400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Ашық сабақ 5 сынып Ежелгі көшпелілердің дүниетанымы

Материал туралы қысқаша түсінік
 Барлық оқушылар: Көшпелілердің дүниетанымы туралы біледі  Басым бөлігі: Көшпелілердің дүниетанымы туралы түсіндіре алады.  Кейбір оқушылар: Көшпелілердің дүниетанымы туралы айқындай алады
Материалдың қысқаша нұсқасы

Қазақстан тарихы 5-сынып

5.2А Ежелгі көшпелілер өмірі (8 сағат)
Сабақтың тақырыбы:
Ежелгі көшпелілердің дүниетанымы


Мектеп: М.Жұмабаев атындағы ОМ

Уақыты: 30.11.2018жыл

Мұғалімнің аты-жөні: Даирбекова А.Б

Сыныбы:5


Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары:

5.2.1.2 – ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау

Сабақтың мақсаты:

  • Барлық оқушылар: Көшпелілердің дүниетанымы туралы біледі

  • Басым бөлігі: Көшпелілердің дүниетанымы туралы түсіндіре алады.

  • Кейбір оқушылар: Көшпелілердің дүниетанымы туралы айқындай алады.

Бағалау критерийлері:

  • Көшпелілердің салт – дәстүрлері туралы біледі

  • Көшпелілердің салт – дәстүрлерінің маңызын түсінеді

  • Ұлттық ойындар туралы біледі

Пәнаралық байланыс:

География, қазақ әдебиеті, дүние жүзі тарихы.

Құндылықтарды дарыту:

Құндылықтар:

- патриотизм

- отансүйгіштік

- өз халқы үшін мақтаныш

- ұлттық сана – сезім

АКТ дағдылары:

Интернет, презентация.

Тілдік міндеттер:

Пәндік лексика мен терминология:

Салт – дәстүр, Наурыз, көкпар, саятшылық

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

Мен келесі өзгерістерді байқадым....

Көшпелілерде ұлттық ойындардың мынадай түрлері болды.....

Менің ойымша....

Алдыңғы білім:

Көшпелілік өмірдің қалыптасуын біледі.

Жоспар

Уақытты жоспарлау

Жоспар бойынша орындалуы тиіс тапсырмалар

Дерек көздері

Сабақтың басы

15 мин














Б Амандасу. Қош келдініздер қонақтар! –деп шашу-шашу!

Ал қанекей оқушылар бүгінгі сабағымыздың тақырыбы қандай болуы мүмкін екендігін сұрау.

М.Салт-дәстүр туралы видио ролик көрсету.


М.Оқушыларға «Менен сұрақ-сізден жауап» әдісі арқылы жетелеуші сұрақтар қойылады

  • Оқушылардар бұл қандай дәстүр?

  • Бүгінгі күнге дейін жеткен салт – дәстүрлер қалай пайда болды?

  • Біз қандай салт – дәстүрлерді білеміз?



Слайд №1,2

Слайд № 3 https://yandex.kz/search/?text=%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3%20%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D1%8B&lr=162

Слайд №4

Сабақтың ортасы


20 мин






М Бүгінгі сабағымыздың зерттеу сұрағы:

Көшпелілердіңқандай салт – дәстүрлері бүгінгі күнге дейін сақталды?

М Оқушылардың сабақ қызығушылығын арттыру және сабақ тақырыбына шығу мақсатында, оқушылардың назарына «Бинго» ойынын өткізу.

3 бөлім бойынша:

1. Салт-дәстүр

2. Салт-дәстүр

3.Ұлттық ойындар

1. қызыл-қасқа деп қай түлікті айтады (сиыр малын айтады)

2. Кешірім сұраудың ең үлкен, кішіреюдің ең ауыр түрі – осы ғұрып. Оны орындағанда айыпты адам жанына абыройлы, қадірлі кісілерді ертіп алып, тисті адамның үйіне рұқсат сұрап кіріп, кешірім сұрайды. Айыбы үлкен болса, айыпкер өзі кінәлі болған адамныңалдына барып осы дәстүрді орындайды, оны құшақтаған қалпы жылап, кешірім сұрап, жалынған. Бұл- әрі ғұрып, әрі жазаның бір түрі.

3. Нәрестені алғаш бесікке бөлеуге байланысты жасалатын ғұрыптық салтанат. Бесік той

4.Аластап емдеудің түрі. Көз тиіп не суық тиіп, астан ұшынып ауырған баланы, көнекөз қариялардың айтуынша,оған қандай дәстүр орындалады?«Ұшықтау» дәстүрі

5. Баланың (ұл, қызды) кішкентай кезінде шашын өсірмей екі шекесіне екі шоқ шаш қояды. Мұны «тұлым» деп атайды. Тұлым көбінесе қыз балаға қойылады және ол сәбиге лайықты ғұрып.Тұлымды көз тимес үшін қояды

6. Орта Азияны мекендеген көптеген халықтар «Самарқанның көк тасы жібіген күн» деп дәріптейді. Бұл мейрам Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан, Иран, Пәкістан, Ауғанстан және т.б. елдерде кеңінен тойланады.

7. Бұл ойынды ойнау үшін, алдымен бес-алты ойыншы тартқанда үзілмейтін затты және үлкен адамның алақаны көлеміндей екі тақтай дайындап алу қажет. Ол тақтайлардың ортасынан сол зат өтетіндей етіп теседі және ары қарай не жасайды? (Арқан тартыс)

8. Сонау ертеден келе жатқан спорт ойыны, ертеде «Қыз қашар», «Қыз қуалар» деп аталғаны болмаса, біздің заманымызға дейін оншама өзгеріссіз жеткенін атап өтуіміз керек. Бұл жарыс өзінің түрі жағынан біздің заманымыздан бұрын қандай болса, қазірде сол күйінде қалды

9. Олар «Тілің тез шықсын!» деп, сәбиге қойдың несін жегізеді. «Сөйлейсің бе?» деп үш рет сұрайды. Сөйтіп, баладан «сөйлеймін» деген уәдесін алады.

10. Ішсе азық, кисе киім, мінсе көлік болған үй малына «көк бөрі» (қасқыр) үнемі қауіп төндірген. Мал баққан көшпелі халықтар көк бөріні соғып алып, оны ат үстінде жүріп бір – бірінен ала қашып, ойын – сауық құрған. Міне, осылай «көк бөрі» деген ойын пайда болып, уақыт өте келе «көкпар» деп аталып кеткен.

11. Бұл дәстүр Сәбит Мұқановтың «Халық мұрасы» деген кітабында толық баяндалған. Дастарқан басында ет жеп отырғандар тоғая бастағанында, төрде отырған ақсақал қалған етті қолымен қонақтарға, жас балаларға ұсыну дәстүрі қалай аталады. Осы дәстүрді аламыз деп бұрындары ауыл балалары қонақ келген үйдің қасында жүретін-ді. Асату

12. Бұл ойын күндіз де, түнде де ойналады. Күндізгісі – мергендікке, түнгісі – ептілікке баулиды. Иіргенде түскен қалпына қарай ол – алшы, тәйке, бүк, шік деп аталады

13. жыртқыш құстарды қолға үйретып, аңға салу өнері.

14. «Алас – алас, әр пәледен алас» деп аластаған. Отпен аластау кейінгі дәуірлерге дейін сақталған. ұшықтау

16. Сәби қаз тұрғаннан кейін тез жүріп кетсін деген тілекпен жасалатын ғұрып, ырым.Тұсау кесер

Б. Асық ойнау

17. - ежелгі парсы сөзі, «жаңа күн» деген мағынаны береді.

18. Қазақтың келін түсіргенде жасалатын салтының бірі. Бет ашар

Критерийлері:

  • Салт-дәстүрдің мағынасын аша біледі

  • Мазмұндылығын айқындайды

  • Көшпелілердің дүниетанымына әсерін анықтайды

Бағалау Смайликтер. Жұлдызша арқылы

Қазақстан тарихы 5 сынып

Жалпы білім беретін мектептің 5 сыныбына арналған оқулық

С.Р.Ахметова, А.М.Ибраева, А.А.Құлымбетова, А.С.Мағзұмова, А.М.Марқабаева – Астана: НЗМ, 2017

Слайд №5, 6


Ежелгі Қазақстан тарихы:

Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған оқулық

Т.С. Садықов, Ә.Т. Төлеубаев, Ғ. Халидуллин, Б. Сәрсекеев. – алматы: Атамұра, 2011. – 176 бет.

https://kk.wikipedia.org

Слайд №8-29


Сабақтың соңы

5 мин

Тапсырма 4

Тапсырманы әр оқушы жеке орындайды.

Сендердің отбасыларында салт – дәстүрлер қалай сақталуда? Олардың маңызы неде?

Сұрақтардың аясында шағын әңгіме құрындар.

Ж. Қалыптастырушы бағалау өткізу.3 минут

Тақырып Ежелгі көшпелілердің дүниетанымы

Оқу мақсаты

Бағалау критерийлері

5.2.1.2 Ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау

Білім алушы

  • Ежелгі тайпалардың дүниетанымына байланысты ұғымдарды анықтайды

Ойлау дағдыларының

деңгейі

Білу және түсіну

Тапсырма

Көшпелілердің дүниетанымында қалыптасқан төмендегі ұғымдардың анықтамасын жазыңыз.

Ойсыл қара-

Шопан ата –

Зеңгі баба –

Қамбар ата-

Білім алушы Дескриптор

  • Ойсыл қара төрт түліктің пірлерін атайды;

  • Шопан ата төрт түліктің пірлерін атайды;

  • Зеңгі баба төрт түліктің пірлерін атайды;

  • Қамбар ата төрт түліктің пірлерін атайды.

Кері байланыс (2 минут)

Үй тапсырмасы: Отбасымызда орындалатын салттар

























e-wiki.org

Қосымша ақпарат

Дифференциация – Сіз қолдауды көбірек көрсетуді қалай ұйымдастырасыз?

Сіз қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырмалар беруді жоспарлайсыз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды меңгеру деңгейін тексеруді қалай қалай ұйымдастырасыз?

Денсаулық және қауіпсіздік

Сабақтың мазмұнын жеңілдету жолдарын қарастыру. Мысалы, оқушыларға өз ойларын тірек-кесте түрінде, графикалық органайзер түрлерін қолданады. Топтық жұмыс кезінде мұғалім әрбір оқушыға немесе топқа қолдау көресету мүмкіндігі бар. Топтық жұмыс кезінде әлді оқушылар әлсіз оқушыларға қолдау көрсетеді


Жоғарыда тізбектелген барлық әрекеттер қалыптастырушы бағалау мүмкіндіктерін береді, өйткені мұғалім әрбір оқушы және топты қолдауға мүмкіндігі бар.

Тең бағалау мүмкіндіктері бар, алдына берілген немесе сыныппен ортақ талқылау негізінде құрастырылған критерийлер негізінде оқушыларға бір-бірін бағалау мүмкіндіктері бар

Қауіпсіздік ережелерін сақтау

Сабақтың рефлексиясы

Сабақтың мақсаттары/оқу мақсаттары қолжетімді болды ма? ОМ барлық оқушылар қол жеткізді ме? Менің дайындаған дифференциациям жүзеге асты ма? Уақытты ұтымды пайдана алдым ба? Сабақ жоспарынан ауытқушылықтар болды ма? Неліктен?

Төмендегі орынды өз сабағыңызға рефлексия жүргізу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сұрақтардың ішінен Сіздің сабағыңызға қатысы бар ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіздер?




Жалпы бағалау

Сабақтың қандай екі аспектісі сәтті өтті (оқу туралы да, оқыту туралы да ойланыңыз)?

1:



2:




Қандай екі жағдайда сабақтың тиімділігі арта түсер еді (оқу туралы да, оқыту туралы да ойланыңыз)?

1:



2:


Сабақ барысында келесі сабаққа дайындалуда ескеретіндей сынып туралы немесе жеке оқушы туралы қандай да бір қажетті ақпарат алдым ба?













М.Жұмабаев атындағы орта мектеп












Семинар тақырыбы:

«Жаңартылған білім беру мазмұны. Ізденіс және тәжірбие»



Қазақстан тарихы 5-сынып

Сабақтың тақырыбы:
Ежелгі көшпелілердің

дүниетанымы







Пән мұғалімі: Даирбекова Адеме Болатпековна
















Қойлық, 2018 жыл

Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
6 ұстаз жүктеп алған
23 ақпан
2401
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі