«Бекітемін»
Мектеп директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары: Надірова Ф.Т
|
Бөлімі: |
Агрегаттық күйлер |
|
Мұғалімнің аты-жөні: |
Жұмалиева Ж.Т |
|
Күні:14.10.25 Сыныбы:8Ә |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Булану және конденсация.Қаныққан және қанықпаған булар |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
8.3.1.5 – молекула-кинетикалық теория негізінде заттың сұйық күйден газ күйіне және кері айналуын сипаттау; 8.3.2.13 – заттың булану және конденсация үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдау; 8.3.2.14 – су буының мысалы негізінде қанығу күйін сипаттау |
|
Сабақтың мақсаты: |
- заттың булану және конденсация үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдайды, қанығу күйін сипаттайды; - булану, кебу, конденсация құбылыстарын молекулалық құрылымы тұрғысынан түсіндіреді.; -ішкі энергияның берілу заңдылықтарын анықтайды; |
|
Бағалау критерийлері |
-Заттың булану және конденсация үдерісін толық түсінеді. -Су буының қанығу күйін анықтайды. - Заттың булану және конденсация үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін сипаттайды. |
|
Ұлттық құндылықтар |
Берілген есептерді шығаруда қажет формуланы тауып, өлшем бірлігін сауатты жазып, нақты жауабын дұрыс табу арқылы еңбек және шығармашылық құндылығы қалыптасады. |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі/Уақыты |
Мұғалімнің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы 2 мин. 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын бақылау. Оқушыларды топқа бөлу:(А тобы , В тобы , С тобы ) топтастыру. Өткен тақырыпты қайталау «Иә немесе Жоқ |
Оқушылар физикалық өлшеу құралдарын таңдап топқа бөлінеді. |
Әр дұрыс жауап берген оқушыға – 1 балл |
Оқулық Презентация смайлик flippity.net |
|
Сабақтың ортасы «Миға шабуыл» әдісі 5мин |
Білім дағдысы: Білу Бейнеролик арқылы сабақтың тақырыбын ашу «Миға шабуыл» әдісі бойынша оқушыларға сұрақтар қою. • “Киімдер неге күн астында тез кебеді?” Ж:Өйткені күннің жылуы киімдегі суды буға айналдырады. Жылу көп болған сайын булану жылдам жүреді, сондықтан күн астында киім тез кебеді. Қорытынды: Булану жылумен тікелей байланысты процесс. • “Қыс кезінде терезе неге тұманданып кетеді?” Ж: Бөлме іші жылы, ал сырттағы ауа суық болғандықтан, жылы ауаның құрамындағы су буы терезенің суық әйнегіне тиіп, тамшыға айналады. Бұл — конденсация процесі. Қорытынды: Су буы салқындағанда сұйық күйге өтеді. • “Ыстық шайдан неге бу көтеріледі?” Ж: Себебі шай ыстық болғанда, оның беткі қабатындағы су молекулалары жылу алып, ауаға ұшады — яғни булану жүреді. Бұл кезде су буы ауада ұсақ тамшыларға айналып, көрінетін бу түрінде байқалады. Қорытынды:Булану кезінде сұйық зат газ күйіне айналады. Оқушылардың жауаптарын тыңдап, булану және кебу процесін толықтырып түсіндіру: |
Оқушылар суретте берілген процестердің бүгінгі тақырыпқа байланысын ойланып айтады. |
Дескриптор: -сұйықтың булану процесін сипаттайды. Жалпы балл -1 |
ДК экраны ЖИ klingAl 8-сынып оқулығы. Презентация смайлик |
|
«Бір сөйлеммен түйіндеу» әдісі 10 мин |
Жаңа сабақ Заттың сұйық күйден газ күйіне өтуі булану, ал заттың сұйық күйге өтуі конденсация деп аталады. Сұйықтың газ түріндегі ортамен немесе вакууммен шектесіп жататын еркін бетінен пайда болатын булануды кебу деп атайды. Өзінің сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын бу кеңістікті қанықтыратын немесе қаныққан бу деп аталады. Булану конденсациядан артқы болса, онда сұйықтың бетіндегі бу және сұйық жоқ кездегі бу қанықпаған деп аталады. |
