Пән:

Физика

Сынып:

8

Сабақтың тақырыбы

Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау.

Сабақтың мақсаты

• Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау жайлы мағлұмат беру

• Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғауды күнделікті өмірде және өндірістерде, есептер шығаруда қолдана білуге үйрету

• Топта бағалай білуге баулу

Күтілетін нәтиже

• Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау жайлы мағлұмат алады

• Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғауды күнделікті өмірде және өндірістерде, есептер шығаруда қолданады

• Топта бағалай алатын болады

Қолданылатын әдістер

«Көршіңді тексер» , «Серпілмелі сауал», «Жауабын сәйкестендір» перфокартамен жұмыс ,есептер шығару, топтық жұмыс

Ресурстар

Интерактивті тақта, интернет ресурстары (сайттар, видеолар, есептер), таратпа материалдар, көрнекі құралдар,

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңдері

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс –әрекеті

Ұйымдастыру кезеңі

Үй жұмысын тексеру

Сәлемдесу, түгендеу , оқушылар назарын сабаққа аудару, қима қағаздар бойынша топқа бөлу және бағалау парағын тарату.

«Көршіңді тексер » әдісі

19 жаттығу № 7 есеп

Өткенге шолу. «Серпілмелі сауал» әдісі

1. Электр тогы дегеніміз не?

2. Электр тогының пайда болу шарттары?

3. Ток күші дегеніміз не, формуласы, өлшем бірлігі?

4. Ток тығыздығы дегеніміз не, формуласы, өлшем бірлігі?

5. Электр кернеуі дегеніміз не?

6. ЭҚК дегеніміз не, формуласы?

7. Тізбек бөлігі үшін Ом заңы?

8. Өткізгіштің кедергісі дегеніміз не?

9. Кедергінің формуласы?

10. Меншікті кедергі дегеніміз не?

Осы тақырыпқа қатысты терминдерді үш тілде меңгереді

Оқу-құралдарын түгендеп сабаққа назарын аударады, топқа бөлінеді.

«Серпілмелі сауал» әдісі бойынша сұрақтарға жауап береді

Жаңа сабақ

Мағынаны тану

«Bilimland» сайтынан бейне баян көрсету

1-жағдай. Егер бірінші өткізгіштің соңы екінші өткізгіштің басымен, екіншінің соңы үшіншінің басымен жалғанса, онда мұндай қосуды тізбектей жалғау деп атайды.

Өткізгіштерді тізбектей жалғағанда ток күштері тең, ал тізбектегі жалпы кернеу оның бөліктеріндегі кернеулердің қосындысына тең болады, ал жалпы кедергі әрбір өткізгіштің кедергілерінің қосындысынан тұрады:

;

2-жағдай. Егер өткізгіштердің басын бір ғана А нүктесінде, ал ұштарын екінші бір В нүктесінде жалғасақ, онда мұндай жалғауды өткізгіштердің параллель жалғау деп атайды.

Электр тізбегінің екі өткізгіштен артық өткізгіштер түйісетін нүктесін түйін (суретте А және В нүктелері) деп атайды.

Есептер шығару

Топтық жұмыс

Жаңа сабақты жинақтау

Бағалау

Үйге тапсырма

Кері байланыс

«Білім қоржыны»

20-жаттығу

1. Суретте тізбектей жалғанған үш өткізгіштің сұлбасы берілген. Кедергісі R₁=36 Ом өткізгіштегі кернеудің төмендеуі U₁=9В. Кедергісі R₂=64 Ом болатын өткізгіштің кернеуін және олардың ұштарындағы кернеу 120 В болғандағы өткізгіштің кедергісін анықтаңдар.

Берілгені: Формуласы: Шешуі:

R₁=36 Ом

U₁=9В R= I= I= = 0,25A

R₂=64 Ом

U₂=120В U=I*R U=0,25A*64Ом=16В

Табу керек:

U=? R=? R= = 480 Ом

2. Суретте параллель жалғанған екі өткізгіштің сұлбасы берілген. Кедергісі R₁=44 Oм өткізгіш арқылы I₁= 5A ток өтеді. I₂= 0,8 A ток өткендегі өткізгіштің R₂ кедергісін анықтаңдар

Берілгені: Формуласы: Шешуі:

R₁=44 Ом

І₁= 5А R₂= = = 275 Ом

І₂=0,8 А

Табу керек:

R₂=?

3. Кедергілері 20 Ом және 30 Ом болатын екі резистор кернеуі 24В электр тізбегіне жалғанған. Тізбекке екі резисторды тізбектей және параллель жалғағандағы ток күші қандай?

Берілгені: Шешуі

R₁=20 Ом I_т= = =0,48 А

R₂= 30 Ом

U=24 В I₁=

Табу керек: I₂=

=? =? Iп=1,2А+0,8А=2А

«Жауабын сәйкестендір» перфокартамен жұмыс

Әр топқа қима қағаздардан тапсырмалар таратылады.Тапсырмалардың жауабын орналастыру керек.

Білімдеріне қарай бағалау.Жинаған белгілеріне қарай топты бағалау.

№ 8-9 есептер

Оқушылар топпен бірге есептерді шығарады

Оқушылар қима қағаздардағы тапсырмаларды орналастырады.

Оқушылар стикерлерге

алған әсерлерін жазып «Білім қоржынына»

жабыстырады.