Ашық сабақ "Адам жанының саулығы" 5 сынып

Сабақтың мақсаты: 
Еңбексүйгіштік адамның ең маңызды қасиеті ретінде. Еңбек адам мүмкіндіктерін іске асыру тәсілі ретінде дамыту.
Оқыту мен тәрбиелеудің міндеттері:
-Оқушыларды жауапкершілікке, әдептілікке, адамгершілікке, сыпайылыққа тәрбиелеу.

- балалардың жауапкершілігін дамытуға ықпал ету. Тілдерін дамытып, ой-өрісін кеңейту, сөздік қорын байыту , есте сақтау қабілетін дамыту.

• -Киімді ұқыпты, таза киінуге тәрбиелеу.

Ресурстар

(құралдар, мәліметтер)

ӨӨТ.Жалпы білім беретін мектептің 8-сынып мұғаліміне арналған әдістемелік құрал. Алматы«Бөбек»ҰҒПББСО.2017

Сабақ барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі.
Сабақ ұстанымдарымен таныстыру.

Сабақ  ұстанымдары:

1.Ашық болу.

2.Бір-біріміздің

сөзімізді бөлмеу.

3.Белсенді болу.

4.Сабақтан ой түйіп, қажетін алу.

Жақсы бала еңбекшіл
Ер азамат болады.
Қ - ы
Қиындықты жеңіп кіл, 
Құшағы гүлге толады. 
Еңбекшіл осындай,
Болайықшы досымай.
- Алдыңғы сабақтарда біз өнер мен білімді игеру мен ақылды болу үшін көп еңбектену қажеттігі туралы қызықты шығармалармен таныстық. Адам еңбектің дәмін тер төккенде ғана жақсы сезінеді. Бүгін біз осы туралы әңгімелесеміз.
2. Тыныштық сәті. «Нұрға бөлену» тыныштық сәтін өткізу. (Әуен ойналады)

-Балалар, жақсылап жайғасып отырыңдар, енді көздеріңді жұмып, әркім өзін адамға денсаулық сыйлайтын, балаларды аурудан қорғайтын қорғаныш қасиеті бар нұр ретінде сезініңдер. Сендер нұрларыңды шашқан сайын айнала нұрланып, нұры тиген адамдар аурудан сауығады. Көзі көрмейтіндер әлемді көріп куанса, есту қабілетінен айырылғандар барша дауыстарды ести алады, қатерлі аурумен ауыратындар жазылып, бәрі де сауыққандарына қуанып, шаттықтың нұрына бөленді. Сен де сол адамдарға жақсылық сыйлағаныңа риза болдың. Енді көздеріңді ашыңдар. Рахмет!

Сұрақтар:

1. Қандай күйде болдыңдар?

2. Кім өзінің әсерімен бөліскісі келеді?

3. Адамдарға денсаулық сыйлағанда қандай сезімде болдыңдар?

2. Жүректеріңмен тыныштықты сезе алдыңдар ма?

Қорытынды: Олай болса, осы жақсылықтарыңды жүректеріңде орналастырып, тыныштық қалпымызды сақтайық.

3.Үй тапсырмасын тексеру. Біз өткен сабаққа шолу жасасақ.

1.  Дәптермен жұмыс. Тапсырмаларды орындау.

-Қазір жылдың қай мезгілі?
-Кыс мезгілі бізге неге ұнайды?

-Жаңа Жыл ертеңгіліктерге дайынсыңдар ма?
ІІ бөлім: «Ой шақыру кезеңі»

Сабақ барысын талқылау

Оқулық

«Көршіңмен сырлас».

Бұл әдіс оқушылардың өз ойын ауызша білдіруіне үйретеді. Сұрақ қойып, ойлануына уақыт беріңіз. Өз ойын көршісімен бөлісіп, ақылдасуын сұраңыз

3. Дәйексөзбен жұмыс. Бүгінгі сабақтың дәйексөзі ретінде

«Сыртқы сымбат ішкі тереңдікке сай болуы керек» Ебіней Бөкетовтің деген нақылыды талдауды ұсынамын.

Дәйексөздің мағынасын ашу. Хормен қайталату, дәптерге жазғызу.
Ұл балалар қайталайды, қыздар қайталайды, сосын бәрі түгел хормен айтады.

Сұрақтар:

• Қанатты сөздің мағынасын қалай түсінесіңдер?

Дәптермен жұмыс

Оқушылырдың мағанасын түсіндіру, пікірін тыңдау. Дәптерге жазу

Тапсырма. Оқулықпен жұмыс.

• Ойын.
Балалардың денесін сергіту мен жұмыс істеуге дағдыландыру мақсатында «Аралар» атты ойын жүргізіледі. Бір топ бала қол ұстасып, шеңбер жасап тұрады да, үш – төрт бала ортаға шығады.
- Баудағы кім?
- Олар – аралар.
- Ара болсаң, ызыңда
- З - з - з, ж - ж - ж, з - з - з, ж - ж - ж!
- Жұмыс істе, тығылма!
Аралар бір – бірімен сөйлесе бастайды, қандай жұмыс түрлерін көрсеткілерін келеді. «Жұмыс істе, тығылма!» - деген сөзді естіген кезде де тоқыма тоқығандай, ағаш жарғандай, оны аралағандай, еден сыпырғандай қимыл – қозғалыстар жасайды:
Топ – топ ара ұшады,
Үстімен де бұтаның,
Астымен де бұтаның.
Үстімен де бұтаның
Аралардың қимылын қайталайды да: «Тап болсаң бір жалқауға, алып кел оны ортаға!» - деп хормен әндетеді.
Аралар осы сөздерді айта жүріп, өздерінің қимылын қайталай алмаған «жалқауларды» ортаға шығарады да, өздері солардың орнына барып тұрады. Шеңбер жасап тұрғандардың бәрі хормен дауыстап айтады.
Әй - әй, жалқау бұл қулар,
Жалқауды тез қуыңдар!
Сөйтіп, олар жалқауларды қуып шығады.

4. Әңгімелеу.

Ішкі сұлулық пен сыртқы сұлулық (Аңыз)

Сыртқы сұлулық дегенді қалай түсінесіңдер?

 Ішкі сұлу дегенді қалай түсінуге болады?

 Жаны сұлу адамның бойында қандай қасиеттер бар деп ойлайсыңдар?

 Ішкі және сыртқы сұлулық неліктен үйлесімді болуы керек?

 Өзің ішкі сұлулығыңды қалайша жақсартып жүрсің? Айтып бер.

5.Шығармашылық жұмыс, топтық жұмыс.

«Зерделі болсаң жетерсің биік шынарға»
1-тапсырма

Мәтінді оқып, сахналап көрсетіңдер.

Айжан мен Айнұр дос. Айжан күнде әдемі киінгенді жақсы көреді. Жиі киім алады. Ал Айнұр киімге мән бермейді, бірақ тазалықты жақсы көреді. Таза жүреді. Айжан досы Айнұрға үнемі «сен осы неге сәнді киінбейсің, сенің мүмкіндігің бар ғой» дейді. Айнұр үндемейтін. Бір күні екеуі сабақтан келе жатыр еді, сүрініп кеткен қарияны көреді. Айнұр бірден көмекке ұмтылады. Қарияны тұрғызып, сөмкесін берді. Оны жолдың арғы бетіне өткізеді. Қария алғыс айтты. Айнұр қуанып Айжанның жанына келді. Айжан үнсіз. – Сен неге көмектеспедің? – деп сұрайды Айнұр. –Менің киімім былғанады, сол үшін бармадым, - дейді Айжан. Үйіне келген Айжан анасына болған оқиғаны әңгімелеп береді. Анасы: – Айнұрдың жаны сұлу екен. Достықтарың мәңгі болсын. Айнұр сияқты қыз менің қызыммен дос болғанына қуанамын, – дейді. Айжан болса қызарып, отырып қалды. Сонда анасы: – Қызым, сенің де бойыңда жақсы қасиеттер мол. Адамның сыртқы сұлулығы мен ішкі сұлулығы сай болуы керек. Жан сұлулығыңды әрдайым іс-әрекетіңмен көрсете аласың- деді.

2-тапсырма «Мен үшін жаны сұлу адам» тақырыбында эссе жазыңдар.

Сабақты қорытындылау:
- Адамның сұлулығы – бұл ішкі және сыртқы сұлулығының үйлесімділігі. Ол адамның мінезінен, сыртқы келбетінен, рухани байлығынан көрінеді. Адамның көркем мінезі, әдемі әдебі, нұрлы ақылы жан дүние сұлулығы болып саналады. Ішкі сұлулықты әрдайым көзбен көре алмайсың, оны адамның жасаған іс-әрекеттерінен байқауға болады. Ішкі сұлулық жанды жадыратып, айналаға ізгілік сыйлайды.

«Ойлан, жұптас, талқыла» әдісі

6. ҮЙГЕ ТАПСЫРМА. Реферат. жоба тапсырмасы.

7.Топпен ән айту. А.Меңжанованың «Болайықшы осындай» өлеңін үнтаспаға қосылып айтады.

8.Соңғы тыныштық сәті.

Бір – біріңе еңбектеріңнің жемісті болуына тілек білдіріңдер.
Бақытты бол!
Денсаулығың мықты болсын!
Ел мақтанышы бол!
Еңбектің тәтті нанын сезіне біл. Жетістіктерге жете бер!
Үнемі адал бол!
Еңбекте жемісті бол!
Жүздеріңнен күлкі кетпесін!

Қайырымдылық жасауды үйрен!

Шамаң келсе көмектес!

Жақсы болу өз қолыңда!

Мен саған қуаныш тілеймін.

Мен саған сүйіспеншілік тілеймін.

Мен саған жақсылық тілеймін.Бүгінгі сабақтан Не білдіңіз? Нені білгіңіз келеді?

Сабақтың мақсаты: 
Еңбексүйгіштік адамның ең маңызды қасиеті ретінде. Еңбек адам мүмкіндіктерін іске асыру тәсілі ретінде дамыту.
Оқыту мен тәрбиелеудің міндеттері:
-Оқушыларды жауапкершілікке, әдептілікке, адамгершілікке, сыпайылыққа тәрбиелеу.

- балалардың жауапкершілігін дамытуға ықпал ету. Тілдерін дамытып, ой-өрісін кеңейту, сөздік қорын байыту , есте сақтау қабілетін дамыту.

• -Киімді ұқыпты, таза киінуге тәрбиелеу.

Ресурстар

(құралдар, мәліметтер)

ӨӨТ.Жалпы білім беретін мектептің 8-сынып мұғаліміне арналған әдістемелік құрал. Алматы«Бөбек»ҰҒПББСО.2017

Сабақ барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі.
Сабақ ұстанымдарымен таныстыру.

Сабақ  ұстанымдары:

1.Ашық болу.

2.Бір-біріміздің

сөзімізді бөлмеу.

3.Белсенді болу.

4.Сабақтан ой түйіп, қажетін алу.

Мына сұлу әлемде,

Адам өмір сүреді.

Үлкен менен кішіге,

Күн сәулесін төгеді.

2. Тыныштық сәті. «Нұрға бөлену» тыныштық сәтін өткізу. (Әуен ойналады)

Барлығымыз денемізді бос ұстап еркін сезінейік. Тынышталамыз. Көзімізді жұмайық. Мен кең байтақ Тәуелсіз Қазақстан жерінде тұрамын. Менің жүрегім елім деп соғады. Мен - патриотпын! Мен елімді, жерімді, ұлтымды сүйемін! Мен отанымды, отбасымды сүйемін! Мен - тілімді, дінімді сүйемін! Мен Қазақстан Республикасының Туын, Гимнді, Елтаңбаны құрметтеймін. Мен үшін аса қымбат осы құндылықтарға деген махаббатыммен мақтана аламын, және сол махаббатымды дәлелдей аламын. Мен өзімді шын патриот санаймын. Мен патриотпын. Осындай Махаббат және Тыныштық күйінде отыра тұрыныз. Енді осы сезімді жүрегіңізге орналастырыныз. Ақырын көзімізді ашамыз. Рахмет.Сұрақтар:

-Қандай күйде болдыңдар?

-Кім өзінің әсерімен бөліскісі келеді?

Қорытынды: Олай болса, осы жақсылықтарыңды жүректеріңде орналастырып, тыныштық қалпымызды сақтайық.

3.Үй тапсырмасын тексеру. Біз өткен сабаққа шолу жасасақ.

1.  Дәптермен жұмыс. Тапсырмаларды орындау.

-Қазір жылдың қай мезгілі?
-Кыс мезгілі бізге неге ұнайды?

--Жаңа Жыл ертеңгіліктерге дайынсыңдар ма?

Сабақ барысын талқылау

Оқулық

«Көршіңмен сырлас».

Бұл әдіс оқушылардың өз ойын ауызша білдіруіне үйретеді. Сұрақ қойып, ойлануына уақыт беріңіз. Өз ойын көршісімен бөлісіп, ақылдасуын сұраңыз

3. Дәйексөзбен жұмыс. Бүгінгі сабақтың дәйексөзі ретінде

««Сыртқы сұлулық толық болуы үшін ішкі сұлулықпен жандану керек» нақыл сөзді талдауды ұсынамын.

Дәйексөздің мағынасын ашу. Хормен қайталату, дәптерге жазғызу.
Ұл балалар қайталайды, қыздар қайталайды, сосын бәрі түгел хормен айтады.

Сұрақтар:

• Қанатты сөздің мағынасын қалай түсінесіңдер?

Дәптермен жұмыс

Оқушылырдың мағанасын түсіндіру, пікірін тыңдау. Дәптерге жазу

Тапсырма. Оқулықпен жұмыс.

4. Әңгімелеу.

Ағаш тостақ

Бір қарт адам өмір сүріпті. Көздері жақсы көрмей, құлақтары естілмей, аяғынан жүре алмапты. Дастарқанда отырғанда қолы қалтырап, қасығын ұстай алмайды. Сорпасын үстел үстіне төгіп, аузынан ағызыпты. Ұлы мен келіні оның бұл жағдайларына ызалары келіп, қатты ұрысып, жүрегін жаралапты.

Соңғы кезде дастарқанға да шақырмай, пештің артындағы бір жерге отырғызыпты. Сол жерде отырып, сол жерде тамағын жепті. Қолына бір тостақ ұстатыпты.

Мүсәпір адам сол бұрышта қозғалмай отырыпты. Жанары сөне бастаған сулы көздерімен дастарқанға мұңая қарайтын болыпты. Күндердің бір күнінде қолдары қалтырап, тостағын жерге түсіріп, сындырып алыпты. Келіні ауыр сөздер айтып айғайлайды.

Ертеңінде атайдың ұлы дүкеннен ұсқынсыз ағаш тостақ сатып алады. Мүсәпір адам енді тамағын сол ағаш тостақтан жейтін болады.

Бір күні осы үйдің төрт жасар ұлы ағаш кесінділерін үйге алып келеді. Әкесі ұлына:

— Ол ағаштардан не істемекшісің?-деп сұрайды.

— Ағаштан тостақ жасаймын, әке… Қартайғанда сіз де осы

тостақтан тамақ жейтін боласыз, — дейді ұлы.

Ұлының бұл сөзін естіген әке-шешенің көздеріне жас толып, жасаған істеріне қатты ұялады. Атасын қайтадан дастарқан басына отырғызады. Содан кейін тамақты үстіне, дастарқанға төкседе, оған сөйлемейтін болыпты.

Сұрақтар:

1. Әңгімедегі ең аянышты сәті қайсысы?

2. Кішкене баланың әрекетінен не байқадың?

3. Ол ата-анасынын мейірімін қалай ояты?

5.Шығармашылық жұмыс, топтық жұмыс.

1. Оқушылардың ойларың білу және жан сұлулығының маңыздылығын түсіндіру мақсатында оқулықтағы «сахналау» айдарымен берілген диалогті 5 минуттың ішінде жаттап сахналау.

Жан сұлулығы

Алтынай: Мен әдемі қызббын мен өскенде де ең ідемі қыз боламын.

Дина: Ия, достым, сен сыныптағы ең әдемі қызсың. Мен сенің әдемілігіне қызығамын.

Алтынай: Мына қарияның көзі көрмейме, қолында таяғы бар?

Дина: Жүр, онан да көмектесіп, жолдан өткізіп жіберейік.

Алтынай: Урадқыт алғанша, жүре бермейміз бе?

Дина: Сізге көмектесейік бе?

Қария: Көмектесіп жіберші, мейірімді қыз. Көзім көрмейді, қартайдым, Жолдан да өте алмай тұрғанымды қарашы.

Дина: Жүріңіз.

Қария: Рақмет, қызым. Күн көзіндей сұлу екенсің..

Алтынай: Оның әдемі екенін қайдан білдіңіз? Көзім көрмейді деген жоқсыз ба?

Қария: Бұл қыздың сұлулығы соқыр адамға да айдан анық көрінеді. Өйткені оның сұлулығы жүректен тарайды.

Осы көріністе адамның жан сұлулығының мәні ашылады.

2. ( тапсырманың шартын түсіндіремін.)

-Балалар, барлығыңа мынадай тапсырма беремін, бірақ әркім өз бетінше орындау керек.

«Әр адамның өзіндік сұлулығы бар. Бірақ ол сырт келбеті ғана емес, жан сұлулығына байланысты». Осы сөйлемнің мағынасына қарай, өз түсініктеріңізді қысқаша жазыңыздар.

Тапсырма түсінікті ме, ендеше 5 минут уақыт беріледі.

Сабақты қорытындылау:
І жартыжылдық қорытындылау мақсатында оқушылардың тарау бойынша жоба папкаларын тексеру. Тест алу.

«Ойлан, жұптас, талқыла» әдісі

6. ҮЙГЕ ТАПСЫРМА. Реферат. жоба тапсырмасы.

7.Топпен ән айту. А.Меңжанованың «Болайықшы осындай» өлеңін үнтаспаға қосылып айтады.

8.Соңғы тыныштық сәті.

Бір – біріңе еңбектеріңнің жемісті болуына тілек білдіріңдер.
Бақытты бол!
Денсаулығың мықты болсын!
Ел мақтанышы бол!
Еңбектің тәтті нанын сезіне біл. Жетістіктерге жете бер!
Үнемі адал бол!
Еңбекте жемісті бол!
Жүздеріңнен күлкі кетпесін!

Қайырымдылық жасауды үйрен!

Шамаң келсе көмектес!

Жақсы болу өз қолыңда!

Мен саған қуаныш тілеймін.

Мен саған сүйіспеншілік тілеймін.

Мен саған жақсылық тілеймін.Бүгінгі сабақтан Не білдіңіз? Нені білгіңіз келеді?