Мұғалім оқушыларға жаңа тақырыпты түсіндіреді. |
|
ДК экраны презентация 8-сынып оқулығы. ҮМ |
|
Топтық жұмыс. 10 мин |
Білім дағдысы: Қолдану 1-тапсырма (G) Қызықты тәжірибелер (оқушылармен бірге, топтық жұмыс): А тобы:: “Булану” • Бір стақан жылы су және бір стақан салқын су қой. • Екеуінің үстіне мақта немесе қағаз қойып, қайсысы тез кебетінін бақылайсың. • Қорытынды: жылу көп болса, булану тез жүреді. В тобы:“Конденсация” • Мұржа сияқты әйнекті ыдысқа ыстық су құй. • Үстіне салқын әйнек қой. • Біраз уақыттан соң әйнекте су тамшылары пайда болады. • Қорытынды: бұл — конденсация. С Тобы: “Қаныққан және қанықпаған бу” • Ыстық суды жабық банкаға құй да, тез жап. • Біраздан соң ішкі қабырғасында су тамшылары түзіледі → бұл қаныққан бу. • Ал егер бу аз болса, ол қанықпаған бу. |
Оқушылар топтық жұмыспен тәжірибелер жасап талдайды: |
Дескриптор: -Булану процесін сипаттайды. Жалпы балл-2 |
ДК экраны 8-сынып оқулығы. Презентация ТАРАТПА ҚАҒАЗ |
|
|
3-тапсырма: Ф/с тапсырмалар: Жеке жұмыс 1.Жазғы күні киім күн астында 3 сағатта, ал көлеңкеде 9 сағатта кебеді. Сұрақ: Күннің әсерінен булану жылдамдығы неше есе артқан? Шешуі: Булану жылдамдығы уақытқа кері пропорционал. v₁/v₂ = t₂/t₁ = 9/3 = 3 Жауабы: Күннің әсерінен булану жылдамдығы 3 есе артқан. 2. Температура: 20°C, су буының қысымы – 12 гПа, Қанығу қысымы – 23 гПа. Сұрақ: Ауадағы салыстырмалы ылғалдылықты табыңдар. Шешуі: φ = p/pₘₐₓ × 100% = 12/23 × 100% ≈ 52% Жауабы: Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 52%, яғни ауада қанықпаған бу бар. 3. Графикте мұздың еріп буға айналғандығын көрсету
|
Оқушылар жеке жұмысты орындайды. Есептерді шығарады. Талдайды Оқушылар графиктегі процестерді сипаттайды. |
ДЕСКРИПТОР: 1.Еептің берілгенін жазу - 1 балл 2. Есептің формуласын жазу - 1 балл 3. Есепті дұрыс шығару - 1 балл 4. Есептің жауабын жазу - 1 балл Барлығы - 4 балл |
Смайликтер Таратпа қағаз Презентация |
|
Сабақтың соңы 5 минут |
Кері байланыс. Сабақты бекіту Оқушыларды бағалау Рефлексия Бәрін түсінікті... Айтарым бар... Түсінбедім. Үй жұмысы: Конденсация Булану құбылыстарына үй жағдайына эксперимент жасап бейнеролик түсіріп келу, |
Оқушылар сұрақтарға жауапберу. Оқушыларды 1-10 аралығында бағалау |
|
Educaplay.com ЖИ klingAl |
Қызықты тәжірибелер
А тобы:: “Булану”
• Бір стақан ыстық су және бір стақанға салқын су құю.
• Екеуінің үстіне мата немесе қағаз қойып, қайсысы тез кебетінін бақылайсың.
• Қорытынды: жылу көп болса, булану тез жүреді.
В тобы:“Конденсация”
• Екі стаканды алып, біріншісіне ыстық су құйып қой.
• Үстіне екінші стаканды беттестіріп, стаканның төбесіне мұз қой.
• Біраз уақыттан соң әйнекте су тамшылары пайда болады.
• Қорытынды: бұл — конденсация.
С Тобы: “Қаныққан және қанықпаған бу”
• Ыстық суды жабық банкаға құй да, тез жап.
• Біраздан соң ішкі қабырғасында су тамшылары түзіледі → бұл қаныққан бу.
• Ал егер бу аз болса, ол қанықпаған бу
3-тапсырма:
Ф/с тапсырмалар:
Жеке жұмыс
1.Жазғы күні киім күн астында 3 сағатта, ал көлеңкеде 9 сағатта кебеді.
Сұрақ: Күннің әсерінен булану жылдамдығы неше есе артқан?
Шешуі:
Булану жылдамдығы уақытқа кері пропорционал.
2. Температура: 20°C, су буының қысымы – 12 гПа,
Қанығу қысымы – 23 гПа.
Сұрақ: Ауадағы салыстырмалы ылғалдылықты табыңдар.
Шешуі:
φ = p/pₘₐₓ × 100% =
Жауабы:
3.
Графикте мұздың еріп буға айналғандығын көрсету

|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Ашық сабақ: Булану.Конденсация. Қаныққан және қанықпаған булар
Ашық сабақ: Булану.Конденсация. Қаныққан және қанықпаған булар
«Бекітемін»
Мектеп директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары: Надірова Ф.Т
|
Бөлімі: |
Агрегаттық күйлер |
|
Мұғалімнің аты-жөні: |
Жұмалиева Ж.Т |
|
Күні:14.10.25 Сыныбы:8Ә |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Булану және конденсация.Қаныққан және қанықпаған булар |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
8.3.1.5 – молекула-кинетикалық теория негізінде заттың сұйық күйден газ күйіне және кері айналуын сипаттау; 8.3.2.13 – заттың булану және конденсация үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдау; 8.3.2.14 – су буының мысалы негізінде қанығу күйін сипаттау |
|
Сабақтың мақсаты: |
- заттың булану және конденсация үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдайды, қанығу күйін сипаттайды; - булану, кебу, конденсация құбылыстарын молекулалық құрылымы тұрғысынан түсіндіреді.; -ішкі энергияның берілу заңдылықтарын анықтайды; |
|
Бағалау критерийлері |
-Заттың булану және конденсация үдерісін толық түсінеді. -Су буының қанығу күйін анықтайды. - Заттың булану және конденсация үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін сипаттайды. |
|
Ұлттық құндылықтар |
Берілген есептерді шығаруда қажет формуланы тауып, өлшем бірлігін сауатты жазып, нақты жауабын дұрыс табу арқылы еңбек және шығармашылық құндылығы қалыптасады. |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі/Уақыты |
Мұғалімнің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы 2 мин. 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын бақылау. Оқушыларды топқа бөлу:(А тобы , В тобы , С тобы ) топтастыру. Өткен тақырыпты қайталау «Иә немесе Жоқ |
Оқушылар физикалық өлшеу құралдарын таңдап топқа бөлінеді. |
Әр дұрыс жауап берген оқушыға – 1 балл |
Оқулық Презентация смайлик flippity.net |
|
Сабақтың ортасы «Миға шабуыл» әдісі 5мин |
Білім дағдысы: Білу Бейнеролик арқылы сабақтың тақырыбын ашу «Миға шабуыл» әдісі бойынша оқушыларға сұрақтар қою. • “Киімдер неге күн астында тез кебеді?” Ж:Өйткені күннің жылуы киімдегі суды буға айналдырады. Жылу көп болған сайын булану жылдам жүреді, сондықтан күн астында киім тез кебеді. Қорытынды: Булану жылумен тікелей байланысты процесс. • “Қыс кезінде терезе неге тұманданып кетеді?” Ж: Бөлме іші жылы, ал сырттағы ауа суық болғандықтан, жылы ауаның құрамындағы су буы терезенің суық әйнегіне тиіп, тамшыға айналады. Бұл — конденсация процесі. Қорытынды: Су буы салқындағанда сұйық күйге өтеді. • “Ыстық шайдан неге бу көтеріледі?” Ж: Себебі шай ыстық болғанда, оның беткі қабатындағы су молекулалары жылу алып, ауаға ұшады — яғни булану жүреді. Бұл кезде су буы ауада ұсақ тамшыларға айналып, көрінетін бу түрінде байқалады. Қорытынды:Булану кезінде сұйық зат газ күйіне айналады. Оқушылардың жауаптарын тыңдап, булану және кебу процесін толықтырып түсіндіру: |
Оқушылар суретте берілген процестердің бүгінгі тақырыпқа байланысын ойланып айтады. |
Дескриптор: -сұйықтың булану процесін сипаттайды. Жалпы балл -1 |
ДК экраны ЖИ klingAl 8-сынып оқулығы. Презентация смайлик |
|
«Бір сөйлеммен түйіндеу» әдісі 10 мин |
Жаңа сабақ Заттың сұйық күйден газ күйіне өтуі булану, ал заттың сұйық күйге өтуі конденсация деп аталады. Сұйықтың газ түріндегі ортамен немесе вакууммен шектесіп жататын еркін бетінен пайда болатын булануды кебу деп атайды. Өзінің сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын бу кеңістікті қанықтыратын немесе қаныққан бу деп аталады. Булану конденсациядан артқы болса, онда сұйықтың бетіндегі бу және сұйық жоқ кездегі бу қанықпаған деп аталады. |
Мұғалім оқушыларға жаңа тақырыпты түсіндіреді. |
|
ДК экраны презентация 8-сынып оқулығы. ҮМ |
|
Топтық жұмыс. 10 мин |
Білім дағдысы: Қолдану 1-тапсырма (G) Қызықты тәжірибелер (оқушылармен бірге, топтық жұмыс): А тобы:: “Булану” • Бір стақан жылы су және бір стақан салқын су қой. • Екеуінің үстіне мақта немесе қағаз қойып, қайсысы тез кебетінін бақылайсың. • Қорытынды: жылу көп болса, булану тез жүреді. В тобы:“Конденсация” • Мұржа сияқты әйнекті ыдысқа ыстық су құй. • Үстіне салқын әйнек қой. • Біраз уақыттан соң әйнекте су тамшылары пайда болады. • Қорытынды: бұл — конденсация. С Тобы: “Қаныққан және қанықпаған бу” • Ыстық суды жабық банкаға құй да, тез жап. • Біраздан соң ішкі қабырғасында су тамшылары түзіледі → бұл қаныққан бу. • Ал егер бу аз болса, ол қанықпаған бу. |
Оқушылар топтық жұмыспен тәжірибелер жасап талдайды: |
Дескриптор: -Булану процесін сипаттайды. Жалпы балл-2 |
ДК экраны 8-сынып оқулығы. Презентация ТАРАТПА ҚАҒАЗ |
|
|
3-тапсырма: Ф/с тапсырмалар: Жеке жұмыс 1.Жазғы күні киім күн астында 3 сағатта, ал көлеңкеде 9 сағатта кебеді. Сұрақ: Күннің әсерінен булану жылдамдығы неше есе артқан? Шешуі: Булану жылдамдығы уақытқа кері пропорционал. v₁/v₂ = t₂/t₁ = 9/3 = 3 Жауабы: Күннің әсерінен булану жылдамдығы 3 есе артқан. 2. Температура: 20°C, су буының қысымы – 12 гПа, Қанығу қысымы – 23 гПа. Сұрақ: Ауадағы салыстырмалы ылғалдылықты табыңдар. Шешуі: φ = p/pₘₐₓ × 100% = 12/23 × 100% ≈ 52% Жауабы: Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 52%, яғни ауада қанықпаған бу бар. 3. Графикте мұздың еріп буға айналғандығын көрсету
|
Оқушылар жеке жұмысты орындайды. Есептерді шығарады. Талдайды Оқушылар графиктегі процестерді сипаттайды. |
ДЕСКРИПТОР: 1.Еептің берілгенін жазу - 1 балл 2. Есептің формуласын жазу - 1 балл 3. Есепті дұрыс шығару - 1 балл 4. Есептің жауабын жазу - 1 балл Барлығы - 4 балл |
Смайликтер Таратпа қағаз Презентация |
|
Сабақтың соңы 5 минут |
Кері байланыс. Сабақты бекіту Оқушыларды бағалау Рефлексия Бәрін түсінікті... Айтарым бар... Түсінбедім. Үй жұмысы: Конденсация Булану құбылыстарына үй жағдайына эксперимент жасап бейнеролик түсіріп келу, |
Оқушылар сұрақтарға жауапберу. Оқушыларды 1-10 аралығында бағалау |
|
Educaplay.com ЖИ klingAl |
Қызықты тәжірибелер
А тобы:: “Булану”
• Бір стақан ыстық су және бір стақанға салқын су құю.
• Екеуінің үстіне мата немесе қағаз қойып, қайсысы тез кебетінін бақылайсың.
• Қорытынды: жылу көп болса, булану тез жүреді.
В тобы:“Конденсация”
• Екі стаканды алып, біріншісіне ыстық су құйып қой.
• Үстіне екінші стаканды беттестіріп, стаканның төбесіне мұз қой.
• Біраз уақыттан соң әйнекте су тамшылары пайда болады.
• Қорытынды: бұл — конденсация.
С Тобы: “Қаныққан және қанықпаған бу”
• Ыстық суды жабық банкаға құй да, тез жап.
• Біраздан соң ішкі қабырғасында су тамшылары түзіледі → бұл қаныққан бу.
• Ал егер бу аз болса, ол қанықпаған бу
3-тапсырма:
Ф/с тапсырмалар:
Жеке жұмыс
1.Жазғы күні киім күн астында 3 сағатта, ал көлеңкеде 9 сағатта кебеді.
Сұрақ: Күннің әсерінен булану жылдамдығы неше есе артқан?
Шешуі:
Булану жылдамдығы уақытқа кері пропорционал.
2. Температура: 20°C, су буының қысымы – 12 гПа,
Қанығу қысымы – 23 гПа.
Сұрақ: Ауадағы салыстырмалы ылғалдылықты табыңдар.
Шешуі:
φ = p/pₘₐₓ × 100% =
Жауабы:
3.
Графикте мұздың еріп буға айналғандығын көрсету

|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
|
Оқушының аты-жөні: |
|
Сынып Күні: |
|
Өткен сабақты қайталау: |
|
Дескриптор |
|
Қызықты тәжіриебелер |
|
18-20ұпай 10 балл |
|
Ф/с есептер |
|
17-16 ұпай 9 балл |
|
Сабақты бекіту |
|
15-13 ұпай 8 балл |
|
Барлығы: |
|
12-10 ұпай 7 балл |
|
Оқушының алған бағасы: |
|
10-0 ұпай 6 балл |
шағым қалдыра аласыз














