Бөлім:

Қиял әлемі

Мектеп:

Пәні:

Қазақ тілі

Мұғалім:

Күні:

Сынып: 5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Тақырып:

Ағаштар неге ашуланды?

Оқу мақсаты:

5.1.5.1 тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру, 5.4.4.1 жұрнақ арқылы жасалған туынды сөздерді және күрделі сөздерді ауызша және жазбаша тілдесім барысында қолдану

Сабақ мақсаты:

Тыңдалған мәтін мазмұны негізінде көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру және жұрнақ арқылы жасалған туынды сөздер мен күрделі сөздерді тілдесім барысында орынды қолдану.

Құндылықтар:

Қоршаған ортаға жанашырлық, еңбек және шығармашылық.

Сабақтың басы (5 мин)

Ұйымдастыру кезеңі:
Сынып оқушылары түгенделеді. Оқу құралдары тексеріледі. Сабақтың жағымды ахуалы қалыптастырылады (мысалы, жылы лебіздер айтылады).

Ой шақыру:
1. Сіздің ойыңызша, адамзат үшін ағаштардың қандай маңызы бар?
2. Біз ағаштарды не үшін қорғауымыз керек?
3. Осы сұрақтардың аясында бүгінгі сабағымыздың тақырыбы қандай болуы мүмкін деп ойлайсыз? (Тақырып анықталады.)

Оқушылар сұрақтарға жауап береді. Ағаштардың экологиялық және экономикалық маңыздылығын атап өтеді. Бүгінгі сабақ тақырыбын болжайды.

Бағалау критерийлері ауызша айтылады.

Интерактивті тақта (тақырыпты көрсету үшін).

Сабақтың ортасы (35 мин)

📖 Тапсырма №1 - 6 неліктен? (10 мин)
Бұл тапсырма топтық жұмыс ретінде орындалады.

Тапсырма: Берілген мәтінді тыңдаңыз. Алмабек пен ағаштар арасындағы қақтығысты талдау үшін келесі сұрақтарды талқылап, нақты жауаптарды беріңіз:
1. Ағаштар неліктен ашуланды?
2. Алмабек неліктен ағаштарға күтім жасамады?
3. Ағаштардың ашулануы неліктен әділетті деп есептейсіз?
4. Алмабек неліктен орманға барғанда қорқыныш сезінді?
5. Қарт емен неліктен Алмабекті кешірді?
6. Бұл оқиғаның қоғамдағы көтеріп отырған негізгі мәселесі неліктен маңызды?
ОМ: 5.1.5.1
Саралау: Диалог және қолдау көрсету. Сұрақтардың күрделілігіне қарай топтарға бағыт беріледі.
ФС: Оқылым және пікірталас.


📝 Тапсырма №2 - Тілдік детективтер (10 мин)
Бұл тапсырма жұптық жұмыс ретінде орындалады. Тапсырманы орындамас бұрын, оқушыларға ТІЛДІК БАҒДАР беріледі.

ТІЛДІК БАҒДАР:

ТУЫНДЫ ЖӘНЕ КҮРДЕЛІ СӨЗДЕРДІҢ ФОРМУЛАСЫ

• Туынды сөз: Түбір + Жұрнақ (мыс: ашу-ланды, жаз-дыгүні).

• Күрделі сөз: Екі немесе одан да көп сөздердің бірігуі (мыс: азан-қазан, шалажансар, бір-біріне).

Тапсырма: Мәтіннен жұрнақ арқылы жасалған 5 туынды сөзді және 5 күрделі сөзді табыңыз. Оларды кестеге сәйкес толтырып, тілдесімде қолдану мақсатын түсіндіріңіз.
ОМ: 5.4.4.1
Саралау: Қарқынды. Шапшаң оқушыларға қосымша туынды етістіктерді табу ұсынылады.
ФС: Тілдік сауаттылық.


💡 Тапсырма №3 - TED әңгімелері (15 мин)
Бұл тапсырма жеке жұмыс ретінде орындалады.

Тапсырма: «Ағашты бағалаудың үш себебі» тақырыбында қысқа (100-150 сөз) әсерлі эссе-жоспар жазыңыз. Жоспарда Алмабектің қателігінен туған үш негізгі сабақты (құндылықты) атаңыз. Әңгімеңізде 5.4.4.1 ОМ бойынша табылған кем дегенде екі туынды сөз бен бір күрделі сөзді қолданыңыз.
ОМ: 5.1.5.1; 5.4.4.1
Саралау: Қолдау. Эссе жазуда қиналатын оқушыларға тірек сөздер (кілт сөздер) ұсынылады.
ФС: Жазылым және креативті ойлау.

Тапсырма №1: Оқушылар топта мәтіннің мазмұнын талқылап, сұрақтарға жауапты кестеге түсіреді.

ТОПТЫҚ ТАЛДАУ: «АҒАШТАРДЫҢ АШУЫ»

Тапсырма №2: Оқушылар мәтіннен сөздерді тауып, грамматикалық белгілері бойынша топтастырады.

СӨЗДІК АЛТЫН ТАҚТАСЫ

Тапсырма №3: Оқушылар «TED әңгіме» форматында өз ойларын жеткізеді.

«АҒАШТЫ БАҒАЛАУДЫҢ ҮШ СЕБЕБІ» (ЭССЕ ҮЗІНДІСІ)

Құрметті достар! Бүгінгі әңгімеміз Алмабек пен ағаштардың оқиғасынан туындаған өте маңызды мәселеге арналған. Біз бұл оқиғадан үш негізгі сабақ алуымыз керек.
Біріншіден, жауапкершілік. Ағашты отырғызу – ол мәпелеуді талап ететін үлкен міндет. Екіншіден, бағалау. Қарт емен айтқандай, ағаштар – бізге пана, отын, орындық, қағаз болып, біздің өмірімізді қорғайды. Олар бізді «ми қайнатқан» ыстықтан сақтайды. Үшіншіден, өзара байланыс. Табиғаттағы барлық нәрсе бір-біріне тәуелді. Егер біз ағашты аяласақ, табиғат бізге ризашылық білдіріп, әрқашан жайнап тұрады. Бұл оқиға адамзатқа табиғатты құрметтеу керек екенін анық көрсетті.

Грамматикалық қолданыс: Туынды сөздер (қорғайды, жайнап), Күрделі сөз (бір-біріне).

Тапсырма №1: Қалыптастырушы бағалау: Екі жұлдыз, бір тілек.
Дескриптор:
✓ Мәтін мазмұны бойынша негізгі қақтығысты анықтады.
✓ Ағаштардың ашулану себептеріне нақты жауап берді.
✓ Көтерілген мәселе бойынша өз пікірін дәлелді жеткізді.

Тапсырма №2: Қалыптастырушы бағалау: Сөз маржаны.
Дескриптор:
✓ Туынды сөздерді мәтіннен дұрыс тауып, кестеге енгізді.
✓ Күрделі сөздерді мәтіннен дұрыс тауып, кестеге енгізді.
✓ Туынды және күрделі сөздердің тілдесімдегі мақсатын түсіндірді.

Тапсырма №3: Қалыптастырушы бағалау: Тірек сөздер арқылы бағалау.
Дескриптор:
✓ Эссе-жоспардың негізгі үш идеясын (сабақты) анықтады.
✓ Өз ойын жеткізуде туынды сөздерді (кем дегенде екі) қолданды.
✓ Өз ойын жеткізуде күрделі сөзді (кем дегенде бір) қолданды.
✓ Мәтіннің құндылықтық маңызына баға берді.

Мәтіннің аудио жазбасы (тыңдалым үшін), кесте үлгілері.

Сабақтың соңы (5 мин)

Рефлексия: «Ағаш көңіл-күйі»
Оқушыларға келесі сұрақтар негізінде сабақтан алған әсерлерін үш түрлі «ағаш» символы арқылы көрсету ұсынылады:
1. Бүгінгі сабақтан қандай жаңа білім алдым?
2. Маған ең қиын болған тапсырма?
3. Келесіде неге көңіл бөлу қажет?

🌳
Жайнаған ағаш: Барлығы түсінікті, сабақ ұнады.

🌿
Орташа ағаш: Кейбір сұрақтар мен грамматика қиындық туғызды.

🍂
Қуқыл ағаш: Тапсырмалар өте күрделі болды, көмек қажет.

Үй тапсырмасы: Мәтіннің негізгі идеясын пайдаланып, «Ағаш – табиғаттың жүрегі» тақырыбында 4-5 мақал-мәтел немесе нақыл сөз жазып келу.

Оқушылар өз көңіл-күйлерін сәйкес ағашты таңдау арқылы білдіреді және сабаққа кері байланыс береді. Үй тапсырмасын күнделіктеріне жазып алады.

Ауызша кері байланыс. Өздік бағалау.

Ағаш суреттері немесе стикерлер.