Ашық сабақ "Байқоңыр ғарыш айлағы" даярлық топ

Тұңғыш қазақ ғарышкер.
Әубәкіров ағаның,
Даңқы көкке самғаған.
Тоқтар аға Гагарин,
Салған жолды жалғаған.
Тоқтар ағам- жан ағам,
Бұрыннан да ер еді.
Менің батыр ағадан Аумай қалғым келеді.

Арман қуып жасынан,
Көктен көзін алмаған.
Ұшқыш болды жас ұлан,
Аспанда еркін самғаған.

Бабасындай асауға,
Салған құрық-бұғалық,
Ұшақтарды сынауға, Артқан еді құмарлық.

Жұмбақ әлем,
Жұмбақ жұлдыз,
Олар көп.
Ғарышкерлер,
Біреуіне қонар кеп,
Қонып тұрып,
Адам ойы мазасыз,
Сұрар тағы,
Бұдан әрі не бар?- деп

Әрқашан ерлікке құштармыз,
Қажымас, дарынды жастармыз.
Жол салып ақмаңдай айға да,
Достарды жұлдызға бастармыз.

Қанат берді еліміз,
Ұлы Отанның ері біз.
Ертең- ақ Марсқа барамыз,
Ұшамыз біз айға да,
Ұшамыз біз ғарышқа,
Ғарышкер де боламыз.

Бүгін Юрий ағаның
Ұшқан күні ғарышқа
Мен аспанға қараймын
Мен ғарышкер боламын

Ғарыш сондай алыс па?
Аспан, аспан арайлым,
Саған жиі қараймын
Сені көзбен шоламын

Көкке ұшамын
Ұшқыш болар баламын
Соңынан ерем ағаның
Ер ғарышкер ағаның

Батыр болам -
Көк аспанда сүйемін.
Жұлдыздарға барып - келіп жүремін.

2) Тоқтар ұшты ғарышқа
Талғат болды ғарышта
Таңқалдырып қазағым
Тағы ұшса ғой Марсқа.

Мөлдір тұнық көк аспан,
Ол аспанға жарасқан.
Ұшқан құспен таласқан,
Ұшқыш болғым келеді.

Көкпен жерді жалғаған, космодром-Байқоңыр.

Корабльдер самғаған, космодром – байқоңыр.

Қанаттылар мекені –Қазақ жері Байқоңыр,

Қай жер саған жетеді, ғажап жерім, Байқоңыр!

Ар намысын ақтаған,
Жүректе сыр жаттаған.
Туған елін ұясын,
Жан тәнімен сақтаған.
Ұшқыш болғым келеді.

Мұздай болат киінген,
Батпан қару үйірген.
Қорғап бақыт ұясын,
Тас түлек боп түйілген
Ұшқыш болғым келеді.

Енді Қиялымызға ерік беріп, бір сәт бізде ғарышқа саяхаттап қайтайық.

Қане ұшуға дайындаламыз. 3,2,1 ал ұшып барамыз, ұшып барамыз.

Алдымыздан үлкен бір ғалам көрінгедей. Қонуға дайындаламыз. 3,2,1. Қондық

Балалар,біз «таңғажайып табиғат» әлеміне келгендейміз.Міне қараңдаршы,
бұл ғаламның суы да,талдары да біртүрлі екен,ия. Мынау не?
Құстың ұясы.
Иә, ол төменде жатыр.Ал көбелектері қайда ұшып жүр?
Суда ұшып жүр.
Иә,бұл ғаламда бәрі керісінше екен.Қане бұларды өзіміздің жеріміздегідей әр нәрсені өз орнына орналастырайық.
«Өз орнын тап» ойыны:
Жарайсыңдар, балалар.Қане ұшуды жалғастырайық.
Міне,біз тағы бір ғаламға жақындап қалдық.Қане қонамыз. 3,2,1
-Мынау кім, балалар? 

Робот
Иә,біздер онда роботтар ғаламына келген екенбіз.Қане сәлемдесейік.
Робот: Са-ла-мат-сың-дар ма ,ба-ла-лар,сен-дер қай ға-лам-нан кел-дің-дер?
Балалар: Жер ғаламынан келдік.
Робот: Сен-дер-дің жер-ле-рің қа-лай деп а-та-ла-ды?
Балалар: Қазақ жері деп аталады
Робот: Иә,сен-дер-дің ға-лам-да-рың-нан кел-ген а-дам-дар, о-сы жер-де зерт-теу жұ-мыс-та-рын жүр-гізеді.Мен де оы жер-де жұ-мыс іс-тей-мін. Ма-ған та-мақ-тың,су-дың,ауа-ның еш қажеті жоқ.Сон-дық-тан мен осы жер-де үне-мі жүремін. Ал,ба-ла-лар ме-нің әлі жұ-мысым көп, сау бо-лың-дар. Робот кетеді.
Балалар, біздің де қайтатын уақытымыз болған сияқты.Осында көргенімізді жердегі достарымызға,апайларымызға айтып берейік.Қане,ұшуға
дайындалайық. 3,2,1.Ұштық.

Рефлексия: - Балалар ,біз бүгін не туралы әңгімелестік?
Кімдер туралы білдік?
Сендерге не ұнады?
Балалардың жауаптарын тыңдап,қорытындылау.

-Сендер білесіңдер ме, ғарыш әлемін зерттейтін адамды қалай атайды?

-Ғарышты, жұлдыздарды зерттейтін адамдарды астраномдар деп атайды. –Қалай ойлайсыңдар, астраномдар қашықта орналасқан жұлдыз, ай, күнді зерттегенде нені пайдаланады екен?

«Астраномдар аспанды телескоп деп аталатын арнайы құралдармен бақылайды. Телескоп арқылы адамдар жерде тұрып-ақ ғарышты көре алады. Олай болса алдымен біз телескопқа ұқсайтын, кішкентай нәрсені үлкейтіп көрсететін лупаны тамашалайық»

Тәжірибе:

Балалар лупамен, қағазды орау арқылы жасалған «Телескоппен» әр нәрселерді, сонан кейін қабырғада ілулі тұрған күн жүйесінің картасын бақылайды.

• «Телескоппен» не көруге болады? (жұлдыздарды, күнді, айды)

Байқап көру: Балалар қараңдаршы, қандай әдемі нәрсе! Бұл біздің Жер планетамыздың кішірейтілген макеті глобус деп аталады. Біздің жеріміз қандай әдемі!

-Глобустың түсі неге көк түс деп ойлайсыңдар?

- Глобуста әр түрлі түспен тағы нелер белгіленген екен? (көлдер, таулар,ормандар және құмдар) Ал, қазір біздің Жер планетамызға жарқыраған әдемі Күніміз қандай әсер ететінін зерттеп көрейікші!

Электр шамы - Күн болсын. Глобус бізге Жер Күнді үнемі айналып тұратынын көрсетіп тұр. Қолдарыңды жақын шамға жақын ұстап көріңдерш... Не сездіңдер? (жылу)

-Қалай ойлайсыңдар, Күн Жер планетасына не үшін керек?

- Күн бізге жылулықтан басқа не беріп тұр? (жарық)

-Қалай ойлайсыңдар, неге біздің Жерімізде түн мен күн алмасып тұрады?

-Күн өзінің орнынан қозғалады ма екен? «Күн – Күн жүйесінің ортасында тұрады. Оның айналасында Жер және басқа планеталар айналып жүреді. Біз жердің үнемі айналатынын көріп тұрмыз. Жермен бірге таулар, өзендер, қалалар, тіпті біз де айналады екенбіз. Бірақ оны өзіміз сезбейміз. Жер айналғанда, Күнге (Күнге шамға қараған шеті) қараған шеті – жарық, Күн болады ал сол кезде жеріміздің екінші жағында – қараңғы, Түн болып тұрғанын байқауға болады»

Сергіту сәті: Аспан, аспан, арайлым,
Саған жиі қараймын.
Сені көзбен шоламын,
Мен ғарышкер боламын.

Кітап түптеу: «Менің ғарыштағы саяхатым»

«балалар сендер ғарыш, аспан әлемі туралы білдіңдер. Қалай ойлайсыңдар, ғарышқа тағы қандай көлік түрлерімен баруға болады? Қане, қазыр ойланып, әркім өзінің ойлаған, қиялындағы көлік түрін қағаз бетіне түсіріп көріңдер. Ол үшін алдымен аспан әлемін, ғарыш жайлы бір сәт көз алдымызға елестетіп көрейік».

Бөлмеде баяу, жағымды әуен ойналып, балалар жайғасып отырады.

Балалар өз қиялындағы көлік түрлерін, аспан әлемін салып, бояп, «Менің ғарыштағы саяхатым» атты кітап түптейді. Кітапты әшекейлеп безендіріп өздері салған суреттері бойынша әңгімелейді.

Сөздік жұмысы:
Айлақ – ғарышқа ұшуға арналған қолайлы алаң.
Ғарыш – аспан әлемі.

Біз не білдік?

-Жер күнді айналып тұруына байланысты күн мен түн алмасып отырады

- Астрономдар ғарыш әлемін телескоппен зерттейді.

-Ғарышқа ең алғаш көтерілген адам – Юрий Алексеевич Гагарин.

-Т.Әубәкіров пен Т. Мұсабаев А.Айымбетов –қазақстанның тұңғыш ғарышкерлері

-Ғарышқа ұшу үшін көп оқу керек

-Қазақстанда ғарыш айлағы Байқоңыр деген жерде орналасқан

Үйге тапсырма:

Ата-аналарға балаларымен бірге түнгі аспанды бақылату, түнгі аспан ғажайыптарының сырын ашу, әңгімелесу

Ата аналарға хат жіберу

Құрметті Арунаның ата-анасы!

Бізге сіздердің көмектеріңіз өте қажет болып тұр!

Бүгін біз сабақта Ғарыш әлемімен таныстық.

Бүгін кешке балаңызбен бірге 5-10 минутқа далаға шығып, түнгі аспанды, ай, жұлдыздарды көріп қысқаша әңгімелескендеріңізді сұраймыз.

Алдын ала көп рахмет!