Ашық сабақ " Көсемше"

Уақыты:

Жұмыс мазмұны

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Ресурстар

3-минут

“Психологиялық ахуал тудыру”,”Қызығушылықты ояту”,”Қиялға ерік беру”,”Топтық бағалау”

Жылы жүзбен амандасу,оқушыларды түгендеу,Тренингті түсіндіру

Сәлемдеседі,жылы қабақты сезеді,

Өз қиялдарына ерік береді

презентация

5-минут

Ой шақыру

Пазлдар арқылы сыныпта психологиялық ахуалды қалыптастыру

Ортаға шығып «Қара жорға» биін билеу арқылы көңіл күйлерін көтеру

Интерактивті тақта

3-минут

Сынып оқушыларын жыл мезгілдері арқылы топтарға бөлу

Түстер арқылы оқушыларды топқа бөлемін

5-минут

Үй тапсырмасын тексеру

Тест тапсырмаларына жауап алу. 
1) Сөйлемде есімнің де, етістіктің де қызметінде қолданылатын етістіктің түрі ... деп аталады. (есімше)
2) Есімше тұлғаларына «емес», «жоқ» сөздері тіркесіп, ... мағынаны білдіреді. (болымсыздық)
3) Есімшенің жұрнағын көрсетіңіз.
А)-а,-е,-йӘ) –ар,-ер, -рБ) –ыл,-іл,-лВ)-у.
4. Есімшеге тән емес қатарды көрсетіңіз.
А) Айтқан едіӘ) Барғалы жүрБ) Көрмек болды) Айтар ақылым
5. Бұрынғы өткен шақ түріндегі есімшені табыңыз.
А) жүзгенӘ) жүзбекБ) жүздіВ) жүзер

Оқушылар түсіндіреді

Оқулық,дәптер

10-минут

Жаңа тақырып

Көсемше де етістіктің ерекше түрі.Есімше сияқты көсемше де екі түрлі мәнде.екі түрлі қызметте қолданылады.

Бірде жіктеліп келіп немесе күрделі етістіктің негізгі етістік сыңары көсемше тұлғасында келіп,көмекші етістік жіктеліп,қимылды,іс-әрекетті белгілі бір шаққа байланысты білдіреді де, сөйлемнің баяндауышы қызметін атқарады.

Мысалы: Қораның төбесі ашылып қалыпты.

Көсемше сонымен бірге кейде қимыл,іс-әрекеттің тура өзін білдірмей ,орың амалын,сынын,себебін,мезгілін,болу мақсатын білдіріп,үстеу мәнінде жұмсалады.Мысалы:Абай да,Жұмабай да,қызыға тыңдасты.Көсемше етістік түбірлеріне немесе етіс,болымсыз етістік тұлғаларына мына жұрнақтар жалғану арқылы жасалады :

1)-а,-е,-й

2)-ып,-іп,-п

3)-ғалы,-гелі,-қалы,-келі

Көсемше тұлғалы етістік көптік,септік,тәуелдік жалғауларын қабылдамайды,бірақ жіктеледі,мен келемін,ол естіпті,алайда ғалы-гелі –қалы-келі- жұрнағы арқылы жалғанған етістік жіктелмейді

Оқушылар тыңдайды,ой қорытады

Интерактивті тақта

10-минут

Шығармашылық жұмыс

247-жаттығу.көсемшелерге сұрақ қойып,көшіріп жазыңдар.Біліп,артады,үйретіп,жүріп,үйренеміз.жайнап,сатып,алғалы,көріспегелі,өтіп

249-жаттығу.мәтінді оқып,көсемшелерді ауызша айтыңдар

250-жаттығу.мәтіннен есімшелер мен көсемшелерді теріп жазып,жасалу жолын түсіндіріңдер.

Оқушыларға сюжеттік сурет беріледі. Топ болып 2-3 сөйлем жазу керек. Құрамында көсемшелер мен есімшелердің болуы шарт.

Әркім өзі жауап береді

Тақта,дәптер,оқулық

3 минут

Қорытынды

Сонымен ойды қорыта келе Көсемше дегеніміз не екен?

Ол тиянақты істі білдіріп,сөйлемде жіктеліп,баяндауыш қызметін атқарады екен ,Көсемшеден кейін әр уақытта толық мағыналы немесе көмекші етістік тұрады екен солай ма балалар?

Ол толық мағыналы етістіктің алдында тұрса,пысықтауыштың қызметін атқарады екен.

Сонымен қатар болымсыз етістіктен жасалса болымсыз көсемше болады екен.

Оқушылар жауап береді

Интерактивті тақта

2-минут

Бағалау

Бағдаршам тәсілі арқылы бағалау

Топ басшылары қарсылас топтарға баға береді

Бағалау парақшасы таратылады

2-минут

Үйге тапсырма

252,253-жаттығу

Күнделіктеріне жазып алады

күнделік

2-минут

Рефлексия

Сабақтан алған әсерлері мен ұсыныстары туралы қысқаша жаздыру

Оқушылар сабақтан алған әсерлері туралы,нені білді,не білгісі келетіндерін жазады

Жазғандарын “жеміс ағашына “келіп,іледі