Бөлімі:

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тербелістер кезіндегі энергияның түрленуі.

Тербелмелі қозғалыстың теңдеуі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.5.4 тербелмелі процесте энергияның сақталу заңын сипаттау;

9.2.5.5 гармониялық тербелістердің графиктері бойынша координатаның, жылдамдықтың және үдеудің теңдеулерін жаза білу

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар істей алады: Тербелмелі жүйелердегі энергияның түрленуін зерттейді

Көптеген оқушылар істей алады: Тербелмелі жүйелердегі механикалық энергияның сақталу заңының орындалуын дәлелдейді

Кейбір оқушылар істей алады: Гармоникалық тербеліс теңдеуін қолданып есептер шығарады

Бағалау критерийлері

• Энергияның түрленуіне мысалдар келтіру және графикке зертеу жүргізуді;

• Гармоникалық тербеліс графиктерін пайдаланып, координата, жылдамдық және үдеудің теңдеулерін жаза алуды;

• Гармоникалық тербелістердің теңдеуіне кіретін тербелмелі шамалардың физикалық мағынасын түсінеді;

• Тербелмелі қозғалысты сипаттайтын шамаларды эксперименттік, графикалық және сапалық есептерді шығаруда қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Жалпыға бірдей еңбек қоғамы құндылығын дарытуда оқушыларға оқу үдерісінде бақылау жүргізуге, топтастыруға, зерттеуді жүйелеуге, құбылыстарды бір-бірімен байланыстыру мен оларға түсінік беруге үйрету.

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут

Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Активити – ойша есептеу

1.Дененің тербеліс периоды 2000Гц. Тербеліс периоды неге тең?

2.Дененің тербеліс периоды 10^-2с. Тербеліс жиілігі неге тең?

3.Материалдық нүкте 440Гц тербеліс жиілігімен 5с ішінде қанша тербеліс жасайды?

4.20с уақытта толық 50 тербеліс жасайтын материалдық нүктенің тербеліс периодын анықтаңдар.

5.Егер жиілігі 0,5Гц, ал амплитудасы 80см болса, гармоникалық тербелістің теңдеуін жазыңдар. Бастапқы фазаны нөлге тең деп есептеңдер.

6.Егер 1 минут ішінде 60 тербеліс жасалса, гармоникалық тербелістің теңдеуін жазыңдар. Амплитуда 8 см тең. Бастапқы фазаны нөлге тең деп есептеңдер.

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Дескриптор:

- тербеліс периодының формуласын біледі

-жиіліктің формуласын біледі

-тербеліс санын анықтай алады

-тербеліс теңдеуін жаза біледі

Оқулық

Слайд

Сабақтың ортасы

25 минут

Жаңа тақырып

І. Гармониялық тербелістің теңдеуі x=Xmaxcosφ немесе x=Аcosωt немесе x=Xmaxsinφ немесе x=Аsinωt немесе x=Аcos(2π/T)t немесе x=Аsin(2π/T)t немесе x=Аcos2πνt немесе x=Аsin2πνt түрінде, яғни, синус немесе косинус заңымен жазылады.

Механикалық тербелістерді сипаттайтын негізгі дифференциалдық теңдеуді беру: a=-ω²x немесе: x=x''=a=-ω²x, яғни, координатаның екінші ретті туындысы координатаның өзіне тура пропорционал екендігін көрсету өте маңызды, себебі, жоғары сыныптарда электромагниттік тербелістердің теңдеуін оқу кезінде барлық гармониялық тербелістер – ол механикалық тербеліс болсын, ол ЭМ тербеліс болсын, тек бір ғана гармониялық заңға бағынатынын білу маңызды.

Бекіту. Есептер шығару

1. Серіппеде еркін тербеліп тұрған жүктің максимал кинетикалық энергиясының мәні 5 Дж, оның максимал потенциалдық энергиясының мәні 5 Дж. Жүктің толық механикалық энергиясы қалай өзгереді?

2. Қатаңдығы 160Н/м серіппеге ілінген массасы 200г дене горизонталь жазықтықта 2см амплитудамен тербеледі. Дене тербелісінің циклдік жиілігін және жүйенің энергиясын анықтаңдар.

3. Массасы 400г жүк қатаңдығы 250Н/м серіппеде тербелістер жасайды. Тербеліс амплитудасы 15см. Тербелістің толық механикалық энергиясы мен жүктің үлкен қозғалыс жылдамдығы неге тең?

Кері байланыс беру

Презентация

Сабақтың соңы.

5 мин

Рефлекция

Бағалау

Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:

Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау

-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.

Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.

Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл

Үлестірме стикерлер

Дескриптор

Оқулық

Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?

Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Оқушыларға жеке қолдау көрсету, оқу материалдары мен дереккөздерді оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып,

Мотивациясы жоғары оқушылар:

Көмек қажет ететін оқушыларға «Сәйкестендіру» тәсілі оқушының ынталану қабілетін арттыруға көпірше болып қызмет атқарады.

Тапсырмалар бере отырып, күтілетін нәтижеге жетелеймін.

Әрбір кезең бойынша оқушыларға ауызша және бас бармақ, смайликтермен кері байланыс беріп отырамын, сол арқылы оқушыларды ынталандыруға бағыттап отырамын, қолдау көрсетемін.

Оқушылардың өзін-өзі бағалауы, топтардағы бағалау жүріп отырады

«Рефлексия пирамидасы» әдісі арқылы кері байланыс береді

Физика кабинетіндегі қауіпсіздік ережесі еске салынады.

Жалпы бағалау

Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.

1:

2:

Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.

1:

2:

Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?

1:

2: