып, ғаламтордың зияны туралы өз ойыңды жазады.


9 -тапсырма


Көп нүктенің орнына тиісті жалғаулық шылауларды қойып, сөйлемдерді жазыңдар. Жалғаулықтардың қандай мағыналық қатынасты білдіріп тұрғанын айтыңдар. Морфологиялық талдау жасаңдар.






Психологиялық ахуал

«Жүректі тазарту» Оқушыларға таза парақшалар таратылады. Оған дәл қазіргі кездегі ойындағы кірбіңді, ренішті, қолайсыз көңіл күйді жазу ұсынылады. Жазып болған соң, қоқыс жәшігіне тастайды. Осылайша барлық жағымсыз көңіл күйден арылып, тазарған жүрекпен,

көтеріңкі көңіл күймен сабақ басталады.


  Ғаламтордың пайдасы мен зияны туралы кластер құрастырады.






















Мәтінді мұқият оқып, мәтін бойынша сұрақтарға жауап жазады.










Мәтіннен тірек сөздерді жазып алады. Сол тірек сөздерді синоним сөздермен алмастырып, оқылым және тыңдалым мәтіндері бойынша жинақы мәтін жазады






Суретке қарап отырып, ғаламтордың зияны туралы өз ойын жазады.


















Мәтіндегі ақпаратты «Төрт сөйлем» әдісі бойынша түсіндіреді.




















Оқушылар смс жазу арқылы бүгінгі сабақтағы көңіл күйін, тақырыпты қаншалықты меңгергендігін жазады.













Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!







Дескриптор

Білім алушы

-ғаламтордың пайдасы тураы ақпарат жинақтайды – 1 балл,

-ғаламтордың зияны туралы айтады – 1 балл

-екеуін салыстырады –

1 балл.








Дескриптор Білім алушы

-мәтінді тыңдайды – 1 балл;

-сұрақтарға жауап береді – 1 балл;

-дәлелдер келтіреді. – 1 балл



Дескриптор Білім алушы

-мәтіннен тірек сөздерді теріп жазады – 1 балл,

-синонимдерін табады – 1 балл,

-оқылым және тыңдалым мәтіндерін пайдаланып, жинақы мәтін жазады – 1 балл,

-құрылымын сақтайды. – 1 балл










Бір- бірін «Екі жұлдыз, бір тілек» арқылы бағалайды
















7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл








Қалыптастырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып







ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл




















































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 5-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Әлеуметтік желіні пайдаланамын

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.3.1 тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу;

7.3.3.1 мәтін құрылымын (кіріспе бөлім, жалпы мәлімет беру, детальді мәлімет беру) сақтай отырып, графиктік мәтін (шартты белгі, сурет, сызба) түрінде берілген процесті сипаттап жазу;

Сабақтың мақсаты

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсініп, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата алады. Мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтін түрінде берілген процесті сипаттап жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут


























Сабақтың ортасы

8 минут








































































15 минут








































10 минут










Сабақтың соңы

5 минут




Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Ішкі және сыртқы шеңбер әдісі

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

1-тапсырма

1.Суреттегі шартты белгілер нені білдіреді?

2. Олар қандай ақпарат береді?

3.Бұл желілерді кімдер қолданады?


1-тапсырма 142-бет



1.Мәтінді мұқият тыңда, мазмұнын баяндаңдар.

Тыңдалым мәтіні

Қазіргі таңда ақпарат тарату мүмкіншілігі бойынша ғаламтор торабы алдыңғы қатарға шығып отыр. Газет, теледидар, радионың түгелге жуығы ғаламтор торабында сайт немесе өз парақшаларын ашып, электронды ақпарат құралдарының саны күннен-күнге өсуде. Ал ғаламтордағы әлеуметтік желілерді қолданушылардың орта жасы 7-ден 48-ге дейін болып отыр. Қазіргі кез келген ұялы телефонда әлеуметтік желілерге қосылу үшін қосымша бағдарламалар орнатылатын болды. Кез келген компанияның өз тауарларын жарнамалау мақсатында әлеуметтік желіде парақшалары бар. Тіпті үкімет мүшелері, көптеген лауазымды тұлғалар ғаламторда өз парақшаларын, блогтарын ашып, сол арқылы өздерінің қызметіне байланысты ақпарат беріп отырады.

Әлеуметтік желілердің жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуға пайдасы зор. Ғаламтордан музыка, фильм, ойындардан басқа ғылыми мақалалар, аудиокітаптар, тіл үйрену курстарын, тамақ істеу, би үйрену, денешынықтыру тәсілдерін көшіріп алуға, қарауға болады. Көптеген оқулықтар мен рефераттар, түрлі суреттер де ғаламторда жетерлік. Кез келген мемлекеттік органдар, түрлі компаниялар мен дүкендер, кафе, мейрамханалар туралы ақпарат алу, олардан анықтама алу, тапсырыс беру сияқты көптеген жұмыстарды үйде отырып ғаламтор арқылы бітіруге мүмкіндік бар. Сонымен қатар, әлеуметтік желілер арқылы кез келген адам өзінің пікір алмасатын, мүдделестер ортасын қалыптастырып, жаңа таныс, дос таба алады. Сол сияқты кез келген фирма өзінің өнімдеріне қызығушылық танытқан тұтынушыларын топтастыра алады.


2.Берілген ақпараттардың факт не көзқарас екенін анықтап, белгілеңде

р/с

ақпарат

факт

Көзқа

рас

1.

Қазіргі таңда ақпарат тарату мүмкіншілігі бойынша ғаламтор торабы алдыңғы қатарға шығып отыр.



+

2

Ал ғаламтордағы әлеуметтік желілерді қолданушылардың орта жасы 7-ден 48-ге дейін болып отыр.


+


3.

Әлеуметтік желілердің жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуға пайдасы зор.



+

4.

Көптеген оқулықтар мен рефераттар, түрлі суреттер де ғаламторда жетерлік.


+



2-тапсырма 143-бет

1.Мәтінге сүйеніп, әлеуметтік желілердің пайдасы мен зияны туралы диаграмма жасаңдар.

2.Төменде берілген сызбамен танысыңдар. Сызбаға тақырып қойыңдар. Сызба бойынша нақты 3-4 мәліметті іріктеңдер. Берілген сызбадағы ақпараттарды пайдаланып, мәтін құраңдар.Мәтіннің құрылымын төмендегі құрылым бойынша жазыңдар.

І. Кіріспе бөлім

ІІ. Негізгі бөлім

ІІІ. Қорытынды бөлім




7-тапсырма

«Броундық қозғалыс». Сыныптастарыңның қандай әлеуметтік желілерді пайдаланатынын анықтаңдар. Олар қолданатын әлеуметтік желілерді салыстырмалы кесте түрінде көрсетіңдер. Сыныптастарыңның не себепті ол әлеуметтік желіні қолданатынын дәлелдеп айтыңдар.

Рефлексия



Ішкі және сыртқы шеңбер әдісі бойынша оқушылар өткен сабақта алған білімдерімен бөліседі. Ол үшін оқушылар екіге саналады. Соған қарай ішкі және сыртқы шеңберге тұрады. Ішкі шеңбердегі оқушылар тыңдайды, сыртқы шеңбердегі оқушылар білетін ақпараттарымен бөліседі. Кейін ішкі шеңбер мен сыртқы шеңбер алмасады



Суреттегі шартты белгілер туралы әңгімелейді. Сұрақтарға жауап береді. Желілерді кімдер қолданатынын айтады.













Мәтінді мұқият тыңдап, мазмұнын баяндайды.






































Берілген ақпараттардың факт не көзқарас екенін анықтап, белгілейді.






































Мәтінге сүйеніп, әлеуметтік желілердің пайдасы мен зияны туралы диаграмма жасайды.

Төменде берілген сызбамен танысады. Сызбаға тақырып қояды. Сызба бойынша нақты 3-4 мәліметті іріктейді. Берілген сызбадағы ақпараттарды пайдаланып, мәтін құрайды.Мәтіннің құрылымын көрсетілген құрылым бойынша жазады.
















Сыныптастарының қандай әлеуметтік желілерді пайдаланатынын анықтайды. Олар қолданатын әлеуметтік желілерді салыстырмалы кесте түрінде көрсетеді. Сыныптастарының не себепті ол әлеуметтік желіні қолданатынын дәлелдеп айтады.










Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!












Дескриптор

Білім алушы

-мәтіннің мазмұнын баяндайды -1 балл

- берілген ақпараттарды ажыратады – 1 балл;

- факт немесе көзқарас екенін белгілейді – 2 балл.









Жұмысты бағалау

Алшы –

(9-10 балл)

Тәйке (тауа) (7-8 балл)

Бүге (бүк) –

(4-6 балл)

Шіге (шік) –

(1-4 балл)
































Дескриптор Білім алушы

-сызбадағы ақпараттарды пайдаланады – 1 балл;

- әлеуметік желінің пайдасы мен зияны туралы сипаттайды – 1 балл;

- мәтіннің құрылымын сақтайды – 1 балл.































Дескриптор Білім алушы

-әлеуметтік желіні анықтайды – 1 балл,

-салыстырмалы кесте түрінде көрсетеді – 1 балл,

- қолдану себебін дәлелдейді – 1 балл.



7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл





ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ






Қалыптастырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл



























































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 6-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Әлеуметтік желіні пайдаланамын

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.5.1 мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру;

7. 4. 4. 3 шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану

Сабақтың мақсаты

Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыра алады. Шылау түрлерін ажыратып, орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут












Сабақтың ортасы

12 минут





























5 минут
















5 минут










13 минут






Сабақтың соңы

5 минут




Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

«Ойланып сурет саламыз!»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

3-тапсырма 143 -бет

Мәті

Мәтінді мұқият оқып, көтерілген мәселені анықтаңдар. Көтерілген мәселелер бойынша проблемалық сұрақтар құрастырыңдар.

Үлгі:

р/с

Көтерілген мәселені айқындайтын сөйлем

Проблемалық сұрақтар

1

Қазір қолданушылар саны артқан сайын әлеуметтік желінің қызмет аясы кеңейіп келеді.

Неліктен әлеуметтік желінің қызмет аясы кеңейіп келеді?

2

Бұл желіде жазылушылар саны ең көп аккаунт - Instagram әлеуметтік желісінің ресми парақшасы.

Instagram әлеуметтік желісінің ресми парақшасына жазылушылар санының көп болу себебі неде?

3



4




Тілдік бағдар

  Септеулік шылаулар белгілі бір септік тұлғадағы толық мағыналы сөздермен тіркесіп, оған қосымша мән үстеп тұрады. Септеулік шылаулар сөйлемде екі түрлі қызмет атқарады. Септік жалғауындағы тұрған сөздермен тіркесіп, оларды екінші сөзбен сабақтастыра байланыстырады. Яғни, мезгілдік, мекендік, амалдық, себептік, мақсаттық қатынастағы сөз тіркесін тудыруға дәнекер болады. Мысалы: Ол анасымен әлеуметтік желі арқылы сөйлесті. Мысалдағы арқылы септеулік шылауы әлеуметтік желі сөзін сөйлесті сөзімен амалдық қатынаста байланыстырып тұр.

Ғаламтордың ақысын ай сайын төлеп тұрамыз. Ал сайын септеулік шылауы ай сөзін төлеп тұрамыз сөзімен байланыстырып мезгілдік қатынасты білдіріп тұр.


4-тапсырма

«Құпия конверт» әдісі .

Бірінші конвертте шылау сөздер орналасқан. Ал екінші конвертте қандай мән үстейтіні айтылған сөздер орналасқан. Екі конверттен сөздерді алып, шылау сөздер мен үстейтін мәндерді сәйкестендіріңдер.



8-тапсырма

Көп нүктенің орнына жақша ішіндегі тиісті шылауды қойып, сөйлемдерді жазыңдар.


Үйге: 6-тапсырма

Рефлексия

Шығу парағы

1.Бүгін не үйрендің?

2.Сабақ бойынша қандай сұрақтарың бар?

3.Келесі сабақта қандай мәселелерге баса назар аудару керек?


Психологиялық ахуал

«Ойланып сурет саламыз!»

Суретті қозғалыста салу керек. Ол үшін оқушылар қолдарына дәптер мен қаламсаптарын алып, шеңберлене тұрады, сол жаққа бұрылып, сынып ішінде шеңберді бұзбай жүре бастайды. Олар алдында тұрғанның арқасына дәптерін қойып, арттағы оқушының суретін салуға тырысуы керек. Бұл жерде мынандай ережелерді сақтаған орынды: -Тоқтауға болмайды! -Шеңбер жүруін тоқтатқанша суретті сала беру керек. -Суретке ренжуге болмайды!


Мәтінді мұқият оқып, көтерілген мәселені анықтайды. Көтерілген мәселелер бойынша проблемалық сұрақтар құрастырады.













4-тапсырма

1.Артқан сайын

2. Хат алмасу арқылы

3.Жарнама арқылы

4.Жарияланымы үшін


А. Түбір тұлғадағы зат есіммен тіркескен септеулік шылау – амалдық қатынасты білдіріп тұр,

Ә.Тұйық етістікпен тіркескен септеулік шылау – амалдық қатынасты білдіріп тұр.

Б.Есімшемен тіркескен септеулік шылау, мезгілдік қатынасты білдіріп тұр.

В.Туынды зат есіммен тіркескен септеуләк шылау – себептік қатынасты білдіріп тұр


1-Б

2-Ә

3-А

4.В


8-тапсырма

Бірнеше тәсіл арқылы, сауатты жазу үшін, желі де, телефон немесе әлеуметтік желі арқылы,содан кейін.










Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!


Дескриптор

Білім алушы

-мәтіннен көтерілген мәселені анықтайды- 2 балл;

- проблемалық сұрақтар құрастырады – 2 балл.




Берілген тапсырмалар

дың барлығын

жетон арқылы бағалау


Рисунок 2



Дескриптор Білім алушы

-шылау сөздердің үстейтін мәнін анықтайды – 2 балл,

-дұрыс сәйкестендіреді – 1 балл.








Дескриптор

Білім алушы

-тиісті шылауларды қояды – 2 балл,

-сөйлемдерді сауатты жазады-1 балл




7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл








Қалыптастырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып










ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ



















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл






















Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 7-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Шілдебаева Жанар

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл және технология

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.5.1 проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау;

7. 4. 4. 3 шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану.

Сабақтың мақсаты

Проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап береді, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстырып, талқылай алады. Шылау түрлерін ажыратып, орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут




















Сабақтың ортасы

10 минут































































10 минут































5 минут
















10 минут











Сабақтың соңы

5 минут




Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

Тіл мен технологияның байланысын диаграммаға түсіріңдер.

Тіл+ технология











1-тапсырма

Мәтінді мұқият тыңдаңдар. Проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беріңдер. Өз жауабыңды өзгенің жауабымен салыстырып, талқылаңдар.

  • Технология дегенді қалай түсінесіңдер?

  • Ақпараттық технологияның қоғамға тигізер әсері қандай?

  • Ақпараттық технологияға кімдер жауап береді?

  • Сандық технология деген не?

Тыңдалым мәтіні

ХХІ ғасыр ақпараттық технологиялардың ғасыры екені баршамызға мәлім. Ғаламтордың пайда болуымен адамзат индустриалды кезеңді артқа тастап, ақпараттық немесе сандық деп аталатын мүлдем жаңа дәуірге қадам басты. Жаңа дәуірдің өзіне сай заңдылықтары, мүмкіндіктері және қауіп-қатерлері бар. Біздің замандастарымыз ескі заман мен жаңа заманның тоғысқан шағының куәгерлері болғандықтан, қоғамдағы өзгерістерді, трансформацияны айқын сезінеді.

Қолданысымыздағы жаңа сөздер, пайда болып жатқан жаңа қызметтік лауазымдар аталмыш трансформацияның жаршысы іспетті. Әрбір мекемеде ІТ-ға, яғни, ақпараттық технологияға жауапты бөлім немесе кемінде бір маман бар. 2009 жылы АҚШ Президенті Барак Обама Chief Technology Officer – жаңа технологиялар жөніндегі кеңесші лауазымын бекіткен болатын. Технологиялар жөніндегі кеңесшінің міндеті – АҚШ Президентіне жаңа технологиялардың қоғам, мемлекет қауіпсіздігі және коммерциялық компанияларда аналогтан сандық технологияларға көшуге көмектесетін

Chief Digital Officer жаңа лауазымы пайда болды. Ал бұл жаңа технологиялардың мемлекеттік басқаруда, бизнесте, ғылымда маңызды рөл атқаратынын және оның жыл өткен сайын тек арта түсетінін көрсетсе керек.

Топтық жұмыс

«Алты қалпақ» әдісі бойынша сұрақтарға жауап беріп, пікірталас ұйымдастырыңдар. Берілген сұрақтар бойынша өз ойларыңды айтыңдар.

Қалпақтардың қызметі

Жауап беретін сұрақтары

Ақ қалпақ

Ғаламтор туралы не білеміз?

Ғаламтор деген не?

Сары қалпақ

Ғаламтордың артықшылығын айтады.

Оның қандай пайдасы бар?

Қара қалпақ

Ғаламтордың зияны туралы айтады.

Оның қандай зияны бар?

Жасыл қалпақ

Ғаламторды қалай пайдалану керектігін айтады.

Ғаламторды қай жағдайда қалай пайдалану керек?

Қызыл қалпақ

Айтылған ойлардың қайсысы ұнағанын, қайсысы ұнамағанын айтады.

Айтылған ойларға қалай қарайсың?

Көк қалпақ

Бақылау және қорытындылау: айтылған ойлардың пайдалы және маңыздыларын айтады.

Айтылған ойлардан қандай қорытынды шығаруға болады.?


Тілдік бағдар

Демеулік шылаулар өзі шылауында тұрған сөзге я сөйлемге күшейту, тежеу, сұрау, болжау, күмән сияқты қосымша мән үстейді. Демеуліктер жалғаулық және септеулік шылаулар сияқты сөз бен сөйлемді байланыстыра алмайды.

Демеуліктер негізгі сөзге ұқсайтын мағынасына қарай сұраулық демеуліктер(ма, ме, ба, бе, па, пе, ше) , күшейткіш демеуліктер (-ақ, -ау, ай, әсіресе), шектік немесе тежеу демеуліктері(ғана, тек, қана) болжалдық демеуліктер (-мыс, -міс, -ау), нақтылау мәнді демеуліутер (қой, ғой, - ды, -ді, -ты,-ті), болымсыздық немесе салыстыру мәнді демеуліктер (түгіл, тұрсын, тұрмақ) болып бөлінеді.


3-тапсырма

ЕББҚ оқушыға тапсырма

Берілген сөздерді қолданып, сөйлем құра.

Ғаламтор тұрмақ, офлайн оқу ғана, онлайн ғой, технология ше, сондай-ақ, көмектеседі -мыс.


5-тапсырма

Көп нүктенің орнына тиісті шылауларды қойып, сөйлемдерді жазыңдар. Морфологиялық талдау жасаңдар.



Үйге тапсырма: 9-тапсырма


Рефлексия

«Білім поштасы»

1.Менің ойымша...

2.Себебі...

3.Мысалы...

4.Қорыта айтқанда...



Тіл мен технологияның байланысын диаграммаға түсіреді.













Мәтінді мұқият тыңдайды. Проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап береді. Өз жауабын өзгенің жауабымен салыстырып, талқылайды.















«Алты қалпақ» әдісі бойынша сұрақтарға жауап беріп, пікірталас ұйымдастырады. Берілген сұрақтар бойынша өз ойларын айтады.




















































































5-тапсырма

Мен, үшін, сияқты, да, мен, арқылы, әрі, ма,жуық.










Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!










Дескриптор

Білім алушы

-проблемалық сұрақтарға жауап береді – 1 балл,

-мәтіннен деректер келтіреді – 1 балл

-өз жауабын өзгенің жауабымен салыстырады – 1 балл,

-талдау жасайды – 1 балл.



















Топтық жұмысты бағалау

Екі жұлдыз, бір тілек










Дескриптор

Білім алушы

-пікірлерін білдіреді – 1 балл,

-сұрақтарға жауап береді – 2 балл

























Дескриптор

Білім алушы

-тиісті шылауларды қояды – 1 балл,

-морфологиялық талдау жасайды- 2 балл










7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024 жыл



ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ











Қалыптас

тырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл
















































































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 8-сабақ


Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :


Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл және технология. Ақпараттық технология

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.1.1 мәтіндік және графиктік (кесте, диаграмма, сурет, шартты белгілер) ақпаратты интерпретациялау;

7.3.3.1 мәтін құрылымын (кіріспе бөлім, жалпы мәлімет беру, детальді мәлімет беру) сақтай отырып, графиктік мәтін (шартты белгі, сурет, сызба) түрінде берілген процесті сипаттап жазу;

Сабақтың мақсаты

Мәтіндік және графиктік ақпаратты интерпретациялай алады. Мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтін түрінде берілген процесті сипаттап жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут










Сабақтың ортасы

10 минут













































10 минут




















15 минут


































Сабақтың соңы

5 минут




Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

«Бұлт үстіндегі саяхат»


2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

Тіл мен технологияның байланысы неде?

Тапсырма

Мәтінді оқыңыз. Мәтін бойынша графиктік сызба жасаңыз. Графиктік сызбаңыз диаграмма, сызықтық, шеңбер, кесте үлгісінде болуы тиіс.

Жастар және әлеуметтік желілер Әлемдегі ең бай адамның бірі Билл Гейтс 20 жасында «Microsoft» компаниясының негізін қалап, өзінің алғашқы миллиондарын таба бастаған. Бүгінде оны идеал санап, 48 миллиардердің соның жолымен жүретін жастар да көп. «Chief Executive Officer» журналы ғаламтор арқылы байыған жастардың тізімін тізіпті. Бірінші орында 30 жастағы американдық Мэтт Мулленвег топты жарыпты. Хьюстон университетінің 1-курс студенті кезінде, яғни, 19 жастағы Мэтт бүгіндегі танымал «WordPress» сайтын құрған болатын. Қазір әлемдегі ең қалтасы қалың жастардың бірі. Екінші орынға алдағы мамыр айында 30 жасқа толатын Марк Цукерберг жайғасыпты. Бала күнінен компьютер бағдарламаларына жақын болған ол Гарвард университетінде оқып жүріп, 2004 жылы парталастары Крис Хьюз бен Дастин Московицпен бірге Facebook әлеуметтік желісін құрады. Алайда олардың арасында келіспеушілік орын алып, ақыр соңында Facebook-тің иесі Марк Цукерберг болады. Содан байыған ол 2009 жылы әлемдегі ең жас миллиардер атанады. Былтыр «Forbes» журналы Марк Цукербергтің байлығын 19 млрд долларға бағалады. Үздіктер тізімінде 23 жастағы американдық Эшли Коуллске үшінші орын бұйырды. Себебі ол өзінің 14 жасында Whateverlife.com сайтын ашып, миллионер атанған еді. Мектеп қабырғасында жүріп графикалық дизайнмен айналысқан қыз өзінің жұмыстарын аталған сайтта жариялап, оқырманның қызығушылығын тудырған, содан оның сайтына жарнама берушілердің қатары көбейген. Алғаш рет жарнамадан 20 мың доллар табыс тапқан. Үш жылдан кейін сайтқа күнделікті 1 миллион адам кіретін болған. Ал 2008 жылы сайттың жылдық табысы 1 миллион долларды құраған. Төртінші орынды 28 жастағы үндістандық Сухас Гопинат иеленді. Бұл жігіт 14 жасында «Global Inc» интернет компаниясының негізін қалап, әлемдегі ең жас кәсіпкер ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енген. Бүгінде «Globals Inc» – әлемдегі жетекші ITкомпания. Әлемнің 11 елінде бөлімшесі бар. Веб-сайттар, ұялы телефон қосымшалары мен мектепке арналған бағдарламалармен айналысатын компанияның жылдық табысы 100 миллион долларды құрайды.


1-тапсырма

Төменде берілген сызбамен таныс. Сызбаға тақырып қойып шық. Сызба бойынша нақты 3-4 мәліметті ірікте.


2-тапсырма

Берілген сызбадағы ақпараттарды пайдаланып, Қазақстан жастарының әлеуметтік желілерді қолдануы туралы сипаттап хабарлама мәтінін құр. Хабарлама мәтіннің құрылымын төмендегі шаблон бойынша жаз. Сөз саны 100-120 сөз.

Кіріспе бөлім________________

Негізгі бөлім _______________ Қорытынды бөлім_____________


ЕББҚ оқушыға тапсырма

Диаграммаға берілген мәліметтерді жинақтап түсір.

«Chief Executive Officer» журналы ғаламтор арқылы байыған жастардың тізімін тізіпті. Бірінші орында 30 жастағы американдық Мэтт Мулленвег топты жарыпты. Екінші орынға алдағы мамыр айында 30 жасқа толатын Марк Цукерберг жайғасыпты. Үздіктер тізімінде 23 жастағы американдық Эшли Коуллске үшінші орын бұйырды. Төртінші орынды 28 жастағы үндістандық Сухас Гопинат иеленді. Бұл жігіт 14 жасында «Global Inc» интернет компаниясының негізін қалап, әлемдегі ең жас кәсіпкер ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енген.


Үйге тапсырма: 10-тапсырма

Рефлексия

«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.


Мен сабақта ............ қиналдым, себебі ......................

Маған сабақта ............... ұнады, себебі ......................

Маған ........................... оңай болды, себебі ................

Мен бүгін ................. әсерде болдым, себебі ..............


Психологиялық ахуал

«Бұлт үстіндегі саяхат»

Нұсқау: көздеріңді жауып, ыңғайлы отырыңдар. Екі-үш рет терең дем алыңдар. Мен сендерді бұлт үстімен саяхатқа шақырмақшымын. Томпақ жастықтардан құралған жұмсақ тауға ұқсаған аппақ мамық бұлт үстіне секіріңдер. Аяқтарың, арқаларың, барлық денең осы үлкен бұлт жастыққа ыңғайлы орналасқанын сезініңдер. Саяхат басталады. Бұлт жайлап, көк аспанға көтеріледі. Самал жел беттеріңнен сипайды. Мұнда. Биік аспанда мүлгіген тыныштық орнаған. Бұлт сендерді өздеріңді бақытты сезінетін жерге жеткізеді. Бұл жерде сендер өздеріңді байсалды сезінесіңдер. Осы жерде ғажайып және таңқаларлық оқиға орын алуы мүмкін....(30 секунд). Енді сендер тағы да бұлт үстіндесіңдер. Ол сендерді қайтадан сынып ішіне әкеле жатыр. Бұлттан түсіп, оған рақмет айтыңдар...Бұлт ақырындап ауада ери бастайды. Қолдарыңды созып, көздеріңді ашыңдар, сендер сергек, ширақ, зейіндісіңдер.



Мәтін бойынша графиктік сызба жасады. Графиктік сызбаны диаграмма, сызықтық, шеңбер, кесте үлгісінде жасайды.









































Сызбаға тақырып қояды. Сызба бойынша нақты 3-4 мәліметті іріктейді.
















Берілген сызбадағы ақпараттарды пайдаланып, Қазақстан жастарының әлеуметтік желілерді қолдануы туралы сипаттап хабарлама мәтінін құрады.




Берілген мәіметтерді диаграммаға түсіреді.




Оқушылар ««Аяқталмаған сөйлем» » әдісі арқылы нені білгенін,маңызды ақпарат не болғанын және қиын тудырған тапсырманы параққа жазып береді.


Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!







Дескриптор

Білім алушы

- мәтін бойынша негізгі ақпараттарды ажыратады;

- графиктік сызба жасайды /диаграмма, сызықтық, шеңбер, кесте/













Дескриптор

Білім алушы

-сызба бойынша ақпараттарды ажыратады;

- тақырыбын анықтайды;

- нақты 3-4 мәліметті іріктейді.








Дескриптор

Білім алушы

-сызбадағы ақпараттарды пайдаланады;

- әлеуметтік желі қолданушыларды сипаттайды;

- хабарлама мәтінін құрады;

- мәтіннің құрылымын сақтайды.























7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл








Қалыптастырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып







ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ
















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл
















































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 9-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ғаламтордың қоғамдық маңызы. Нәтиже сабақ

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.5.1 мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру;

7. 4. 4. 3 шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану

Сабақтың мақсаты

Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыра алады. Етістіктің шақ, рай түрлерін тілдесім барысында қолдан алады. Шылау түрлерін ажырататып, орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

10 минут























Сабақтың ортасы

12 минут

















8 минут











10 минут












Сабақтың соңы

5 минут




Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Сергіту сәті

«Орныңды жылдам ауыстыр» жаттығуы

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Топтарға бөлу.

Стикерде жазылған сөздер арқылы топқа бөлінеді.

1-топ: «Facebook»

2-топ: «Instagram»

3-топ: «WhatsApp»

Ойтүрткі

Мәтінмен танысып, оны «Тікелей эфир» әдісімен жалғастырыңдар.

Әлеуметтік желілердің пайда болуының басты себебі – адамдардың бір-бірімен әңгімелесуді қалауы. Соңғы кездері адамдар бетпе-бет кездесуден гөрі, әлеуметтік желілерде тілдесуді қалайды...

3-тапсырма (оқулықтан)

«Үш қадамды сұхбат» әдісі

Оқылым материалын үш қадамды сұхбат арқылы талқылаңыздар. Мәтін мазмұны бойынша үш түрлі сұрақ құрап, пікір айтыңыздар.

1. «Facebook» тобы «Instagram» тобынан сұхбат алады, ал «WhatsApp» тобы олардың сұрақ- жауабын жазады.

2. «Instagram» тобы «WhatsApp» тобынан сұхбат алады, ал «Facebook» тобы олардың сұрақ- жауабын жазады

3. «WhatsApp» тобы «Facebook» тобынан сұхбат алады, ал «Instagram» тобы олардың сұрақ- жауабын жазады.

1-тапсырма (оқулықтан)

Мәтіннен шылау сөздерді топтап жазыңдар.

Үлгі:

Жалғаулықтар: пен, егер, мен, және, әрі, немесе,

Септеуліктер: бұрын, сайын, кейін,

Демеуліктер: бір ғана, да, -ақ, де,


ЕББҚ оқушыға тапсырма

12-тапсырма (оқулықтан

Тест тапсырмасын орындаңдар.


7-тапсырма

Сурет бойынша әңгіме құрап жазыңдар.

Әңгімеге қойылатын талаптар;

-тақырыбы болу қажет;

-ой жүйелілігі сақталуы тиіс;

-ғаламтордың зияны нақты дәлелдер арқылы берілуі керек;

-стильдік тұрғыдан дұрыс жазылуы тиіс;

-фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану шарт;

-орфографиялық нормалар қатаң сақталуы керек;

-өзіндік қорытынды жасалуы тиіс.


Үйге тапсырма: 11 -тапсырма

Рефлексия

Сергіту сәті

«Орныңды жылдам ауыстыр» жаттығуы Нұсқау: Ойыншылардың ішінен бір жүргізуші таңдалынады. Ол барлық ойыншыларда кездесетін бір затты байқап, команда береді. «Кімнің киімінде қалтасы бар, солар орын ауыстырсын». Сол кезде осы команданың қатысы бар ойыншылар жылдам орындарын ауыстыруы керек, ал олар ауысып жатқанда жүргізуші бос орындыққа отырып қалу керек. Қай қатысушы орынсыз қалса, сол келесі жүргізуші болып ойынды жалғастырады.


Мәтінмен танысып, оны «Үш қадамды сұхбат» әдісімен ойды жалғастырады.


Мәтінді мұқият оқиды. Көтерілген мәселені анықтайды. Көтерілген мәселелер бойынша проблемалық сұрақтар құрастырады.














12-тапсырма

1.В

2.В

3.С

4.С

5.С









Сурет бойынша әңгіме құрап жазады.






Рефлексия жасау арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.

Қандай мәліметтер алғанын жеткізеді.









Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!


Дескриптор

Білім алушы

-мәтіннен көтерілген мәселені анықтайды – 1 балл;

- проблемалық сұрақтар құрастырады – 1 балл,

-сұрақтарға жауап береді – 1 балл.





Дескриптор

Білім алушы

-шылау сөздерді теріп жазады – 1 балл,

-түрлеріне қарай анықтайды – 1 балл





Дескриптор

Білім алушы

-ойын жүйелі жеткізеді – 1 балл,

-нақты дәлелдер келтіреді – 1 балл,

-фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолданады – 1 балл,

-өзіндік ойын қорытынды

лайды – 1 балл,

-сауатты жазады – 1 балл




7-сынып

«Атамұра» баспасы

202жыл



ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ













Қалыптастырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл























Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 10-сабақ

Бөлім:

6-бөлім: Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Шілдебаева Жанар

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Нәтиже сабақ. Бөлім бойынша жиынтық бағалау-1

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.1.1 мәтіндік және графиктік (кесте, диаграмма, сурет, шартты белгілер) ақпаратты интерпретациялау;

7.3.5.1 оқылым және тыңдалым материалдары бойынша тірек сөздер мен сөз тіркестерін синонимдік қатармен ауыстыра отырып, жинақы мәтін жазу

Сабақтың мақсаты

Мәтіндік және графиктік (кесте, диаграмма, сурет, шартты белгілер) ақпаратты интерпретациялай алады. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша тірек сөздер мен сөз тіркестерін синонимдік қатармен ауыстыра отырып, жинақы мәтін жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-қоғамдағы әлеуметтік нормаларды, ережелерді білу және түсіну;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-әртүрлі таным құралдарын қолдану

дағдылары, әлем туралы білім жинақтау (тілдік, оқырмандық мәдениет, ақпараттық , цифрлық ортадағы қызмет).

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут










Сабақтың ортасы

8 минут









7 минут





















20 минут

















































































Сабақтың соңы

5 минут




Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

«Қолдағы хат»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;



6-тапсырма

1-тапсырмадағы мәтінді оқыңдар.

«Қос жазба» күнделігі әдісін қолданып, 1-тапсырмада айтылған әлеуметтік желілерді теріп жазып, түсініктеме беріңдер.

Үзінді

Түсініктеме

«kaztube.kz»


«Emle.kz»


«Atau.kz»


«Instagram»




2-тапсырма

Жұптық жұмыс

Тірек сызбаны әрі қарай жалғастырып толтырыңдар. Жұпқа бөлініп, бір-бір тақырып бойынша пікір алмасыңдар.


Ғаламторда не істей аламыз?

Сабақ

қа қажетті ақпа

рат жинай

мыз

Ауа райын білеміз

Жаңа

лықтар

ды оқимыз








3-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

Бөлім «Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология»

Оқу мақсаты

7.2.1.1 Мәтіндік және графиктік (кесте, диаграмма, сурет, шартты белгілер) ақпаратты интерпретациялау

7.3.3.1 Мәтін құрылымын (кіріспе бөлім, жалпы мәлімет беру, детальді мәлімет беру) сақтай отырып, графиктік мәтін (шартты белгі, сурет, сызба) түрінде берілген процесті сипаттап жазу

Бағалау критерийі Білім алушы

  • Мәтіндік және графиктік ақпаратты ажыратады

  • Ақпараттар бойынша өзіндік тұжырым жасайды

  • Мәтін құрылымын сақтайды

  • Графиктік мәтінді сипаттап жазады.

Ойлау дағдыларының Қолдану

деңгейі Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты 20 минут


1-тапсырма

Берілген сызбамен танысыңыз. Сызбаға тақырып қойыңыз. Сызба бойынша нақты 3-4 мәліметті іріктеңіз.



2-тапсырма

Берілген сызбадағы ақпараттарды пайдаланып, мәтін құрыңыз. Мәтіннің құрылымын төмендегі ретпен жазыңыз.

Кіріспе бөлім

Негізгі бөлім

Қорытынды бөлім



Бағалау критерийі

тап

сыр

ма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Мәтіндік және графиктік ақпаратты ажыратады.



1

берілген сызбаны анықтайды;

1

сызбаға тақырып қояды;

1

нақты 3-4 мәліметті іріктейді.

1

Ақпараттар бойынша өзіндік тұжырым жасайды.

ақпараттар

ды қорытын

дылайды.

1

Мәтін құрылымын сақтайды.



2

мәтін құрады;

1

кіріспе, негізгі, қорытынды бөлімдерін жазады;

1


сипаттап жазады;

1


Графиктік мәтінді сипаттап жазады.

сызбаны толық сипаттайды.


1

Барлығы

8


Рефлексия

Психологиялық ахуал

 «Қолдағы хат».
Әрқайсысы өзіне серігін таңдап, қарама - қарсы тұра қалады. Бойы ұзындау бала, көзін жұмып тұру керек. Егер бойлары бірдей болса, кімнің жасы үлкен (туған күні 1 - 2 айға ертерек) бала көзін жұмады. Көзін жұмып тұрған бала қолын алға созып тұрады. Көзі ашық бала соның алақанына хат жаза бастайды, жеке тұрған баспа әріптерді. «Соқыр» ойыншы сол әріптерді табуға тырысып, не оқығанын айтып беру керек. Бір әріпті жазғаннан кейін келесіні жазар алдында бұрын жазылған әріпті өшіріп тастап отыру керек.


Мәтіндегі деректерді пайдалана отырып, сызбада көрсетілген әлеуметтік желілер бойынша түсініктеме жазады.




Тірек сызбаны әрі қарай жалғастырып толтырады. Жұпқа бөлініп, бір-бір тақырып бойынша пікір алмасады.





3-тоқсандағы «Ғаламтор және әлеуметтік желілер. Морфология» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмаларды орындайды.









































































Рефлексия жасау арқылы сабақтың ұнаған тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.

Қандай мәліметтер алғанын жеткізеді.








Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!


Дескриптор

Білім алушы

-мәтіндегі деректерді пайдаланады,

-сызбада көрсетілген әлеуметтік желілер бойынша түсініктеме жазады.
















7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл








Бөлім бойынша жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ


















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл










































БЖБ-ға керек кесте































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 11-сабақ


Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ұлттар достығы – басты байлығымыз

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.1.1 мәтін үзінділерін тыңдай отырып, оқиғаның дамуы мен аяқталуын болжау;

7. 4. 4. 2 еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіну

Сабақтың мақсаты

Мәтін үзінділерін тыңдай отырып, оқиғаның дамуы мен аяқталуын болжай алады. Еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіндіре алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут













Сабақтың ортасы

10 минут










































8 минут










10 минут













5 минут







Сабақтың соңы

5 минут




Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

«Өмір ұраны»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

1.Қазақстанда қанша ұлт тұрады?

2.Сендер тұратын аймақта қанша ұлт өкілі өмір сүреді?

3.Олардың Қазақстанға қалай келгені туралы білесіңдер ме?

4. Сендердің басқа ұлт өкілдерінен достарың бар ма?

1-тапсырма

1.Мәтінде не туралы айтылуы мүмкін?

Ұлтаралық қатынастың жақсы жолға қойылуы, халықтар достығының нығаюы, әсіресе, біздің Қазақстан сияқты көпұлттың өкілі тұратын, демократиялық жолмен дамып келе жатқан республика үшін өте қажет. Бұл бағытта еліміз егемендік алғалы қыруар шаруалар жүзеге асты және асырыла бермекші.

2. Ұлтаралық қатынастың жақсы жолға қойылуы, халықтар достығының нығаюы бағытында қандай шаруалар жүзеге асты деп ойлайсың?

Солардың ең негізгісі - Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылуы. Ассамблеяның негізгі бағыты – еліміздің тарихына терең үңіліп, ұлттық дәстүр мен мәдениетті, ана тілімізді сақтау және дамыту және ұлтаралық ынтымақтастық пен сабақтастықты мейлінше өркендету. Ассамблея ұлттар достығының алтын көпіріне айналып отыр. Бүкіл дүниежүзінде халықтар мен этностардың мүддесін ойлайтын аса мәртебелі Біріккен Ұлттар Ұйымы ҚХА-ның республикамызда қоғамдық өмірдегі атқаратын рөлін кішігірім Біріккен Ұлттар Ұйымы деп атауы тегін емес.

3. Қазақстан халқы Ассамблеясы неліктен кішігірім Біріккен Ұлттар Ұйымы атауына ие болды?

Себебі ҚХА дүниежүзілік деңгейде, Біріккен Ұлттар Ұйымында, ЕҚЫҰ-да өзінің жоғары бағасын алды. Қазақстан халқы Ассамблеясы өз болмысы арқылы барлық ұлттар мен ұлыстардың басқа кез келген халықпен терезесінің тең, керегесінің кең екендігін көрсетіп отыр.

Сұрақтарға жауап беріңдер.

1.Мәтіндегі негізгі ақпарат туралы не айтасыңдар?

2.Ассамблеяның негізгі бағыты қандай?

4.Қазақстанда тұратын ұлттардың мәдени орталықтары туралы не айтар едің?

Тілдік бағдар

Еліктеу сөздер екіге бөлінеді: бір тобы еліктеуіш сөздер деп, екіншісі бейнелеуіш сөздер деп аталады.

Еліктеуіш сөздер деп табиғатта ұшырасатынсан алуан заттар мен құбылыстардың бір-біріне қақтығысу-соқтығысуларынан туатын дыбыстардың атауларын айтамыз. Мысалы: Мылтық тарс етті. Ағаш гүрс еті құлады.

Еліктеуіш сөздер көмекші етістікпен тіркесіп жұмсалады. Мысалы: сарт етті, гүрс ете түсті, топ ете қалды т.б

Еліктеуіш сөздер қайталанып, қосарланып та жұмсалады. Мысалы: тарс-тұрс етті,сарт-сұрт болды, арс-арс етеді,бырт-бырт шайнайды т.б

Еліктеу сөздердің кейбіреуі әртүрлі мағынаны білдіреді. Мысалы: Кесе шырт етіп сынды. Балалар шырт ұйқыда жатыр. Әсел шырт ете қалды деген сөйлемдердегі шырт сөзі үш түрлі мағынаны білдіріп тұр. Бірінші сөйлемде кесенің сынғанынан шыққан дыбыс атауын , екінші сөйлемде тыныштықты, үшінші сөйлемде адамның ренжіп қалғанын байқатып тұр.


7-тапсырма

Берілген еліктеуіш сөздерді қолданып, сөйлем құраңдар.

Шақ, саңқ, шаңқ, сатыр-күтір, шарт-шұрт, солқ, дүңк-дүңк, гүрс-гүрс.


Қорытындылау

8-тапсырма

Қазақстан сөзіне кластер құрып, ойларыңды дәлелдеп айтыңдар.




Қазақстан









Үйге тапсырма: 10-тапсырма

Рефлексия

  «Сөйлемді аяқта»

Мен мынаны білдім


Маған қызық болғаны


Маған қиын болғаны


Мен мынаны жасай алдым


Мен мынаған таңғалдым



Психологиялық ахуал

«Өмір ұраны»

Әр қатысушы өзінің өмірдегі ұранын қағазға жазып, қағаздар араластырылады. Содан соң біртіндеп оқылады. Басқалар оқылған ұранның кімнің өмірлік ұстанымы екенін табу керек. Оқушылардың бір-бірін қаншалықты білетінін анықтау үшін, бірін-бірі жақынырақ тану үшін жүргізуге болады.


Сұрақтарға жауап береді.




Мәтінде не айтылатындығына байланысты болжам жасайды. Мәтін үзінділерін тыңдай отырып, оқиғаның дамуы мен аяқталуын болжайды.



































































Берілген еліктеуіш сөздерді қолданып, сөйлем құрайды.










Қазақстан сөзіне кластер құрып, ойларын дәлелдеп айтады.










«Сөйлемді аяқта»

әдісі бойынша рефлексия жасайды. Сабақ барысында нені білгенін, не қызық болғанын, не қиын болғанын, нені жасай алғанын жәнен не нәрсеге таңғалғанын жеткізеді.






Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!


Дескриптор

Білім алушы

-мәтінді мұқият тыңдайды – 1 балл;

-оқиғаны өз сөзімен дамытады – 1 балл;

-түпнұсқамен салыстырады – 1 балл.

-оқиға желісін болжайды – 1 балл;

-әңгімені аяқтайды – 1 балл;

-түпнұсқамен салыстырады – 1 балл..




Барлық тапсырмаларды асық арқылы

бағалау

Алшы –

(9-10 балл)

Тәйке 

(7-8 балл)

Бүге (бүк) –

(4-6 балл)

Шіге (шік) –

(1-4 балл)






































Дескриптор

Білім алушы

-сөйлем құрайды – 1 балл,

-еліктеуіш қолданады – 1 балл.





Дескриптор

Білім алушы

-кластер құрады – 1 балл,

-ойларын дәлелдейді – 1 балл






7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл




ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ












Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл














































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 12-сабақ


Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ұлттар достығы – басты байлығымыз

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.4.1 идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау;
7. 4. 4. 2 еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіну

Сабақтың мақсаты

Идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдай алады. Еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіндіре алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут













5 минут























Сабақтың ортасы

10 минут



















































6 минут


































13 минут








Сабақтың соңы

4 минут


Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал туғызу үшін «Бас,қол,жүрек» әдісін пайдаланып, оқушылар бір- біріне жақсы тілектер айтады.

Үй тапсырмасын сұрау

10-тапсырма

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

Бірлік, ынтымақ туралы мақал-мәтелдердің жалғасын тауып, мағынасын талдадар.

«Бірлік» тобы

1. Бірлігі жоқ ел тозады, …

2. Бірлік, бірлік түбі – …

3. Саусақ бірікпей, …

4. Бірлік бар жерде …

5. Кеңесіп пішкен тон...

«Ынтымақ» тобы

1. Ынтымақ жүрген жерде …

2. Ырыс алды – …

3. Ынтымақ болмай …

4. Теңге – тиыннан, …

5. Сырттан келген жаудан да …

«Та­ту­лық»­то­бы:

1. Татулық – табылмас…

2. Жартыны жарып жеген – …

3. Аз да бітер, көп те бітер, …

4. Ұрыстың арты – реніш, …

5. Абысын тату болса, …

4-тапсырма

Берілген «Достығы жарасқан елміз» мәтіні мен төмендегі М:Айтқожинаның өлеңін мұқият оқыңдар. Екі мәтінді салыстырып, ұқсастығы мен айырмашылығын, стилін тап.

Екі мәтіннің ұқсастығы


Екі мәтіннің айырмашылығы


1-мәтін

2-мәтін

Идеясы



Стилі



Мазмұны



Тілі




2-мәтін

Алатау-достық күмбезі

Марфуға Атқожина

Тау жайлы ақын қалай толғансын жай,
Ойларым тасқындайды жолға сыймай.
Алыстан Алатауым жалт қаратар
Мызғымас достығымның ордасындай!

Шоқысы жете жаздап күн көзіне,
Үйіріп жердің шарын күнде өзіне.
Тыныштық туын биік тұрған ұстап
Қызыққан жұрт осынау күмбезіне.

Бұл күмбез жайында бар ел біледі,
Соғып тұр сол күмбезде жер жүрегі.
Бойында оның асқақ жарқырайды
Достықтың таңғажайып белгілері.

Достыққа апаратын жол басындай
Әлемде биік күмбез бар ма осындай?!
Алатау арқа сүйер әкем бейне,
Ол әрі тағдыры бір жолдасымдай.


Сәулесін төгілдіріп жаға, жалға,
Тамылжып көкжиектен таң атарда.
Тиердей төбем көкке биіктеймін,
Қарасам асқақтаған Алатауға.

Қашан да арқау болған асыл жырға,
Сан қырлы ғасыр сыры жатыр мұнда.
Достықтың қолмен қойған нүктесіндей,
Сүйемін,
Тауым,

Түйір тасыңды да!


5-тапсырма

«Қос жазба» күнделігі» әдісін қолданып, мәтіндегі қара қаріппен жазылған сөздерге түсініктеме беріңдер.

Үлгі

Үзінді

Түсініктеме

диаспоралар


Диаспора (гр. διασπορά - шашыраңқы) -  ұлттық атажұрты болып табылатын елден тысқары өмір сүретін халықтың бір бөлігі.

ұлттар достығы

Бір елдің ішндегі түрлі ұлттар мен ұлыстардың жан-жақты бауырлас

тық ынтымақтастығы мен өзара көмегі

ұлт өкілдері


Атажұрттан тысқары өмір сүріп жатқан елдегі түрлі ұлттар мен этностар. Қазақстанда 124 ұлт өкілдері бар.

6-тапсырма

Топтық жұмыс https://kitap.kz/book/4339/read#epubcfi(/6/12[id6]!/4/58/2/1:0)

Kitap.kz сайтынан Г.Бельгердің «Қазақ дәптері» еңбегінің «Көне сөздің сәулесі» бөлімін оқыңдар.

Бес көне сөзді таңдап алып, оның мағынасын түсіндірме сөздіктен қараңдар.

Үйге: -тапсырма

Рефлексия

  «3, 2, 1» әдісі арқылы рефлексия жасау.

3- қызықты ақпарат

2-есте сақтайтын ақпарат

1-сұра


Психологиялық ахуал

Оқушылар бір - біріне қимыл жасау арқылы бүгінгі күнге жақсы тілектер айтады.

Оқушыларға күннің белгісі бейнеленген парақтар таратылады. Сол парақтың артында топ атауы беріледі. Оқушылар жарық(фонарик) арқылы артында тұрған топ атауын тауып, топқа бөлінеді.

Ойтүрткі

1-топ

1.Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.

2.Бірлік, бірлік түбі – тірлік.

3.Саусақ бірікпей, ине ілікпейді.

4. Бірлік бар жерде тірлік бар.

5. Кеңесіп пішкен тон келте болмас.

2-топ

1. Ынтымақ жүрген жерде

Ырыс бірге жүреді.

2.Ырыс алды – ынтымақ.

3.Ынтымақ болмай, іс оңбас.

4.Теңге - тиыннан,

Ынтымақ – ұйымнан.

5. Сырттан келген жаудан да іштен шыққан жау жаман.

3-топ:

1.Татулық- табылмас бақыт.

2.Жартыны жарып жеген-татулықтың белгісі.

3.Аз да бітер, көп те бітер,

Татулыққа не жетер?!

4. Ұрыстың арты – реніш, татулықтың арты – кеніш.

5. Абысын тату болса, ас көп,

Ағайын тату болса, ат көп.


5-тапсырма

Екі мәтіннің ұқсастығы

Екі мәтінде мызғымас ұлттар достығының үлгісі жайында

Екі мәтіннің айырмашылығы

1-мәтін

Қазақстандағы әр ұлт өкілдерінің еңбек етіп, бақытты өмір сүруі, барлық жағдайдың жасалғаны жайында баяндалған.

2-мәтін

Мызығымас достықтың ордасына айналған Алатаудың асқақтығын жыр етеді.

Идеясы

1-мәтін

Қазақтың дарқандығы мен кеңдігін, бауырмалдығын, әр ұлт өкілдерінің бақытты өмір сүріп жатқанын паш ету.

2-мәтін

Тыныштық туын биік ұстап, ғасыр сырын бойына бүккен Алатаудың асқақтығы, мызғымас достықтың ордасына айналғандығы.

Стилі

1-мәтін

Публицистикалық стиль

1-мәтін

Көркем әдебиет стилі

Мазмұны

Тілі

1-мәтін

Өткен шақ түрлері қолданылған. Көтеріңкі күйді білдіретін лепті сөйлемнің болуы.

Эпитет: бақытты өмір, тарихи отан,

Термин сөздер: диаспора

2-мәтін

Теңеу:

Мызғымас достығымның ордасындай, достықтың қолмен қойған нүктесіндей

Эпитет:

Тыныштық туын, асқақтаған Алатауға, асыл жырға, сан қырлы ғасыр

Риторикалық сұрау:

Әлемде биік күмбез бар ма осындай?!

6-тапсырма

Сұқым с ы н.Тойымсыз, ашкөз. 

Тезекбай ел қыдырып, зекет, садақа жинаған, ет, қымыз іздеп 

түтін аңдыған кісі емесондай

 с ұ қ ы м, сімтік шалдарды 

қайта шенеп жаратпай: «Не бар екен? Жатсайшы!»  деп 

отыратын (Ж.Аймауытов, Шығ.). С ұ қ ы м шалдарша, сұғанақ балаларша, көзімізді сатып, қалқиып отырмайықшы

өз үйімізде де шай бар ғой 

(Ж.Аймауытов, Шығ.). 

Күрік зат.  Тауықтың

 жұмыртқа басар кезіндегі күйі.

Сарша тамыз тағы да бола ма жаз!

Күрік басар ақ тауық күлге

 аунаса,

Мұрақ-хан мен оның уәзірлері 

салтанатты жағдайда киетін 

қалпақ.

 "Хандар киер мұрақты, 

қараша киер құрақты."

Мандам з а т. в е т. Жылқы 

мойнының екі жағын және

 тамағының астын без басып,

 уытты жараға айналатын 

жұқпалы ауруы

Бір күні жануар гараж сыртындағы тоқымдай көгалда жайылып жүр екенАқ 

айыл болған Иығын қамыт

 соғып, майны алынғанШоқтығы шоқыдай боп өліеттенген лоқы жауыр... Жауырынының басын ірің қуалап, қолтығына

 түскен дем а н д а м ғ а айналған (Н.Қазыбеков, Саятшылық). 

Ергенек з а т. 1. Киіз есіктің 

тосқауыл ағашы.

Үй тұрмысына керекті ағаш жасаулары: оюлармен безенген екі ашпалы есік, ергенек, жүкаяқ, піспек,

 төсағаш, кебеже т.б.

(Х.Арғынбаев, Археология).

Есіктен ер г е н е к кетсе, иттен иба кетеді (Мақал).





Оқушылар өз сыныптастары

ның айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.

Өзара топтық бағалау

1-топ: Ертегі құрастыру арқылы бағалайды.

2-топ: Алғыс хат беру арқылы бағалайды.

3-топ: Келесі топқа “SMS” жазу арқылы бағалайды.














Дескриптор

Білім алушы

мәтіндерді салыстырады:

- ұқсастығы мен айырмашылы

ғын ажыратады – 2 балл;

- идеясы мен стилін анықтайды – 2 бал;

-тілдік құралдарды ажыратады – 2 балл.





ҚБ. «Доллар» әдісі арқылы бағалау


























Дескриптор

Білім алушы

- мәтіндегі қарамен жазылған сөздерге түсініктеме береді - 1 балл.



















Дескриптор

Білім алушы

-мәтіннін бес көне сөзді анықтайды – 1 балл,

-мағынасын түсіндіреді – 2 балл



7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл




ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ









Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл
























































https://kitap.kz/book/4339/read#epubcfi(/6/12[id6]!/4/58/2/1:0)






Көне сөздің сәулесі

Енді қазақтың қолданыстан шыққан көне сөздеріне, мағынасы көмескіленіп қалған ескі ұғымдарға назар аударып көрейік. Бұл да бір қатпар-қатпар, өшпес, сарқылмас қазына, ұлт байлығы, бабалар аманаты.

Сөз де – тірі ағза. Ол да туады, өседі, күшіне еніп, құлпырады, түрленеді, сонан соң ажарынан, күш-қуатынан айырылып, әлсірейді, ауруға шалдығады, жетімсірейді, көштен қалады, ұмытылады, өледі. Адам өледі. Сөз өледі. Тіл өледі. Есләм ақынша айтсақ, «мен де өлемін, сен де өлесің, ол да өледі».

Со-о-на-ау замандарда жер шарында, мамандардың есебінше, 150 мыңдай тіл мен диалект болғанға ұқсайды. Бүгінде олардың саны 6 мыңға жетер-жетпес. Демек, әрбір апта сайын бір тіл жантәсілім болады. Әсіресе Африка, Үндістан, Қиыр Солтүстік халықтарының тілі мен диалектілеріне ерекше қауіп төніп отыр. Күш-қуаты, абырой-беделі, нәрі-сөлі мол тілдер болса да ағылшын, қытай, испан, хинди, орыс, араб, бенгал тілдері екен. Қолдану аясының кеңдігі жағынан БҰҰ-ның дерегі бойынша жапон тілі -10, француз тілі – 11, неміс тілі 12 – орынды алады. Қазақ тілінің бұл тізімдегі орнын білмеймін, бірақ шамалауға болады. Өркениеттің қарқынды ағымына шыдай алмай көп тілдер әлсізденіп, қажеттіліктен шығып, көмескіленіп, сал болып, «шықпа, жаным, шықпалап», ақыры өледі екен. Оның бір айқын көрінісі – архаизм сөздерінің көбейіп, жаңа сөздердің азайып қалуы. Тіл мамандары осы бір процеске назар аударып, теңгермелік есеп жүргізіп жүр ме, жоқ па, ол жағы маған беймәлім, анық мәліметім жоқ, бірақ өзімнің пайымдауымша, қазақ тілінде көне сөздер мен мағынасы көмескіленген атаулар күннен-күнге көбейіп, жапатармағай қазақшаландыру науқанымен тым әуестеніп, тілдік көркемдік және дәлдік қасиеттерінен алшақтап бара жатқандаймыз. Қателесуім бек мүмкін, шынымды айтсам, қателескім келеді де, бірақ қазақтың ескі ақын-жырауларын, Абай, Әуезов, Аймауытов, Жансүгіров сияқты классиктерін, би-шешендерін оқып отырып, бүгінгі қаламгерлерге көшкенде көрінер көзге тіл жұтаңдығына тап болып, бүгінгі қазақ тілінің өрісі күрт тарылып, тынысы ауырлап, кемшілігі әр жерде көрініп тұрғандай елестейді.

Соған қарап, кей-кейде «Қазақ тілінің бақуатты, өскелең, қуатты шағы сонау замандарда қалып қойған жоқ па?» деп те ойлап қаласың.

Орыстарда да солай. Орыс әдебиетінің дүниежүзі сүйсініп, таңырқаған алтын-күміс ғасырлары келмеске кетті. Қазіргі жазғыштар – Акунин, Донцова, Улицкая, Маринина, Толстая, Пелевин, Сорокин сияқтылар орыс тілінің қадірін әбден кетіріп болды. Олар әдебиетті қарабайыр бизнеске айналдырды. Уақиға қуып, тілге мүлдем мән бермейді. Бір қызығы: шығармасымақтары бүгінде ең үлкен (миллиондаған) тиражбен шығады екен, ал ең сауатсыз жазғыштардың бәйгесінде де дәл осылар бірінші орынды ешкімге бермей тұр. Міне, заманымыздың мазағы да, шатағы да деп осыны айту керек.

Бүгінгі коммерциялық әдебиет онсыз да азайып қалған, ат төбеліндей оқырманның санасын әбден улап, мәңгүрттендірген.

Немістерде де бір кездегі Гете, Кант, ағайынды Манндар, Герман Гесселер бүгінде жоқ. Әдеби, тілдік, рухани құлдырау оларда да көрініс тапқан.

Дәл мұндай жағдай Америка, Франция, Англияда да кездеседі. Жаһанданамыз деп жүргенде жаппай рухани тоқырауға, құлдырауға тап болған сияқтымыз. Әдебиетте, тілде рухани серпіліс бүгінде тек Латын Америкасында анық білінеді. Ол жақта өмір тек футболмен шектелмейді екен.

Қазақтың көне сөздері мені ерекше қызықтырады, баурайды, арбайды. Олардың магнитизм қасиеті бар сияқты. Кездесе қалса, «Апырай, мағынасы не екен? Сөздіктерде бар ма? Түп-тамыры қайдан шықты? Нені білдіреді?» — деп ойланып қаламын. Атақты Фасмердің сөздігіндей қазақтарға да бір этимологиялық сөздік керек болып тұр-ау!

Таяуда маған Макс Фасмердің (1886-1962) Гейдельбергте шығарған үш томдық этимологиялық сөздіктің (1950-1958) орыс нұсқасын (4 том) пәлен мың теңгеге қолға түсірген қазақ заңгері келді. Төрт томды парақтап шығып, оған түбірлі түркі тілдес сөздердің енбей қалғанын өкінішпен айтты. Мысалы, сақ, қыпшақ, алтын сықылды көне түрік сөздері Фасмерде болмай шықты. «Осы жағдайды сіз көтеріңіз, қазақ тілшілеріне құлаққағыс қылыңыз, Фасмерді толықтырып, бізде де шығарсын, жұрт оқысын, білсін, өркениет саласында түркі тамырлы сөздер қалыс қалмасын» – деп өтінді. «Бұл құнды жұмыс әлемдік деңгейдегі сөздікті маңыздандыра түсер еді», – деп қолыма бір парақ қағаз ұстатты. Қалай болғанда да мәселені әлгі қызуқанды патриот заңггер дұрыс көтеріп отыр. Оны қалай шешуге болатынын ол да, мен де анық білмейміз. Бірақ қазақы этимологиялық сөздіктің қажеттілігі даусыз.

Қай сөз қайдан шыққан, кімнен келген, қалайша бұрмаланған, о бастағы мағынасы сақталған ба, әлде түрленіп, құбылып, мүлде қашықтап кетті ме? Міне, осындай сұрақтар тіл сүйгіш адамның санасын қозғайды, ойын оятады.

Мәселен, Бұқар жырауды (1693-1787) оқып отырып, мынадай сөздерге кезіктім: пұсырман, маһи, мамыр, көрпелдес, мортық, кәләм, һәммет, шөншік, талыс, арсы мен күрсі, шадияр, кебе… Кейбір сөздердің мағынасын көмескілеу болса да мәтін ішінде сеземін, кейбіреуі – бейтаныс жұмбақ.

Дулат ақынның (1802-1887) мына сөздеріне көңіл аудардым: ғақыл, ғазиз, ғаділ, ғадем, қиямет, жолан… (Әрине, бұл сөздердің дені арабтан кіргені көрініп-ақ тұр).

Абайдың да көп сөздері қазіргі қазаққа түсініксіз: нәпіл, бергек, пәруардігер, бадалдық, өлекшін, серменде, құтпа, шардақ, бәһра, бәңгі басқа да көптеген араб, парсы, діни сөздер.

Жүсіпбек Аймауытовтан теріп алған, маған түсініксіз сөздер: мандам, бұғылама, (мал аурулары болуы мүмкін), шауқар, бөдес, дүкірт, құнтиыңқы, сұқым, салдаман, тәсібі, нырай, лике, жам, бейуаз, саңқал, ергенек, шайырғал, березе, маукіл, мәзқар, шажа, мыршым, мүдуар, дәнеқұс, мырсын, шүлеңгер, тағысын тағылар.

Ә.Нұрпейісовты аударып жүріп, орысша баламасын таппай, мына сөздерге қиналып, әрдайым сүрініп жүрдім: аласат лаң, жұмбаздап, тағдыр кесігі, үзір көбейіп, жабдан біреудей, айбықадамданып, тұғыжым, мартудай, беренауыз, күпсер бойы, жетішкі әйел (әлде бұл сөздер диалект пе екен?)

Жорналшы және жазушы марқұм Балғабек Қыдырбекұлы қазақтың көне, сирек қолданылатын сөздеріне ерекше құмар еді. Шоқан ескерткішінің жанында сейілдеп жүргенде ол әрдайым менен емтихан алып жүретін. «Білгіш болсаң, Гера, пәйкел, нұғара, шіленгір, күрік, мұрақ деген сөздердің мағынасын айтшы», – деп маған тәптіштеп түсіндіріп, миыма құятын. Сонсоң неше түрлі құйтырқылау сұрақтар қоятын. «Жыланның ұрғашысын қазақтар не дейді? Мысықтың баласын ше? Барыстың «әйелі» қазақша қалай болады? Баласы ше? Қасқырдың ұрғашысын қазақтар қалай атайды?» Әрине, мен көбісін білмеймін. Бәкең мәз болып, миығынан күліп, сәнді галстугін түзеп қойып, шыт жаңа костюміндегі болар-болмас қылшықты саусағының ұшымен шертіп, сілкіп тастап, маған асықпай-саспай түсіндіреді: мәлике, мәулен, таутан, алан, құртқа.

Кез келген қазақ жазушысының шығармаларынан (әсіресе, тарихи тақырыпта жазылған Есенберлин, Кекілбаев, Мағауин, Жұмаділов романдарынан) қазақтың көне сөздерін көптеп табасыз. Қазақтың күнделікті тұрмыс-салтына, жер бедеріне, мал шаруашылығына, туыстық қарым-қатынасына, этнографияға, қолөнеріне, санаға, дүниетанымына байланысты ұғым-атаулар санында, Құдай біледі, шек жоқ. Жылқы мен түйеге қатысты сөздердің өздері жүздеп саналады. Киіз үйдің төңірегінде жүз сөз табылып қалады (Еуропа тілдерінің ешқайсысында, әлбетте, оның біреуі де жоқ. Киіз үйдің өзі болмаған соң, олар қайдан болсын?). Ұсталық өнер жайында қаншама сөз бар! Зергерлік атаулар қаншама! Бір ғана «вид» деген сөзге қазақтың 26 синонимі бар. Бір ғана сырғаның қазақта 20-30 түрі табылады. Бір ғана пышақтың ұшы, қазинегі, кежегесі, ілдірігі, жүзі, сағасы, алқымы, жемесі, сырты, сақинегі, құрсауы, дүмі, шығыршығы, болатынын марқұм Дәркембай ұста жазып та, суретін салып та түсіндіріп еді. Байыбына барып ойлансаңыз, аузыңызды ашып, жағыңызды ұстайсыз. Бұл байлық қолданыстан шығып, ұмытылып барады. Обал ғой, обал!

Қазақтың көне сөздерін жаңғыртуда бүгінгі қазақ басылымдары (әсіресе «Ана тілі», «Прасат») көп ізденіп жүр.

Бірнеше мысал келтірейін.

Ауыш – ақылы ауысқан, есінен адасқан

Әнгек – тік жарлау келген шұңқыр

Байтаба – ұйысып өскен қалың ағаш

Бәдия – шөл дала

Бәкізе – таза, пәк

Бөлер – дәке, марлы

Буыз – кебек

Бітуана – тиянақты, келісім

(«Парасат»,№9/04).

Адина – анық, айқын

Айлаңкес – аласуан, тентек, жарымес

Алағұс – сөзінде көп тұрақ жоқ, пәтуасыз адам

Ақадал – шынайы, адал, қалтқысыз таза

Алакөбең – елең-алаң, күн шығар алды

(Ж.Нұрмахан).

Шәуіш – қыс түсе алғаш жұқа қатқан мұз

Шәндік – жағада жүретін кішкентай шағала

Бұлқын – желдің өзгеруіне байланысты су астынан соғатын толқын

Шонай – балықтың еркегінің ұрығы

Шүйілім – теңіз жаңғағы

Шөбіре – балық еті желінгеннен кейін шыққан сүйектері

(С.Хайдарұлы)

Қамырбұрыш – нан ашытқының бір атауы

Зуала – ашыған қамырдан үзіп алынған бір нандық бөлік

Шөрек – нан түрі (Жайма, қаттама, сүтнан, пияз нан, зағара, пәтір, шелпек, көмбе нан дегендей нан пісіру тәсілдері мен атаулары бар).

Шәңгіл – кіші бақыраш

(О.Ұзақбайұлы).

Тізімімді осымен тоқтатайын. Қазақтың көне сөздерін әркімдерден алып тізе берсем, әлденеше бет болары анық. Әсіресе, осы тектес сөздерді жазушы, этнограф Сейіт Кежеахметұлы, Атырау азаматы Жанаш Нұрмахан, «Ана тілінің» қызметкері Сабыржан Шүкірұлы, ұста, этнограф Дәркембай Шоқпарұлы, ақын, публицист Мырзан Кенжебай көп келтіреді. Сөз жоқ, мақтарлық, құптарлық шаруа. Бұл сөздердің мәнділігі, маңыздылығы, әуезділігі, әрлілігі маған ұнайды. Көркем шығармада көне сөздер орынды жерінде жақұт тасындай ойнайды, құлпырады, көз тартады, ойды қозғайды, сүйсіндіреді, үлкен халықтың өткенінен, тарихы мен мәдениетінен хабар береді, сағымдай елестейді. Ата-бабадан қалған бұл сөздерді ұмытпай, жоғалтпай, әлсін-әлі еске алып, тірілтіп, сөз арасына қосарлап, келесі буындарға көне заманның көзі, сәлемі деп жеткізуіміз керек. Өйткені бұл сөздердің сәулесі әлі өшкен жоқ. Оларды көп болып, мұқият жинап, сұрыптап, зерттеп, зерделеп, этимологиясын анықтап, айшықтап, қағаз бетіне түсіріп, қастерлеп, қалың кітап етіп, келешекке аманат қылып, шашау етпей тапсыру керек. Мың жыл жасаған қазақ әлі де мыңдаған жылға барар. Қазақ тілі бір кездегі Мысыр, Ассирия, Көне латын, көне Грекия, Финикия, шумер тілдері сияқты жер бетінен таяу ғасырда жоғала қоймас. Оған қазақтың кешегі мен бүгінгі қуатты, нәрлі, көп мағыналы, әуезді, поэзияға толы, өрнекті, сазды сөзі кепілдеме бола алады.














































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 13-сабақ

Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстан халқы Ассамблеясы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.6.1 коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу;

7.3.6.1 мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексеру, синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгізу, редакциялау;

Сабақтың мақсаты

Коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысады, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай алады. Мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексереді, синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгізіп, редакциялай алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут




















Сабақтың ортасы

15 минут






























































8 минут










10 минут






































Сабақтың соңы

5 минут




1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Жүректі тазарту»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

1.Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы не білесіңдер?

2.Қазақстанда қанша ұлт өкілдері тұрады?

3.Халықтар достығы дегенді қалай түсінесіңдер?

1-тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңдар.

Тыңдалым мәтіні

Қазақстан халқы Ассамблеясы- 1995 жылғы 1 наурызда Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығымен құрылған Мемлекет басшысы жанындағы консультативті-кеңесші орган.

Ел Президенті Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру идеясын алғаш рет 1992 жылы Тәуелсіздіктің бірінші жылына арналған Қазақстан халқының бірінші форумында жариялады. Мұндай институтты құру қажеттілігі саяси тұрғыдан, сондай-ақ жаңадан құрылған, тәуелсіз, полиэносты, поликонфессиялық мемлекеттің тұрақты дамуы тұрғысынан туындаған еді. Аталған бастама мәдениетаралық диалогті нығайтудың жаңа кезеңінің негізін қалап, этносаралық қатынастарды дамыту мәселелерін жоғары деңгейде шешуге мүмкіндік жасайтын әлемдік тәжірибедегі тың бағыт болып табылды. Жиырма жылдық тарихында Ассамблея қарқынды дамып, елеулі өзгерістерді бастан кешірді. Оның дамуы барысында Н.Назарбаевтың этносаралық толеранттылық және қоғамдық келісімнің қазақстандық үлгісі қалыптасты. Осы жылдар ішінде Қазақстан халқы Ассамблеясының институционалдық құрылымы нығайып, қоғамды ұйыстырушы әлеуеті толысты, ол халық дипломатиясының маңызды күретамырына айналды. Бүгінде Ассамблея ел ПРезиденті Төрағалық ететін конституциялық орган болып табылады. Бұл оның ерекше мәртебесін айқындайды.

2-тапсырма

1.Мәтін бойынша төмендегі кестені толтырыңдар.

Үлгі:

Ойбөліктері

Тақы

рыбы

Негізгі идеясы

Тірек сөздер












2.Көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, өз пікірлерің мен көзқарастарыңды жеткізіңдер.

Мәтіндегі ақпаратты «Төрт сөйлем» әдісімен қорытындылаңдар.

Бірінші сөйлем. «Менің ойымша...»

Екінші сөйлем «Себебі, мен оны ... деп түсіндіремін».

Үшінші сөйлем. «Оны мен ... деген деректермен, мысалдармен дәлелдей аламын.

Соңғы сөйлем. «Осыған байланысты мен... деген шешімге келдім».

3-тапсырма(оқулықтан)

«Менің Отаным – Қазақстан» тақырыбында диалог құрыңдар


4-тапсырма

Мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексер, синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгіз, редакцияла.

Қа­зақ­стан ­хал­қы­ тұң­ғыш­ рет­ Ал­ғыс­ ай­ту ­кү­нін ­атап­ өтті.


Рақмет айту күні – елімізде тыныштық пен үндестік, өзара сенімділік пен барлық қазақстандықтарға деген құрметтің орнығуының салтанатты күні. Бұл – тағдыр тәлкегімен Қазақстан жеріне еріксіз қоныс аударған түрлі этностардың миллиондаған өкілдерінің құтты қонысына айналған қасиетті қазақ жері мен қонақжай қазақ халқына терең тағзымның белгісі. Қазақ халқы қиын-қыстау заманда олардың басына түскен ауыртпалықты қайыспай бірге көтере білді, бұл бүгінгі таңда еліміздегі түрлі ұлт өкілдерінің арасындағы адамгершілік қарым-қатынастың өнегелі өлшеміне айналды.

Алғыс айту күні – күрделі заманда қиындықты иық тіресе бірге еңсеріп, қысқа мерзім ішінде тәуелсіз Қазақстанды құру жолында аянбай тер төккен еліміздің барлық азаматының бір-біріне құрмет білдіретін күні. Алғыс айту күні – тағдыр тоғыстырған Қазақстанның көпэтносты халқының ортақ тарихын құрметтеу күні. Бұл күн – репрессия мен жер аудару жылдарында біздің халық көрсеткен мейірімділік, қолда бармен бөлісу, көмек көрсету сынды ізгі қасиеттерді еске алу күні.

(https://egemen.kz/2016/01/15/17503)



Қорытындылау

«Бір сөйлеммен түйіндеу»

Тақырып бойынша білімдеріңді түйіндейтін бір сөйлем жазыңдар. Сөйлемдер кім, не, қашан, неліктен, қалай, қай жерде және т.б. сөздерден тұруы керек.

Үйге: 12 -тапсырма

Рефлексия

 


Психологиялық ахуал

«Жүректі тазарту» Оқушыларға таза парақшалар таратылады. Оған дәл қазіргі кездегі ойындағы кірбіңді, ренішті, қолайсыз көңіл күйді жазу ұсынылады. Жазып болған соң, қоқыс жәшігіне тастайды. Осылайша барлық жағымсыз көңіл күйден арылып, тазарған жүрекпен, көтеріңкі көңіл күймен сабақ басталады.












Мәтінді мұқият тыңдайды. Мәтіндегі негізгі ойды анықтайды. Көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, өз пікірі мен көзқарасын жеткізкізеді.




























































Үлгі:


Рақмет-алғыс

Қазақ халқы –қазақ елі


Күрделі заманда - қиын заманда

Құрмет білдіретін –ізет білдіретін

Репрессия- саяси қуғын-сүргін

Сынды - тәрізді

































Оқушылар олардың тақырып бойынша білімдерін түйіндейтін бір сөйлем жазады. Сөйлемдер кім, не, қашан, неліктен, қалай, қай жерде және т.б. сөздерден тұруы мүмкін. Содан кейін сөйлемдерді сыныптастар бағалай алады, немесе көшіріп жазады, т.б.




Оқушылар өз сыныптастары

ның айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.


Жетон арқылы бағалау



Дескриптор

Білім алушы

-ойбөліктерін ажыратады – 1 балл,

-тақырыбын анықтайды – 1 балл,

-негізгі идеясын анықтайды – 1 балл,

-тірек сөздерді жазады-1 балл











Дескриптор

Білім алушы

-өз ойын жеткізуде мақал-мәтелдер қолданады – 1 балл,

-тұрақты тіркестерді қолданады – 1 балл.




















Дескриптор

Білім алушы

-мәтіндегі сөздердің орынды қолданылуын тексереді – 1 балл,

-синонимдік қатармен ауыстырады – 1 балл,

-лексикалық түзетулер енгізеді – 1 балл,

-редакциялайды – 1 балл.





7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024жыл



















Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл







(https://egemen.kz/2016/01/15/17503)




























































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 14-сабақ


Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстан халқы Ассамблеясы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.3.1 хроника, хабар, очерктердің құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату;

7. 4. 4. 2 еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіну

Сабақтың мақсаты

Хроника, хабар, очерктердің құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін анықтай алады. Шылау түрлерін ажыратып, орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут











Сабақтың ортасы

8 минут












































5 минут









5 минут









7 минут















12 минут









Сабақтың соңы

3 минут





1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Боди-арт»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

1-тапсырма

Мәтінді оқып шығыңдар.

Мәтіннің тақырыбы мен мақсатын, жанрын, құрылымы мен ресімделуін, анықтаңдар.

«Ұлттар достығы- ұрпақтың тілегі»

2014 жылдың 29 сәуірінде «Еркетай» шағын орталығында 1 мамыр-Қазақстан халқының Ұлттар тұтастығы мен халықтар достығының арқасында бүгінде мемлекетіміз дамып келеді. Еліміз өркен жайып, әрбір шаңырақ шаттық пен қуанышқа кенелді.

Қазақ халқы өте қонақжай халық. Келген қонағын қуана-қуана қарсы алады. Шағын орталықта тәрбиеленуші өзге ұлт өкілдерінің балалары, атап айтсақ: өзбек, орыс, қазақ, корей билерін барынша билеп өз өнерлерін көрсетті.

Ынтымақтастық, бірлік күніне арналған ертеңгілік болып өтті. Ертеңгілікті өткізудегі мақсатымыз: көпұлтты Қазақстан Республикасының халықтар достығы – еліміздің бірлігінің кепілдігі екендігін таныту, әр халықтың өнері, оның рухани байлығының негізін баланың жүрегіне өз ұлтының тілін, дінін біле отырып, өзге ұлттың рухани байлығын сыйлауға, құрметтеуге тәрбиелеу, Қазақстандық патриотизмге, елін жерін сүюге және халқын құрметтеуге тәрбиелеу болатын.

«Бірлік бар жерде- тірлік бар» дейді дана халқымыз. Бұл сөз тегінен тегін айтылмаса керек.


Тақырыбы


Мақсаты


Жанры


Құрылымы




І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім

ІІІ. Қорытынды бөлім

Рәсімделуі



Тілдік бағдар

Бейнелеуіш сөздер табиғаттағы құбылыстар мен заттардың қозғалысын, күйін сипаттап, бейнелеп айту арқылы қалыптасқан. Мысалы: жалт, кілт, маң-маң, жылт-жылт т.б

Қимылды, құбылысты, көз алдына елестетуге байланысты туған сөздер бейнелеуіш сөздер деп аталады. Бейнелеуіш сөздер етістікпен тіркеседі. Мысалы: қорбаң-қорбаң жүгірді, жалт қарады, жалп ете түсті.

2-тапсырма

Wordwall платформасы арқылы «Еліктеу сөздер» тақырыбына арналған тест сұрақтарына жауап беріңдер.

https://wordwall.net/ru/resource/52818538

5-тапсырма (оқулықтан)

Сөйлемдерден еліктеу сөздерді тауып, түріне қарай ажыратыңдар. Сөйлемдерге морфологиялық талдау жасаңдар.

Үлгі

Момақан - сын есім (мом – өлі түбір)

Өзен – зат есім, дара, негізгі

Бұрқ- сарқ – күрделі бейнелеуіш

долданды - етістік

түбірі – долы – сын есім,

да+(н – дәнекер жұрнақ) -етістік тудыратын жұрнақ

-ды – жедел өткен шақтың жұрнағы


6-тапсырма (оқулықтан)

Топтық жұмыс

Суреттегі ұлт өкілдері туралы қандай мәлімет білесіңдер? Қазақстанда тұратын бір ұлт туралы таныстырылым дайындаңдар

1-топ: өзбек ұлты

2-топ: украин ұлты

3-топ: орыс ұлты

4-топ: қырғыз ұлты

Үйге: 7 -тапсырма

Рефлексия

 


Психологиялық ахуал

«Боди-арт»

Барлық қатысушылар бірінің артына бірі тұрады. Соңғы ойыншы алдыңғының арқасына өзі қалаған суретті салады, ол ойыншы ненің суретін сезінгенін өзінің алдындағы оқушыға салады. Осылайша алдыңғы қатысушыға дейін сурет салу жалғасады. Соңғы және бірінші баланың суреттері салыстырылып, кімнің тұсынан ағаттық кеткені анықталады. Жағымды ахуал туады. Екі қатарға тұрып, қай қатардың нәтижесі әрі тез, әрі дұрыс болғандығын салыстырып, жарыстыруға да болады.




.






Мәтіннің тақырыбы мен мақсатын, жанрын, құрылымы мен ресімделуін, анықтайды.






































Үлгі:

Бұрқ-сарқ -бейнелеуіш

Жарқ-жұрқ -бейнелеуіш

Тырс-тырс- еліктеуіш

Тасыр-тұсыр - еліктеуіш

Жапыр-жұпыр - бейнелеуіш

Шолп етіп - бейнелеуіш

Апар-топар - бейнелеуіш

Дір ете - бейнелеуіш




Суреттегі ұлт өкілдері туралы мәліметтерімен бөліседі. Қазақстанда тұратын бір ұлт туралы таныстырылым дайындайды.


















Оқушылар өз сыныптастары

ның айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.







Дескриптор

Білім алушы

- тақырыбын, мақсатын айқындайды- 2 балл;

- мәтіннің жанрын анықтайды – 1 балл;

- жазбалардың құрылымы мен рәсімделуін ажыратады – 2 балл.





































Дескриптор

Білім алушы

-еліктеу сөздерді анықтайды – 1 балл,

-түрін ажыратады- 1 балл,

-морфологиялық талдау жасайды – 1 балл










Дескриптор

Білім алушы

-бір ұлт туралы

таныстырылым жасайды – 2 балл



















7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл




















https://wordwall.net/ru/resource/52818538













































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 15-сабақ

Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстан -әлемдік қауымдастықта

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.1.1 мәтін үзінділерін тыңдай отырып, оқиғаның дамуы мен аяқталуын болжау;

7.3.4.1 эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарасын жазу (дискуссивті эссе);

Сабақтың мақсаты

Мәтін үзінділерін тыңдай отырып, оқиғаның дамуы мен аяқталуын болжай алады. Эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарасын жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут























Сабақтың ортасы

8 минут
















































20 минут
























5 минут


















Сабақтың соңы

5 минут













1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Ән шырқау»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

«Қазақстан – әлем елдері мойындаған егеменді, тәуелсіз мемлекет» тақырыбы бойынша ойталқы ұйымдастырыңдар.





1-тапсырма
1.Мәтіннің тақырыбына қарап, болжам жаса. Мәтінде не айтылуы мүмкін?

Аймақтық қауіпсіздік және татулық деген кезде, жұдырық болып жұмылған, ынтымақ-бірлігі жарасқан ұлттар мен алауыздығы жоқ ел еске түседі. Қай ұлт, қай ел болсын бейбітшілік пен ашық аспанды, бақытты, терезесі тең, керегесі кең болуды аңсайды.

2.Кез келген ұлт неліктен бейбітшілік пен ашық аспанды, бақытты, терезесі тең, керегесі кең болуды аңсайды? Біздің Қазақстанды қандай ел деп санайсың?

Өйткені татулық пен келісім, бейбітшілік пен тұрақтылық бар елді бақыт өзі іздеп келеді. Қазақстан бүгінде өзіндік саяси және экономикалық жүйесі қалыптасқан, әлем елдері мойындаған егеменді, тәуелсіз мемлекет. Біздің елдегі бірлік пен қоғамдық келісімнің бастауы – Қазақстан халқының ортақ тарихы. Ғасырлар бойы тағдыр талқысына ұшыраған халықтарды құшағына сыйдыра білген қасиетті Ұлы дала көптеген ұлыс ұлттың қонысына айнала білді. «Бірлік бар жерде –тірлік бар» дейді біздің халық. Біздің елімізде қалыптасқан ұлттар тұтастығы мен халықтар достағының арқасында бүгінде мемлекетіміз өркендеп, ілгері басып келеді. Біздің мемлекетіміздің басты жетістігі - ұлтаралық және конфессияаралық келісім, өзара түсіністік пен сыйластық.

3.Мәтіндегі ойды қалай аяқтар едің?

Қазақстанның көпұлтты халқының татулығы, ынтымақтастығы, бейбітшілігі – біздің еліміздің ең басты байлығы. Бүгін елімізде 136 ұлт пен ұлыстың өкілдері бір тудың астында тату-тәтті ғұмыр кешіп жатыр.


2-тапсырма

Мәтін мазмұнына сүйене отырып, «Ұлы Дала тарихы» тақырыбы бойынша эссе жазыңдар.

Тақырыбы

Еліміздегі сүттей ұйыған татулық пен келісімнің сыры неде деп білесіз?

Эссеге қойылатын талаптар:

  • Нақты айқындалған кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды бөлімнен құрылуы шарт.

  • Тақырыптан ауытқымаған дұрыс.

  • Тезистерді ұтымды дәлелдермен растау қажет.

  • Өмірмен байланыс болуы керек.

  • Өзіндік тың пікірлер келтіру керек.

  • Баяндау стилі нақты болуы шарт.

  • Көріктеуіш тілдік құралдарды ұтымды қолдану қажет.

  • Көлемі – 80-100-бет


7-тапсырма

Айтылым

«Ойна да, ойла» әдісі. Төмендегі сұрақтарға мақал-мәтелмен жауап беріңдер.

1.Шешен мен шебердің несі ортақ?

2.Тіл не жарады?

3.Тіл неден өткір?

4. Кімге қолқа жоқ?

5.Ананың сүті мен баланың тілі қандай?

6.Бал мен у неден тамады?

7.Таяқ пен сөз неден өтеді?

8.Тіл мен ой қандай


Үйге: 5 -тапсырма



Психологиялық ахуал

«Ән шырқау»

Оқушы топтарына ел арасында көп тараған, кеңінен таныс әндердің бір шумағы мен қайырмасы жазылған карточкалар таратылып беріледі. Оқушылардың әр тобы тез арада дайындалып, кезекпен карточкаларда келтірілген әндерді бірлесе орындауы керек.












Мәтіннің тақырыбына қарап, болжам жасайды.













Сұрақтарға жауап береді.


























Мәтіндегі ойды аяқтап, түпнұсқамен салыстырады.

















Мәтін мазмұнына сүйене отырып, «Ұлы Дала тарихы» тақырыбы бойынша эссе жазады.















1.Шешеннің тілі ортақ,

Шебердің қолы ортақ.

2.Тіл қылыштан өткір.

3.Тіл тас жарады,

Тас жармаса бас жарады.

4.Сөз тапқанға қолқа жоқ.

5.Ананың сүті бал,

Баланың тілі бал.

6.Бал тамған тілден у да тамар.

7. Сөз сүйектен өтеді,

Таяқ еттен өтеді.

8.Піл көтермегенді тіл көтереді.

9. Тіл жүйрік емес, ой жүйрік.









Оқушылар өз сыныптастары

ның айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.
















Дескриптор

Білім алушы

- оқиғаны өз сөзімен дамытады -1 балл;

- оқиға желісін болжайды – 1 балл.

- әңгімені аяқтайды – 1 балл;

-түпнұсқамен салыстырады – 1 балл




Жұмысты бағалау

Алшы –

(9-10 балл)

Тәйке (тауа) (7-8 балл)

Бүге (бүк) – (4-6 балл)

Шіге (шік) – (1-4 балл)





























Дескриптор

Білім алушы

- эссе құрылымын сақтайды – 1 балл;

- тақырып эссенің өн бойынан көрініс табады – 1 балл;

- өзіндік көзқарасын айтады – 1 балл;

- мәселенің шешу жолын ұсынады – 1 балл.

-сауатты жазады -1 балл
































7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 16-сабақ

Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстан -әлемдік қауымдастықта

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.4.1 идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау;

7. 4. 4. 2 еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіну

Сабақтың мақсаты

Идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдай алады. Еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіндіре алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут



























Сабақтың ортасы

15 минут






































































































5 минут































5 минут



















10 минут












Сабақтың соңы

5 минут













1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Айдаһар»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

3-тапсырма

Мәтінді оқыңдар.

Екі мәтінді салыстырып, тақырыбын, құрылымын, мақсатты аудиториясын, олардың тілі мен стилінің формасын, ұқсастығын және айырмашылығын сараптаңдар.

2-мәтін

Ұлттар достығы

Ел Мамыр мерекесін тосты мына,
Жарастық беріп ұлттар достығына.
Ақ бұлттай үлпілдетті татулықты,
Шығарып Алатауым,
Шоқтығына!
Жанымды жадыратып көңілді үн,
Төбемнен шұғылалы,
Төгілді күн
Жырлаған достығымды,
Жақсы күнді,
Қалмайды сөзім жерде менің бүгін!
Кететін шалқып-шалқып көңіл құйын,
Көңілдің қандай ғажап,
Сезу күйін.
Тəуелсіз қазағымның тілеулесі,
Шаттыққа толсын сенің,
Менің де үйім!
Қасында тұрып асқақ Абайымның,
Армандай айналама қарайым мың.
Он жасқа жаңа жеткен Тəуелсіздік,
Бар сенің,
Басқаларға талай үлгің.
Арайлы Мамырымның таңын күтіп,
Бұлбұлдар əн салады,
Тамылжытып!
Ақыным, сен де ақтар,
Тəуелсіз жыр,
Жүрмейсің, кешегідей жалын жұтып.
Шоқтығы достығымның қандай биік,
Жарығын жатыр жанға –
Шамдай құйып.
Талғаттай қас қыраным, жерде емес,
Ғарыштың шалғайында самғар биік!
Күндерге кенелерміз, сансыз-ғажап,
Жалтақтар, біз бе екенбіз əлсіз қазақ?!.
Абылай хан,
Кенесары атқа қонды,
Хандардың айбынына қалсын қарап!
Кəдесіз, ұлы тойға келе ме құр,
Ақындар,
Ақтарылып өлең оқыр!
Айтуға əділ билік əзірленіп,
Үш биі –
Қазағымның төбеде отыр!
Несі бар, қазағымның жанса бағы,
Тəкаппар,
Тауларым да шалқалады.
Тəуелсіз қазағыма көз тігеді,
Осынау, бар ғаламның шартарабы!..
Қазақ па,
Жаудан қорқып жан сақтаған,
Арманның отыменен сан шоқтаған –
Сарғая тосып еді-ау,
Сан ғасырлар,
Бұл күнді аңсап далам,
Аңсап бабам!..

Марфуға Айтқожина



Екі мәтіннің ұқсастығы



Екі мәтіннің айырмашылығы



Мәтіннің түрі



Көзделген аудитория (кімдерге арналғандығы)


Мақсаты


Мазмұны


Стилі



Тілі



Мәтіннің тіліне, мақсаты мен мазмұнына сараптама жасау жолдары:

  1. Мәтінді мұқият оқып шығыңыз;

  2. Оқу барысында мәтін стиліне (ресми және бейресми) назар аударыңыз;

  3. Мәтіннің аудиториясын анықтаңыз; яғни бұл мәтінді кімдер оқитыны туралы болжаңыз. Әдетте, аудитория жас ерекшелігіне, қызығушылығына қарай жіктеледі;

  4. Осы мәтін арқылы автор оқырманға қандай ой тастағысы келетінін ойлаңыз. Автордың ойы сіз сараптама жасап отырған мәтіннің мақсаты болады;

  5. Мәтін абзацтарын қысқа мазмұндаңыз; мәтінді мазмұндауда бір-біріне қарама-қайшы пікірлерді атап өтуіңізге болады. Ол кезде төл сөз бен төлеу сөзді пайдаланғаныңыз дұрыс. Соған байланысты автор көзқарасын да келтіруге болады.

  6. Әр абзацтың бір-бірімен байланысын анықтаңыз; әр абзац, әдетте, бір-бірімен логикалық жағынан байланысады немесе жалғаулық шылаулар арқылы байланысады;

  7. Мәтіннің тіліне сараптама жасауда тақырып бойынша термин сөздер мен кәсіби сөздерді анықтап, сол арқылы автордың қай стилде жазып отырғанын растай аласыз. Адамның көңіл-күйін білдіретін сөздер, әдетте, көркем әдебиет стиліне тән екендігі ұмытпаңыз.

  8. Әр абзацтың соңғы етістігіне талдау жасаңыз. Олар әртүрлі шақтық формада тұруы мүмкін. Олардың ол формада тұруына түсініктеме беріңіз.


Тілдік бағдар

Еліктеу сөздер құрамына қарай негізгі және туынды еліктеу сөздер болып екіге бөлінеді. Негізгі еліктеу сөздердің қатарына тарс, жалт, шалп, шіңк т.б тәрізді түбір сөздер жатады. Туынды еліктеу сөздер негізгі еліктеу сөздерге және басқа сөздерге жұрнақтар жалғану арқылы арқылы жасалады.

Туынды еліктеу сөздер жасайтын жұрнақтар:

-ң, -ың, -ң, -аң, -ең, елп-ең, жылт-ың.

-лаң, -лең, - алаң, - елең бұр-алаң, шұба-лаң.

-аң, - ең арб-аң, қайқ- аң

Күрделі еліктеу сөздер негізгі және туынды еліктеу сөздердің қайталанауынан және қосарлануынан жасалады. Мысалы: бүрсең-бүрсең, гүр-гүр т.б

Еліктеу сөздерден басқа сөз таптары да жасалады.

Мысалы: -ыл, -іл, - л, -ақ,-ек,-ғыр,-гір жұрнақтары арқылы тарс-ыл, даң-ғыр т.б зат есімдер жасалған болса, -ыра,

-іре,-ла, -ле, -да, -де жұрнақтары арқылы арбаң-да, күрк-іре, ербең-де, күбір-ле т.б етістіктер жасалған.



4-тапсырма

Негізгі еліктеу сөздерді бір бөлек, туынды еліктеу сөздерді бір бөлек

«Сөздер банкісіне» орналастырыңдар.

Жылтың, тарс, сопаң, дік, гүрс, қиқаң-сиқаң, шарт, жалт-жұлт, қиралаң, жымың-жымың, күрс, кілт, дүрс-дүрс, лып, күмп - күмп.

Негізгі еліктеу Туынды еліктеу

сөздер сөздер

Объект 3 Объект 4


8-тапсырма

Сөйлемдердегі еліктеу сөздерді теріп жазыңдар. Морфологиялық талдау жасаңдар. Еліктеу сөздердің қалай жасалып тұрғанын айтыңдар.









Үйге: 6 -тапсырма


Психологиялық ахуал

«Айдаһар» Оқушыларды сергітіп алу үшін бәрін бір-бірінің белінен ұстатып тұрғызады. 1-оқушы «айдаһардың басы», соңындағы оқушы «құйрығы». Басы құйрықты ұстап алу керек.




Екі мәтінді салыстырады. Тақырыбын, құрылымын, мақсатты аудиториясын, олардың тілі мен стилінің формасын, ұқсастығын және айырмашылығын сараптайды.















Үлгі:

Екі мәтіннің ұқсастығы

Ұлттар достығын арқау етуі

Екі мәтіннің айырмашылығы

Бірінші мәтінде Қазақ еліндегі тыныштық пен діндер арасындағы татулықтың арқасында, толеранттылықтың жоғары деңгейге көтерілуінің арқасында Еуропа төрінен орын алғанын баяндайды.

Екінші мәтінде ақын Мамыр мерекесінің елге ұлттар достығына жарастық беріп тұрғанын, тәуелсіздікке қол жеткізген қазақ елінің асқақтығын, мерекелік көңіл күйін жырға арқау етеді.

Түрі

1-мәтін: баяндау

2-мәтін: сипаттау

Көзделген аудитория

Жалпы халыққа, қалың бұқараға

Мақсаты

1. Шығыс пен Батыстың арасындағы тепе-теңдікті сақталуына, Орта Азия аумағындағы тұрақтылықтың салтанат құруына себеп болып отырған Қазақстан елінің әлемдік беделін жеткізу. Елдегі тыныштық пен діндер арасындағы татуылықтың нәтижесінде Еуропа төріне шығып отырғанын жеткізу. Қазақ елінің жаһанға ынтымақтың ұясы ретінде танылғанын айту арқылы әрбір қазақ азаматының бойына мақтаныш сезімін ояту.

Мазмұны

Стилі

1-мәтін публицистикалық стиль

2-мәтін көркем әдебиет стилі

Тілі

1-мәтін

Термин сөздер: толеранттылық, демократия, стандарт, конфессия, этнос, геосаясат

Жедел өткен шақтағы, ауыспалы осы шақтағы етістіктердің қолданылуы.

2-мәтін

Теңеу

Ақ бұлттай үлпілдетті, шамдай құйып,

Эпитет

Арайлы Мамырымның, көңілді үн, жақсы күнді, әділ билік, тәуелсіз қазағым, тәуелсіз жыр, ұлы тойға

Риторикалық сұрау

Жалтақтар, біз бе екенбіз əлсіз қазақ?!.

Метафора

Кететін шалқып-шалқып көңіл құйын

т.б















































Негізгі еліктеу сөздер:

тарс, дік, гүрс, шарт, күрс, кілт, лып.

Туынды еліктеу сөздер: жылтың, сопаң, қиқаң-сиқаң, жалт-жұлт, қиралаң, жымың-жымың, дүрс-дүрс, күмп - күмп.



Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!










Дескриптор

Білім алушы

-мәтіннің ұқсастығын анықтайды -1 балл;

-айырмашылы

ғын ажыратады-1 балл;

- мәтіннің түрін,

көзделген аудиториясын анықтайды-1 балл

-мақсатын анықтап,

-мазмұнын баяндайды – 1 балл

-стилін анықтап,

-тілдік ерекшелігіне талдау жасайды-1 балл























































«Жапондық бағалау» әдісі

-Дұрыс, келісемін


- Толықтыра

мын, басқа көзқарасым бар.

Менің сұрағым бар









































Дескриптор

Білім алушы

-Еліктеу сөздердің жасалуына қарай түрлерін ажыратады - 2 балл,






Дескриптор

Білім алушы

-сөйлемдердегі еліктеу сөздерді іріктейді – 1 балл

-морфологиялық талдау жасайды-2 балл



























7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып








ОҚЫТУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ













Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл










































































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 17-сабақ

Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ұлттар достығының ұйытқысы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.6.1 коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу;

7. 4. 4. 2 еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіну

Сабақтың мақсаты

Коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысады, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай алады. Еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіндіре алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут


























Сабақтың ортасы

10 минут















































5 минут










5 минут











5 минут




















8 минут








Сабақтың соңы

5 минут








1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Алманы жұл» жаттығуы

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

1-тапсырма

«Қазақстан халқының құндылықтары» тақырыбы бойынша кластер құрастырыңдар.

Қазақстан халқының құндылықтары










1-тапсырма

Топтық жұмыс

1)Мәтінді мұқият тыңдаңдар.

Тыңдалым мәтіні

Қазір ақпарат құралдарында, теледидар арналарында, Қазақстандағы халықтар достығына байланысты әңгіме, сұхбаттар, көрсетілімдер жиі беріле бастады. Өйткені оның өзіндік сыры бар. Қазақ ежелден бауырмал болғандықтан ұлт-нәсіліне қарамай, жалпы, адамзатты жақсы көреді. Ұлы Абайдың адамзатты сүй дейтін қағидасы бар емес пе?! Адамдар арасындағы сүйіспеншілік пен махаббатты қасиетті дініміз ежелден уағыздап келеді. Бойында бұрыннан исламдық рух бар ұлт ынтымақ пен достықты қадірлейді. Кеңес үкіметі құндылықтарының бірі – ұлтаралық достықты, ынтымақты алғаш орнаған күннен бастап басты ұстаным етті. Соның нәтижесінде, КСРО-да ұлттар достығы қалыптасып, интернационалдық тәрби барынша жолға қойылды. Қазақстандағы халықтар достығының орнығуы Кеңестік саясаттан бастау алып, жарасқанын ұмытпауымыз керек. «Қазақстан –жүз ұлттың Отаны» деген қағиданы біз жүрегімізге құйып өскен ұрпақпыз. Қазіргі Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы айтқанда, оның кеңестік дәуірдегі тарихын есте ұстауымыз керек. Тәуелсіздіктен кейін ол өзгеше сипат алды. Сол кезде қалыптасқан халықтар достығы қазір жалғасып жатыр.

2) «Білімдарлар» әдісі бойынша топ мүшелері мәтін мазмұнына қатысты сұрақтар құрастырыңдар.

Үлгі сұрақтар:

1.«Ұйытқы» сөзінің мәнін түсінесіңдер ме?

2. Ұлы Абайдың «адамзаттың бәрін сүй» дейтін қағидасын қалай түсінесіңдер?

3. Еліміздің достық пен татулықтың мекені болуының басты себебі неде деп ойлайсыңдар?

2-тапсырма

Мәтіндегі ақпараттар бойынша өз пікірлеріңді дәлелдеңдер.

Бірінші сөйлем «Менің ойымша, ...»

Екінші сөйлем «Себебі мен оны ... деп түсіндіремін».

Үшінші сөйлем «Оны мен ...деген деректермен, мысалдармен дәлелдей аламын».

Соңғы сөйлем «Осыған байланысты мен... деген шешімге келдім»

«Бір минут» әдісі

2.Жәшіктен сөз таңдап алып, таңдап алынған сөзге қатысты өз ойыңды бір минут бойы көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолдана отырып жеткізіңдер.

Тілдік бағдар

Еліктеу сөздердің сөйлемдегі қызметі

Еліктеу сөздер көбінесе көмекші етістікпен, кейде негізгі етістікпен тіркесіп жұмсалады.

Еліктеу сөз заттанып қолданғанда сөйлемнің бастауышы болады: Кәрінің күйбеңі көп болады.

Көмекші етістіктермен тіркесіп, сөйлемде күрделі баяндауыштың құрамына енеді. Мысалы: Оның айтқан сөзіне мыңқ етпеді.

Еліктеу сөздер негізгі етістікпен тіркескенде сөйлемде анықтауыш, толықтауыш, пысықтауыштың да қызметін атқарады. Мысалы: Оның сөзіне елең еткен (анықтауыш) адам болмады. Алмастың бұлшық еттері бұлт-бұлт (пысықтауыш) ойнайды. Інісі күрк-күрк (пысықтауыш) жөтеліп қалыпты. Ол қалт еткенді (толықтауыш) аңдып отыр.

6-тапсырма (оқулықтан)

Сөйлемдердегі еліктеу сөздерді тауып, қалай жасалып тұрғанын айтыңдар Сөйлемдердегі еліктеу сөздерді тауып, қалай жасалып тұрғанын айтыңдар. Сөйлемдерге синтаксистік талдау жасаңдар.

Үлгі: Терезе алдындағы сағат сырт-сырт соғады.

Сағат – бастауыш

Соғады – баяндауыш

Сырт- сырт – пысықтауынш

Терезе алдындағы – анықтауыш

Үйге 9-тапсырма

Рефлексия

  «Сөйлемді аяқта»

Мен мынаны білдім


Маған қызық болғаны


Маған қиын болғаны


Мен мынаны жасай алдым


Мен мынаған таңғалдым



Психологиялық ахуал

«Алманы жұл» жаттығуы Сенің алдыңда үлкен ғажайып алма өсіп тұр. Алмалар сенің нағыз төбеңде өсіп тұр –деп елестет., бірақ оны оңайлықпен алу мүмкін емес. Сенің оң жақ төбеңдегі үлкен алманы алу үшін, оң қолыңды неғұрлым жоғары көтеріп, аяғыңның ұшымен тұрып, тез терең тыныс ал, сосын алманы үзіп алып, жердегі шөптің үстіне қой да тынысыңды ақырын шығар. Келесі қолмен осыны орында.






































«Білімдарлар»

Ең алдымен, ойынның басында «білгірлер» анықталады, олар өздеріне топ құрады. Ойынға қатысушылар топтары бойынша парта басына отырады. Бір топ тақта жанында қалады. Басқа топтардың өкілдері оларға оқылған тақырыптары бойынша сұрақтар қояды.Топтың сұрақты өз ішінде талдауы 20 секунд қана жүреді де, бір оқушы жауап береді (кезекпен). Жеңімпаз топ дұрыс жауаптар мөлшерімен анықталады.













«Бір минут»

оқушылар жәшіктен сөз таңдап алады да, ол жайында бір минут бойы сөйлейді

Жәшіктегі сөздер: Қазақстандағы халықтар достығы, қазақ ежелден бауырмал, КСРО-дағы ұлттар достығы, интернационалдық тәрбие, Қазастан халқы Ассамблеясы.
















Сөйлемдердегі еліктеу сөздерді тауып, қалай жасалып тұрғанын түсідіреді . Сөйлемдерге синтактік талдау жасайдыү








Рефлексия арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.

Қиналған түстарын, меңгере алмаған тұстарын жеткізеді




Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!










Медальон арқылы бағалау
























Дескриптор

Білім алушы

-пікірін білдіреді 1 балл,

-себебін түсіндіреді – 1 балл,

-мысалдармен дәлелдейд – 1 баллі,

-қорытынды шешімін түсіндейді -1балл





Дескриптор

Білім алушы

-сұрақтарға жауап береді-1 балл

-таңдап алған сөз қатысты өз ойын білдіреді-1 балл,

- көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданады – 1 балл.











Дескриптор

Білім алушы

-еліктеу сөздерді анықтайды – 1 балл;

-жасалуын түсіндіреді- 1 балл;

-синтаксистік талдау жасайды 1 балл
















7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып







ОҚЫТУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл





































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 18-сабақ

Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ұлттар достығының ұйытқысы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.4.1 идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау;
7.3.4.1 эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарасын жазу (дискуссивті эссе);

Сабақтың мақсаты

Идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау жасай алады. Эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарасын жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут













Сабақтың ортасы

15 минут


























































20 минут



























Сабақтың соңы

5 минут
















1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Мен таптым» жаттығуы

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

4-тапсырма

Мәтіндерді мұқият оқыңдар. Мәтіндердің тақырыбын, құрылымын, мақсатты аудиториясын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдаңдар.

2-мәтін

Біз бір класта жеті қазақ баласы, екі орыс, екі неміс, бір шешен, бір татар - бес ұлттың балалары оқитынбыз, бәрі де соғыс басталғаннан бері жаңадан көшіп келгендердің балалары. Келген кездерінде бір ауыз қазақша білмейтін балалар, бірер жылдан кейін-ақ өзімізді сөзден жаңылдыратындай боп сайрап шыға келетін. Аулымыз -қазақ ауылы, сондықтан күнделікті тірліктің бәрі қазақша: ойын қазақша, мектептегі оқу қазақша - демек, қазақ тілі - бүкіл ауылға ортақ тіл. Және қазақ тілі үйренуге оңай тіл сияқты. Мысалы, Отто көшіп келген соң үш күннен кейін көшеде өзімізбен бірге "түлкі-тазы" ойнап, қазақша айтқанымыздың бәрін айна-қатесіз түсініп, ойын үстінде біздің сұрақтарымызға "бар, жоқ" деп, жауап қайтарып, лезде тобымызға қосылып кетті. Орыс баласы Петка мен шешен баласы Бәкке де солай болды. Ала жаздай өзімізбен қосылып ойнап жүрді де, күзде мектепке қазақ кластарына кеп өзімізбен бірге партаға отырды. Мұқан ағай әуелде: "Әй , бұл балаларға қиын болды-ау" деп, біраз абыржыған, артынан әлгі балалардың оқуға деген ынтасын көріп:

"Ойпырым-ай, мына балалар зерек екен " деп сүйсіне мақтаған. Сөйтіп әліппені бірге үйреніп, хатты бірге таныған балалар біртіндеп қайсымыздың қай ұлт екенімізді де еске алып, сөз етіп көрген емеспіз... "

С.Мұратбеков


Екі мәтіннің ұқсастығы



Екі мәтіннің айырмашылығы



Түрі



Көзделген аудитория (кімдерге арналғандығы)


Мақсаты


Мазмұны


Стилі



Тілі




2) «Инсерт» әдісімен екі мәтін бойынша қорытынды жазыңдар.

«V» (бұрын

нан білемін)


«+»

(жаңа ақпарат)

«-»

(менің ойлаға

ныма қайшы)


«?» (білгім келеді)








Жеке жұмыс

Берілген сөздер мен сөз тіркестерін пайдаланып, өз ойларыңды эссе түрінде жазыңдар. Эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарастарыңды білдіріңдер.

Эссе тақырыбы: Қазақстан — достық пен татулықтың мекені

Тірек сөздер:

Менің Отаным, Тәуелсіз Қазақстан, азаматымын, ұлт өкілдері, бейбіт, ел, кеңпейіл халық, мемлекеттік тілі, өз Ата Заңы, парыз, білу, құрметтеу, мақтаныш, Отан қорғау, әрқашан, бейбітшілік, туған жер, менің тілегім, ашық аспан

ЕББҚ оқушыға тапсырма

Достық, бірлік туралы мақал-мәтелдерді қолдана отырып, шағын мәтін құра.

1.Достық пен жолдастық
Тату үйдің бақыты тасыр,
Ұрыс-керіс үйдің ырысы қашар.

2.Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.


Үйге 9 -тапсырма

Рефлексия


Психологиялық ахуал

«Мен таптым» жаттығуы Қатысушылар дөңгелене отырып, кезекпен бірден жетіге дейін санайды. Жеті санын айтатын адам «Жеті» деудің орнына, орнынан тұрып, «Мен таптым» деп айтуы керек. Кім жаңылысса, сол ойыннан шығады.





Мәтіндердің тақырыбын, құрылымын, мақсатты аудиториясын, тілдік ерекшелігіне салыстыра талдау жасайды.













































Инсерт» әдісімен екі мәтін бойынша қорытынды жазады.

















Берілген сөздер мен сөз тіркестерін пайдаланып, өз ойларыңды эссе түрінде жазады. Эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарасын білдіреді.



Достық, бірлік туралы мақал-мәтелдерді қолдана отырып, шағын мәтін құрайды.






Рефлексия кезінде «Өзін-өзі бағалау» парағы арқылы сабақтан қандай әсер алғанын, қандай жаңа нәрсе үйренгенін немесе не түсінбегенін, қандай кедергі болғанын жеткізеді




Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!




Дескриптор

Білім алушы

-стиль түрін анықтайды – 1 балл;

-мәтіндерді салыстырады – 1 балл;

-тілдік ерекшеліктерін анықтайды – 1 балл;

-мәтіндердің негізгі идеясын анықтайды – 1 балл









Жетон арқылы бағалау

































Дескриптор

Білім алушы

- эссе құрылымын сақтайды-1 балл;

- тақырып эссенің өн бойынан көрініс табады – 1 балл;

- өзіндік көзқарасын айтады – 1 бал;

- мәселенің шешу жолын ұсынады – 1 балл.

-сауатты жазады – 2 балл.















7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл













































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 19-сабақ


Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қыдыр қонған төр

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.1.1 мәтін үзінділерін тыңдай отырып, оқиғаның дамуы мен аяқталуын болжау;

7. 4. 4. 2 еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіну

Сабақтың мақсаты

Мәтін үзінділерін тыңдай отырып, оқиғаның дамуы мен аяқталуын болжай алады. Еліктеуіш сөздердің мәнмәтіндегі қолданысын түсіндіре алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

4 минут
















Сабақтың ортасы

15 минут








































































8 минут


















































































































8 минут




















5 минут













Сабақтың соңы

5 минут







Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Сыныптағы заттар»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

1 -тапсырма

1. Бейбітшілік пен келісім сарайы туралы не білесің? Мәтінде Бейбітшілік пен келісім сарайы туралы қандай мәлімет айтуы мүмкін?

Әлемде ғажайып ғимараттар баршылық, соның бірі біздің астанамызда орналасқан Бейбітшілік пен келісім сарайы – дінтану мен дінге еріктілік орталығы. Пирамиданың құрылысы 2006 жылы аяқталды, содан бері оны әлемнің сегізінші ғажайыбы деп атаушылар аз болған жоқ, себебі сарай дұрыс пирамида пішінде салынған.

Мұндай пішін Қазақстан үшін ғана емес, барлық әлем үшін таңсық. Пирамида құрылысы өте қиын. Пирамида негізінде Фибоначчидің алтын қиылысына сәйкес бір жағы 61,80339887 метрге тең, биіктігі де 61,80339887 метрге тең шаршы жатыр (шамамен 25 қабатты үйдің биіктігімен тең). Бұл тапсырманы орындай алған атақты британ сәулетшісі сэр Норман Фостер, оның ерекше жобасы – адамдардың гармонияға ұмтылысының белгісі.

2. Египет жеріндегі пирамидалар жайында қандай деректер білесің?

Ежелгі египеттіктер жер бетінде бар дүниенің бәрі уақыттан қорқады, ал уақыттың өзі пирамидадан қорқады деп есептеген. Сондықтан фараондарды мәңгі есте сақтау үшін пирамида түрінде гигант зираттар салған, олар мыңдаған жылдар сақталып біздің заманымызға жеткен. Пирамида – мәңгілік символы. Норман Фостержан-жақтан көірініп тұруы үшін пирамиданы биік төбенің үстіне салатын болып шешеді. Таңғажайып есіктен-ақ басталады, пирамидаға кіретін есік жердің астында, ал ішінде көңіл аударатын тоық әйнектен жасалған шың.

3.Мәтін өз ойыңмен аяқтап көр.

Күндіз ол арқылы жарық түседі де, түнде іші жарқырап тұрады. Пирамиданың күмбезіне диагональ орналасқан лифтімен көтерілуге болады, ондай лифт жер бетінде үшеу-ақ, бірақ Астананың ілінбелі бағы деп аталатын көптеген жасыл террассалардағы толқынды баспалдақпен жаяу көтерілген өте қызықты. Ішінде Опера залы, Қазақстанның ұлттық мәдениеті мұражайы, кітапхана мен Әлем діндерін зерттеу орталығы орналасқан. Концерттік зал Монтсеррат Кабальенің ән айтуымен ашылған. Бейбітшілік пен келісім сарайы Қазақстан халықтары достығы мен түрлі діндер бірлесуінің символына айналған.

4. Мәтіндегі ақпарат бойынша өз пікіріңді дәлелде

Бірінші сөйлем. «Менің ойымша...»

Екінші сөйлем. «Себебі, мен оны былай түсіндіремін».

Үшінші сөйлем. «Оны мен....деген деректермен, мысалдармен дәлелдей аламын.

Соңғы сөйлем. «Осыған байланысты мен...деген шешімге келдім»




2-тапсырма

Тест тапсырмасын орындаңдар.

Еліктеу сөздің түрлерін белгілеңіз.

1.A) Еліктеуіш сөздер, бейнелеуіш сөздер.

B) Негізгі сөздер, туынды сөздер.

C) Дара сөз, күрделі сөз.

D) Қос сөз, біріккен сөз.

E) Тіркескен сөз, қысқарған сөз.

Дұрыс жауап: A

2.Сөйлемнен еліктеуі сөзді табыңыз.

Өтеді ауыздығын қарш-қарш шайнап.

A) Өтеді.

B) Ауыздығын.

C) Қарш-қарш.

D) Шайнап.

E) Жоқ.

Дұрыс жауап: C

3.Қосарланып жасалған еліктеуішті табыңыз.

A) Алқа-салқа.

B) Шіңк-шіңк.

C) Әп-әдемі.

D) Биік-биік.

E) Аппақ.

Дұрыс жауап: B

4.Еліктеуішті сөз тіркесін табыңыз.

A) Назданып сөйлесу.

B) Тал шыбықтай бұраңдайды.

C) Еріксіз күліп жіберді.

D) Сылқ-сылқ күліп жіберді.

E) Елден алдырыпты.

Дұрыс жауап: D

5.Еліктеуішті белгілеңіз.

A) Қызараң-қызараң етті.

B) Далаң-далаң жүгірді.

C) Маң-маң басты.

D) Жалт-жұлт етті.

E) Бырт-бырт шайнады.

Дұрыс жауап: E

6.Еліктеуішті сөз тіркесін көрсетіңіз.

A) Қырық сүрінді.

B) Бүгжең жүрді.

C) Қызараң-қызараң етті.

D) Тырс ете қалды.

E) Ербең етті.

Дұрыс жауап: D

7.Еліктеуішті сөз тіркесін табыңыз.

A) Кілт тоқтады.

B) Қолп-қолп етіп жүргізбейді.

C) Гүрс-гүрс шығады.

D) Жарқ-жұрқ ойнайды.

E) Жалп-жалп құлады.

Дұрыс жауап: C

8.Еліктеуішті белгілеңіз.

A) Жапыр-жұпыр.

B) Ербең етті.

C) Дүңк-дүңк етті.

D) Қайқаң етті.

E) Бүгжең қақты.

Дұрыс жауап: C

9.Еліктеуішті анықтаңыз.

A) Маң-маң басты.

B) Саңқ етті.

C) Селк етті.

D) Қиқаң етті.

E) Жалт етті.

Дұрыс жауап: B

10.Еліктеуіш сөздерді көрсетіңіз.

A) Кілт тоқтау.

B) Жалт қарады.

C) Тарс-тұрс етті.

D) Қалт етті.

E) Қайқаң етті.

Дұрыс жауап: С

11.Дыбыстарға еліктеуден пайда болған сөзді көрсетіңіз.

A) Сылқ-сылқ.

B) Қырықбуын.

C) Төбе-төбе.

D) Ирелең-ирелең.

E) Қоңыз.

Дұрыс жауап: А

12.Еліктеуіш сөзбен байланысып тұрған тіркесті көрсетіңіз.

A) Шарт-шұрт сынды.

B) Жұлқи тартты.

C) Енді-енді танылды.

D) Салпаң-салпаң етті.

E) Желп-желп етеді.

Дұрыс жауап: А

13.Бейнелеуіш сөзді анықтаңыз.

A) Сарт етті.

B) Саңқ етті.

C) Топ ете түсі.

D) Бүгжең қақты.

E) Қыңқ етті.

Дұрыс жауап: D

14.Бейнелеуіш сөзді белгілеңіз.

A) Қарш-қарш шайнау.

B) Ербең-ербең етті.

C) Бырт-бырт шайнайды.

D) Шаң-шұң болды.

E) Ырс-ырс етті.

Дұрыс жауап: В

15.Бейнелеуіш сөзді табыңыз.

A) Гүрс.

B) Қаңқ.

C) Бұлтың.

D) Шаңқ.

E) Шиқ.

Дұрыс жауап: С

16.Бейнелеуіш сөзден болған пысықтауышты табыңыз.

Олар жапыр-жұпыр, тез амандасып шықты.

17.A) Олар.

B) Жапыр-жұпыр.

C) Тез.

D) Амандасып.

E) Шықты.

Дұрыс жауап: А

7-тапсырма

Еліктеу сөздерді түріне және жасалу жолына қарай топтап жазыңдар.

Қалш – қалш, зірк, кідің – кідің, солқ, қодыраң – қодыраң, балп, желең, шылдыр, кемсең, гу-гу, баж-бұж, далаң-далаң, тақ-тақ, тырс, мылжа-мылжа, былқ-былқ, сылаң.


8-тапсырма

ЕББҚ оқушыға тапсырма

Семантикалық картаны толтырыңдар.

Мысал

дар

Еліктеуіш сөздер

Бейнеле

уіш сөздер

тарс-тұрс

томп-томп

гүрс

мырс




Қорытындылау

«Алфавит» әдісі бойынша қораптан қолыңа түскен әріптен басталатын тақырыпқа қатысты бір сөйлем айт.

Мысалы,

Ж- жалғаулықты шылау сөз бен сөздің, сөйлем мен сөйлемнің арасын байланыстырады.

Қ – Қазақстан халқы Ассамблеясы 1995 жылы құрылды.

Ш - шылау сөздер үшке бөлінеді. т.с.с.


Үйге «Жерұйық» фильмін көру.

Рефлексия

«V» - мұғалім  сұрады, бірақ жауабым дұрыс болмады.
«W» - мұғалім сұрады, жауабым дұрыс болды.
«
»  - өз еркімен шықтым, бірақ жауап дұрыс болмады.
«+» -  өз еркімен шықтым, жауабым дұрыс болды.
«0» - жауап бергем жоқ.


Психологиялық ахуал

«Сыныптағы заттар» Оқушылар сыныптан қандай да болмасын бір затты таңдап, бір минут ішінде оны өзіне немесе өзінің көңіл-күйіне ұқсастығын ойластырып, топ ішінде бір-біріне айтып беруі керек. Мысалы, «Мына төбедегі шам маған ұқсас екен: менің де көңілім қазір жарқырап тұр!». Қалауы бойынша кейбір оқушылардың әңгімесін (немесе әр топтан бір оқушының) бүкіл сыныпқа да жариялауды сұрау керек.


Сұраққа жауап береді. Мәтіндегі айтылатын мәселеге болжам жасайды.



















Сұрақтарға жауап береді.


Мәтіндегі ойды аяқтайды.
































Мәтіндегі ақпарат бойынша өз пікірін «Төрт сөйлем» тәсілі бойынша дәлелдейді.
































































































































Еліктеу сөздерді түріне және жасалу жолына қарай топтап жазады.






Семантикалық картаны толтырады.











«Алфавит» әдісі арқылы

оқушылар әрқайсысы алфавиттің бір-бір әрпін алып, бөлім бойынша оқыған материалдарынан өздеріне түскен әріпке сәйкес тақырыптарды айтып шығады.


Мұғалім ұсынған стикерге шартты белгілер арқылы оқушылар өздерінің белсенділігі мен сабақтағы әрекетін бағалайды.

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!










Дескриптор

Білім алушы

- оқиғаны өз сөзімен дамытады-1 балл;

- оқиға желісін болжайды – 1 балл,

-әңгімені аяқтайды – 1 балл;

-түпнұсқамен салыстырады – 1 балл.























Дескриптор

Білім алушы

-өз ойын білдіреді – 1 балл,

-себебін түсіндіреді – 1 балл,

-ойын мысалдармен дәлелдейді – 1 балл,

-қорытынды шешімін айтады – 1 балл.



Берілген бұлт, ағаш, күн суреттері арқылы бағалау

Рисунок 4

Рисунок 5

Рисунок 6
































































































Дескриптор

Білім алушы

-еліктеу сөздердің түрлерін, жасалуын ажыратады – 1 балл;

-семантикалық картаны толтырады – 1 балл



7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл





































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 20-сабақ

Бөлім:

7-бөлім: Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология


Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Нәтиже сабақ. Қазақстан – достық мекені

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.3.1 хроника, хабар, очерктердің құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату;

7.3.6.1 мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексеру, синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгізу, редакциялау.

Сабақтың мақсаты

Хроника, хабар, очерктердің құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырата алады. Мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексереді, синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгізе алады, редакциялай алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-әр түрлі ұлт өкілдерімен сыйластық қарым-қатынас;

-Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын қорғауға дайын болу.

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-әдеп нормасына сәйкес өзінің және басқалардың іс әрекеттерін талдау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут













Сабақтың ортасы

10 минут










10 минут
































10 минут
























15 минут








Сабақтың соңы

5 минут







Ұйымдастару кезеңі

1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Әдемі ойлай және демала біл» жаттығуы

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

  • Халықтар достығына арналған қандай мерекені білесің?

  • «Қыдыр қонған төр» деген сөздің мағынасын қалай түсінесің?

1 –тапсырма (оқуықтан)

Мәтінді мұқият оқыңдар. Мәтіннің құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажыратыңдар.

Құрылымы

Кіріспе бөлім ________________

Негізгі бөлім ________________

Қорытынды бөлім ____________

Рәсімделуі:

Жанрлық ерекшелігі:


Жеке жұмыс

Мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексер. Синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгіз, редакцияла. Тыныс белгілерін қойып шық.

Достығымыз жарасқан елміз

Қазақстанда әр ұлт өкілдерінің кәсіппен айналысуына барлық жағдай жасалған. Бізден бөтен мемлекетте нақ біздегідей терезесі тең еңбек етіп кәсіп жасап қалаған ісімен айналысып жатқан диаспоралар жоқ. Сондықтан олар Қазақстанда бақытты өмір сүріп жатыр. Тіпті кейбір ұлт өкілдері жер иесі қазақтардан артық тұрады.

Алматыдағы сауда орындары мен тағы да басқа жерлерде жұмыс жасап жүрген әртүрлі ұлт өкілдерін көргенде қазақтың жомарттығына қайран қаласыз. Осыдан біраз жыл бұрын тарихи Отандарына кеткен біраз немістер Қазақстанға оралды.

Қазақтың дарқандығы мен кеңдігін бауырмалдығын Герольд Бельгер көп жазды. Жақында қайтыс болған оны өзінің өсиеті бойынша достары қазақтар Кеңсайға жерледі. Міне қазақтың өзге ұлтқа деген сүйіспеншілігін осыдан көруге болады. Олай болса Қазақстандағы ұлттар достастығы жасай берсін!

Қорытындылау

8-тапсырма

Топтық жұмыс

«Жерұйық» фильмі бойынша ой бөлісіңдер.

«Данышпан үкілер»

1.Мәтінмен жұмыс істеудің негіздері Фильмнің қысқаша мазмұнын баянда.

2. Маңызды өмірлік даналық. Фильмнің негізгі ойын бір

сөйлеммен білдір.

3. Таныс және таныс емес.

Фильмнен саған алдында таныс болған және мүлдем таныс емес ақпаратты тап.

4. Иллюстрациялық бейнелеу. Фильмнің негізгі ойын сурет, сызба, карикатура т.б. арқылы бейнелеп көр.

5. Үлгі боларлық қорытынды.

Фильмнен келешекте қажет болатын маңызды қорытынды шығаруға бола ма?

6. Талқылауға арналған маңызды тақырыптар.

Сыныпта талқылауға тұрарлықтай, ерекше көңіл бөлуге болатын ойларды, пікірлерді табыңдар.


9-тапсырма

«Достығы жарасқан ел» деген тақырыпта фотоколлаж» дайындаңдар. Коллажды сыныпта қорғаңдар.




Үйге 11 -тапсырма

Рефлексия

Сабақтан алған әсеріңді, ойыңды жаз. 1. Бүгінгі сабақтан қандай әсер алдың?

2. Нені үйрендің?

3. Бірлескен жұмыс түрлері қызықты болды ма?




Психологиялық ахуал

«Әдемі ойлай және демала біл» жаттығуы
- Жүргізуші: «Толқыған кезде, асықпай дем алуға үйрен. Түзу отыр, қолдарыңды тізелеріңе салып, көздеріңді жұмыңдар, терең дем
алыңдар:
- Ойша: «Мен арыстанмын»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен құспын»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен гүлмін»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен сабырлымын»,- деп деміңді шығар. Сен сабырлысың, сенің қолыңнан бәрі келеді».


Мәтінді мұқият оқиды. Мәтіннің құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажыратады.

Мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексереді. Синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгізіп, редакциялайды.


Айналысуына -шұғылдануына

Бөтен - басқа

Жұмыс жасап – еңбек етіп

Жомарттығына - кеңдігіне

Қайтыс болған - дүние салған

Нақ - дәл


Оралды -қайта келді











«Жерұйық» фильмі бойынша «Данышпан үкілер» әдісі арқылы

ой бөліседі. Фильмнің қысқаша мазмұнын баяндайды. Фильмнің негізгі ойын бір

сөйлеммен білдіреді.

Фильмнен бұрын таныс болған және мүлдем таныс емес ақпаратты анықтайды. Фильмнің негізгі ойын сурет, сызба, карикатура т.б. арқылы бейнелеп береді. Фильмнен келешекте қажет болатын маңызды қорытынды шығарады. Сыныпта талқылауға тұрарлықтай, ерекше көңіл бөлуге болатын ойларды, пікірлерді анықтайды.









Рефлексия арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.

Қандай мәліметтер алғанын жеткізеді.






Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!



Дескриптор

Білім алушы


-мәтіннің құрылымын анықтайды- 1 балл,

-рәсімделуін анықтайды-1 балл,

-жанрлық ерекшеліктерін ажыратады-1 балл.




Дескриптор

Білім алушы

-мәтіндегі сөздердің орынды қолдануын тексереді,

-синонимдік қатармен ауыстырады,

-лексикалық түзетулер енгізеді,

-тыныс белгілерін қояды.




Дескриптор

Білім алушы

- қысқаша мазмұнын баяндайды,

- негізгі ойын бір сөйлеммен білдіреді,

- таныс болған және мүлдем таныс емес ақпаратты анықтайды,

- негізгі ойын сурет, сызба, карикатура т.б. арқылы бейнелейді,

- келешекте қажет болатын маңызды қорытынды шығарады.








7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл





































































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 21-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ас – адамның арқауы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.3.1 тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу;

7.4.4.4 одағай түрлерін ажырата білу, қолдану

Сабақтың мақсаты

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсініп, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата алады. Одағай түрлерін ажыратып, орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут













Сабақтың ортасы

15 минут































































5 минут

































10 минут























































5 минут


































































Сабақтың соңы

5 минут







1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал

«Жүректі тазарту»


2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

1.Дұрыс тамақтану дегенді қалай түсінесіңдер?

2. Дұрыс тамақтанасыңдар ма?

3.Дұрыс тамақтанбаудың денсаулыққа тигізетін әсері туралы не білесіңдер?

4.Күніне неше рет тамақтанасыңдар?

1 –тапсырма

Жұптық жұмыс

1)Мәтінді мұқият тыңдаңдар.

Тыңдалым мәтіні

Қазақ - өз ұрпағының саулығына ерекше мән берген халық. Өйткені ұрпақ саулығы – ел болашағының кепілі. Жас ұрпақтың зиянды әдеттерден аулақ жүргенін үнемі қадағалап отырған. Ертеде темекі тарту, ішімдік ішу, есірткі пайдалану сияқты денсаулыққа зиянды әдеттер қазақ арасында болмаған. Елдің болашағы өсіп келе жатқан жас буынның денсаулығына байланысты екенін ертеден –ақ терең түсініп, жастардың уақытылы, құнарлы тамақтануына мән берген. Өйткені ас-адамның арқауы. Денсаулықты сақтау үшін оны күту керектігін білген. Ата-бабамыз қуаты мол қой еті мен дәмі ерекше жылқы етін, денсаулыққа пайдалы сүт өнімдерін, емдік қасиеті мол қымыз бен шұбатты пайдаланған.

Шұбат- қазақ халқының дәстүрлі сусындарының бірі. Бұл сусынның шипалық қасиеті де бар.

Шұбаттың емдік қасиеті құрамындағы сүт қантына, сүт қышқылына, көмірқышқыл газына, ақуыздарға, тұздарға, дәрумендерге байланысты. Тамақтың құрамындағы ақуыздар әдетте асқазан –ішек жолында тамақ қорытылған кезде ғана ыдырайтыны белгілі. Ал шұбат құрамындағы ақуыздардың едәуір бөлігі ағзаға ыыдыраған күйінде түседі. Шұбаттың жеңіл қорытылатындығы да сондықтан. Бұл сусынның асқазан жолының бездерінен сөл шығаратын қасиеті бар. Ол қарын сөліның қорытқыш қасиетін күшейтіп, ішектің қызметін жақсартады. Тамақтың жақсы қорытылуына көмектеседі.

2)Мәтінге тақырып қойыңдар. Мәтін бойынша фактілер мен көзқарастарды жазыңдар.


Үлгі

Мәтіндегі фактілер

Мәтіндегі көзқарастар

Үлгі:

Шұбаттың емдік қасиеті құрамындағы сүт қантына, сүт қышқылына, көмірқышқыл газына, ақуыздарға, тұздарға, дәрумендерге байланысты.

Қазақ –өз ұрпағының саулығына ерекше мән берген халық. Өйткені, ұрпақ саулығы – ел болашағаның кепілі.




Тілдік бағдар

Одағай  толық мағынасы болмайтын, адамның түрлі көңіл күйін білдіретін және жан-жануарларға қаратылып айтылатын сөздер.

 Одағайға тән негізгі белгілер:

 1. Лексикалық мағынасы болмайды;

2. Сөйлемдегі басқа сөздермен грамматикалық байланысқа түспейді;

3. Сөйлем мүшесінің қызметін атқара алмайды.

 Одағайдың үш түрі бар: 1) көңіл күй одағайлары; 2) жекіру одағайлары; 3) шақыру одағайлары.

 1. Көңіл күй одағайлары шаттану, таңырқау, ренжу, өкіну, қуану мәнінде қолданылады: пәлі, алақай, пай-пай, уһ, әттеген-ай, қап.

2. Жекіру одағайлары тыйым салу, жекіру мәнінде айтылады: тәйт, тек, жә.

3. Шақыру одағайлары хайуанаттарды, жан-жануарларды қуу, шақыру мәнінде жұмсалады. Жылқыға қатысты құрау-құрау, моһ-моһ; сиырға қатысты ауһау-ауһау, әукім-әукім; қойға қатысты пұшайт-пұшайт; түйеге қатысты көс-көс; ешкіге қатысты шөре-шөреитке қатысты кә-кә, айтақ-айтақмысыққа қатысты пырс, т.б. одағайлар қолданылады.

5-тапсырма

ЕББҚ оқушыға тапсырма

Төменде берілген одағайларды қатыстырып, сөйлемдер құра.

Пай-пай, тәйірі, қап, алақай, туһ, аһ.


Жеке жұмыс

Мәтіннен одағайды тауып, түрлеріне қарай ажырат.

Бір қотыр торғай шеңгелге қонып отырса, қотырының қатпарланған аузын шеңгелдің тікенегі сыдырып кетіпті. Торғай ашуланып:

Қап бәлем, сені ешкіге айтпасам! — деп, ешкіге келіп:

Ешкі, ешкі, ана шеңгелдің сылдырмағын неге жемейсің? – дейді. Ешкі:

Оны жемек түгіл, өзім лақтай алмай жатырмын. Торғай:

Қап бәлем, қасқырға айтпасам!

Қасқыр, қасқыр, ана ешкіні неге жемейсің? Қасқыр:

Оны жемек түгіл, өзім байдың жабағысын жеп, тауыса алмай жатырмын. Торғай:

Қап бәлем, сені жылқышыға айтпасам!

Жылқышы, жылқышы, ана қасқырды неге ұрып алмайсың? Жылқышы:

Оны ұрып алмақ түгіл, өзім ұйқым қанбай жүр. Торғай:

Қап бәлем, сені байға айтпасам!

Бай, бай, ана жылқышыңды неге ұрмайсың? Бай:

Оны ұрмақ түгіл өзім қоспамды түгесе алмай жатырмын. Торғай:

Қап бәлем, сені тышқанға айтпасам!

Тышқан, тышқан, байдың қоспасын неге жемейсің? Тышқан:

Оны жемек түгіл, өзім інімді қаза алмай жатырмын. Торғай:

Қап бәлем, сені балаларға айтпасам!

Балалар, балалар, ана тышқанды неге ұрып алмайсыңдар? Балалар:

Оны ұрмақ түгіл, өзіміз асығымызды ойнай алмай жатырмыз. Торғай:

Қап бәлем, сендерді кемпірге айтпасам!

Кемпір, кемпір, ана балаларды неге ұрмайсың? Кемпір:

Оларды ұрмақ түгіл, өзім жүнімді сабай алмай жатырмын. Торғай:

Қап бәлем, сені құйынға айтпасам!

Құйын, құйын, кемпірдің жүнін неге ұшырмайсың?

Құйын соғып, кемпірдің жүнін ұшырыпты, кемпір келіп балаларды ұрады; балалар тышқанды ұрады; тышқан байдың қоспасын теседі, бай жылқышыны ұрады; жылқышы қасқырды ұрады; қасқыр ешкіні жемек боп қуады; ешкі шеңгелдің сылдырмағын жейді. Сөйтіп, қотыр торғай өшін алады.

Тест тапсырмасы

1.Одағай түрі нешеу екенін көрсетіңіз.

A) 2.

B) 3.

C) 4.

D) 1.

E) 5.

2.Көңіл-күй одағайын белгілеңіз.

A) Тәйт.

B) Тек.

C) Жә.

D) Ойпырмай.

E) Құрау-құрау.

3.Шақыру одағайын көрсетіңіз.

A) Моһ-моһ.

B) Уһ.

C) Қап.

D) Бәрекелді.

E) Пай-пай.

4.Шақыру одағайын белгілеңіз.

A) Түу.

B) Уһ.

C) Құр-құр.

D) Қап.

E) Пәлі.


5.Көңіл-күй одағайын көрсетіңіз.

A) Әттең.

B) Жә.

C) Тәйт.

D) Құрау-құрау.

E) Тек.

6.Шақыру одағайын табыңыз.

A) Пәлі.

B) Ойпырым-ай.

C) Шөре-шөре.

D) Бәрекелді.

E) Қап.

7.Одағай сөз қатысып тұрған сөйлемді табыңыз.

A) Абылғазы, қайдан келдің?

B) Әрине, бүгінгі жастарға білім керек-ақ!

C) Шіркін, қазақтың келіндері-ай!

D) Білімді адамды алған жөн.

E) Біздің халық, оның айтуынша, ақын халық екен.

8.Одағай сөз қатысып тұрған сөйлемді белгілеңіз.

A) Түу, есім жаңа кірді ғой!

B) Ол дәмесі орнына да келді.

C) Біріншіден, ол дұрыс.

D) Өкінішке орай, олар кетіп қалды.

E) Қысқарта айтсақ, осымен іс бітті.

9.Одағай ерекшелігін көрсетіңіз.

A) Іс-қимылды білдіреді.

B) Мезгіл-мекенді білдіреді.

C) Лексикалық негізгі мағына болмайды.

D) Сын-қимылды білдіреді.

E) Заттың санын білдіреді.

10.Одағайды көрсетіңіз.

A) Сен не дедің?

B) Қой деймін, бала.

C) Өзімдікі болса игі еді.

D) Охо, өлкемдегі өмір қандай!

E) Достым, тыныш отыршы.

Үйге 7-тапсырма

Рефлексия

Ойтаразы

Бас бармақ - басты мәселе. Бүгінгі сабақта ең құнды мәселе не болды?

Балаң үйрек- бірлесу. Мен топта / жұпта қалай жұмыс жасадым? Кімге көмек бердім?

Ортан терек – ойлану. Мен бүгін қандай білім мен тәжірибе алдым?

Шылдыр шүмек- шынайылық. Сабақ маған ұнады ма? Неліктен?

Кішкене бөбек – көңіл күй ахуалы. Мен өзімді сабақта қалай сезіндім?



Психологиялық ахуал

Оқушыларға таза парақшалар таратылады. Оған дәл қазіргі кездегі ойындағы кірбіңді, ренішті, қолайсыз көңіл күйді жазу ұсынылады. Жазып болған соң, қоқыс жәшігіне тастайды. Осылайша барлық жағымсыз көңіл күйден арылып, тазарған жүрекпен, көтеріңкі көңіл күймен сабақ басталады.


Сұрақтарға жауап береді.


Мәтінді мұқият тыңдайды. Мәтінге тақырып қояды. Мәтін бойынша фактілер мен көзқарастарды жазады.


































































Берілген одағайларды қатыстырып, сөйлемдер құрайды.










Мәтіннен одағайды тауып, түрлеріне қарай ажыратады.


Үлгі:

Қап бәлем- көңіл күй одағайы.




































































Тест тапсырмаларын орындайды.



1. Дұрыс жауап: B

2. Дұрыс жауап: D

3. Дұрыс жауап: A

4 Дұрыс жауап: C

5. Дұрыс жауап: A

6. Дұрыс жауап: C

7. Дұрыс жауап: C

8. Дұрыс жауап: A

9. Дұрыс жауап: C

10. Дұрыс жауап: D





















































Рефлексия жасайды. Бүгінгі сабақта не үйренгендерін, топта қалай жұмыс жасағандарын, қандай білім алғандарын таразылайды.



Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

































Дескриптор

Білім алушы

- мәтінге тақырып қояды-2 балл,

- мәтіннен факт мен көзқарасты ажыратады -2 балл.






















































Дескриптор

Білім алушы

-одағайларды қатыстырып, сөйлемдер құрайды – 5 балл.

-одағайларды түрлеріне қарай ажыратады – 5 балл.









Дескриптор

Білім алушы

-мәтіннен одағайларды анықтайды – 2 балл,

-одағайларды түрлеріне қарай ажыратады – 2 балл.




















Дескриптор

Білім алушы

-тест тапсырмаларын дұрыс орындайды – 2 балл



7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл







































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 22-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ас – адамның арқауы. Қазақтың дәстүрлі дастарқаны

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.5.1 мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру;
7.3.2.1 жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, шағын әңгіме құрастырып жазу;

Сабақтың мақсаты

Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыра алады. Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, шағын әңгіме құрастырып жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

10 минут













































































Сабақтың ортасы

15 минут













15 минут











Сабақтың соңы

5 минут







1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

«Броундық қозғалыс»
Қарын бөртпе- ел арасында сирек дайындалатын өте дәмді тағам. Көбінесе жаңа сойылған малдың етінен, майынан, бауырынан қосып, ұнмен араластырып, қарынға салып пісіреді. Сойылған қойдың іш майын, етін, бауырын өте ұсақтап турайды. Фарштың   үстіне бидай ұнын, сарымсақ бұрыш тұз салып жақсылап араластырады. Дайын болған фаршты қарынға не бүйенге салады. Бүйенге салса бір шеті тұйық болады да, екінші ашық ұшын жіңішкертіп жойылған ағаш істікпен түйреп байлайды. Қарынға салса да бір шеті солай түйреп байланады.  Бұжы қайнап жатқанда бұжыны аудармалап, әр жерінен істікпен шаншып желін шығарып отырады. Ол, қазандағы суға толық батып, баяу жанған оттық табында 1,5—2 сағат қайнауы керек.

Қимай- соғымға сойылған сиыр етінен дайындалатын кәделі тағам. Сиырдың тоқ ішегін тұздай, айналдырып оның ішіне кесек етіп туралған төстік пен төстің етегін, бұрыштұзжуа қосылған етті салады. Қимайға төс етінен басқа сан, қол еттері де пайдаланылады. Шұжық сияқты қимай салынған ішектің де екі ұшы істікпен түйреліп, ыстап кептіріледі. 

Қуырдақ – жаңа сойылған малдың өкпе—бауырынан, мойын, төстік етінен, жүрек, бүйрегінен, сондай-ақ ішек-қарнынан ұсақтан турап әзірленетін тағам. Ол үшін қазанға іш майды немесе құйрық майды турап салып шыжғырып алады да, алдымен үстіне туралған өкпе, жүректі, ішек-қарынды, мойын, төстік еттерін салып, қазанның отын қатты жағып 15—20 минут қуырады. Содан кейін бауырлы салып, үстіне бұрыш, пияз қосып, әбден піскенше қуырады. 

Ми палау- тағамның аты айтып тұрғандай малдың миынан әзірленеді. Сұйық тағам. Бастың миын алып, оған бауыр, құйрық майы, бастың құйқасын әбден араластырады. Бұған қымыз, айран немесе тұзды сүзбе қосып, майлы сорпа құйса мипалаудың дәмі де, маңызы да арта түседі. Семіз ет жеп отырған қонақтарға мипалау жасап ұсыну да қазақша дәм берудің тағы бір жақсы үлгісі.

Сірнебағланның, кепенің етін қазанға жілік-жілігімен қуырып даярлайтын қазақтың дәстүрлі асы.

Ол көбінесе сыйлы қонақтарға арналып әзірленеді. Үйітілген бас-сирақ, ішек-қарны, мүшеленіп бұзылған еті түгелдей қазанға салынып, малдың өз іш майына және еттің өз сөліне бұқтырылып пісіріледі. Ол үшін қазанның бетіне бу шықпайтындай ғып ыдыс төңкеріліп, от мейлінше баяу жағылады. Қазанның түбі күймес үшін аздап қана су құюға болады.

Үлпершек-  ұлттық тағам. Мал жүрегінің сыртындағы қапшығы . Оны дайындау үшін екі жағындағы құлақшаны кесіп алып қаны әбден сорғыған жүректің жіңішкелеу жағын тіліп, ішіне ұсақтап туралған ет пен іш май тығылады. Содан соң тілінген жағы мұқият тігіледі. Қазанға салып үстіне су құйып, тұз қосып қайнатады.

Ежігей- қайнатылған қатық пен сары ірімшіктің қоспасы, қышқылтым құртқой сүтінен дайындалған тағам. Қой сүтіне езілген құрт қосқан қойыртпақ.


3-тапсырма

Мәтінді мұқият оқыңдар. Мәтіндегі көтерілген басты мәселені анықтап, екі-үш проблемалық сұрақ дайындаңдар.

«FILA» кестесін толтыру

  • F(Дерек) ұлттық тағам түрлеріне байланысты негізгі деректерді жинақтау

  • I (Пікір) ұлттық тағам түрлеріне қатысты өзіңнің ой – пікіріңді айту

  • L (Сұрақ) проблемалық 2 сұрақ құрастыру

  • А(Іс –әрекет) Тағам түрлеріне қатысты тақпақ, қысқаша монолог, сипаттама т.б. жасап, барынша дәріптеу


7 -тапсырма

«Қазақтың ұлттық сусындары» тақырыбы бойынша жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып шағын әңгіме құрап жаз. Әңгімеде одағай сөздерді қолдан.


Үйге 6 -тапсырма

Рефлексия

Сабақты түсіндім,

әлі де үйренерім көп


Мен бәрін түсіндім,

Сабақ өте қызықты болды.


Сабақ қызықсыз өтті,

ешнәрсе түсінбедім.






«Броундық қозғалыс»
Сынып ішіне тақырыпқа қатысты сөздер мен оған берілген анықтамалар орналастырылады. Оқушылар бүкіл сынып ішінде қозғала жүріп,
берілген тақырып бойынша ақпарат жинайды. Яғни, сөздер мен оған берілген анықтамаларды сәйкестендіреді. Жинақтап болған соң, дәптерге жазып алады.

























































Мәтінді мұқият оқиды. Мәтіндегі көтерілген басты мәселені анықтап, екі-үш проблемалық сұрақ дайындайды.

«FILA» кестесін толтырып, тапсырмаларады орындайды.











«Қазақтың ұлттық сусындары» тақырыбы бойынша жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып шағын әңгіме құрап жазады. Әңгімеде одағай сөздерді қолданады.








Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!



Дескриптор

Білім алушы

-берілген сөздер мен анықтамаларды сәйкестендіреді.












Медальон арқылы бағалау












Дескриптор

Білім алушы


-мәтіннен негізгі деректерді жинақтайды-1 балл,

-ұлттық тағам түрлеріне қатысты өзінің ой-пікірін жеткізеді – 1 балл,

-мәтін бойынша сұрақтар құрастырады – 1 балл,

-мәтіннің негізгі идеясын

іс-әрекет арқылы сипаттап береді – 1 балл.







Дескриптор

Білім алушы

-шағын әңгіме құрастырады – 1 балл,

-тақырыптан ауытқымайды – 1 балл,

- жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолданады – 2 балл.

-одағай сөздерді қолданады – 2 балл.



7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл






























Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 23-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Дәрумендердің пайдасы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.2.1 әлеуметтік-қоғамдық, оқу-еңбек тақырыптарына байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (пікірталас, жаңалық) автор көзқарасы мен көтерілген мәселені талдау;

7.3.1.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құру;

Сабақтың мақсаты

Әлеуметтік-қоғамдық тақырыпқа байланысты мәтіндегі автор көзқарасы мен көтерілген мәселені талдай алады. Әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құра алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут












Сабақтың ортасы

10 минут









































































5 минут


























10 минут











Сабақтың соңы

5 минут







1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

«Мотивация»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

1.Дәрумен дегеніміз не?

2.Дәруменнің қандай пайдасы бар?

3.Дәруменнің қандай түрлері бар?

4.Адамның ағзасында қандай дәрумендер болады?

1-тапсырма

1) Мәтінді мұқият тыңдаңдар. Мәтіндегі автор көзқарасы мен көтерілген мәселені талдаңдар.

Үлгі:

Автордың көзқарасы

Көтерілген мәселе

1. Адамның толып, семіздікке душар болуына шектен тыс тоя тамақ ішу әсер етеді.


2.Етті шамадан тыс, әсіресе, жатар алдында көп жеп, сорпасын ішу асқазаннан мөлшерден артық сөл бөлініп, оның соңы асқазан жарасы ауруына соғуы ықтимал.


3. Балық тағамдарын жиірек пайдалану тиімді. Олар ағзаға өте пайдалы.



Тоя тамақтанудың салдары







Етті шамадан тыс көп жеудің зияны









Балық тағамдарының пайдасы


Тыңдалым мәтіні

Адамның толып, семіздікке душар болуына шектен тыс тоя тамақ ішу әсер етеді. Диетолог-дәрігерлер күнделікті дұрыс тамақтануға қажетті тағам түрлерін алты топқа бөлінеді. Ағзаға қажетті ақуыз, май, көміртегі, дәрумендер мен минералды тұздар, сүзбе, сүт, қаймақ, айран, ірімшік, құрт, құрғақ сүт, қымыз, шұбат тәрізді тағамдарда мол болады. Ет, шұжық, балық пен жұмыртқаның құрамында өте пайдалы ақуыз бар. Олардың құрамында ақуыздан басқа майлар, көміртегі, дәрумендер, минералды тұздар да бар.

Күніне 500 гр сүт немесе айран ішіп, 150-200 р ет жеген адам ағзаға қажет бір тәуліктік ақуыз алған болып болып есептелінеді. Осылайша майды, түрлі дәрумендерді, минерал тұздарын, көміртегін ескере отырып, тағамдардың түр-түрін әзірлеуге болады.

Жаз, көктем және күздің алғашқы айларында ет азырақ пайдаланылады. Етті шамадан тыс, әсіресе, жатар алдында көп жеп, сорпасын ішу асқазаннан мөлшерден артық сөл бөлініп, оның соңы асқазан жарасы ауруына соғуы ықтимал. Орта жастағы адам үшін тәулігіне 150-200 гр ет жеткілікті.

Балық тағамдарын жиірек пайдалану тиімді. Олар ағзаға өте пайдалы. Балық еті мал етіне қарағанда ағзаға жеңіл әрі тез сіңеді.

Ағза үшін өсімдік майы пайдалы. Сондай –ақ, нанның құрамында трифтон, литионин, лизин деген құнды амин қышқылдары аз. Әсіресе, семіруге бет алған адам нанды аз мөлшерде пайдалануы тиіс. Сөйтіп, күнделікті тағамға ет, тауық еті, көгөніс пен жемістерді қажетті мөлшерде пайдалану денсаулығымызды сақтауға көмектеседі.



2) Мәтіндегі ақпарат бойынша өз пікіріңді дәлелде

Бірінші сөйлем. «Менің ойымша...»

Екінші сөйлем. «Себебі, мен оны былай түсіндіремін».

Үшінші сөйлем. «Оны мен....деген деректермен, мысалдармен дәлелдей аламын.

Соңғы сөйлем. «Осыған байланысты мен...деген шешімге келдім»

2-тапсырма

Суреттегі жемісін түрін таңдап, сол жайында жарнама дайындаңдар. Жарнамада суреттегі жеміс-жидектердің пайдасы, оның құрамындағы дәрумендер туралы ақпараттар қамтылуы тиіс.Жарнама жазу үшін, алдымен күрделі жоспар құр.

4-тапсырма

Мәтіндегі ақпаратты кестеге түсіріңдер. Ол ақпаратты деректер келтіре отырып, дәлелдеңдер.

Тағам атауы

Оның құра

мындағы дәру

мендер

Оның адам денсаулы

ғына тигізетін пайдасы

Оның адам денсаулы

ғына тигізетін зияны

Сүт

ақуыз, май, көмір

тегі, мине

ралды тұздар









Үйге 9 -тапсырма

Рефлексия


Психологиялық ахуал

«Мотивация» Қатысушылар 2 шеңберге бөлінеді. Ішкі шеңбердегілер қарсы тұрғандарға жеке қасиеттері, дағды, тұлғалары, мінез-құлқы, өздерін ұстауы т.с.с. комплимент айтады. Тыңдаған қатысушы: «Рақмет, мен де солай ойлаймын. Сонымен қоса мен кестені жақсы тіге аламын» деген секілді өз бейімділігі мен ерекшелігін қосып отыру керек. Бұл оқушылардың өздеріне деген сенімдерін арттырып, жаңа жұмысты құлшына атқаруға кірісуге мотивация болады.










Сұрақтарға жауап береді.

Мәтінді мұқият тыңдайды. Мәтіндегі автор көзқарасы мен көтерілген мәселені талдайды.





















































Мәтіндегі ақпарат бойынша өз пікірін дәлелдейді.




Үлгі:

Жарнама жоспары

«Алманың пайдасы мен дәмі»


1.Жарнаманың мақсаты

Алманың денсаулыққа пайдасы мен ерекше дәмді қасиеттерін насихаттау.

2.Көзделген аудитория

Сынып оқушыларына.

Салауатты өмір салтын ұстанушыларға.

3.Жарнаманың форматы

Постер

Жарнаманың құрылымы:

Кіріспе:

А)Табиғаттың ең дәмді сыйы –алма.

Негізгі бөлім:

Ә) Алманың артықшылықтары:

-Денсаулыққа пайдасы, құрамындағы дәрумендер мен антиоксиданттардың көптігі

-Ас қорыту жүйесін жақсарту

-Иммунитетті нығайту

-Өнімнің сапасы

Қорытынды бөлім:

Ұсыныс.

«Бүгіннен бастап алманы таңдаңыз – денсаулығыңызға қамқор болыңыз!



Мәтіндегі ақпаратты кестеге түсіреді. Ол ақпаратты деректер келтіре отырып, дәлелдейді.


Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!





Дескриптор

Білім алушы

-мәтіндегі автор көзқарасын анықтайды – 1 балл,

-көтерілген мәселені талдайды – 1 балл,


















































Дескриптор

Білім алушы

- мәтіндегі ақпарат бойынша өз ойын білдіреді – 1 балл,

-себебін түсіндіреді – 1 балл,

- пікірін мысалдармен дәлелдейді – 1 балл,

-қорытынды шешімін айтады – 1 балл.

Дескриптор

Білім алушы

-жарнама құрастырады,

-жарнаманың құрылымын сақтайды,

-тақырыптан ауытқымайды,

-күрделі жоспар құрады.


Дескриптор

Білім алушы

-ақпаратты

кестеге түсіреді,

-ақпаратты деректер келтіре отырып дәлелдейді.








7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып





















Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

















Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 24-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Дәрумендердің пайдасы. Сүт өнімдерінің пайдасы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.7.1 ғаламтор, энциклопедия, газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді қолдану, авторына сілтеме жасау
7.4.4.4 одағай түрлерін ажырата білу, қолдану

Сабақтың мақсаты

Ғаламтор, энциклопе дия, газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді қолдана алады, авторына сілтеме жасай алады. Одағай түрлерін ажырата біледі, қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут











Сабақтың ортасы

20 минут















8 минут




5 минут












Сабақтың соңы

5 минут







1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

«Мен ешқашан...»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Үй тапсырмасын сұрау

9-тапсырма

Қазақ халқының сүттен жасаған өнімдері туралы фотоколлаж дайындау.

Фотоколлажды сыныпта қорғау


Топтық жұмыс

8-тапсырма

Бұқаралық ақпарат құралдарынан, ғаламтордан дәруменнің шығу тарихы, оның пайдасы туралы ақпарат жинаңдар. Жинаған ақпараттарың бойынша бірнеше сұрақ дайындаңдар. Осы ақпараттарды қолданып, ой бөлісіңдер.

Ойбөліске қойылатын талаптар:

-тақырыптан ауытқымау;

-берілген уақыттан асырмау;

сөз әдебін сақтау;

-тіл сауаттылығы;

-мақал-мәтел, фразеологиялық тіркестерді, одағайларды қолдану,

-өзіндік ойы мен көзқарастарын жүйелі жеткізу.

7-тапсырма

Көңіл күй одағайларын қолданып, сүт өнімдері туралы 5 сөйлем құраңдар. Одағайлардың сөйлемнің мағынасына қандай өзгеріс енгізілгенін айтыңдар.


Қорытындылау


«Бір сөйлеммен түйіндеу» Оқушылар олардың тақырып бойынша білімдерін түйіндейтін бір сөйлем жазады. Сөйлемдер кім, не, қашан, неліктен, қалай, қай жерде және т.б. сөздерден тұруы мүмкін. Содан кейін сөйлемдерді сыныптастар бағалай алады, немесе көшіріп жазады, т.б.


Үйге 6 –тапсырма


Рефлексия



Психологиялық ахуал

«Мен ешқашан...» Қатысушылар кезекпен «Мен ешқашан...» деп басталатын сөйлем айту керек. Мысалы, «Мен ешқашан парашютпен секіріп көрген жоқпын». Қалған қатысушылар бұл фраза өздеріне қатысты болмаса, саусақтарын бүгіп отырады, яғни олар парашютпен секірген болса. Бұл ойында кімнің өмір тәжірибесі ерекше болса, жеңіске жетеді.

Бұқаралық ақпарат құралдарынан, ғаламтордан дәрумендердің шығу тарихы, оның пайдасы туралы ақпарат жинайды. Авторына сілтеме жасайды. Жинаған ақпараттары бойынша бірнеше сұрақ дайындайды. Осы жинаған ақпаратты пайдаланып, сабақта ой бөліседі.


Мәтінді оқып, ақпарат көздерін анықтайды. Қажетті 5-6 деректі іріктейді. Мәтіннің авторына сілтеме жасай отырып, іріктелген ақпараттарды өз ойымен байланыстырады.



Көңіл күй одағайларын пайдаланып, сүт өнімдері туралы 5 сөйлем құрайды.

Одағайлардың сөйлемнің мағынасына қандай өзгеріс енгізгеніне талдау жасайды.







Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!


Дескриптор

Білім алушы

-тақырыпқа қатысты ақпараттар жинақтайды- 1 балл,

-авторына сілтеме жасайды – 1 балл,

-сұрақтар дайындайды – 1 балл,

-жинаған ақпаратты пайдаланып, ой бөліседі – 1 балл

- мақал-мәтел, фразеологиялық тіркестерді, одағайларды қолданады – 1 балл.

Дескриптор

Білім алушы

-тақырыпқа сай сөйлемдер құрайды – 1 балл,

-одағай сөздерді қолданады- 2 балл,

- мағыналық түрлеріне талдау жасайды – 2 балл.






7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл


ОҚЫТУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ




Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып











Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл




































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 25-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.3.1 тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу;

7.4.4.4 одағай түрлерін ажырата білу, қолдану

Сабақтың мақсаты

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсініп, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата алады. Одағай түрлерін айқындап, орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут



















Сабақтың ортасы

10 минут





























10 минут



















































5 минут












8 минут














Сабақтың соңы

5 минут







1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

Мадақтау»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

1.Жартылай дайын өнім дегеніміз не?
2. Олардың адам денсаулығына тигізер зияны бар ма?
3.Сендер жартылай дайын өнімдерді жиі пайдаланасыңдар ма? Не себепті?​

4.Күніне неше рет тамақтанасыңдар?


1-тапсырма

Суретті пайдаланып, мәтін құраңдар.



Қажетті сөздер: тамақтану, адамға пайдалы, тәтті, ащы, жартылай дайын өнім, зиянды тағам, қоректік заттар, микроэлементтер мен дәрумендер, гендік өзгеріс.

2-тапсырма

1) Мәтінді мұқият тыңдаңдар. Мәтін бойынша фактілер мен көзқарастарды жазыңдар.

Гендік жағынан өзгеріске ұшыраған өнімдердің әлемге тез таралуына аштықтан қырылып жатқан халық себеп болған. Өнімнің бір ғана генін өзгертіп, оны тез арада көбейту мүмкін екенін анықтаған ғалымдар, ашаршылықтың алдын алуға тек гені модификацияланған ағзалар ғана көмектесе алатынын білген. Алғашында, мұндай өнімдер тек ашаршылық жайлаған елдерге ғана жөнелтілген. Өндіруші елдердің өзінде оны пайдалануға тыйым салған. Себебі неде? Өйткені ғалымдар ол кезде адам ағзасына кері не оң әсерін зерттеп үлгермеген.

Ғаламторда жарияланған деректерге сүйенсек, шетелдік ғалымдардың жүргізген зерттеу нәтижесі ГМА-ның аллергия, белсіздік, бедеулік сынды тағы бірнеше аурулар туғызатынын және солардың кең өріс алуына орта туғызатынын дәлелдепті. Дегенмен, ол өзгелер тарапынан қолдау таппай, мақұлданбай отырған көрінеді. Оның себебі, ГМА-дан түсетін табыс көзі болса керек. Мәселен, дамыған елдердің бірқатарында жүргізілген сараптама нәтижесі есек пен атты будандастырып, алынған жануардан ұрпақ өрбімейтіндігін, гені өзгеріске ұшыраған картопты жеген егеуқұйрықтың да, тышқанның да көбеймейтіндігін көрсеткен. Сондай-ақ, картоп геніне сарышаян генін қосу арқылы ешқандай жәндік жемейтін картоп түрінің, қызанаққа солтүстік камбаласының генін қосудан аязға төзімді, үсімейтін қызынанқ түрінің қасиеттері анықталған. Тек осындай өзгертілген өнімдермен қоректенген жануарлардың да төлі түгелімен өлі туылыпды. Дәрігерлер жағы мұндай өнімдердің асқазанның сілекейлі қаатының құрылымын бұзып, зат алмасуды нашарлатып, иммунитетті төмендететінін айтады. Тағы бірқатар ғалымдар болса, ГМА-ның адам ағзасына кері әсерінің болуы мүмкін емес деген пікірде.



Мәтіндегі фактілер


Мәтіндегі көзқарастар


Ғаламторда жарияланған деректерге сүйенсек, шетелдік ғалымдардың жүргізген зерттеу нәтижесі ГМА-ның аллергия, белсіздік, бедеулік сынды тағы бірнеше аурулар туғызатынын және солардың кең өріс алуына орта туғызатынын дәлелдепті

Гендік жағынан өзгеріске ұшыраған өнімдердің әлемге тез таралуына аштықтан қырылып жатқан халық себеп болған.


2) Мәтіндегі ақпарат бойынша өз пікіріңді дәлелде

Бірінші сөйлем. «Менің ойымша...»

Екінші сөйлем. «Себебі, мен оны былай түсіндіремін».

Үшінші сөйлем. «Оны мен....деген деректермен, мысалдармен дәлелдей аламын.

Соңғы сөйлем. «Осыған байланысты мен...деген шешімге келдім»


3-тапсырма

1) Сөйлемдерден одағайларды тауып, қандай мән үстеп тұрғанын айтыңдар.

- Өй, балам-ау, мына жер – жер жатағы. 2.-Уа, қой деймін, бала! Ат зорықтырасың! 3.-Бәсе, Телғара ғой... жаным-ау, мынау ... Телғара! 4. –Әй, шырағым балам, әуелі ар жағыңда әкең тұр... Сәлем бер! – деді. 5. –Ойбай, бау- рем! – деп қояды. 6. –Апыр-ай, атақонысым еді. 7.- О-о, мен көрсетем! Мен сені алдамаймын. (М.уезов).



Үйге 10 –тапсырма

Рефлексия


Психологиялық ахуал

«Мадақтау»

Оқушылар сынып ішінде ары-бері жүріп, бір-біріне мақтау мен комплимент айтады: «Бүгін тіпті құлпырып кетіпсің ғой!», «Мен сені шыншылдығың мен әділеттілігің үшін өте сыйлаймын!», «Сен өте әдепті жансың!», «Маған сенімен бір топта жұмыс жасау ұнайды!»т.б.

Ықтимал жауап

1)Жартылай дайын өнім – алғашқы өңдеуге ұшыраған,бірақ пайдалануға жарамды болу үшін соңғы өңдеуге мұқтаж өнім.

2)Жартылай дайын өнімді дайындауға ыңғайлы болғанымен қатар зияны да бар.Оларға ГМО қосылады.Ал ол денсаулыққа кері әсер етеді.

3)Мен жартылай өнімді кейде асығыс болған кезде ғана қолданамын.
















Мәтінді мұқият тыңдайды. Мәтін бойынша фактілер мен көзқарастарды жазады.





























































Мәтіндегі ақпарат бойынша өз пікіріңді дәлелдейді.








Сөйлемдерден одағайларды тауып, қандай мән үстеп тұрғанын айтады.

Үлгі:

Өй – көңіл күй одағайы

Уа – көңіл күй одағайы

Әй –көңіл күй одағайы

О-о- көңіл күй одағайы

Ойбай – көңіл күй одағайы









Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!


Дескриптор

Білім алушы

-фактілер мен көзқарастарды ажыратады – 2 балл.

























Дескриптор

Білім алушы

- мәтіндегі ақпарат бойынша өз ойын білдіреді – 1 балл,

-себебін түсіндіреді – 1 балл,

- пікірін мысалдармен дәлелдейді – 1 балл,

-қорытынды шешімін айтады – 1 балл.


Дескриптор

Білім алушы

-сөйлемдерден одағай сөздерді анықтайды – 1 балл,

-түрлерін ажыратады – 1 балл.








Дескриптор

Білім алушы

-тиісті одағай сөздерді қояды – 1 балл,

-түрлерін ажыратады – 1 балл.





7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл


ОҚЫТУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ



Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып




(http://massaget.kz/











Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл


















Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 26-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар. Саламатты тамақтану

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.5.1 мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру;
7.3.1.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құру;

Сабақтың мақсаты

Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыра алады. Әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құра алады;

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут










Сабақтың ортасы

10 минут


















10 минут













15 минут











Сабақтың соңы

5 минут







1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

«Гүлмен тілек» Гүлді алақанға ұстап тұрып, бір-бірлеріңе ізгі тілек айтыңдар

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

5-тапсырма

Мәтіндегі көтерілген басты мәселені анықтап, үш проблемалық сұрақ дайындаңдар. Мәтінге жоспар құрыңдар.

Үлгі:

Көтерілген басты мәселе

Проблемалық сұрақтар

Саламатты тамақтану, тамақтану ережесін сақтау арқылы адам денсаулығын сақтау, сырқаттанудың алдын алу қажет.



Үлгі: Неліктен адамның денсаулығы тамақтанумен көп

байланысты ?





Жеке жұмыс

«Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар» тақырыбында мақала жазуың керек. Ол үшін құрылымын сақтап, мақалаға жоспар құр.

І. Кіріспе бөлім

ІІ. Негізгі бөлім

а)

ә)

ІІІ. Қорытынды бөлім


Топтық жұмыс

10-тапсырма

«Жартылай дайын өнімдердің пайдасы мен зияны» деген тақырыпта пікірталас өткізіңдер.

Пікірталасқа қойылатын талаптар:

-тақырыптан ауытқымау;

-берілген уақыттан асырмау;

-сөз әдебін сақтау;

-тіл сауаттылығы;

-мақал-мәтел, фразеологиялық тіркестерді, одағайларды қолдану;

-өзіндік ойы мен көзқарастарын жүйелі түрде жеткізу.

Үйге 9 –тапсырма

Рефлексия



Психологиялық ахуал

Оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір-біріне тілек тілейді




Мәтіндегі көтерілген басты мәселені анықтап, екі-үш проблемалық сұрақ дайындайды. Мәтінге жоспар құрады.



















Мақала жазу үшін, құрылымын сақтап, мақалаға жоспар құрады.




















Рефлексия кезінде «Өзін-өзі бағалау» парағы арқылы сабақтан қандай әсер алғанын, қандай жаңа нәрсе үйренгенін немесе не түсінбегенін, қандай кедергі болғанын жеткізеді











Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!


Дескриптор

Білім алушы

-көтерілген мәселені анықтайды- 3 балл,

-проблемалық сұрақтар құрастырады – 3 балл.



Дескриптор

Білім алушы

-күрделі жоспар құрады – 1 балл,

-құрылымын сақтайды – 3 балл.


Дескриптор

Білім алушы

-тақырыптан ауытқымайды- 1 балл,

-уақытты тиімді пайдаланады – 1 балл,

-сөз әдебін сақтайды – 1 балл,

- айшықтау сөздерін орынды қолданады - 4 балл,

-өз ойы мен көзқарасын жүйелі түрде жеткізеді – 3 балл.














7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып




(http://massaget.kz/











Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл




























Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 27-сабақ


Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тамақтану мәдениеті. Бөлім бойынша бағалау-2

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.3.1 тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу;

7.4.4.4 одағай түрлерін ажырата білу, қолдану.

Сабақтың мақсаты

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсініп, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата алады. Одағай түрлерін ажыратып, орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

10 минут

































Сабақтың

10 минут






























































20 минут







































































































Сабақтың соңы

5 минут







1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

1-тапсырма

«Тамақтану мәдениеті» тақырыбына кластер құрастыр





Тамақтану мәдениеті












2-тапсырма

Сұрақтарға жауап бер.

1.Дұрыс тамақтану дегенді қалай түсінесің?

2.Сен қалай тамақтанасың? Күніне неше рет тамақтанасың?

3.Қандай тағамдарды ұнатасың? Не себепті?

4.Тамақтану мәдениеті деген не? Өз ойыңды дәлелдеп айт.

2-тапсырма

Мәтінді мұқият тыңдапңдар, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты анықтаңдар.

Үлгі:

Мәтіндегі фактілер

Мәтіндегі көзқарастар

Профессор ересек адамның тағам мөлшері 44- 65 пайыз көмірсулардан, 35 пайыз майдан және 25 пайыз ақуыздан тұруы қажет екенін айтып отыр.



Дегенмен көптеген ғалымдар тамақты дұрыс ішу нормасына қатысты нақты тұжырымдама жоқ екенін алға тартады.


Тыңдалым мәтіні

Дәрігер - диетолог, Сидней университетінің профессоры Дэвид Раубенхаймер пайдалы тағамдармен тамақтанудың мүлде жаңа түріне көшуді ұсынды. Профессор ересек адамның тағам мөлшері 44- 65 пайыз көмірсулардан, 35 пайыз майдан және 25 пайыз ақуыздан тұруы қажет екенін айтып отыр. Айтулы маман ондаған жылдар бойы Жаңа Зеландияда өмір сүретін жергілікті адамдар мен жабайы жануарларды бақылаған. Ғалым сондағы тіршілік атаулының қалай тамақтанатынын зерттеп, олардың пайдаланатын тағам мөлшерін сараптай отырып, адамдарға тек пайдалы пайдалы тағамдармен тамақтану қажет екенін айтады. Диетологтің айтуынша, жануарлар олардың ағзасында қандай да бір элементтердің жетіспейтінін өздері – ақ сезеді екен. Сонымен қатар егер де адам қандай да бір сырқатпен диетологтің көмегіне жүгінетін болса, онда оның ағзасында белгілі бір заттың жетіспеушілігі немесе шамадан тыс заттың бар екені айтылады. Алайда Раубенхаймердің айтуынша, мұндай жағдайлар көбінесе ағзадағы заттардың үйлесімсіздігімен байланысты болады.

Оның болжауынша, ағзаға қажетті заттарды табиғи азық-түлік өнімдерінен алу керек.

Бұған дейін диетологтер асты жиі әрі аз мөлшерден ішудің пайдасы жоқ екені жөнінде пікір білдіргені белгілі. Ғалымдар отбасылық таңғы, түскі және кешкі астың пайдасын айтады.

Диетологтердің айтуынша, таңғы асты ішу арқылы кешкі астағы калорияны азайтуға болады. Дегенмен көптеген ғалымдар тамақты дұрыс ішу нормасына қатысты нақты тұжырымдама жоқ екенін алға тартады.



Бөлім «Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология», «Дұрыс тамақтану. Морфология»

Оқу мақсаты 7.1.6.1 Коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу

7.4.4.4 одағай түрлерін ажырата білу, қолдану

Бағалау критерийі Білім алушы

  • Көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді,мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді қолданады

  • Пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдайды

  • Сөйлеу тілінде интонация, кідіріс, логикалық екпіннің мәнін ашады

  • Одағай түрлерін қолданады

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу және түсіну

Қолдану

Орындау уақыты 20 минут

1-тапсырма

Мәтінді мұқият тыңдап, тақырыпқа қатысты мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді табыңыз.

Ұлттық тағам – халықтар достығына жол

С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің Жастар ісі жөніндегі комитетінің белсенділері Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігіне орай ұлттық жәрмеңке өткізді.

Қазақстан аумағында тұратын белгілі бір ұлттың асханасы мен мәдениетіне арқау болатын жәрмеңке әр екі апта сайын өтетін болады.Ал бүгінгі фестивальдің ашылуы қазақ ұлтының мәдениеті мен ұлттық асханасын, дәстүрі мен өнерін паш етуге арналды.

Қонақтар жастар ісі жөніндегі комитет белсенділерінің өз қолдарымен даярлаған қазақ ұлтының тағамдары мен тәттілерінен ауыз тиді. Мереке халық әндерін тамылжыта орындаған әншілердің, мың бұралған бишілердің өнерлерімен жалғасын тапты.

Әрбір ұлттың өзінің ерекшелігі бар, – дейді Жастар ісі жөніндегі комитеттің төрайымы Ақбота Сарыбай. – Тәуелсіз еліміз ізгі дәстүрлер мен ерекше ұлттық тағамдарға бай. Менің ойымша, ұлттық тағамдар – халықтар достығына апарар жол бола алады.


Тұрақты тіркестер

Мақал-мәтелдер




2-тапсырма

Көтерілген басты мәселені анықтау мақсатында жұбыңызға сұрақ қойыңыз. Өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып, дәлелдеңіз.Ойыңызды білдіру кезінде одағай түрлерін қолданыңыз.


Бағалау критерийі

тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді қолданады

1

көңіл күйге байланысты сөздерді анықтайды;

көркемдегіш құралдарды қолданады;

1


1

Мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданады

тақырыпқа қатысты мақал-мәтелдерді анықтайды;

тұрақты тіркестерді анықтайды.

1


1

Пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдайды

2

көтерілген мәселе бойынша сұрақ қояды;

өз көзқарасын дәлелдейді;

қорытынды шығарады;

1

1

1

Сөйлеу тілінде интонация, кідіріс, логикалық екпіннің мәнін ашады

одағай түрлерін қолданады;

1

Тілдік қолданыста интонация, кідіріс, логикалық екпін орындарын анықтайды

ойын білдіру кезінде интонация;

кідіріс, екпінге ықпал жасайды.


1

1

Барлығы

10



Рефлексия






Тамақтану мәдениеті» тақырыбына кластер құрастырады.



Сұрақтарға жауап береді.





















Мәтінді мұқият тыңдап, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты анықтайды.






«Қазақстандағы ұлттар достастығы. Морфология», «Дұрыс тамақтану. Морфология» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларын орындайды.



Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!


Дескриптор

Білім алушы

-сұрақтарға жауап береді – 4 балл







Дескриптор

Білім алушы

-ақпарат бойынша фактілерді анықтайды-3,

- мәтіндегі көзқарастарды ажыратады-3 .







«Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.





7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып




(http://massaget.kz/











Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл





















































Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 28-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тамақтану мәдениеті. Дастарқан мәзірі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.5.1 мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру;
7.3.1.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құру;

Сабақтың мақсаты

Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыруа алады. Әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құра алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут






Сабақтың ортасы

10 минут











10 минут









8 минут









7 минут











Сабақтың соңы

5 минут











1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

«Атомдар мен молекулалар»


2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

5-тапсырма

Топтық жұмыс

1.Мәтінді мұқият оқыңдар. Мәтінге тақырып қойыңдар.

«А,В,С» әдісі бойынша проблемалық сұрақтар құрастырыңдар.

А — сұрақ қоюшы,

В – жауап беруші,

С — бақылаушы рөлін атқарады.

Бақылаушы қажетті жерлерін түртіп алып, әңгіме соңында қорытынды береді.


7-тапсырма

2) Мәтінге жоспар құрыңдар. Мәтіндегі «ұшқыштарға ет, десантшыларға сүт өнімдері, теңізшілерге ұн тағамдары көбірек ұсынылады» деген ақпарат неге негізделгенін анықтаңдар.






Жұптық жұмыс

«Тамақтану мәдениеті» тақырыбында баяндама жазуың керек. Ол үшін құрылымын сақтап, баяндамаға жоспар құр.

І. Кіріспе бөлім

ІІ. Негізгі бөлім

а)

ә)

ІІІ. Қорытынды бөлім


8-тапсырма

Көп нүктенің орнына тиісті қосымшаларды қойып, мақал-мәтелді көшіріп жаз.

1.Аз ас...ң аз піседі,

Көп ас...ң көп піседі.

2.Ас ие... тәтті,

Табағы... жақсы.

3. Ат – адам... қанаты,

Ас адам... қуаты.


Рефлексия

Кестені пайдалана отырып, «Шығу парағын» толтыр.

Шығу парағы

Қызықты болды


Бүгін мынаны

түсіндім.



Қиын болды




Психологиялық ахуал

«Атомдар мен молекулалар» Молекулалар атомдардың жиынтығы екендігі баршаға да мәлім. Оқушылар сыныптың бос жеріне жиналады. Ойынды жүргізуші «Атомдар!» деп дауыстағанда, олар бір-бірімен араласып, әрілі-берілі жүруі керек, өйткені олар қазір броундық қозғалыстағы атомдар іспетті. Ал, жүргізуші «Молекулар!» деп айтып, бір санды атаса (мәселен, үш немесе төрт, бес, алты) оқушылар сол аталған сан құрамында топтарға жедел түрде бірігуікерек. Қалыс қалған оқушылар (топ құрамын аталған саннан кем құрғандар) айып ретінде бір тапсырма орындайды: өлең оқиды, ән айтады т.с.с. Ойынның нәтижесінде құралған топтар сол құрамда парталарға да отыруына болады: олар сабақты осы құрамда жалғастырады.

«А,В,С»

А - сұрақ қояды. В - жауап береді. С – айтқан жауаптарды бақылайды, толық болмаса толықтырады. Оқушылар топта үшеуден отырады. А — сұрақ қоюшы, В – жауап беруші, С — бақылаушы рөлін атқарады. Бақылаушы қажетті жерлерін түртіп алып, әңгіме соңында қорытынды береді.

Мәтінге жоспар құрады Мәтіндегі «ұшқыштарға ет, десантшыларға сүт өнімдері, теңізшілерге ұн тағамдары көбірек ұсынылады» деген ақпарат неге негізделгенін анықтайды.

«Тамақтану мәдениеті» тақырыбында баяндама жазу үшін құрылымын сақтап, жоспар құрады



Көп нүктенің орнына тиісті қосымшаларды қойып, мақал-мәтелді көшіріп жазады.






Рефлексия жасайды. Бүгінгі сабақта не үйренгендерін, топта қалай жұмыс жасағандарын, қандай білім алғандарын таразылайды.









Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!



Дескриптор

Білім алушы

-проблемалық сұрақтар құрастырады – 2 балл,

-сұрақтарға жауап береді – 3 балл,

-қорытынды

лайды – 1 балл.





Дескриптор

Білім алушы

- күрделі жоспар құрады – 1 балл,

-құрылымын сақтайды – 3 балл.



Жетон арқылы бағалау









7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып




(http://massaget.kz/











Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл






























Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 29-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тоқсандық жиынтық бағалау

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.1.1 Мәтін үзінділерін тыңдай отырып, оқиғаның дамуы мен аяқталуын болжау

7.1.5.1 Проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау

7.1.3.1 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу

7.2.1.1 Мәтіндік және графиктік (кесте, диаграмма, сурет, шартты белгілер) ақпаратты интерпретациялау

7.2.4.1 идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау

7.2.5.1 Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру

7.3.3.1 Мәтін құрылымын (кіріспе бөлім, жалпы мәлімет беру, детальді мәлімет беру) сақтай отырып, графиктік мәтін (шартты белгі, сурет, сызба) түрінде берілген процесті сипаттап жазу

7.3.2.1 Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, шағын мақала, нұсқаулық, әңгіме құрастырып жазу

7.3.4.1 Эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарасын жазу

(дискуссивті эссе)

7.3.5.1 Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша тірек сөздер мен сөз тіркестерін синонимдік қатармен ауыстыра отырып, жинақы мәтін жазу

7.4.4.3 шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану

7.4.4.4 Одағай түрлерін ажырата білу, қолдану


Тапсырма

1.Мәтінді оқып шығыңыз. Проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беріп, өзгенің жауабымен салыстырып, талқылап, мазмұндауда қолданып, көтерілген басты мәселені анықтаңыз. Өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып, дәлелдеңіз.

2.Өз жұбыңызды мұқият тыңдауға тырысыңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп санайтын екі сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып, пікіріңізді білдіріңіз. Одағайды қолданыңыз.

[10]

1-мәтін

Әдемі орауыштағы виртуалдық өмір. Дерт пе, әлде қажеттілік пе?

«Әлемді жаулаған әлеуметтік желілер неше түрлі гламурлық көріністерге толы. Адамның жеке өмірінің күн сайын онлайн режимінде таратылу ауқымы кеңейіп келеді. Тіпті, бұрынғыдай жүздесіп, көзбе-көз шүйіркелесу мүмкін болмай қалды. Керек болса, лифто-дәретхана, ванна, спорт-фитнес және өзге де «селфшоттар» ғаламторды жаулап алды. Тордағы қауымдастықтар «эксгибиционистер» және «вуаейристер» болып қақ айырылды. Гламурдың бас сұқпаған саласы жоқ. Біздің жеке өмірімізге, әдебиетке, өнерге, тіпті, ғылым саласына да ендеп барады. Қазірде әлем халқының 57 пайызы бетпе-бет тілдесуден гөрі ғаламтор арқылы тілдеседі екен. Әлеуметтік желі адамдарды шынайы өмірден алыстатады. Бұл әсіресе, жастар арасындағы күрделі проблема болып отыр. Күн ұзаққа желіде отыратын бала адамдармен шынайы араласа алмайды, тұйықталып, ғаламторға тәуелді болады. Заманауи қоғам қайда бағыт алды? Бұл «кесел» қашанға дейін созылады? Келешекте интернет-технологиялар бізді несімен таң қалдырады?.


2-мәтін

Әлеуметтік желі — қауіп пе, қажеттілік пе?


«Internet World Stats» агенттігінің зерттеуіне сүйенсек, Қазақстанда 5,6 миллион адам әлеуметтік желілерді пайдаланады. Интернеттің осы бір құдіреті әлемнің ақпарат кеңістігінде оң әсер еткенімен, жас ұрпақтың келешегіне тигізетін зиянды екені айтылуда.

Қолы қалт етсе, әлеуметтік желіге шұқшиятын жеткіншектеріміздің кезкелген уақытта алаяқтың арбауына түсіп қалуы өте оңай.Сайттарды шарлап, жағымсыз қылықтарға бой үйретеді. Әлеуметтік желілер - уақыт ұрлаушылар. Адамның желіге тәуелділігі сондай, бас алмастан отырып минуттардың, оның артынан сағаттардың қалай жылжып кеткенін байқамай да қалады.Мұның соңы қайда апарып соғады? Бір жағынан жан-жақты білімді ұрпақ өсіру үшін ғаламтор игілігін пайдаланбасқа болмайды. Екіншіден, уақытымызды үнемдейміз. Сонымен әлемді жаулаған әлеуметтік желі қазақ болашағына қауіп пе, қажеттілік пе?


Оқылым

Тапсырма

Берілген сұрақтарға жауап беріңіз.[10]


А мәтіні

Достығымыз әлемге әйгілі


Қазақстан көпұлтты Республика екені бұрыннан белгілі. Кеңестік дәуірде ҚСРО-дағы жалғыз интернационалды ел аталғанымыз тегін емес. Ежелден бауырмал, қайырымды қазақ халқы тағдыр-тәлкегіне ұшырап, әлемнің әр тарапынан келген ұлттарды жатсынбай, оларды туған-туыстарындай жақсы көрді. Міне, сондықтан, қазір Қазақстан көпұлтты мемлекет атанып отыр. Дәл Қазақстан сияқты ұлттар достығы өнеге, халықтар достығы үлгі – дүниежүзінде ел жоқ. Біздегі халықтың ынтымақ, бірлігіне, жарастығына тәнті болған шетелдік саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері «Қазақстаннан үйрену керек» дегенді жиі айтады. Барлық ұлттардың терезесі тең, мүдде-мақсаты бір және олардың еркін еңбек етуіне, кәсіппен шұғылдануына, саясатпен айналысуына барлық жағдай жасалған ғой. Ең ерекшелік сол – кейбір ұлт өкілдерінің балалары мектепте өз ана тілінде оқиды. Мысалы, Ресейде мұндай үрдіс жоқ.

Қазір адал еңбектерінің арқасында кәсіппен шұғылданып, байып жатқан отбасылар көбейіп, қауымға айнала бастаған ұлт диаспоралары бар. Ұлттық салт-дәстүрлерін сақтап, өз діндерін ұстанып, бір шаңырақ аясында тату-тәтті өмір сүріп жатқан халық тек Қазақстанда жасап жатыр. Бұған әрине, қуанасың және мақтанышпен айтасың. Осындай ел бірлігі мен тұтастығы жолында өз бағдарламасы мен мақсаты бар Қазақстан Халық Ассамблеясының жұмысына дүниежүзі риза десек артық айтпаймыз. Әрине, оның басында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тұрғаны айтпаса да түсінікті.

1. Дүниежүзінде қандай ел жоқ?

  1. достығы өнеге болатын

  2. достығы үлгі болатын

  3. өзге тілді мектебі бар

  4. достығы өнеге мен үлгі болатын

[1]

2. Ұлт қауымдастығы туралы айтылған абзацты белгілеңіз.

  1. І

  2. ІІ

  3. Екеуінде де

  4. Ешқайсысында

[1]

3.Қазақстан ұлттық қауымдастықтардың дамуына ерекше ықпал ететін ел, сіз осы тұжырыммен келісесіз бе? Келісу немесе келіспеу себептерін 4-5 сөйлем арқылы жеткізіңіз.

[3]



Ә мәтіні

Кең байтақ еліміз – Қазақстанда 120-дан астам ұлт өкілдері тұрып жатыр. Әрине, бұл деген қазақ халқының ұлылығынан, кеңдігінен, кеңпейілділігінен басқа ұлт өкілдерінің тұрып жатқан жайы бар.

Қазақ осы – айтатұғын желге сыр,

О, ағайын, халық емес ол кесір.

Қазақ осы – аңғал-саңғал жабусыз,

Қазақ осы – ағыл-тегіл, көл-көсір.

Қазақ осы – дала дейтін, күн дейтін,

Қазақ осы – өнер алды тіл дейтін.

Қазақ осы – қарасың ба, ақсың ба,

Қоңырсың ба жатырқауды білмейтін, - деп Қадыр Мырзалиев ағамыз жырлағандай, ұлы қазақ даласында басқа да ұлт өкілдері бір шаңырақтың астында татулықта, сыйластықта өмір сүріп жатыр. Сонымен қатар, олардың әрқайсысының қайталанбас діни және материалды мәдениеті, тарихы, салт–дәстүрі бар.

Қазақ Халықтарының Ассамблеясы Президенттің жарлығы бойынша 1995 жылы 1 наурызда құрылған. Ассамблея ұлтаралық достықты сақтау, мемлекеттік саясатпен ұштастыру, бірыңғай шешім қабылдауды қарастырады.

1990 жылы басталған халықтардың ұлттық салт-дәстүрлерін қалыптастыру жұмысына байланысты Қазақстанның түкпір-түкпірінде 352 бөлімшелер бар, 27 республикалық және аймақтық ұлттық мәдени бірлестіктері ашылды.


Жазылым


Төменде берілген тақырыптардың біріне тиісті құрылым мен стильді (ресми, бейресми) қолдана отырып, жазба жұмысын ( мақала,әңгіме, эссе немесе хат) шылау түрлерін қолданыпжазыңыз.

[10]


1. Қолындағы телефонға шүйлігіп, балабақшадан ертіп келе жатқан қызына көңіл бөлмеген әкесіне сөзін жеткізе алмаған бала: «Құдай мені телефон қылып жаратқаныңда ғой. Әкем маған ғана қараушы еді» - деп іштей жалбарыныпты.

«Әлеуметтік желінің әлегі»- деген пікірді жоққа шығарып немесе жақтап, сюжетті әңгіме жазыңыз. Әлеуметтік желінің пайдасы немесе зияны туралы дәлел келтіруге тырысыңыз. Өз көзқарасыңызды біржақты ұстаныңыз.

2.Дүкен сөрелеріндегі гендік өзгеріске ұшыраған тағамдарды тұтынушылар – өзіміз, біздің жақындарымыз.

Сіз күнделікті өмірде осы жайтқа куә болып жүрсіз. Айналаңыздағылар да бұған мән бермейтінін байқайсыз. Олардың санасына ұлттық табиғи өнімдердің пайдалы екенін ескертіп, өз пікіріңізде нақты дәлелдерді пайдалана отырып, өз сыныптастарыңызға арнап мақала жазыңыз.


Балл қою кестесі

Тыңдалым және айтылым

Балл

Грамматика мен лексиканы дұрыс қолдануы

Сұрақты түсіну мен толық жауап беру қабілеті

1

9-10

Грамматикалық және лексикалық құрылымдардың қолдану аясын өте жақсы түсінеді.

Сөз саптауы дұрыс, анда-санда мардымсыз қателерді жібереді.

Тақырыпты өте жақсы түсінеді.

Күтпеген сұрақтарға жауабы тез әрі орынды.

Талқылау кезінде өз ойын толық жеткізе алады.

2

7-8

Грамматикалық және лексикалық құрылымдардың қолдану аясын жақсы түсінеді.

Сөз саптауы дұрыс, анда-санда қателер жібереді.

Тақырыпты жақсы түсінеді.

Күтпеген сұрақтарға жауабын ойланып, әрі орынды жеткізеді.

Талқылау кезінде өз ойын түсінікті жеткізе алады, бірақ кейде сырттан қолдауды қажет етеді.

5-6

Грамматикалық және лексикалық құрылымдарды қолдану аясын орташа түсінеді.

Сөз саптауы дұрыс, қателері байқалғанмен, түсінуге кедергі тудырмайды.

Тақырыптың негізгі тараптарын түсінеді, бірақ күрделі сұрақтарды талдауда едәуір қиналады.

Күтпеген сұрақтарға жауап беруде қиналады.

Талқылау кезінде қолдауды қажет етеді, жауаптарын алдынала дайындап келгендей көрінеді.

3-4

Грамматикалық және лексикалық құрылымдардың қолдану аясын аздап түсінеді.

Сөз саптауы нақты емес, түсініспеушілікті тудырады.

Тақырыпты түсінуде қиналады.

Күтпеген сұрақтарға жауап беруде қиналады, тақырыпты ашуды дамыта алмайды.

Талқылау кезінде жақсы қолдаусыз өзін көрсете алмайды.

1-2

Грамматикалық және лексикалық құрылымдардың қолдану аясын өте аз түсінеді.

Түсініспеушілікті тудыратын, қайталанып келетін қателер жиі кездеседі.

Тақырыпты түсінуде қатты қиналады.

Күтпеген сұрақтарға жауап беруде қиналады, тіпті жауап бере алмайды.

Талқылауға өте аз қатысады.


Оқылым

Жауап

Балл

1

В

1

2

В

1

3

Ықтимал жауабы: Елімізде қауымға айнала бастаған ұлт диаспоралары бар. Олардың ішінде адал еңбектерінің арқасында кәсіппен шұғылданып, байып жатқан отбасылар көп. Ұлттық салт-дәстүрлерін сақтап, өз діндерін ұстанып, бір шаңырақ аясында тату-тәтті өмір сүріп жатқан халық тек Қазақстанда жасап жатыр. /Оқушы жауабы ескеріледі./

3


4

D

1

5

B

1

6

Ықтимал жауабы: Қазақстан көп ұлтты ел болғандықтан экономикасы жақсы. Оған себеп, әр түрлі ұлттар әр түрлі жеке кәсіптермен айналысады. Халық саны өсіп, түнгі ұйқылары тыныш болады. /Оқушы жауабы ескеріледі./

3


Барлығы

10



Жазылым

Балл

Сипаттамасы

1

9-10


Оқырманға ерекше әсер беру мақсатымен көркем тіл құралдары орынды қолданылған.

Ойын еркін әрі толық жеткізеді, күрделі әсерлерді жеткізе алады, техникалық қателерді жібермейді.

7-8


Оқырманға ерекше әсер беру мақсатымен тіл құралдары үйлесімді түрде қолданылған.

Ойын анық әрі еркін білдіруі тиісті әсерді береді, жіберілген кейбір техникалық қателер түсінуді қиындатпайды.

5-6

Оқырманға ерекше әсер беру мақсатымен кейбір сипаттау құралдары қолданылған.

Ойын анық білдіреді, бірақ бір сарыннан шықпайды, техникалық қателер (мәтіндегі сөздердің байланысу түрлерінің дұрыс қолданылмауы, шақтардың, бастауыш пен етістіктердің ұйқаспауы, орфографиялық қателер, пунктуацияның жоқтығы) жалпы әсерді бұзады.

3-4

Құрылымы жүйесіз немесе анық емес, нақты суреттеу мен қарама – қайшылықтарды баяндау қабілеті жетіспейді.

Сөз саптауы нақты болғанымен, жүйесіздік байқалады, жиі техникалық қателер (сөздердің байланысу түрлерінің дұрыс қолданылмауы, шақтардың, бастауыш пен етістіктердің ұйқаспауы, орфографиялық қателер, пунктуацияның жоқтығы) жібереді.

1-2

Көркем тіл құралдары аз қолданылған немесе мүлдем қолданылмаған.

Сөздер кейде анық емес, техникалық және құрылымдық қателер (сөздердің байланысу түрлерінің дұрыс қолданылмауы, шақтардың, бастауыш пен етістіктердің ұйқаспауы, орфографиялық қателер, пунктуацияның жоқтығы) мағынаны толық түсінуге қиындық келтіреді.





















Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 30-сабақ

Бөлім:

8-бөлім: Дұрыс тамақтану, гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар . Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Нәтиже сабақ. Құнарлы тамақтана біл.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.2.1 әлеуметтік-қоғамдық, оқу-еңбек тақырыптарына байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (пікірталас, жаңалық) автор көзқарасы мен көтерілген мәселені талдау;

7.3.2.1 жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, шағын әңгіме құрастырып жазу;

Сабақтың мақсаты

Мәтіндегі автор көзқарасы мен көтерілген мәселені талдай алады. Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, шағын әңгіме құрастырып жаза алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

Тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу, өз шешімдері мен идеяларын ұсына білу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут







Сабақтың ортасы

10 минут




















































20 минут












5 минут











Сабақтың соңы

5 минут











1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

«Жунглидегі жаңбыр»


2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

1-тапсырма

Мәтінді мұқият тыңдаңдар. Мәтіндегі автор көзқарасы мен көтерілген мәселеге талдау жасаңдар.

Не жеп жүрміз?

Гендік модификация - биотехнологиялық жолмен улы заттарға, суыққа, ыстыққа төзімді өсімдік түрін жасап шығару.1950 жылдарда атом энергиясымен қосарласа дамыған биотехнология ғылымы бүгінде осылай адам баласына өсімдіктің Құдай жаратпаған жаңа түрлерін тұтынуға мүмкіндік тудырды. Мұның бір пайдасы - бүгінгі күні талғажау қылуға тиімді ас өнімдерін дайындап шығаруға көмектеседі. Мәселен, қазір әлeмдегі жеті миллиард халықтың бір миллиарды ашығып, халыққа тамақ тауып беру мәселесі туындап отырғанда биотехнологияның жетістігімен қиындықтан өтуге болады. Америка, Англия елдері ғалымдардың көмегімен осындай жаңа өнім түрлерін өндіріп, Кения, Индия, Африка елдеріне апаруды қолға алған. Бірақ бұны мемлекеттік деңгейде жүргізбеген. Жекелеген кәсіпкерлердің қолымен жүзеге асырды. Бір ескере кететін жайт, биотехнология арқылы өндірілген азық-түлік пен жеміс-жидектердің өз елдерінде сатылуына жол берілмейді.

Биотехнология арқылы ас өндіруді Қытай мықтап қолға алған. 9,2 миллион шаршы шақырым жерде екі миллиардтай халқымен нығыздалып отырған Қытайдың, әрине, кең алқапқа егіс салып, жағасын жайлауға жіберіп жатуға мүмкіндігі жоқ. Сол себепті де, химиялық тыңайтқыштар мен пестицидтерді шектен тыс пайдаланып, жылдам өсіп шығатын, тез пісетін және ұзақ сақталатын өсімдіктер өсіру жолын пайдаланды.Ғылымның осы түрінің арқасында бүгін адам баласы азық-түлік, жеміс-жидек пен көгөністер тұтына отырып, түрлі жан-жануарлар мен жәндіктердің генін сіңіруде. Мәселен, оңайлықпен езіле қоймайтын қып-қызыл тастай қызанақ жеп отырып, ағзасына акуланың азу тісінің гені еніп жатқанын байқай бермейді. Сол секілді, құрт тұмсығын батыра алмайтын, қап-қатты, әдемі алмамен бірге шаянның, ал бір түйірі бір келіге дейін баратын картоппен бірге доңыздың генін ағзаға сіңіреді.Бір түйірі қызанақтай шиелерге тағы да сол доңыздың гені, ал жүгеріге жәндіктер залалын тигізбеуі үшін жыланның уынан алынған белсенді ген енгізілетін көрінеді.Түсінікті тілмен айтқанда, мәселен, акуланың азу тісінің бір генін алып, қызанақ жасушасының ішіндегі ДНК-ның бір бөлігімен алмастырып жібереді. Осылайша қызанақ ДНК-сы өзгеріп, мүлдем басқа өсімдік өсіп шыға келеді.

2-тапсырма

Берілген мәтінді негізге ала отырып, тақырыптың бірін таңдаңдар. Монолог құрастырыңдар .Сөз саны 100-120.

1. ГМО-ға ұшыраған өнімнің монологін дайында.

2. Биотехнолог маманның монологін дайында.

3. ГМО өнімін қолданушы адамның монологін дайында.

Жұптық жұмыс

Кім көп біледі?

Ас, тағамға қатысты тыйым сөздер мен мақал-мәтелдерді айтып бер.

Үлгі:

  • Дастарханда наны жоқтың,
    Тамағының сәні жоқ.

  • Ас -адамның арқауы.



Үйге: 7-тапсырма 148-бет

Рефлексия


Психологиялық ахуал

«Жунглидегі жаңбыр»
Нұсқау; - Бір - біріңіздің соңынан шеңбер жасап тұрыңыздар. Жунглида жүрміз деп елестетіңіздер. Ауа райы өте тамаша, күн жарқырап, ыстық және қапырық болып тұр. Бір уақытта самал жел соқты, (алдыңызда тұрған адамның арқасына жұғысып жеңіл қимылдар жасаңыз).
Жел көтеріліп желкіді ( арқаны қаттырақ басамыз).
Қатты дауыл соқты (қимылдарыңыз күшейіп шеңбер бойында жүргізіледі)
Ұсақ жаңбыр сіркіреді (серіктесіңіздің арқасын саусағыңызбен басасыз)
Кенет нөсер жауын құйды (алақандарыңызбен жоғарыдан төмен қимылдар жасаңыздар).
Бұршақ жауды (арқаны қаттырақ соғамыз).
Тағы да нөсер жауын жауды.
Ұсақ жаңбыр сіркіреді.
Дауыл соқты.
Жел соқты.
Жел басылып келеді.


Мәтінді мұқият тыңдайды. Мәтіндегі автор көзқарасы мен көтерілген мәселеге талдау жасайды.























Берілген мәтінді негізге ала отырып, тақырыптың бірін таңдайды. Монолог құрастырады.

Сөз саны 100-120.




Ас, тағамға қатысты тыйым сөздер мен мақал-мәтелдерді айтып береді.














Оқушылар бүгін сабақ барысында ең ұнаған тұстарын, сабақты қаншалықы меңгергендігін, рефлексия жасайды.





Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталанды

рады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!



Дескриптор

Білім алушы

-мәтіндегі автор көзқарасын анықтайды,

-көтерілген мәселеге талдау жасайды.




















Дескриптор

Білім алушы

-монолог құрастырады,

-құрылымын сақтайды,

-өз ойын жүйелі жеткізеді,

-сөз санын сақтайды.


Жеке жұмысты бағалау

Алшы –

(9-10 балл)

Тәйке (тауа) – (7-8 балл)

Бүге (бүк) –

(4-6 балл)

Шіге (шік) –

(1-4 балл)




7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл








Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

7-сынып




(http://massaget.kz/











Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл
























































Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
13.03.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі