Пән: Дүниетану

Сынып:1 «А»

Мектеп: № 1ОМ

Күні: желтоқсан

Мұғалімнің аты-жөні:

Амангалиева Акмарал Сайлауовна

Сабақтың тақырыбы: «Ауа райы деген не?»

Қатысқандар:

Қатыспағандар саны:

Ұзақ мерзімдегі оқу мақсаты

1.2.2.1. Ауа-райының адамға және оның іс-әрекетіне әсерін анықтау.

1.2.3.1. Жыл мезгілдеріне орай табиғатта бос уақытты өткізу мүмкіндіктерін анықтау.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Ауа райының шартты белгілерін белгілейді. Өзіне тән белгілері бойынша жыл мезгілдерін атайды және бос уақытты қалай өткізетінін әңгімелейді.

Көптеген оқушылар:.

Ауа райының адамға тигізетін әсері туралы әңгімелейді. Жыл мезгілдерінің бір-бірімен ерекшеліктерін салыстырады.

Кейбір оқушылар:

Шартты белгілерді қолдану арқылы ауа райын сипаттайды. Жыл мезгілдеріне қатысты адамдардың бос уақытын өткізуіне мысал келтіреді.

Бағалау критерийлері

Ауа райының адамға тигізетін әсері туралы әңгімелейді. Адам іс-әрекетіне ықпалын анықтайды. Жыл мезгілдерін ажыратады. Жыл мезгілдеріне қатысты бос уақытты өткізу жолдарын мәлімдейді.

Сөздік қор

Ауа температурасы, бұлт, жауын-шашын, жел түсінігін қалыптастыруда ауа райы – погода – weather сөзін қолданады.

Оқулықпен жұмыста 4 мезгілді «Коктейл таяқшасы» әдісімен әңгімелеуде жыл мезгілдері – времена года – seasons; қыс – зима – winter; көктем – весна – spring; күз – осень – autumn; жаз – лето – summer сөздерін пайдаланады.

Құндылықтарды дарыту

Топқа бөлінуде құрмет пен ашықтық құндылығы арқылы әдептілік пен тәртіпке қатысты ережелерді сақтауды қолданады.Ауа райының шартты белгілерін белгілеуде шығармашылықпен жұмыстанады. Жыл мезгілдерінің адамға тигізетін әсерін әңгімелеуде және «Сен білесің бе?» айдары бойынша өмір бойы білім алу құндылығы қалыптасады.

Денсаулық және

техника қауіпсіздігінің

сақталуы

Бір-біріне жақсы көзқарасты қалыптастыру үшін «Бөлігін тап» ширату жаттығуында әдептілікке, ұжымдық тәртіпке қатысты және «Кішкентай шеберлердің құпиялары» әдісін қолдануда табиғи материалдармен жұмыс жасау ережелерін сақтайды.

Пәнаралық байланыстар

Сауат ашу

«Саяхат» бөлімі бойынша әр жыл мезгілінде бос уақытты өткізу мүмкіндіктері жөнінде ойланады, әңгімелейді.

Көркем еңбек

Оқулықтың 62-63 бетіндегі «Түс және жыл мезгілдері» тақырыбы бойынша оқушылар 4 жыл мезгілін суреттеуде түстерді таңдайды. Шартты белгілерді белгілеуде ши, ермексаз, табиға материалдармен жұмыстанады.

Жаратылыстану

«Сен білесің бе?» айдары мәтінін оқу алдында эксперимент жүргізіп, оқушылар термометр бойынша көрсеткіштерді анықтайды және тұжырым жасайды.

Математика

Ауа райының шартты белгілерін «Изометриялық қағазда» белгілеп көрсетуде пішіндерді еске түсіреді.

Музыка

Сабақ басында оқушылар «Табиғат дыбыстары» дыбыстық жазбасын тыңдайды.

Орыс тілі мен ағылшын тілі

Ауа райы – погода – weather; жыл мезгілдері – времена года – seasons; қыс – зима – winter;көктем – весна – spring; күз – осень – autumn; жаз – лето – summer сөздерін қолданады.

АКТ қолдану дағдысы (сабақта қолданылатын болса көрсетіңіз)

Мультимедиапроектор, «Табиғат дыбыстар» (You Tube) дыбыстық бейнежазбасын тыңдату. АКТ көмегімен «ауа райы, шартты белгілер» деген ұғымды түсіндіру.

Алдыңғы меңгерілген білім

Оқушылар өз қөзқарасын білдіру, дұрыс әңгімелесу, ойын еркін жеткізу сияқты алғашқы коммуникативтік дағдыларына сүйенеді.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

3 минут

Қызығушылықты ояту

(Ұ.)«Квест» әдісімен сынып ішінде бағыттар ақ қағазға салынып, қорапқа жеткенше жабыстырылады. Оқушылар сынып ішіне кіргенде тапсырма түсіндіріліп, бағыт бойымен қорапты іздейді. Ең бірінші тапқан оқушыны ортаға алып, қалған оқушылар «От шашумен» бағалайды.

-Қорап ішіндегі затты бір-бірлеп алып, түстеріне қарай төрт топқа бөлінеміз.

(Қорапта ақ, көк, жасыл, сары қыстырғыштар салынады)

(Т) «Бөлігін тап» әдісімен әр топқа қар, бұлт, ағаш, күн суреттерінің үлгісі беріліп, қалған бөлігін табады.

(жаңбыр, қар, күн, ағаш)

Ақ қағазға салынған бағыт, қорап

Ақ, көк, жасыл, сары қыстырғыштар, қар, жаңбыр, күн, ағаштың үлгісі

Сабақтың ортасы

2 минут

2 минут

3 минут

3 минут

3 минут

5 минут

2 минут

2 минут

2 минут

2 минут

2 минут

Мағынаны тану

(Ұ.С.)

Т: – Біз ненің бөлігін таптық?

А: –Қарды, жаңбырды, ағашты, күнді қай жерден көреміз?

В: – Адамға қандай әсері бар?

С: – Суретші болсақ, төрт құбылысты қандай түспен бейнелер едік?

ЕОҚБ: -Құбылыстарды ретімен орналастыр.

(Күн, жаңбыр, қар, жапырақты дөңгелек ішіне орналастырады)

ҚБ: Дұрыс жауап кезінде айтылатын сөздер:

«иә, бұл дұрыс жауап», «өте жақсы», «барлығы дұрыс», «Сәуленің қаншалықты нақты жауап бергеніне назар аударыңдаршы», «Жарайсың!»

Қате жауап кезінде айтылатын сөздер: «жауапқа жақынырақсың, бірақ тағы біраз ойлан», «бұл бағытың дұрыс, бәріміз бірге тағы да ойланып көрейік», «балалар, Таланттың айтуы бойынша осылай, ал сендер қалай ойлайсыңдар?»

«Табиғат дыбыстары» дыбыстық бейнежазбасын тыңдайды.

(Ұ) – Біз бейнежазбадан ненің дыбыстарын естідік?

- құс, жаңбыр, жел, найзағай.

Оқулықпен жұмыс (44-45 бет)

(ӨЖ.С.) «Балмұздақ таяқшасы» әдісімен сұралады.

-Оқулықтың 44-бетіндегі төрт мезгіл бейнеленген суретке қарап, әңгімелеу.

А: Суреттегі жыл мезгілдерін өзіндік белгілері бойынша атайды.

В: Жыл мезгілдерінің бір-бірінен ерекшеліктерін салыстырады.

С: Жыл мезгілдеріне қатысты адамдардың немен айналысатындарын ажыратады.

ЕОҚБ:Суреттегі балалардың қимылын көрсетеді.

ҚБ: Өздерінің берген жауаптарын белгі бойынша бағалайды.

(МК)

Жыл мезгілдері – бұл жылдық цикл шартты түрде бөлінген төрт кезең. Әр жыл мезгілі белгілі бір ауа райымен және табиғи өзгерістермен сипатталады. Ауа райы – қысқа уақыт мерзімі аралығында сол немесе басқа жерде болған атмосфералық жағдай. Ауа райы шуақты, жаңбырлы, желді, қарлы болады.Ертеде қазақ халқының шаруашылық қызметінде табиғат құбылыстарын мерзімді бақылаудың тәжірибелік мәні зор болған. Көшпенді шаруашылық табиғат құбылыстарының мерзімділігін түсінуді және уақыт есебін білуді талап етті. XVI- XVII ғ. халық арасында метрологиямен және уақыт есебімен айналысатын кәсіпқой есепшілер болды. Олардың кәсіптері әкеден балаға беріліп отырды. Есепшіде көптеген ұрпақтар тәжірибесі болды, жылдан жылға бақылаулар жасап тұрды, маусымдық жұмыстар үшін бір жерден екінші жерге көшу уақытын анықтады, ауа райы болжамын жасады, қазақ халық күнтізбесінің толық жылдарын белгіледі.

Барлық халықта ұрпақтан- ұрпаққа беріліп отыратын көптеген ауа райы болжамдары бар. Бұл көптеген адамдардың шаруа қожалықтарын жүргізуімен байланысты және үйдегі әл-ауқат және береке ауа райына байланысты болды. Осындай болжамдарға мыналар жатады: Егер жаңбыр немесе боран жұмаға қарай басталса, онда ол келесі жұмаға дейін созылады. Егер жазда күн қатты ысыса, жаңбыр жауады. Аспанның түсі көгілдір болса, күн ашық, қалыпты ауа райы болады. Күн қызарып батса, ауа райы жақсы болады.

«Ізден» айдары.

(Т) – Жылдың әр мезгілінде қандай ойын ойнайсың?

«Әрекет» ойыны арқылы суреттерді топтастырып, берілген ойын түрлерін қимылмен көрсетеді.

ҚБ:Топтар бір-бірін инфаграфика әдісімен бағалайды.

(Әр топқа дөңгелек пішінді үлгілер беріледі. Оқушылар дөңгелек ішіне өз қалаулары бойынша суреттер салып бағалайды)

(МК.)

-Ауа температурасы, бұлт, жауын-шашын, жел-мұның бәрі ауа райы деп аталады.

-қар-бұлтты-жел -ашық -бұлтты

 жаңбыр



(ЖЖ.С) «Кішкентай шебердің құпиялары»

Берілген шартты белгілерді шығармашылық жұмыс арқылы бейнелеу.

І жұп – Ши мен ермексаздан

ІІ жұп – Изометриялық қағаз

ІІІ жұп – Түрлі түсті фетр, астық дақылдары

IV жұп – Шырын қақпақтары, жіп

А: Берілген 6 шартты белгілердің бірқатарын ғана жасайды.

В: Жұпта берілген табиғи материалдар арқылы ережені сақтай отырып, шартты белгілерді бейнелейді.

С: Ауа райының шартты белгілерін толық әрі өзіндік ерекшеліктерін ескеріп бейнелейді.

ҚБ: Дайындаған жұмысты топ бойынша бірін-бірі бағалайды.

Дәптермен жұмыс «Орындап көр» айдары

(Ж.С.)1-тапсырма «Ауа райын бақыла»

-Бір күнгі ауа райын бақыла

-Шартты белгілерді пайдалан

-Кестені толтыр

ҚБ: Дәптерде орындалған жұмыстарын өздері тексере отырып, өзін-өзі бағдаршам түстерімен бағалайды.

А: 3 дұрысы-жасыл түс

В: 2 дұрысы-сары түс

С: 1 дұрысы-қызыл түс

(ӨЖ.С.) 2-тапсырма «Қалай киінген дұрыс»

-Заттар мен киімдерді ауа райына қарай сәйкестендір.

-Егер ауа райына сәйкес киінбесе, не болады? Жаз.

ҚБ: Дәптерде орындалған жұмыстарын өздері тексере отырып, өзін-өзі бағдаршам түстерімен бағалайды.

А: 5-6 -дұрысы-жасыл түс

В: 3-4 -дұрысы-сары түс

С: 1-2 -дұрысы-қызыл түс

(Ұ.С.) «Сен білесің бе?» айдары

Бұл айдар мәтінін оқу алдында эксперимент жүргізіледі. Көкжиек тұстары көрсетілген Қазақстан картасын төселеді. Қазақстанның солтүстігі жағына желдеткіш және мұз салынған кішкентай шелек, оңтүстігіне фен қойылады. Екі бөлігіне де термометр бекітіледі. Оқушылар термометр бойынша көрсеткіштерді анықтайды және тұжырым жасайды.

Қорытынды жауабы:

Еліміздің аумағы өте үлкен. Қыста бір күнде солтүстік бөлікте -20°C суық, ал оңтүстікте +3°C жылы болуымүмкін.

А: Жүргізілген эксперимент бойынша термометр көрсеткішіне қарап, суық, жылы екендігін анықтайды.

В: Термометр көрсеткішін анықтап, солтүстік бөлігінде суық, оңтүстікте жылы болатындығын мәлімдейді.

С:Қыста бір күнде солтүстік бөлікте суық, ал оңтүстікте жылы болатынын термометр көрсеткіші арқылы дәлелдейді.

ҚБ:«Айналайын! Ақылдым! Ботам!» сөздері

(ӨЖ) Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары

Бағалау критерийі:

Ауа райының адамға тигізетін әсері туралы әңгімелейді.

Ауа райының адам іс-әрекетіне ықпалын анықтайды.

1-тапсырма

Суреттебейнеленгенауарайынатаңыз.

Жұпта талқылаңыз.

Ауа райы адамдардың көңіл күйіне қалай әсер етеді?

Адамдар ауа райына қатысты қандай әрекеттер жасайды?

Дескриптор:

-суретте бейнеленген ауа райын атайды;

-ауа райының адамдардың көңіл күйіне тигізетін әсері туралы ойын айтады;

-ауа райына қатысты адамдардың іс-әрекетін сипаттайды.

Бағалау критерийі:

Жыл мезгілдерін ажыратады.

Жыл мезгілдеріне қатысты бос уақытты өткізу жолдарын мәлімдейді.

2-тапсырма

Суреттегі жыл мезгілдерінің атауын жазыңыз.

_____________________________

Суретке сүйеніп, бос уақытты табиғатта қалай өткізуге болатыны туралы топта ой бөлісіңіз және әңгімелеңіз.

Дескриптор:

-жыл мезгілдерінің атауын жазады;

-бос уақытты табиғатта өткізудің мүмкіндіктері туралы әңгімелейді.

«Табиғат дыбыстары» бейнежазбасы

Оқулық 44- бет, балмұздақ таяқшалары

Жаңбыр, қар, күн суреттері

Мәліметтер

жазылған слайд

Қыс, көктем, жаз, күз мезгілінде ойналатын ойындар бейнеленген суреттер

Ақ беттен қиылған дөңгелектер

Шартты белгілер салынған слайд

Ши, ермексаз, изометриялық қағаз, түрлі түсті қағаз, шырын қақпақтары, жіп

3 түрлі көңіл күйдегі күн бейнесі

Дәптер 29-30 бет

Қызыл, сары, жасыл дөңгелектер

Дұрыс жауабы берілген слайд

Қызыл, сары, жасыл түстер

Көк мата, желдеткіш, фен, термометр, мұз салынған кішкене шелек

ҚБ тапсырмалары жазылған парақ

ҚБ тапсырмалары жазылған парақ

Сабақтың соңы

2 минут

Ой толғаныс

Кері байланыс«Шартты белгілер әткеншегі»

	
	

- тақырыпты толық түсіндім

«Алға! Жарайсың! »

 - тақырып бойынша сұрағым бар

«Дайындал! Тағы қарап шығамыз! »

- тақырыпты толық меңгермедім

«Тоқтама! Біз біргеміз!»

Ашық, алабұлтты, бұлтты шартты белгілері салынған дөңгелектер, А3форматы

Дифференциация – оқушыларға көбірек қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырмалар қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін тексеру жоспарыңыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

«Бөлігін тап» әдісінде сұрақтарға жауап береді. Оқулықпен жұмыста сурет бойынша толық әңгімелейді.

«Кішкентай шебердің құпиялары» жұптық шығармашылық жұмыста шартты белгілерді бейнелейді. Дәптермен жұмыста шартты белгілер арқылы ауа райын бақылап, белгілейді. Заттармен киімдерді ауа райына қарай сәйкестендіреді. «Сен білесің бе?» айдарында тұжырым жасап мәлімдейді.

ҚБ:1.«Квест» әдісінде «Отшашу»

ҚБ:2. «Бөлігін тап» әдісінің сұрақтарында дұрыс және қате жауап берген кезде сөздермен

ҚБ:3.Оқулықпен жұмыста жыл мезгілдерін әңгімелегенде қар, күн, жаңбыр суреттерімен

ҚБ:4.«Ізден» айдарының «Әрекет» ойынында инфаграфика әдісімен

ҚБ:5. «Кішкентай шебердің құпиялары» жұптық шығармашылық жұмыста көңіл күйдегі күн арқылы жұппен

ҚБ:6. Дәптермен жұмыста «Орындап көр!» айдары бойынша бағдаршам түстерімен

ҚБ:7. «Сен білесің бе?» айдарында «Айналайын! Ақылдым! Ботам!» сөздерімен

ҚБ:8. Дескриптормен ұсынылған бағалау

ҚБ: 9. «Шартты белгілер әткеншегінде» шартты белгілер бойынша «Алға! Жарайсың! », «Дайындал! Тағы қарап шығамыз! », «Тоқтама! Біз біргеміз!» сөздерімен бағалаймын.

Бір-бірінежақсы көзқарасты қалыптастыру үшін «Бөлігін тап» ширату жаттығуында қарым-қатынас, «Кішкентай шеберлердің құпиялары» әдісін қолдануда табиға материалдармен жұмыс жасау қауіпсіздік ережелерін сақтауды үйренді.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта дифференциация дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы даойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?