Білім беру ұйымының атауы

“№31 жалпы орта білім беретін мектебі”КММ

Пәні:

Физика

Бөлім:

7.3.А Қысым

Педагогтың аты-жөні:

Ерсінбек Бұлғын

Күні:

18.02.2026

Сынып: 7 « А»

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Кері итеруші күш. Архимед заңы.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

7.3.1.12 – сұйықтар мен газдардағы кері итеруші күштің табиғатын түсіндіру;

7.3.1.13 – есептер шығаруда Архимед заңын қолдану.

Сабақтың мақсаты:

- сұйықтар мен газдардағы кері итеруші күштің табиғатын сипаттау;

- Архимед күшінің тәжірибеде қолдану;

- Архимед заңында тәуелді физикалық шамаларды сипаттау байланысты екендігін білу, есептер шығаруда қолдану

Апта дәйексөзі

Өнерлі бала өрге жүзерер

Оқушыларға Архимед заңын таныстыра отырып,білімге деген қызығушылығын арттыру,еңбекқорлыққа тәрбиелеу

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Педагогтың іс - әрекеті

Оқушының іс - әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Ұйымдастыру кезеңі:
Сәлемдесу. Көңіл-күйлерін сұрау. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

Ай дәйексөзін ашу, бейнематериал арқылы оқушылардың жасампаздығын арттыру

Үй тапсырмасын тексеру,қайталау.

Топқа бөлу, Stopwatch әдісі

1 топ-Архимед

2 топ-Гиерон

Оқушылар амандасады.

Сабаққа дайындалады.

Мадақтау сөздер

Интерактивті тақта

Интерактивті тақта

Stopwatch әдісі

Ортасы

3 мин

1 мин

10 мин

7 мин

10 мин

2 мин

5 мин

Тақырыпты ашу

Тақтаға суреттер шығарылады. Сол суреттерге қатысты сұрақтар қойылады сабақтың тақырыбын ашады.

Сабақтың мақсаты айтылады.

Видеоролик көрсету

Эксперименттік тапсырма.

Архимед шелегі құралы арқылы тәжірибе көрсетіледі.

Corinth3d.com сайты арқылы тәждің таза немесе таза емес алтыннан екенін тәжірибе арқылы көрсетіледі.

Архимед күші қандай шамаларға тәуелді болды?

Архимед заңы – аэростатика мен гидростатиканың сұйыққа (газға) батырылған денеге, көлемі сол дененің көлеміндей сұйықтың салмағына тең әрі одан әрқашан да жоғары қарай бағытталған кері итеруші күш әсер ететіндігін анықтайтын негізгі заңы.

Топпен жұмыс. Тәжірибе.

Бірінші топқа суы бар ыдыс, тұз және жұмыртқа, екінші топқа суы бар ыдыс, пластилин беріледі. Нұсқаулық қағазы әр топқа үлестіріледі. Бұл нұсқаулықта оқушыларға жұмыс барысы жазылған.

Мақсаты: Архимед (кері итеруші) күші мен ауырлық күштерінің бағыттарын біліп, жүзу шарттарын анықтау.

2-тапсырма Жеке тапсырма, Есептер шығару

№1. Суға көлемі 1м³ болатын дене батырылған. Осы денеге әсер ететін ығыстырушы күшті анықтаңдар. Судың тығыздығы 1000 кг/м³. /1 Н/

№2. Көлемі 5 дм³ болатын дене толығымен суға батырылғанда, оған әсер ететін кері итеруші күш 50 Н-ға тең болса, сұйықтың тығыздығы қандай? /1000 кг/м³/

№3.  Емен ағашының суға толық батырылған кесегіне 9,8 Н архимед күші әрекет етеді. Осы ағаштың көлемі қандай? ρ=1000 кг/м³ /0,001 м³/

(Дарынды балаларға қосымша есептер)№4. Көлемі 2 дм³ дене толық суға батырылған. Осы денеге әсер ететін кері итеруші күш 18 Н болса, дененің тығыздығы қандай?/ 900 кг/м³ /

№5. Массасы 270 г алюминий кесегінің судағы салмағы қандай? ρ=2700 кг/м³, ρ=1000 кг/м³ /1,7 Н/

№6. Көлемі 2 дм³ дене толық суға батырылған. Осы денеге әсер ететін кері итеруші күш 18 Н болса, дененің тығыздығы қандай?/ 900 кг/м³ /

Сергіту сәті

Жұптық тапсырма

Оқулықпен жұмыс 136бет, 1-2 тапсырма

-Неге алып кеме суға батпайды?

-Кішкентай тас не себепті батып кетеді?

- Су ішіндегі денелерге ауырлық күші әсер ете ме?

-Қандай күш әрекетінен әуе шарлары жоғары қарай ұшады?

Оқушылар сұйықтықтың тығыздығына, дененің мөлшеріне , еркін бағытталған көтеруші күшке деп жауап береді

Бірінші топқа суға аз мөлшерде тұз сеуіп жұмыртқаны салады. Ол жүзетінін және қандай күштер әрекет ететінін айтып, денелердің жүзу шартының «жүзеді» шарты орын алатынын айтады. Екінші топқа пластилин беріліп, Архимед заңының үш параметріне тәуелді екенін анықтау

Әр оқушы орнында отырып үш есеп шығарады.

Есептер шығарып болғаннан кейін оқушылар өз еркімен тақтаға шығарады.

1 тапсырмада оқушылар Жер мен Айдың еркін түсі үдеуін салыстыра отырып , табады;

2 тапсырмада ваккумда ауа жоқ екенін, салмақсыздық жағдайын ескеріп, жазады

Мадақтау сөздер

Мадақтау сөздер

Дескриптор: 

– Архимед және ауырлық күштерінің бағытын анықтайды-1балл

- жүзу шарттарын анықтап айтады-1 балл

Жалпы 2 балл

Дескриптор: 

Әр есепке 2 балл

– Архимед күшінің формуласын жазады-0,5балл;

-ХБЖ-сіне айналдырады;

- формуланы түрлендіре алады-0,5балл;

- тиісті шаманы тауып есептер шығарады-0,5балл

Жалпы 6 балл

Дескриптор:

- Ай мен Жердің еркін түсу үдеу айырмашылығын айтады- 0,5 балл;

- Айдағы жағдайды сипаттайды-0,5 балл

- Ваккумда ауа жоқ екенін айтады-0,5 балл

-салмақсыздық жағдайына мысал келтіреді -0,5 балл

Жалпы -2 балл

Презентация

https://youtu.be/EbQwx6rHDSk?si=3mvUqyWW-iX6DHpk

Су,тұз,бос ыдыс, қасық, пластилин нұсқаулық қағазы

Презентация

https://youtu.be/_dPkuOEcs28?si=7cXfHYPQptI02QrC

Сабақтың соңы

2мин

Рефлексия

2 мин

«Викторина»

Wordwall платформасы арқылы сабақты бекітеміз.

Шам әдісі

кері байланыс жасау

Оқушылар тақтаға шығып жауап береді

Әр оқушы тақтаға шығып, кері байланыс береді

Мадақтау сөздер

https://wordwall.net/resource/68795902

Үйге тапсырма

1 мин

139бет, 1,2,3 сұрақтарға жауап беру

Оқушылар үй тапсырмасын жазып алады.

Күнделік

Топтың атауы: Топ басшысы:

Тотың мүшелері:

1-тапсырма. Эксперимент

2 тапсырма Есептер шығару

3 тапсырма: Жұппен жұмыс, Сұрақтар

Топтың атауы: Топ басшысы:

Тотың мүшелері:

1-тапсырма. Эксперимент

2 тапсырма Есептер шығару

3 тапсырма: Жұппен жұмыс, Сұрақтар