Бөлім:

9. Аспан әлемінің құпиялары. Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Амантаева Е.М

Күні:

09.04.2026жыл

Сынып: 5

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Жұлдыздар мен аңыздар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

5.1.6.1 коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру;

5. 4. 4. 4 сан есімнің мағыналық түрлерін ажырата білу, сан есімді зат есім орнына қолдана білу;

Сабақтың мақсаты

Коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатыса алады, өз пікірін білдіре алады. Сан есімнің мағыналық түрлерін ажырата біледі, сан есімді зат есім орнына қолдана алады.

Құндылық

Еңбекқорлық пен кәсіби біліктілік

Апта дәйексөзі

Көп еңбек еткенге бақыт басын иеді

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

3 минут

5 минут

2 минут

7 минут

8 минут

1минут

9 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

«Трендтен қалмайық»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Үй жұмысын сұрау( Жұлдыздарға қатысты аңыздарға шолу)

Шектік баллмен таныстыру.

11-13 балл -10балл

9-10 балл -9балл

Ойтүрткі

1.Аспандағы қандай жұлдыздардың атын білесің?

2.Жұлдыздарға байланысты аңызға сенесің бе? Неге?

1-тапсырма ТЖ

Тыңдалым

Мәтінді мұқият тыңдап,мәтінен

1-топ: есептік сан есімді

2-топ:реттік сан есімді

3-топ: жинақтық сан есімді

4-топ:болжалдық сан есімді анықтайды.

Тыңдалым мәтіні:

Жұлдыздар мен аңыздар – адамзаттың қиялын тербеген ерекше әлем. Ертеде адамдар аспандағы бір жұлдызға қарап, оны киелі санаған, ал қасында жарқыраған екінші жұлдызды оған серік деп түсінген. Кей түндері аспанда мыңдаған жұлдыздар жарқырап, олардың жетеуі ерекше көзге түсетін болған.Оны жетіқарақшы деп атаған.

Аңыздардың бірінші нұсқасында батырлар қаза болған соң,жұлдызға айналады делінсе, басқа бір әңгімеде үш жұлдыз адасқан жандарға жол көрсетеді екен. Халық кейде миллиардтаған жұлдызды көрсе де, олардың тек үшеуін қасиетті санап, тілек тілеген. Ал аңыздың үшінші бөлігінде аспандағы жұлдыздардың бірнешеуі періштелердің шамы деп айтылады.

Түнгі аспанға қараған адам төрт жұлдызды қатар көріп, оны дүниенің төрт бұрышымен байланыстырған. Кейбіреулер солардың төртеуін де қорғаушы күш деп сенген. Аңыздың төртінші тарауында жұлдыздардың мыңға жуық екені айтылып, олардың әрқайсысы бір-бір тағдырмен байланыстырылғаны баяндалады.

2-тапсырма

ЖЖ

«Аспан әлемінің құпиялары» бөлімі бойынша алынған ақпараттарды еске түсіре отырып, диолог құр. Эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогқа қатысыңдар. Диалог барысында өз пікіріңді білдіріп, сұрақтарға жауап беріңдер.

Сергіту сәті: «Асықтар билейді» әдісі.

ЕББҚ оқушыға тапсырма

«Дұрысын тап » әдісі

Кестедегі сан есімдерді мағыналық түрлеріне қарай белгіле.

3-тапсырма

Ж

А: Сөйлемдерден сан есімді тауып,талдау жаса.

В:Сөйлемде берілген есептік сан есімді мағынасына қарай реттік,жинақтық,болжалдық сан есімдеріне айналдыр.

С:Сан есімдерді пайдаланып аспан әлеміне қатысты сөйлем құра және санға талдау жаса.

А :

Аспанда үш комета бір-біріне ұқсағандай жылт етіп өтті.

Бірінші жұлдыз көкжиектен жарқырап көрінді.

Кейде түнде аспанда екі планета қатар көрінеді.

Аспанның шетінде екінші комета баяу қозғалып өтті.

Мүмкін, түнде екі жүздей жұлдыз жерге жақындап көрінеді.

Ал жарық сәулелер жылдың бірінші айында бұлттардың арасынан сығалап, түнгі аспанға ерекше көрік берді.

В:

Ертеде аспанда үш жұлдыз батырлардың рухын бейнелейді деп есептелген.

Аңыз бойынша екі комета адасқан жандарға жол көрсеткен.

Халық кейде төрт жарық нүкте аспанда ерекше қасиетке ие деп сенген.

Бір әңгімеде бес жұлдыз періштелердің шамы ретінде суреттелген.

Тағы бір аңызда алты планета адамдардың тағдырын белгілейді деп айтылған.

Аспандағы жеті аймақ әртүрлі аңыздар мен сырлы оқиғаларды бейнелеп тұрады.

С :Он үш,сегізінші, жетеу, мыңға жуық.

Бекіту

Кері байланыс

«Жұлдыздарға жарқырауға көмектес» әдісі

1. Қозғалмайтын полярлық жұлдыз?

2. Сан есімдер мағынасына неше түрге бар?

3. Бүгінгі сабақты 1 сөйлеммен сипатта?

4. Заттың нақты санын білдіретін сан есімнің мағыналық түрі.

5. Сан есімнің құрамына қарай нешеге бөлінеді?

6. «Мен бүгін мектепке келдім» сөйлемін одағай сөз қосып, көңіл күймен айт.

7. Жинақтық сан есім қай есептік сандар арасында жасалады.

8. «Сабақ басталды» сөйлемін

– қуанышпен

– ренішпен айтып көр.

Үйге: Аспан денелеріне қатысты ырымдар мен тиым сөздерді тауып,жеке пікір білідіру (мысалы:айға қарап қолыңды шошайтпа сынды тиымдар)

Психологиялық ахуал

«Трендтен қалмайық» Қатысушылар экраннан қосылған әнмен биді қайталау арқылы сынып ішінде жағымды көңіл күй туғызады.Бұл оқушылардың білім алуға және мектепке деген махаббатын арттырады.

Тыңдалым бөлімі бойынша мәтінен топқа бөлінген сан есімнің мағынасына қарай анықтайды.

«Аспан әлемінің құпиялары» бөлімі бойынша алынған ақпараттарды еске түсіре отырып диолог құрады.

Эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке қатысады. Диалог барысында өз пікірлерін білдіріп, сұрақтарға жауап береді.

Кестедегі сан есімдерді мағыналық түрлеріне қарай белгілейді.

Сөйлемдерден сан есімді тауып,талдау жасайды.

Сөйлемде берілген сан есімдерді мағынасына қарай өзгертеді.

Берілген сан есімдерді пайдаланып сөйлем құрайды,талдау жасайды.

Жұлдыздарға жазылған бекіту мен кері байланыс сұрақтарына жауап беріп жұлдыздарға жарқырауға көмек береді.

Айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Дескриптор:

-үй жұмысын айтады

Бағалау критерийі: 1 балл

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікіріне ауызша

мадақтау,сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!

Дескриптор:

-мәтінді мұқият тыңдайды;

-сан есімдердің мағынасына қарай анықтайды;

-сан есімді зат есімнің орынына қолданады;

Бағалау критерийі:

-мәтінді мұқият тыңдайды- 1балл;

-сан есімдердің мағынасына қарай анықтайды-1балл;

- сан есімді зат есімнің орнына қолданады-1балл;

Жалпы- 3 балл

Дескриптор:

-диалогке қатысады,

сұрақтарға жауап береді;

-эмоционалды,

қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданады ;

-өз пікірін білдіреді;

Бағалау критерийі:

-диалогке қатысады,

сұрақтарға жауап береді – 1 балл;

- эмоционалды,

қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданады – 1 балл;

-өз пікірін білдіреді – 1 балл;

Жалпы- 3 балл

Дескриптор:

-сан есімнің мағыналық түрлерін ажыратады;

Бағалау критерийі:

-сан есімнің

мағыналық түрлерін ажыратады-1балл;

Жалпы- 1 балл

Дескриптор:

- сөйлемдерден сан есімді тауып,талдау жасайды;

-сөйлемде берілген сан есімдерді мағынасына қарай өзгертеді;

-берілген сан есімдерді пайдаланып сөйлем құрайды,талдау жасайды;

Бағалау критерийі:

- сөйлемдерден сан есімді тауып,талдау жасайды -1балл;

-сөйлемде берілген сан есімдерді мағынасына қарай өзгертеді-2балл;

-берілген сан есімдерді пайдаланып сөйлем құрайды,талдау жасайды-3балл;

Жалпы- 6 балл

Айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

Оқулық

5-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

Құрамында

сан есімдері бар мәтіндер.

Оқулық

5-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл