жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Ашық сабақ, Д.ж. аймақтары, 11 сынып
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Д.ж. аймақтары.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға дүние жүзінің экономикалық-географиялық аймақтары, құрамы, ресурстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Д.ж. экономикалық-географиялық аймақтарымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Кіріспе сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Жаңа сабақты өту
1. Әңгіме-дәріс.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
ІІІ. Қорытындылау.
IV. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Жаңа сабақты өту.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
«Д.ж. аймақтық шолу» географиясы мазмұны мен құрылымы жағынан елтану бағытында қарастырылады. Оның бірнеше себептері бар: біріншіден, ХХ ғ/ң 2-ші жартысынан бастап д.ж. көптеген елдерінде табиғат ресурстарының шаруашылық бағытта шамадан тыс пайдаланылуы салдарынан табиғи орта күшті өзгеріске ұшырады. Ал қазіргі кезде экологиялық тепе-теңдікті сақтау мәселелері адамзат қоғамының басты назарында болып отыр. Екіншіден, жекелеген аймақтар, елдер туралы жүйелі географиялық білім қалыптастыруда түрлі ғылым салалары туралы материалдар мен деректерді пайдаланудың маңызы зор.
Оқулық құрылымында 10-сыныпта жалпы шолу ретінде оқып-танысқан тарихи-географиялық аймақтар алынған. Бұл аймақтардың шекаралары физикалық-географиялық аймақтардың шекараларына сәйкес келе бермейді. Оқулықта, алдымен тарихи-географиялық аймақтардың экономикалық-географиялық, геосаяси жағдайларына жалпы шолу жасалады, ал елдерді оқып-үйрену реті олардың әлеуметтік-экономикалық даму деңгейлеріне байланысты топтастырылған.
География саласының құрылымдық және мазмұндық ерекшелітеріне орай, көптеген басқа ғылымдармен (қоғамдық, жаратылыстану, техникалық, т.б.) де байланысы зор. Соның нәтижесінде географиялық жаңа пәндер қалыптасуда. Мұндай өзара байланыстар ауқымының кеңдігі географияның ғылым ретіндегі маңызын арттыра түседі. Мысалы, географияның экологиямен, геологиямен, жалпы биологиямен байланысы геоэкологияның, ал экономикамен байланысы экономикалық географияның қалыптасуына негіз болған.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Д.ж. экономикалық-географиялық аймақтарын түсіндіру.
Д.ж. экономикалық-географиялық
аймақтары
Батыс Еуропа
20 мемлекет
кіреді. Халқы-400 млн адам.
Шығыс Еуропа
Бұрыңғы социалистік
елдерді қамтиды.
Азия
Аумағы
44,6 млн км2.
Ол Орталық Азия, Оңтүстік Азия, Шығыс
Азия және Оңтүстік Азиядан тұрады.
Солтүстік Америка
Ауданы-25,3
млн км2,
халқы-444,8 млн адам.
Латын Америкасы
Ауданы-20
млн км2,
халқы-518 млн адам.
Африка
Ауданы-30,3
млн км2,
халқы-850 млн адам.
Аустралия және
Мұхит аралдары
Аустралияның
ауданы-7,7 млн км2,
халқы-19,7 млн адам.
ТМД
Бұрыңғы Кеңестер
Одағының құрамындағы 13 мемлекет.
ІІІ. Қорытындылау.
IV. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Д.ж. экономикалық-географиялық аймақтарына жалпы шолу.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Дамыған елдерге жалпы сипаттама.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға дамыған елдердің жалпы сипаттамасы, «үлкен жетілік» елдерінің құрамы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Дамыған елдердің жалпы сипаттамасымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Б.Ү.Ү. кестесі. 6. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Еуропа аймағы?
2. Азия аймағы?
3. Солтүстік Америка аймағы?
4. Латын Америкасы аймағы?
5. Африка аймағы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы «үлкен жетілік» елдерінің құрамын түсіндіру.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы шаруашылықтың даму кезеңдерін түсіндіру.
Шаруашылықтың
даму кезеңдері.
Индустрияға
дейін.
Индустриялық.
Постиндустриялық.
Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы д.ж. елдерінің ерекшеліктерін түсіндіру.
|
Халқы (млн адам) |
Аумағы (млн км2) |
Жалпы ішкі өнім (АҚШ доллары) |
Дамыған елдер |
971,0 |
32,7 |
28603 |
Дамушы елдер |
4880,0 |
83,6 |
19132 |
Өтпелі экономикалы елдер |
421,0 |
19,0 |
3579 |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Дамыған елдерге жалпы сипаттама.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: АҚШ.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға АҚШ-тың экономикалық-географиялық жағдайы, мемлекет тарихы, геосаяси жағдайы, халқы, табиғат ресурстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: АҚШ-пен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. «Үлкен жетілік» елдері?
2. Шаруашылықтың даму кезеңдері?
3. Д.ж. ЖІӨ елдер топтары бойынша бөлінісі?
4. Жан басына шаққандағы ЖІӨ орташа мөлшері?
5. Өндірістік циклдар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы АҚШ-ты түсіндіру.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы АҚШ-қа басқа аймақтардан қоныс аударушылар үлесін түсіндіру.
АҚШ-қа қоныс
аударушылар үлесі
Латын
Америкасы.
55 %
Азия.
30 %
Еуропа.
10 %
Басқа
аймақтар.
5 %
4. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы АҚШ-тың табиғат ресурстарын түсіндіру.
Минералдық ресурстар |
Пайдалы қазбалардың орналасу заңдылықтарына байланысты, батыста магмалық, ал шығыста, шөгінді пайдалы қазбалар тараған. 30-дан астам штаттың аумағында көмір, Мексика шығанағы жағалауынан, Калифорния мен Аляскадан мұнай мен газдың аса маңызды кен орындары табылған. |
Энергетикалық ресурстар |
Елдегі ең ірі СЭС-тер тізбегі Теннеси мен Колумбия өзендерінде салынған. Колумбия өзеніндегі Гранд-Кули СЭС-і қуаттылығы жөнінен әлмдегі ең ірі станциялар қатарына жатады. |
Агроклиматтық ресурстар |
Бұл қоңыржай белдеудің барлық дерлік дақылдарын, сондай-ақ көптеген субтропиктік және тропиктік дақылдарды өсіруге мүмкіндік береді. |
Су ресурстары |
Негізінен шығыста шоғырланған. Олар энергетикалық маңызымен қатар, көлік қатынасында және егістік жерлерді суаруда пйдаланылады. |
Жер ресурсы |
Негізгі аумағының жартысына жуығы ауыл шаруашылығына жарамды жерлер. Орталық жазықта жыртылған жерлердің үлесі 80%-ға жуық. Аляска мен Кордильера орманға бай. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. АҚШ-тың экономикалық-географиялық жағдайы?
2. АҚШ-тың халқы?
3. АҚШ-тың табиғат жағдайлары?
4. АҚШ-тың табиғат ресурстары?
5. АҚШ-тың қалыптасуы?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: АҚШ.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: АҚШ-тың шаруашылығы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға АҚШ-тың өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, ішкі айырмашылықтары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: АҚШ-тың шаруашылығымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. АҚШ-тың экономикалық-географиялық жағдайы?
2. АҚШ-тың халқы?
3. АҚШ-тың табиғат жағдайлары?
4. АҚШ-тың табиғат ресурстары?
5. АҚШ-тың қалыптасуы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы АҚШ-тың өнеркәсібін түсіндіру.
Тоқыма өнеркәсібі |
Шоғырланған басты аудан АҚШ-тың байырғы штаттары орналасқан Жаңа Англия. |
Машина жасау |
АҚШ-тағы 125 қалада автомобиль шығарылады. Лос-Анджелес ғарыштық техника жасау және электроника саласының орталығы |
Химия өнеркәсібі |
Мексика шығанағында 200-ден астам мұнай және газ-химия кәсіпорны жұмыс істейді. Хьюстон қаласын «мұнай химиясының астанасы» деп атайды. |
Металлургия кешені |
Қара металлургия орталықтары-Чикаго, Кливленд, Питтсбург. Түсті металлургия кәсіпорындары кен орындарына жақын орналасады. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы АҚШ-тың ауыл шаруашылығын түсіндіру.
АҚШ-тың ауыл
шаруашылығы
Мал шаруашылығы
Ұлы
көлдер маңы мен солтүстік-шығыстағы
байырғы штаттарда «сүт
белдеуі»,
Ұлы жазықтардың оңтүстігі мен батыстағы
таулы штаттарда «мал
шаруашылығы белдеуі»
орналасқан.
Өсімдік
шаруашылығы
Ұлы
жазықтардың Монтана және Солтүстік
Дакота, Оклахома, Канзас, Колорадо
штаттарында «бидай
белдеуі»,
Ұлы жазықтардан шығысқа қарай орналасқан
Орталық жазықтың неғұрлым жұмсақ
климатында «жүгері
белдеуі»,
Мексика шығанағы жағалауындағы оңтүстік
штаттарда «мақта
белдеуі»
тараған .
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы АҚШ-тың экономикалық аудандарын түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: АҚШ-тың шаруашылығы.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Жапонияның.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Жапонияның халқы, экономикалық-географиялық жағдайы, өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, ішкі айырмашылықтары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Жапониямен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. АҚШ-тың экономикалық-географиялық жағдайы?
2. АҚШ-тың халқы?
3. АҚШ-тың табиғат ресурстары?
4. АҚШ-тың өнеркәсібі?
5. АҚШ-тың ауыл шаруашылығы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Жапонияның өнеркәсібін түсіндіру.
Отын-энергетика |
Жергілікті ресурстарды тиімді пайдалану, энергия алудың балама көздерін игеру және энергия үнемдеуге мүмкіндік беретін техникалық құралдарды жетілдіру бағыиында жүзеге асырылуда. |
Машина жасау |
Мұнда жаппай экспортқа бағдарланған кеме және автомобиль жасау тәрізді байырғы салалармен қатар ең жаңа, ғылымға негізделген салалалар дамуда. |
Қара металлургия |
Шеттен әкелінетін шикізатқа негізделген. Сондықтан кәсіпорындары Тынық мұхит жағалауында шоғырланған. |
Өңдеуші өнеркәсіп |
Шартты түрде екі топқа: материалды көп қажет ететін және ғылымға негізделген өндіріске бөлуге болады. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Жапонияның ауыл шаруашылығын түсіндіру.
Жапонияның
ауыл шаруашылығы
Мал шаруашылығы
Құс етімен
өзін-өзі толық қамтамасыз ете алады.
Хоккайдо аралында сүтті-етті бағыттағы
ірі қара мал жайылымдарда бағылады.
Балық пен теңіз өнімдері жапонлардың
күнделікті пайдаланатын тағамдарының
қатарына жатады.
Өсімдік
шаруашылығы
Өңделетін
алқаптар ел аумағының 14%-ын құрайды.
Жапония пияз бен жасыл бұршақ, күріш
пен қант қызылшасының, темекі мен тәтті
картоптың өнімділігі жөнінен д.ж.
алдыңғы орындардың бірін алады.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Жапонияның көлігін түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Жапонияның өнеркәсібі?
2. Жапонияның ауыл шаруашылығы?
3. Жапонияның көлік жүйесі?
4. Жапонияның халқы?
5. Жапонияның экономикалық-географиялық жағдайы?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Жапония.
Сарамандық жұмыс №1
Тақырыбы: Дамыған елдер.
Мақсаты: АҚШ пен Жапонияның экономикалық-әлеуметтік даму деңгейін анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. экономикалық картасы т.б.
Жоспары.
1. АҚШ пен Жапонияға салыстырмалы сипаттама.
|
АҚШ |
Жапония |
1. Жер аумағы. 2. Шекарасының ұзындығы. 3. Мемлекеттік құрылымы. 4. Халқының саны, халық тығыздығы. 5. Ұлттық құрамы, діні, қалалары. 6. Дамыған өнеркәсіп салалары. 7. Ауыл шаруашылығы. 8. Экономикалық аудандары. |
|
|
«Тексерілді»______________
М.д.о.і.ж.о: Ж.Шакирова
Пәні: География
Сыныбы: 11а ҚГБ
Пән мұғалімі: М.Амангалиев
Сабақ өтетін күні: 07.02.2017 ж
Тақырыбы: Германия ФР
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Германияның халқы, экономикалық-географиялық жағдайы, өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, ішкі айырмашылықтары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Германиямен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Б.Ү.Ү. кестесі. 6. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Жапонияның өнеркәсібі?
2. Жапонияның ауыл шаруашылығы?
3. Жапонияның көлік жүйесі?
4. Жапонияның халқы?
5. Жапонияның экономикалық-географиялық жағдайы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Германияның өнеркәсібін түсіндіру.
Қара металлургия |
Кәсіпорындары Рур және Саар аудандарында шоғырланған. |
Машина жасау |
Автомобиль жасау-«Мерседес», «БМВ», «Фольксваген», электроника-«Сименс», ақпарат тарату техникасы-«Дойче телеком», элетр техникасын жасау-«Бош» компаниялары шағарады. |
Химия өнеркәсібі |
Алуан түрлі өнім шығаратын бұл салада «Байер», «Хехст» фирмалары көзге түседі. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Германияның ауыл шаруашылығын түсіндіру.
Германияның
ауыл шаруашылығы
Мал шаруашылығы
Өндірілетін
жалпы өнімнің 4/5 бөлігі тиесілі. Ірі
қара мен шошқа саны едәуір. Батыс бөлікте
мал басы аз болатын шаруашылықтар
басым.
Өсімдік
шаруашылығы
Басты дақылдар-бидай,
қара бидай, арпа мен сұлы, қант қазалшасы.
Бидайдың мол өнімі жиналады.Бавария
аса ірі құлмақ өсіру ауданы. Жүзімдіктер
Жоғары Рейн, Мозель, Неккар мен Майн
аңғарында орналасқан.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Германияның көлігін түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Германия.
Тексерілді:
М.д.о.і.ж.о:___________Ж.Шакирова
Пәні: География
Сыныбы: 11а ҚГБ
Пән мұғалімі: М.Амангалиев
Сабақ өтетін күні: 014.02.2017 ж
Тақырыбы: Ұлыбритания мен Франция.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Ұлыбритания мен Францияның халқы, экономикалық-географиялық жағдайы, өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, ішкі айырмашылықтары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Ұлыбритания, Францияменмен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Германияның өнеркәсібі?
2. Германияның ауыл шаруашылығы?
3. Германияның көлік жүйесі?
4. Германияның халқы?
5. Германияның экономикалық-географиялық жағдайы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Ұлыбританияның өнеркәсібін түсіндіру.
Электр энергиясы |
Елде өндірілетін көмірдің ¾ бөлігі ЖЭС-те пайдаланылады, 12 АЭС электр энергиясының 20%-ын береді. Солтүстік теңізден мұнай өндіріледі.. |
Машина жасау |
Станок, автомобиль жасау кәсіпорындары Бирмингем ауданында, тоқыма өенкәсібі жабдықтарын жасау Манчестер маңында. Ал кеме жасау кәсіпорыны Глазгода орналасқан т.б. |
Химия өнеркәсібі |
Мұнай өңдеу мен синтетикалық талшық шығару, ауыл шаруашылығы химикаттарын өндіру, бояу-лак өндірісі жедел дамуда. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Францияның ауыл шаруашылығын түсіндіру.
Францияның
ауыл шаруашылығы
Мал шаруашылығы
Елдің солтүстігі
мен таулы аудандарда мал шаруашылығы,
батыс пен оңтүстік-батыста құс
шаруашылығы, солтүстігі мен
солтүстік-батысында шошқа шаруашылығы
дамыған.
Өсімдік
шаруашылығы
Басты
дақылдары-бидай, арпа, жүгері, сұлы,
қарақұмық, қарабидай, күріш, картоп,
темекі, құлмақ, гүлдер т.б. өсіріледі.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Ұлыбритания мен Францияның көлігін түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ұлыбритания мен Францияның өнеркәсібі?
2. Ұлыбритания мен Францияның ауыл шаруашылығы?
3. Ұлыбритания мен Францияның көлік жүйесі?
4. Ұлыбритания мен Францияның халқы?
5. Ұлыбритания мен Францияның экономикалық-географиялық жағдайы?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Ұлыбритания мен Франция.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Италия мен Канаданың.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Италия мен Канаданың халқы, экономикалық-географиялық жағдайы, өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, ішкі айырмашылықтары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Италия, Канадамен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ұлыбритания мен Францияның өнеркәсібі?
2. Ұлыбритания мен Францияның ауыл шаруашылығы?
3. Ұлыбритания мен Францияның көлік жүйесі?
4. Ұлыбритания мен Францияның халқы?
5. Ұлыбритания мен Францияның экономикалық-географиялық жағдайы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Италияның өнеркәсібін түсіндіру.
Электр энергиясы |
ЖЭС-інің лесі артуда, СЭС-рі Альпіде салынған. |
Машина жасау |
Автомобиль саласында ең қуатты жекеменшік фирма болып есептелетін «Фиат» концерні жетекші орын алады. |
Қара металлургия |
Кәсіпорындары ірі порттар мен тұтыну көзіне жақын шоғырланған. |
Түсті металлургия |
Жергілікті шикізатқа негізделген салалары жақсы дамыған. |
Химия өнеркәсібі |
Сырттан әкелінетін және жергілікті шикізатқа негізделген. |
Тоқыма өнерәсібі |
Негізіне, мақта, жүн, жібек, зығыр, кендір, химиялық талшықтардан мата және жіп, тоқыма бұйымдары өндіріледі. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Канаданың ауыл шаруашылығын түсіндіру.
Канаданың
ауыл шаруашылығы
Мал шаруашылығы
Сеңгір таулар
маңында қой өсіріледі. Калгари қаласы
мал шаруашылығы ауданының орталығы.
Мүйізді ірі қара мен құс өсіру Ұлы
көлдер маңында дамыған.
Өсімдік
шаруашылығы
Басты дақылы-бидай.
Одан басқа сұлы, арпа, зығыр, темекі
өсіріледі. Принц Эдуард аралында
жергілікті фермерлер алма, шабдалы,
өрік, таңқурай, құлпынай, картоп
өсіріледі.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Италия мен Канаданың көлігін түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Италия мен Канада.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Еуропаның дамыған елдеріне жалпы сипаттама.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Еуропаның халқы, саяси картасы мен құрылымы, табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Еуропаның саяси картасымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
3. Кестемен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Италия мен Канаданың өнеркәсібі?
2. Италия мен Канаданың ауыл шаруашылығы?
3. Италия мен Канаданың көлік жүйесі?
4. Италия мен Канаданың халқы?
5. Италия мен Канаданың экономикалық-географиялық жағдайы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Еуропаның экономикалық-географиялық жағдайы түсіндіру.
Еуропаның
экономикалық-географиялық жағдайы.
Елдер
өзара тығыз көршілік қарым-қатынаста.
Елдердің
басым көпшілігі теңіз жағалауында
шоғырланған.
Жағалық
сызығы өте күшті тілімденген, ол теңіз
жолын барынша дамытуға мүмкіндік
береді.
Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Еуропаның табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстарын түсіндіру.
Пайдалы қазбалары |
Балтық қалқанында рудалы пайдалы қазбалар, ежелгі платформаның қалың шөгінділерінде жанғыш тақтатастар, тас көмір кен орындары Донец, Рур, Жоғарғы Силезия, Саар, Йоркшир, Уэльс. Қоңыр көмір Орта Еуропа жазығының шөгінді жыныстары мен Мәскеу маңы алабында кездеседі. Мұнай мен табиғи газ Солтүстік теңіз бен Каспий теңізі қайраңдары мен Карпат, Пиреней алды шеткі иіндерінен өндіріледі. |
Агроклиматтық ресурстар |
Еуропаның қиыр солтүстіктегі аралдардан басқа бөлігіндегі агроклиматтық ресурстар аыл шаруашылығының барлық салаларын дамытуға мүмкіндік береді. |
Су ресурстары |
Тұщы су қоры аз елдерге Бельгия мен Нидерланд жатады, Скандинавияның батысында гидроэнергетикалық қор жеткілікті. |
Жер ресурсы |
Жер қорының 30%-дан астамы жыртылған жерлер, 18%-ы жайылымдар мен шабындықтар, 33%-ға жуығы ормандар, 19%-ы елді-мекендер, көлік жолдары, кеніштер мен жарамсыз жерлер үлесіне тиеді. |
Рекреациялық ресурстар |
Климаты қолайлы жағажайлар мен әсем табиғатты тау баурайларында дамытылған. |
3. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Еуропа халқының діни құрамын түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Еуропаның дамыған елдерінің ішкі айырмашылықтары?
2. Еуропаның дамыған елдерінің шаруашылығы?
3. Еуропаның дамыған елдерінің табиғат ресурстары?
4. Еуропаның дамыған елдерінің халқы?
5. Еуропаның дамыған елдерінің экономикалық-географиялық жағдайы?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Еуропаның дамыған елдері.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Солтүстік Еуропа елдері.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Солтүстік Еуропа елдерінің өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, ішкі айырмашылықтары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Солтүстік Еуропа елдерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Топтастыру.
3. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
3. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1.Батыс Еуропаның шағын капиталистік елдерінің экономикалық-географиялық жағдайы?
2. Батыс Еуропаның шағын капиталистік елдерінің геосаяси жағдайы?
3. Батыс Еуропаның шағын капиталистік елдерінің халқы?
4. Батыс Еуропаның шағын капиталистік елдерінің шаруашылығы?
5. Батыс Еуропаның шағын капиталистік елдерінің ішік айырмашылықтары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Солтүстік Еуропа елдерінің экономикалық-географиялық жағдайын түсіндіру.
Солтүстік
Еуропа елдерінің экономикалық-географиялық
жағдайы
Теңіз жағалауында
орналасуы.
Бәсекеге төтеп
беретін жоғары сапалы өнімдер шығарады.
Әуе көлігінің
дамуы.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Солтүстік Еуропа елдерінің халық тығыздығын түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Солтүстік Еуропа елдері.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Орта Еуропа елдері. Нидерланд.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Орта Еуропа елдері, Нидерланд табиғаты, халқы, өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Орта Еуропа елдері, Нидерландымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Солтүстік Еуропа елдерінің өнеркәсібі?
2. Солтүстік Еуропа елдерінің ауыл шаруашылығы?
3. Солтүстік Еуропа елдерінің көлік жүйесі?
4. Солтүстік Еуропа елдерінің өндірістік емес салалары?
5. Солтүстік Еуропа елдерінің ішкі айырмашылықтары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Нидерландының ұлттық құрамын түсіндіру.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Нидерландының өнеркәсібін түсіндіру.
Отын-энергетика кешені |
Ел энергиясындағы газдың үлесі-51,8%, мұнай-37,8%, көмір-7,4%, атом энергиясы-1,6%, басқа энергия көздері-2,4%. |
Химия өнеркәсібі |
Тыңайтқыштар мен фармацевтика шикізатын өндіру, дәрі-дәрмек, бояулар мен сабын, пластмассалар өндірісін және т.б. қамтитын химия өнеркәсібі қамтитын 50 мыңнан аса өнім түрін шығарады. |
Машина жасау өнеркәсібі |
Орташа немесе шағын машиналарды жасауға маманданған. Әсіресе мұнай химиясы мен тоқыма, полиграфия, целлюлоза-қағаз, тамақ өнеркәсібіне қажетті жабдықтар шығарумен көзге түседі. |
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Нидерландының ауыл шаруашылығын түсіндіру.
Нидерландының ауыл шаруашылығы
Мал шаруашылығы.
Сүтті сиыр
өсіруге маманданған. Елдің солтүстігінде
Фрисландияда д.ж. әйгілі голландық қара
ала сиыр тұқымы өсіріледі.
Өсімдік
шаруашылығы.
Басты
салалары-көкөніс және жеміс-жидек, гүл
өсіру. Гүл шаруашылығы халықаралық
маманданған саласы. Бидай түсімі жөнінен
д.ж. 1-ші орын алады
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Нидерландының мемлекеттік құрылымы?
2. Нидерландының халқы?
3. Нидерландының табиғаты?
4. Нидерландының шаруашылығы?
5. Нидерландының көлігі?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Орта Еуропа елдері, Нидерланд.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Оңтүстік Еуропа елдері. Испания.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Оңтүстік Еуропа елдері, Испания табиғаты, халқы, өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Оңтүстік Еуропа елдері, Испаниямен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Нидерландының мемлекеттік құрылымы?
2. Нидерландының халқы?
3. Нидерландының табиғаты?
4. Нидерландының шаруашылығы?
5. Нидерландының көлігі?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Испанияның ұлттық құрамын түсіндіру.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Испанияның өнеркәсібін түсіндіру.
Отын-энергетика кешені |
4 АЭС жұмыс істейді. Геотермальдық және күн энергиясын пайдаланады. |
Тау-кен саласы |
Түсті металлургия кәсіпорындары жергілікті қорғасын кен орындары негізінде солтүстік-батыста, мырыш пен алюминий солтүстіктегі портты қалалар маңында шоғырланған. |
Машина жасау өнеркәсібі |
Автомобиль, кеме және локомотив жасау салалары күшті дамыған. |
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Испанияның ауыл шаруашылығын түсіндіру.
Испанияның ауыл шаруашылығы
Мал шаруашылығы.
Нашар дамыған.
Құрғақ аудандардағы латифундияларда
қой бағылады, солтүстік пен
солтүстік-батыстың ұсақ шаруашылықтарында
ірі қара мал ұстайды.
Өсімдік
шаруашылығы.
Елдің орталығында,
солтүстігінде дәнді-дақылдар, өзен
аңғарларында күріш, Эбро аңғарында
бақша дақылдары, Андалузия жерінде
зәйтүн, Жерорта теңізі жағалауында,
Балеар аралдарында цитрус дақылдары,
суармалы алқаптарда техникалық дақылдар,
жүзім барлық жерлерде өсіріледі.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Оңтүстік Еуропа елдері, Испания.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Шығыс Еуропа елдері.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Шығыс Еуропа елдерінің экономикалық-географиялық жағдайы, табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстары, халқы, шаруашылығы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Шығыс Еуропа елдерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
3. Топтастыру.
4. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Испанияның өнеркәсібі?
2. Испанияның ауыл шаруашылығы?
3. Испанияның көлік жүйесі?
4. Испанияның өндірістік емес салалары?
5. Испанияның ішкі айырмашылықтары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Шығыс Еуропа елдерінің экономикалық-географиялық жағдайын түсіндіру.
Шығыс Еуропа елдерінің
экономикалық-географиялық
жағдайы
Балтық, Адриат,
Қара теңіз аралығында біртұтас аймақты
алып жатыр.
Батыс Еуропа
мен ТМД елдері арасында орналасқан.
Ірі транзиттік
теміржолдар, автомобиль жолдары, электр
және байланыс желілері өтеді.
Ел аумағында
аса маңызды әуе жолдары тоғысады.
3. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Шығыс Еуропа елдерінің табиғат ресурстарын түсіндіру.
4. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Шығыс Еуропа елдерінің өнеркәсібін түсіндіру.
Отын-энергетика |
Мұнай тапшылығына байланысты тас көмір мен қоңыр көмірге негізделген. |
Машина жасау |
Польшада ауыр машина жасау, станок, кеме жасау, Румынияда трактор, комбайн, электровоз, Венгрияда Жолаушы вагоны, өзен кемелері, автобус, Болгарияда кеме жасау т.б. маманданған. |
Металлургия өнеркәсібі |
Польшадағы Краков пен Катовице, Чехиядағы Острава мен Орталық Чехия, Словакиядағы Шығыс Словакия, Венгриядағы Дунайуварош, Румынияның Галац қаласындағы комбинаттар аймақтағы ең басты қара металлургия комбинаттары болып табылады.Венгрия әлемге ірі боксит-алюминий өнеркәсібімен әйгілі. |
Химия өнеркәсібі |
Венгриядағы химия-фармацевтика, Польшадағы мұнай-химия, Болгариядағы мұнай-химия кәсіпорындары тез қарқынмен дамуда. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Шығыс Еуропа елдерінің экономикалық-географиялық жағдайы?
2. Шығыс Еуропа елдерінің аумағының құрамы?
3. Шығыс Еуропа елдерінің табиғат ресурстары?
4. Шығыс Еуропа елдерінің шаруашылығы?
5. Шығыс Еуропа елдерінің халқы?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Шығыс Еуропа елдері.
Сарамандық жұмыс №2
Тақырыбы: Еуропаның дамыған елдері.
Мақсаты: Еуропаның дамыған елдерін, шаруашылығын анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. экономикалық картасы т.б.
Жоспары.
1. Шетелдік Еуропаның жекелеген аудандары.
Шетелдік Еуропа.
Солтүстік Еуропа. Орта Еуропа. Шығыс Еуропа. Оңтүстік Еуропа
2. Шығыс Еуропаның жекелеген елдерінің аумағындағы табиғат ресурстарының мол қоры.
Ш
ығыс
Еуропа
Чехия
Македония
Албания
Венгрия
Словакия
Польша
3. Оңтүстік Еуропаның дамыған өнеркәсіп салалары мен ауыл шаруашылығы.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Балтық маңы елдері.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Балтық маңы елдері, географиялық орны, құрамы, табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстары, шаруашылығы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Балтық маңы елдерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Топтастыру.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Б.Ү.Ү. кестесі.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Шығыс Еуропа елдерінің экономикалық-географиялық жағдайы?
2. Шығыс Еуропа елдерінің аумағының құрамы?
3. Шығыс Еуропа елдерінің табиғат ресурстары?
4. Шығыс Еуропа елдерінің шаруашылығы?
5. Шығыс Еуропа елдерінің халқы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Балтық маңы елдерінің құрамын түсіндіру.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқала Балтық маңы елдеріне жалпы шолу жасау.
Елдер |
Латвия |
Литва |
Эстония |
Жерінің ауданы, мың км |
64,5 |
65,2 |
45,1 |
Халқы, млн адам |
2,4 |
3,6 |
1,4 |
Орташа табиғи жылдық өсімі, % |
-0,6 |
-0,1 |
-0,1 |
Қала халқының үлесі, % |
69 |
68 |
70 |
Мемлкеттік құрылымы |
республика |
республика |
республика |
Астанасы |
Рига |
Вильнюс |
Таллин |
Мемлекеттік тілі |
латыш |
литван |
эстон |
Ұлттық валютасы |
лат |
лит |
|
Мемлекет басшысы |
президент |
президент |
президент |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Балтық маңы елдері.
Сарамандық жұмыс №3
Тақырыбы: Балтық елдері.
Мақсаты: Балтық бойы елдерін, шаруашылығын анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. экономикалық картасы т.б.
Жоспары.
1. Балтық боиы елдеріне салыстырмалы сипаттама.
|
Латвия |
Литва |
Эстония |
1. Жер аумағы. 2. Шекарасының ұзындығы. 3. Мемлекеттік құрылымы. 4. Халқының саны, халық тығыздығы. 5. Ұлттық құрамы, діні, қалалары. 6. Дамыған өнеркәсіп салалары. 7. Ауыл шаруашылығы. 8. Экономикалық аудандары. |
|
|
|
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Ресей Федерациясы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Ресейдің экономикалық-географиялық жағдайы, әкімшілік-аумақтық бөлінісі, табиғат ресурстары, халқы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Ресей Федерациясымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Топтастыру.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызба.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
5. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Балтық маңы елдерінің экономикалық-географиялық жағдайы?
2. Балтық маңы елдерінің аумағының құрамы?
3. Балтық маңы елдерінің табиғат ресурстары?
4. Балтық маңы елдерінің шаруашылығы?
5. Балтық маңы елдерінің халқы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Ресейдің экономикалық-географиялық жағдайын түсіндіру.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Ресейдің әкімшілік-аумақтық бөлінісін түсіндіру.
Әкімшілік-аумақтық
бөлінісі
21-респуб
лика.
9-дербес округ.
1-дербес облыс.
6-өлке.
49-облыс.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Ресей халқының екі дүние бөлікте орналасуын түсіндіру.
Еуропалық бөлік |
Халықтың 79%-ы тұрады, 1 км2-ге 30 адамнан келеді. |
Азиялық бөлік |
Халықтың 21%-ы тұрады, 1 км2-ге 2,5 адамнан келеді. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ресейдің экономикалық-географиялық жағдайы?
2. Ресейдің әкімшілік-аумақтық бөлінісі?
3. Ресейдің табиғат жағдайлары?
4. Ресейдің таиғат ресурстары?
5. Ресейдің халқы?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Ресей Федерациясы.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Ресейдің өнеркәсібі.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Ресей Федерациясының өнеркәсібі, өнеркәсіп салалары, орналасу принциптері жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Ресейдің өнеркәсібімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Кестемен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ресейдің экономикалық-географиялық жағдайы?
2. Ресейдің әкімшілік-аумақтық бөлінісі?
3. Ресейдің табиғат жағдайлары?
4. Ресейдің таиғат ресурстары?
5. Ресейдің халқы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Ресейдің өнеркәсіп салаларын түсіндіру.
Отын-энергетика кешені |
Ел экспортының 40%-ын отын-энергетикалық шикізат құрайды. Елдегі өндірілетін өнеркәсіп өнімінің 20%-ға жуығы отын өнеркәсібіне тиесілі. Елдегі өндірілетін электр энергиясының 65%-ы ЖЭС-ке, 20%-ы СЭС-ке, 15%-ы АЭС-ке тиесілі. |
Металлургия және машина жасау |
Металлургия кешені металл кендерін өндіру мен байытуды, металдарды балқыту мен прокат өндірісін қамтиды. Елдің өнеркәсіп өнімінің 20%-ы машина жасау кешеніне тиесілі. |
Химия өнеркәсібі |
Кейбір химия өнімдерін шығаруда Ресей әлемде алдыңғы орынды алады. |
Орман өнеркәсібі |
Елдегі ағаш сүрегінің жалпы қорының 80 млрд м3-ді құрайды. |
Жеңіл өнеркәсіп |
Жергілікті шикізатқа негізделген тоқыма өнеркәсібінің маңызы зор. |
Тамақ өнеркәсібі |
Шикізатты алғашқы өңдеу барысында қалдық көп болады және алысқа тасымалдауға жарамсыз. Сондықтан оларды өңдейтін кәсіпорындар шикізат көзіне жақын орналасады. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Ресейдің өнеркәсібі.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Ресейдің өнеркәсібі.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Ресей Федерациясының өнеркәсібі, өнеркәсіп салалары, орналасу принциптері жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Ресейдің өнеркәсібімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ресейдің отын-энергетика кешені?
2. Ресейдің металлургия, машина жасау кешені?
3. Ресейдің химия өнеркәсібі?
4. Ресейдің жеңіл өнеркәсібі?
5. Ресейдің тамақ өнеркәсібі?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Ресейдің өнеркәсіп салаларын түсіндіру.
Отын-энергетика кешені |
Ел экспортының 40%-ын отын-энергетикалық шикізат құрайды. Елдегі өндірілетін өнеркәсіп өнімінің 20%-ға жуығы отын өнеркәсібіне тиесілі. Елдегі өндірілетін электр энергиясының 65%-ы ЖЭС-ке, 20%-ы СЭС-ке, 15%-ы АЭС-ке тиесілі. |
Металлургия және машина жасау |
Металлургия кешені металл кендерін өндіру мен байытуды, металдарды балқыту мен прокат өндірісін қамтиды. Елдің өнеркәсіп өнімінің 20%-ы машина жасау кешеніне тиесілі. |
Химия өнеркәсібі |
Кейбір химия өнімдерін шығаруда Ресей әлемде алдыңғы орынды алады. |
Орман өнеркәсібі |
Елдегі ағаш сүрегінің жалпы қорының 80 млрд м3-ді құрайды. |
Жеңіл өнеркәсіп |
Жергілікті шикізатқа негізделген тоқыма өнеркәсібінің маңызы зор. |
Тамақ өнеркәсібі |
Шикізатты алғашқы өңдеу барысында қалдық көп болады және алысқа тасымалдауға жарамсыз. Сондықтан оларды өңдейтін кәсіпорындар шикізат көзіне жақын орналасады. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ресейдің отын-энергетика кешені?
2. Ресейдің металлургия, машина жасау кешені?
3. Ресейдің химия өнеркәсібі?
4. Ресейдің жеңіл өнеркәсібі?
5. Ресейдің тамақ өнеркәсібі?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Ресейдің өнеркәсібі.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Ресейдің ауыл шаруашылығы, көлігі.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Ресейдің ауыл шаруашылығы, көлігі, салалары, таралуы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Ресейдің ауыл шаруашылығы, көлігімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Топтастыру.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызба. 6. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
3. Кестемен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ресейдің отын-энергетика кешені?
2. Ресейдің металлургия, машина жасау кешені?
3. Ресейдің химия өнеркәсібі?
4. Ресейдің жеңіл өнеркәсібі?
5. Ресейдің тамақ өнеркәсібі?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Ресейдің өсімдік шаруашылығын түсіндіру.
Ресейдің
өсімдік шаруашылығы
Дәнді дақылдар
(жалпы
жыртылатын жердің 56%-ы тиесілі)
Көкөніс пен
бақша
(жалпы
жыртылатын жердің 5%-ы тиесілі)
Техникалық
дақылдар
(жалпы
жыртылатын жердің 6%-ы тиесілі)
Малазықтық
дақылдар
(жалпы
жыртылатын жердің 33%-ы тиесілі)
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы мал шаруашылығын түсіндіру.
Ірі қара шаруашылығы |
Орман, орманды дала зоналарында, дала мен шөлейт зоналарында таралған. |
Шошқа шаруашылығы |
Шошқа саны жөнінен Краснодар өлкесі, Орал мен Волга бойы аудандары алдыңғы орындарда. |
Қой шаруашылығы |
Жыл бойы жайылымға шығарып бағу мүмкіндігі бар аудандарда кең таралған. |
Құс шаруашылығы |
Ресейдің ірі қалалары маңайында және астықты аудандарда көбірек шоғырланған. |
Жылқы шаруашылығы |
Еуропалық бөліктің оңтүстігі мен Оралда жақсы жолға қойылған. |
4. Топтастыру.
Тортастыру арқылы Ресейдің көлік жүйесін түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Ресейдің ауыл шаруашылығы, көлігі.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Ресейдің экономикалық аудандары.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Ресей федерациясының экономикалық аудандары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Ресейдің экономикалық аудандарымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Кестемен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
3. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ресейдің ауыл шаруашылығының жалпы сипаттамасы?
2. Ресейдің өсімдік шаруашылығы?
3. Ресейдің мал шаруашылығы?
4. Ресейдің көлігі?
5. Байланыс?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Ресейдің экономикалық зоналарын түсіндіру.
Ресейдің
экономикалық зоналары
Батыс
(ел
аумағының 74%-ын
құрайды)
Шығыс
(ел
аумағының 26%-ын
құрайды)
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Ресейдің экономикалық аудандарын түсіндіру.
Орталық |
Мәскеу қаласы мен 12 облыс кіреді. |
Волга-Вятка |
Нижегород, Киров облыстары, Чуваш, Марий Эл, Мордва республикалары кіреді. |
Оталық қара топырақты |
Белгород, Воронеж, Курск, Липецк, Тамбов облыстары кіреді. |
Солтүстік-Батыс |
Санкт-Петербург қаласы мен Ленинград облысы. |
Солтүстік |
Карелия, Коми республикалары, Ненец авт. окр., Мурманск, Вологда облыстары кіреді. |
Солтүстік Кавказ |
Адыгей, Қарашай-Черкес, Кабарда-Балқар, Солтүстік Осетия, Ингуш, Шешен, Дағыстан республикалары, Краснодар, Ставрополь өлкелері, Ростов облысы кіреді. |
Волга бойы |
Татар, Қалмақ республикалары, Ульянов, Пенза, Самара, Саратов, Волгоград, Астрахань облыстары кіреді. |
Орал |
Удмурт, Башқұрт республикалары, Коми-Пермяк авт. окр., Свердлов, Челябі, Орынбор, Қорған облыстары кіреді. |
Батыс Сібір |
Алтай республикасы, Алтай өлкесі, Кемеров, Новосибирск, Омбы, Томск, облыстары, Ханты-Мансы, Ненец авт. окр. кіреді. |
Шығыс Сібір |
Бурят, Тыва, Хакасия республикалары, Таймыр, Эвенк, Усть-Орда, Агин Бурят авт. окр. кіреді. |
Қиыр Шығыс |
Саха республикасы, Еврей авт. обл. Чукот, Коряк авт. окр. Приморск, Хабаровск өлкелері кіреді. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ресейдің географиялық орны?
2. Ресейдің халқы?
3. Ресейдің өнеркәсібі?
4. Ресейдің ауыл шаруашылығы, көлігі?
5. Ресейдің экономикалық аудандары?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Ресейдің экономикалық аудандары.
Сарамандық жұмыс №4
Тақырыбы: Ресей Федерациясы.
Мақсаты: Р.Ф. әкімшілік бөлінісін, шаруашылығын, экономикалық аудандарын анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. картасы т.б.
Жоспары.
1. Р.Ф. әкімшілік-аумақтық бөлінісі.
1. Адыгей, Марий-Эл, Чечен, Тыва, Приморье, Ненец.
2. Дағыстан, Мордова, Чувашия, Бурятия, Коряк, Ямал-Ненец.
3. Ингушетия, Солт. Осетия, Карелия, Саха, Краснояр, Ханты-Мансы.
4. Кабардин-Балқар, Татарстан, Коми, Краснодар, Пермь, Таймыр.
5. Калмыкия, Удмуртия, Башқортостан, Ставрополь, Агинск-Бурят, Эвей.
6. Қарашай-Черкес, Хакас, Алтай, Хабаровск, Усть-Ордын, Чукот.
2. Р.Ф. экономикалық аудандары.
1. Солтүстік, Солтүстік Кавказ.
2. Солтүстік-Батыс, Орал.
3. Орталық, Батыс Сібір.
4. Волга-Вятка, Шығыс Сібір.
5. Орталық Қара Топырақты, Қиыр Шығыс.
6. Волга бойы, Калининград облысы.
3. Р.Ф. өнеркәсібі.
1
.
Р.Ф. өнеркәсібі
Отын Энергетика
2
.
Р.Ф. өнеркәсібі
Қара металлургия
Түсті
металлургия
Машина жасау
3. Р.Ф. өнеркәсібі
Химия өнеркәсібі
Жеңіл
өнеркәсіп
Тамақ өнеркәсібі
4. Р.Ф. ауыл шаруашылығы.
Ауыл шаруашылық салалары |
Таралған аймағы |
Өсімдік шаруашылығы:
Мал шаруашылығы:
|
|
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Украина.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Украинаның мемлекеттік құрылымы, географиялық орны, табиғат ресурстары, халқы, шаруашылығы, жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Украинаның мемлекеттік құрылымы, халқымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Кестемен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Б.Ү.Ү. кестесі.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Ресейдің географиялық орны?
2. Ресейдің халқы?
3. Ресейдің өнеркәсібі?
4. Ресейдің ауыл шаруашылығы, көлігі?
5. Ресейдің экономикалық аудандары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Украинаның географиялық орнын түсіндіру.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Украина шаруашылығын түсіндіру.
Шаруа- шылығы |
Индустриялық-аграрлы ел. Оның жиынтық ішкі өнімінің салалық құрылымында өнеркәсіп үлесі 38%-ды, ауыл шаруашылығы 16%-ды, қызмет көрсету саласы 46%-ды құрайды. |
Өнер- кәсібі
|
Басты саласы -- отын-энергетика кешені.Елдегі ең ірі көмір алабы Донецк. Өндірілетін электр энергиясының 40%-ға жуығы 5 АЭС береді. Жергілікті көмірмен ірі ЖЭС-тер жұмыс істейді. Қара металлургияның негізгі орталығы Кривои Рог темір кені алабы. Машина жасаудың орталықтары: Харьков, Киев, Донецк, Львов, Запорожье (автомобиль жасау), Днепропетровск, Луганск (теміржол және ауыр машиналар жасау), Николаев, Керч, Херсон (кеме жасау). Химия өнеркәсібінде минералды тыңайтқыштар (Одесса, Винница, Горловка), күкірт қышқылы, сода, пластмасса мен химиялық талшықтар (Киев), резеңке бұиымдарын өндіру маңызды орын алады. |
Ауыл шаруа- шылығы
|
Өсімдік шаруашылығы дәндә және техникалық дақылдарды өсіруге маманданған. Бидай, жүгері, арпа, тары, қарақұмық өсіріледі. Оңтүстікте-күріш, орманды далада-қант қызылшасы, картоп-барлық аймақта, Польесе мен Батыс Украинада-зығыр, оңтүстікте-құлмақ, темекі, Карпат сырты мен Қара теңіз жағалауында жүзім, Қырымда эфир майы, лаванда, раушан гүлдері өсіріледі. Мал шаруашылығы барлық аудунда таралған. Шошқа-дала, орманда дала зонасында, қой- орманды дала зонасы, Карпат пен Полесеьеде дамыған. |
Көлік
|
Теміржол көлігінің маңызы зор. Оның ұзындығы-23 мың км. Жалпы жолаушы тасымалының үлесі-64%. Автомобиль көлігінің үлесі 34%. Ұзындығы 100 мың км-ге жететін тас жалдар салынған. Әуе және теңіз порттары арқылы Украина 80-нен астам елдермен байланысады. |
Сыртқы экономи калық байланыс тары |
Украинаның ТМД елдерімен саудасында импорт экспорттан артық, ал алыс шетелдермен сауда қатынастарында экспорт импорттан басым. Украина импортында мұнай, газ, түсті металдар, синтетикалық каучук, ағаш сүрегі, жеңіл өнеркәсіпке қажетті шикізат басым болса, экспортта қара метал прокаты, құбырлар, ферроқорытпалар, машина жасау өнімдері, халық тұтынатын тауарлар, химикаттар басым. |
Ішкі айырмашы лықтары |
Украина аумағын шаруашылығының мамандану сипатына, әлеуметтік-экономикалық ерекшеліктеріне қарай бірнеше ауданға: Донецк-Днепр бойы, Оңтүстік, Оңтүстік-Батысқа бөледі. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Украина.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Беларусь Молдова Республикасы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Беларусь Молдова Республикаларының өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, салалары, таралуы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Беларусь Республикасымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Украйнаның географиялық орны?
2. Украйнаның халқы?
3. Украйнаның өнеркәсібі?
4. Украйнаның ауыл шаруашылығы, көлігі?
5. Украйнаның экономикалық аудандары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Беларусь Республикасын толық түсіндіру.
Географиялық орны |
Солтүстік-батысында Литва, Латвия мемлекеттерімен, шығысында Ресеймен, оңтүстігінде Украинамен, Батысында Польшамен шектеседі. Теңіздік шекаралары жоқ. Ауданы-207,6 мың км2. |
Табиғаты және табиғат ресурстары |
Беларусь аумағын Ежелгі Орыс платформасы негізінде қалыптасқан жазықтар алып жатыр. Солигорск маңында калий тұздарының д.ж. ең ірі кен орындарының бірі орналасқан, Мозырь Давыдов кен орындарында ас тұзының едәуір мол қоры бар, ел аумағында құрылыс материалдары да мол. Беларусь жеріне қоңыржай континентті климат тән. |
Халқы |
Халқы 9,8 млн адам. Тұрғындарының өмір жасының орташа ұзақтығы-68 жас. Ұлттық құрамы беларусьтар (78%), орыстар (13%), поляктар (4%), украиндар (3%), және т.б. Халықтың орташа тығыздығы 1 км2 – 47,4 адамнан келеді. |
Өнеркәсібі |
Өнеркәсіп саласында машина жасау, химия және мұнай химиясы өнімдерін шығаруға маманданған. Минск, Могилев, Жодино қалаларында «Белаз» машиналары, Минск, Гродно, Барановичиде автомобильге тетіктер, Минскіде «Трактор» шығарылады. Бобруиск қаласында ірі шина өндірісі, Гродно қаласында жасанды талшықтар өндірісі жолға қойылған. Орша қаласында ірі зығыр комбинаты, Минск, Могилев, Гродно, Лида қалаларында былғары және аяқкиім фабрикалары орналасқан. |
Ауыл шаруашылығы |
Ауыл шаруашылығына жарамды жерлер 10 млн га-ға жуық. Жалпы елде қой, ірі қара, шошқа, ешкі саны біршама. Елде жылына 0,9 млн т ет, 5 млн т-дан астам сүт өндіріледі. Егістік негізінен елдің орталық бөлігінде орналасқан. Дәнді-дақылдар басты орын алады, техникалық дақылдардан зығыр айрықша орын алады. Зығыр көбінесе елдің солтүстігі мен солтүстік-батысында, қант қызылшасы орталық және батыс аудандарда, картоп барлық аймақта өсіріледі. |
Көлігі |
Беларусь аумағы арқылы Шығыс Еуропа елдері мен Ресейді, Ресей мен Украинаны Балтық бойы елдерімен жалғастыратын құрлықтағы күре жолдар өтеді. Теміржолдардың жалпы ұзындығы 5,5 мың км-ден астам. Тас жолдардың жиілігі 1 км2 – ге 350 м шамасында. |
Сыртқы экономикалық байланыстары |
Сыртқы экономикалық байланыстарында Еуропа елдері мен Ресей басты орын алады. Ресейден жасанды каучук, мұнай мен газ, көмір, электр энергиясын және қара металлургия өнімдерін, өсімдік майын сатып алады. Экспортында Германия мен Польшаның да үлесі жоғары. Шетке машина жасау және химия өнеркәсібінің өнімдерін, көлік құрал-жабдығын, жеңіл және тамақ өнеркәсібі өнімдерін сатады. Елде 1,5 мыңға жуық бірлескен, 500-дей шетел кәсіпорындары жұмыс істейді. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Беларусь, Молдова Республикаларының географиялық орны?
2. Беларусь, Молдова Республикаларының халқы?
3. Беларусь, Молдова Республикаларының өнеркәсібі?
4. Беларусь, Молдова Республикаларының ауыл шаруашылығы?
5. Беларусь, Молдова Республикаларының көлігі, сыртқы экономикалық байланыстары?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Беларусь, Молдова Республикалары.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Азияның дамшы елдеріне жалпы сипаттама.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Азияның саяси картасы мен құрамы, тарихи-географиялық аймақтары, мемлекеттік құрылысы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Азияның саяси картасымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Беларусь, Молдова Республикаларының географиялық орны?
2. Беларусь, Молдова Республикаларының халқы?
3. Беларусь, Молдова Республикаларының өнеркәсібі?
4. Беларусь, Молдова Республикаларының ауыл шаруашылығы?
5. Беларусь, Молдова Республикаларының көлігі, сыртқы экономикалық байланыстары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Азия елдерінің тарихи-географиялық аймақтарын түсіндіру.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Азия елдерінің аймақтарының қалыптасу ерекшеліктерін түсіндіру.
Азия елдері аймақтарының қалыптасу
ерешеліктері
Экономика
лық даму жолының
түрліше болуы.
География
лық орнының
ерекшелік
тері.
Табиғат жағдайлары
мен табиғат ресурстары
ның әркелкі
болуы.
Тарихи тағдырлары
ның әрқилылығы.
Әлеуметтік-мәдени
айырмашы
лықтары.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Азия елдерінің аймақтарын түсіндіру.
Оңтүстік-Батыс Азия |
Құрамына 16 ел енеді. Республикалар: Израиль, Ирак, Иран, Йемен, Ливан, Кипр, Сирия, Түркия, Ауғанстан. Монархиялар: Иордания, Бахрейн, Катар, кувейт, БАӘ, Оман, Сауд Арабиясы. |
Оңтүстік Азия |
Құрамына 7 ел енеді..Республикалар: Үндістан, Пәкстан, Бангладеш, Шри-Ланка, Мальдив. Монархиялар: Непал, Бутан. |
Орталық және Шығыс Азия |
Жапония, Корей Халық Демократиялық Республикасы, Қытай, Тайвань, Корея Республикасы, Монғолия енеді. |
Оңтүстік-Шығыс Азия |
Құрамына 10 ел енеді. Республикалар: Вьетнам, Индонезия, Лаос, Мьянма, Сингапур, Филиппин. Монархиялар: Бруней, Малайзия, Тайланд, Камбоджа. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Азияның дамушы елдеріне жалпы сипаттама.
Тексерілді_________
Мектеп директордың оқу ісі
жөніндегі орынбасары_____________________________
«____» «________» 2016 жыл
Сыныбы_____
Тақырыбы: Азияның табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстары, халқы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Азия елдерінің табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстары, халқы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Азияның табиғат ресурстары, халқымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
3. Кестемен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Азияның саяси картасы?
2. Оңтүстік-Батыс Азия?
3. Оңтүстік Азия?
4. Оңтүстік-Шығыс Азия?
5. Орталық және Шығыс Азия?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Азияның жер бедерін түсіндіру.
Азияның жер
бедері
Таулары.
Памир, Гиндукуш,
Қарақорым, Тянь-Шань, Куньлунь, Тибет,
Гималай, Алтай, Саян, Байқал маңы, Байқал
сырты таулары.
Жазықтары:
Батыс Сібір,
Тұран, Ұлы Қытай, Үнді-Ганг, Месопотамия.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы табиғат Азияның ресурстарын түсіндіру.
Минералдық ресурстар |
Мұнай-Парсы шығанағында, Темір-Үндістан түбегі мен Қытайдың солтүстік-шығысында, Көмір-Қытай мен Үндістан жерінде, Өлі теңіз суы кальций, магний, калий, натрий, бром хлридтерінің тұнбасы болып табылады |
Жер ресурсы |
Жер қоры 2755 млн га. Құрғақ аудандар (Оңтүстік-Батыс Азия және Орталық Азия) жайылымдық мал шаруашылығы үшін, ал ылғал жеткілікті аудандар (Шығыс, Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия) егіншілік үшін пайдаланылады. |
Су қоры |
Су ресурсымен Оңтүстік-Шығыс Азия елдері жақсы қамтамасыз етілген, ал қалған бөліктер оның жетіспеушілігінен зардап шегуде. Азияда Тұщы су қорының 90%-ға жуығы суландыру мақсатында пайдаланылады. |
Орман ресурсы |
Азияның Шығыс, Оңтүстік-Шығыс бөліктерінде тараған. |
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Азия аймақтарының халқының арасалмағын түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Азияның халқы?
2. Азияның минералдық ресурстары?
3. Азияның агроклиматтық ресурстары?
4. Азияның су ресурстары?
5. Азияның орман ресурстары?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Азияның табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстары, халқы.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Азияның дамушы елдерінің әлеуметтік-экономикалық дамуы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Азияның әлеуметтік-экономикалық даму үлгілері, аймақтардың мамандану салалары, елдердің топтастырылуы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Азияның дамушы елдерінің әлеуметтік-экономикалық дамуымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Азияның халқы?
2. Азияның минералдық ресурстары?
3. Азияның агроклиматтық ресурстары?
4. Азияның су ресурстары?
5. Азияның орман ресурстары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Азияның әлеуметтік-экономикалық даму үлгілерін түсіндіру.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Азия аймақтарының мамандануын түсіндіру.
Азия аймақтарының мамандануы
Оңтүстік-Батыс
Азия.
Минералды шикізат
өндіруден айрықша көзге түседі.
Оңтүстік
Азия.
Экономикасында
артта қалушылық тән.
Оңтүстік-Шығыс
Азия.
Д.ж.
нарықа минералдық шикізат шығарады.
Шығыс
және Орталық Азия.
Аса
күрделі шаруашылық құрылымымен көзге
түседі.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Азия елдерінің топтастырылуын түсіндіру.
Жоғары дамыған ел |
Жапония. |
Жаңа индустриялы елдер |
Корея Республикасы, Тайвань, Сингапур, Малайзия, Сянган. |
Жетекші дамушы елдер |
Қытай, Үндістан. |
«Қоныс аударған» капитализм елі |
Израиль |
Мұнай экспорттаушы елдер |
Сауд Арабиясы, Катар, Кувейт, БАӘ, Оман, Бахрейн, Иран, Ирак. |
Төмен дамушы елдер |
Индонезия, Пәкстан, Бангладеш, Вьетнам, Шри-Ланка. |
Мешеу елдер |
Ауғанстан, Бутан, Йемен, Камбоджа, Лаос, Мальдив, Мьянма, Непал. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Азияның дамушы елдерінің әлеуметтік-экономикалық дамуы.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Қытайдың, Түркия.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Қытай мен Түркияның халқы, өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, ішкі айырмашылықтары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Қытай, Түркиямен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Азияның шаруашылығының негізгі даму бағыттары?
2. Азиядағы экономикалық кеңістіктің жалпы сипаты?
3. Азияның әлеуметтік-экономикалық даму үлгілері?
4. Азия аймақтарының мамандану салалары?
5. Азиян елдерінің топтастырылуы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Қытайдың өнеркәсібін түсіндіру.
Отын-энергетика |
Бұл саланың бастысы-көмір, мұнай, электр энергиясын өндіру. |
Машина жасау |
Бұл сала ел өнеркәсібін барлық құрал-жабдықтармен қамтамасыз етуде. |
Қара металлургия |
Елдің 21 металлургиялық кәсіпорындары әрқайсысы жылына 1 млн т-дан астам болат қорытатын қуатқа ие. |
Авиациялық өнеркәсіп |
Бұл салада жойғыш-ұшақтар, бомбалаушы, барлаушы ұшақтар, пассажирлік және көліктік ұшақтар мен тікұшақтар жасалады. |
Тоқыма өнеркәсібі |
Мақтадан, жүннен, жасанды талшықтардан мата тоқу және бояу, тоқыма мата, киім-кешек дайында т.б. өндіріс салалары кіреді. |
Жеңіл өнеркәсіп |
44 саланы қамтиды және 200 мың түрлі тауар шығарады. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Түркияның ауыл шаруашылығын түсіндіру.
Түркияның
ауыл шаруашылығы
Мал шаруашылығы
Басты саласы
қой өсіру. Қой саны 50 млн, Анадолы таулы
аймағында ангор ешкісі өсіріледі. Оның
саны 15 млн. Мүйізді ірі қара саны 17 млн.
Елдің оңтүстігінде түйе, жылқы, қашыр
өсіріледі. Құс шаруашылығы соңғы жылдары
ғана қолға алына бастады. Балық
шаруашылығы жоқтың қасы.
Өсімдік
шаруашылығы
Бидайдан Азияда
2-ші орында, қант қызылшасы, арпа, сұлы,
күнбағыстан 1-ші орында. Зәйтүн, жүзім,
інжірден д.ж. алдыңғы орындарда. Мақта,
темекі, інжірді экспортқа шығарады.
Диярбақыр өңірінде бау-бақша өркендеген.
Анадлының оңтүстігі арахис пен күнжіт
егуге маманданған..
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Қытай мен Түркияның көлігін түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Қытай мен Түркияның өнеркәсібі?
2. Қытай мен Түркияның ауыл шаруашылығы?
3. Қытай мен Түркияның көлік жүйесі?
4. Қытай мен Түркияның халқы?
5. Қытай мен Түркияның ішкі айырмашылықтары?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Қытай мен Түркия.
«Тексерілді»______________
М.д.о.і.ж.о: Ж.Шакирова
Пәні: География
Сыныбы: 11а ҚГБ
Пән мұғалімі: М.Амангалиев
Сабақ өтетін күні: 24.01.2017 ж
Тақырыбы: Азияның жаңа индустриялы елдер.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Жаңа индустриялы елдер, Корея Республикасының өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, салалары, таралуы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Жаңа индустриялы елдер, Корея Республикасымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Қытай мен Түркияның өнеркәсібі?
2. Қытай мен Түркияның ауыл шаруашылығы?
3. Қытай мен Түркияның көлік жүйесі?
4. Қытай мен Түркияның халқы?
5. Қытай мен Түркияның ішкі айырмашылықтары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Корея Республикасын толық түсіндіру.
Географиялық орны |
Корея түбегінің оңтүстігінде орналасқан. Құрамын Жапон және Сары теңіздегі 3 мыңдай ұсақ аралдар енеді. Ең ірісі-Чеджудо аралы. |
Табиғаты және табиғат ресурстары |
Ел аумағының 70%-ға жуығын аласа таулар алып жатыр. Ел аумағына ылғалды шығыс азиялық муссондық климат тән. Жері пайдалы қазбаларға кедей; тек вольфрам кенінің д.ж. маңызы бар. Сонымен қатар кварц, каолин, алтын, темір, мырыштың шағын кен орындары кездеседі. Өзендері қысқа болғанымен мол сулы, жазғы муссондар кезінде тасиды. |
Халқы |
Халқы 48,3 млн адам. Бір ұлтты ел. Халқының 99%-ы корейлер. Халықтың орташа тығыздығы 1 км2 – 484 адамнан келеді.Адамдардың өмір жасының орташа ұзақтығы ерлерде-72 жас, әйелдерде-79 жас. Халықтың 79%-ы қалаларда тұрады. |
Экономикасы |
Кеме жасау ел өнеркәсібінің жетекші саласы. Елдегі басты кеме жасау орталығы Пусан болып табылады. Жеңіл автомобиль жасаудан д.ж. 1-ші орында. Жылына 2,2 млн жеңіл автомобиль шығарады. Аса ірі автомобиль компаниялары – «Хундай», «Дэу», «Киа». Металлургия саласы д.ж. 6-шы орында. Д.ж. өндірілетін болаттың 4%-ын береді, электролиттік мыс, мырыш, қорғасын және құйма алюминий өндіруден де көзге түседі. Бұл салада аса ірі концерні ПОСКО. Қазіргі кезде ел д.ж. мұнай химиясы өнімдерінің 5%-ға жуығын береді. Соңғы онжылдықта ғылымды көп қажет ететін өнеркәсіп салалары дами бастады. Ғарыштық күрделі техника жасау игеріле бастады; 2003 жылы елде 8 ғарыштық серік жұмыс істеді. Бұл салада бірнеше ғылыми-зерттеу орталықтары мен тәжірибелік зауыттарды біріктіретін «Корея Аэроспейс Индастриз» компаниясы жетекші орын алады. |
Сыртқа экономикалық байланыстары |
Халықаралық экономикалық ынтымақтастық аясында Корея Республикасы 1989 жылы құрылып, 24 елді біріктірген аса ірі Азиялық-Тынық мұхиттық еркін сауда аймағына енеді. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Жаңа индустриялы елдер, Корея Республикасы.
Сарамандық жұмыс №5
Тақырыбы: Азияның дамушы елдері.
Мақсаты: Азияның дамушы елдерін, шаруашылығын анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. экономикалық картасы т.б.
Жоспары.
1. Азияның дамушы елдері қандай аймақтарға бөлінеді.
Азияның дамушы елдері
Оңтүстік-Батыс Азия
Оңтүстік Азия
Оңтүстік-Шығыс Азия
Шығыс Азия
Орталық Азия
2. Азияның дамушы елдерінің ірі шикізат ресурстары
Шикізат ресурсының түрлері |
Шикізат қоры орналасқан елдері |
Темір, марганец Хромит Никель Мыс Полиметалл Сынап Алмас Алтын |
Қытай, Үндістан, Қазақстан Қазақстан, Түркия, Үндістан Филиппин, Қазақстан Қытай, Қазақстан, Ресей Монғолия, Қазақстан Қытай, Қырғызстан Қытай, Қырғызстан Үндістан, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Қазақстан |
3. Сыртқа мұнай шығаратын және жаңа индустриялы елдер.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Кавказ елдері.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Кавказ елдерінің халқы, өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, салалары, таралуы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Кавказ елдерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұоақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Корея Республикасының географиялық орны?
2. Корея Республикасының халқы?
3. Корея Республикасының өнеркәсібі?
4. Корея Республикасының ауыл шаруашылығы?
5. Корея Республикасының көлігі, сыртқы экономикалық байланыстары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Кавказ елдерінің ішкі айырмашылықтарын түсіндіру.
Елдер |
Әзірбайжан |
Грузия |
Армения |
Географиялық орны |
Кавказ сыртының оңтүстік-шығыс бөлігін алып жатыр, солтүстігінде Ресеймен, батысында Грузиямен, оңтүстік-батысында Армения және Түркиямен, оңтүстігінде Иранмен шектеседі. |
Солтүстігінде Ресеймен, оңтүстігінде Армения және Түркиямен, шығысында Әзірбайжанмен шектеседі |
Солтүстігі мен батыснда Грузиямен, шығысында, оңтүстік шығысында Әзірбайжанмен, батысы мен оңтүстігінде Түркиямен шектеседі. |
Халқы |
Халықтың орташа тығыздығы 1 км2-95,4 адамнан келеді. Көп ұлтты ел. Ұлттары Әзірбайжандар, орыстар, армяндар, лезгин, талыш, грузин, авар, түрік, күрд, татар, украин т.б. |
Халықтың орташа тығыздығы 1 км2-62,3 адамнан келеді. Ұлттары грузиндер, армяндар, орыстар, әзірбайжандар т.б. |
Халықтың орташа тығыздығы 1 км2-108 адамнан келеді. Бірұлтты ел. Ұлттары армяндар, орыстар, күрдтер, грузиндер, гректер. |
Өнеркәсібі |
Отын-энергетика кешені, химия өнеркәсібі, машина жасау кешені жетекші орында. |
Тамақ өнеркәсібі, отын-энергтика ешені көзге түседі. |
Отын-энергетика кешені, тамақ өнеркәсібі жетекші орында. |
Ауыл шаруашылығы |
Өсімдіктен-бидай, күріш, мақта, малазықтық және техникалық дақылдар күтіп, бапталады. Тау бөктерлерінде жүзімдіктер мен бау-бақшалар орналасқан. Кура-Аракс ойпатында қой шаруашылығы дамыған. Балық аулау мен жібек шаруашылығы жолға қойылған. |
Шай, картоп, көкөніс пен бақша, астық дақылдары, жүзім егіледі. Мал шаруашылығында сүтті-етті ірі қараның үлесі жоғары. |
Жүзім шаруашылығы мен жеміс өсіру жетекші орын алады.Тауларда бидай мен арпа өсіріледі. |
Көлік |
Теміржолдың үлесі жоғары. Ұзындығы-1800 км. Автомобиль жолы, әуе көлігі, құбыр, көлігі, су жолы дамыған. |
Автомобиль жолы, әуе көлігі, құбыр, көлігі, дамыған. |
Теміржолдың үлесі жоғары. Ұзындығы-1420 км. Автомобиль жолы, әуе көлігі, құбыр, көлігі, су жолы дамыған. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Кавказ елдерінің географиялық орны?
2. Кавказ елдерінің өзара экономикалық байланыстары?
3. Әзірбайжан Республикасы?
4. Грузия Республикасы?
5. Армения Республикасы?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Кавказ елдері.
Бекітемін________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Орта Азия елдері.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Орта Азия елдері, географиялық орны, құрамы, табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстары, шаруашылығы жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Орта Азия елдерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Топтастыру.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Б.Ү.Ү. кестесі.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Кавказ елдерінің географиялық орны?
2. Кавказ елдерінің өзара экономикалық байланыстары?
3. Әзірбайжан Республикасы?
4. Грузия Республикасы?
5. Армения Республикасы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Орта Азия елдерінің құрамын түсіндіру.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқала Орта Азия елдеріне жалпы шолу жасау.
Елдер |
Өзбекстан |
Қырғызстан |
Тәжікстан |
Түрікменстан |
Жерінің ауданы, мың км |
|
|
|
|
Халқы, млн адам |
|
|
|
|
Орташа табиғи жылдық өсімі, % |
|
|
|
|
Қала халқының үлесі, % |
|
|
|
|
Мемлкеттік құрылымы |
|
|
|
|
Астанасы |
|
|
|
|
Мемлекеттік тілі |
|
|
|
|
Ұлттық валютасы |
|
|
|
|
Мемлекет басшысы |
|
|
|
|
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Орта Азия елдері.
Сарамандық жұмыс №6
Тақырыбы: Орта Азия елдері.
Мақсаты: Орта Азия елдерін, шаруашылығын анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. экономикалық картасы т.б.
Жоспары.
1. Орта Азия елдеріне салыстырмалы сипаттама.
|
Тәжікстан |
Өзбекстан |
Қырғызстан |
Түркменстан |
1. Жер аумағы. 2. Шекарасының ұзындығы. 3. Мемлекеттік құрылымы. 4. Халқының саны, халық тығыздығы. 5. Ұлттық құрамы, діні, қалалары. 6. Дамыған өнеркәсіп салалары. 7. Ауыл шаруашылығы. 8. Экономикалық аудандары. |
|
|
|
|
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Латын Америкасының табиғат ресурстары, халқы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Латын Америкасының табиғат ресурстары, халқы, саяси картасы, геосаяси жағдайы, мемлекеттік құрылымы, топтары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Латын Америкасының табиғат ресурстары, халқымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Орта Азия елдерінің өнеркәсібі?
2. Орта Азия елдерінің ауыл шаруашылығы?
3. Орта Азия елдерінің көлігі?
4. Орта Азия елдерінің халқы?
5. Орта Азия елдерінің сыртқы байланыстары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Латын Америкасы аймағына кіретін елдерді түсіндіру.
Орталық Америк, Кариб алабы елдері |
Барбуда, Багам аралдары, Барбадос, Белиз, Гаити, Гватемала, Гондурас, Гренада, Доминика, Доминикан Республикасы, Коста-Рика, Куба, Мексика, Никарагуа, Панама, Сальвадор, Сент-Винсент және Гренадина, Сент-Китс және Невис, Сент-Люсия, Тринидад және Тобаго, Ямайка. |
Оңтүстік Америка |
Аргентина, Боливия, Бразилия, Венесуэла, Гайана, Колумбия, Парагвай, Перу, Суринам, ругвай, Чили, Эквадор. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Латын Америкасының жер бедерін түсіндіру.
Латын Америкасының
жер бедері
Таулары,
үстірттері.
Мексика
Кордильерасы, Кариб Кордильерасы, Анд
тау, Бразилия, Гвиана, Патагония таулы
үстірттері т.б..
Жазықтары,
ойпаттары.
Амазонка, Ориноко,
Ла-Плата ойпаттары, Гран-Чако, Маморе,
Пантанал жазықтары.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Латын Америкасындағы аса ірі қала агломерацияларын түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Латын Америкасы елдерінің географиялық орны?
2. Латын Америкасы елдерінің табиғат ресурстары?
3. Латын Америкасы елдерінің халқы?
4. Латын Америкасы елдерінің жер бедері?
5. Латын Америкасы елдерінің қалалары?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Латын Америкасының дамушы елдері.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Латын Америкасының жаңа индустриялы елдері, Бразилия.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Латын Америкасының жаңа индустриялы елдері, Бразилияның өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, салалары, таралуы, сыртқы экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Латын Америкасының жаңа индустриялы елдері, Бразилиямен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Латын Америкасы елдерінің географиялық орны?
2. Латын Америкасы елдерінің табиғат ресурстары?
3. Латын Америкасы елдерінің халқы?
4. Латын Америкасы елдерінің жер бедері?
5. Латын Америкасы елдерінің қалалары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Бразилияны толық түсіндіру.
Географиялық орны |
Солтүстігінде Гвиана, Суринам, Гайана, Венесуэла, батысында Колумбия, Перу, Оңтүстігінде Боливия, Парагвай, Уругвай, шығысында Аталант мұхитымен шектеседі. |
Табиғаты және табиғат ресурстары |
Ел аумағында Гвиана таулы үстіртінің оңтүстігі, Бразилия таулы үстіріті мен Амазонка ойпаты орналасқан. Елде марганец, алмас, боксит, алтын, полиметалдардың д.ж. маңызы бар кен орындары барланған. Аса ірі Қаражас кен орнында темір, түсті және сирек кездесетін металдардың мол қоры табылған. Бразилия жері, негізінен, экваторлық және субэкваторлық белдеулерде орналасқан, оңтүстік тропиктік белдеуге енеді. |
Халқы |
Халқы 182 млн адам. Қала халқының үлесі 78%. Аса ірі қалалары-Сан-Паулу, Рио-де-Жанейро, Белу-Оризонти, Ресифи, Порт-Алегри. Халықтың орташа тығыздығы 1 км2 – 20 адамнан келеді.180-нен астам тілде сөйлейтін 200 үндіс тайпасы мекен етеді. Мемлекеттік тілі –португал тілі. Халқының көпшілігі-католиктер, протестанттар мен жергілікті діндерді ұстанушылар да бар. |
Өнеркәсібі |
Энергиясында су энергиясы мен мұнай мен газ басым орын алады. Басқа түрлерінен этил спиртінің маызы артуда. Алюминий өндіруден д.ж. 4-ші орында. Машина жасау өнеркәсібі жалпы өнеркәсіп өнімінің 30%-дан астамы тиесілі. Жылына 2,3 млн автомобиль шығарады, жүк машиналары мен автобус жасаудан д.ж. 5-ші орында. Бұл салада жұмыс істейтін 21 компания арасында «Фольксваген-ду-Бразил», «Дженерал Моторс», «Форд-Виллис», «Крайслер-ду-Бразил» жетекші орын алады. |
Ауыл шаруашылығы
|
Басты ауыл шаруашылық дақылдары-кофе, күріш, қант қамысы, жүгері, қытайбұршақ, бидай, какао, мақта. Мал шаруашылығында ірі қара малдың үлесі жоғары. Жыл сайын Амазонка ормандарынан 50 мың т-ға дейін табиғи каучук өнімдері, балауыз, ақ жаңғақ жиналады, Оңтүстік аудандарда парагвай шайы мен араукария сүрегін дайындау жүргізіледі |
Көлігі |
Тас жолдардың жалпы ұзындығы-2 млн км-ден асса, темір жол 22 мың км созылып жатыр, Сыртқы қатынастар теңіз және әуе көліктері арқылы жүзеге асырылады. |
Сыртқа экономикалық байланыстары |
Экспортқа темір, машина жасау өнімдері, бұршақ пен ұн өнімдері, кофе, какао, қант, жеміс шырындары, боксит шығарады. Импорт мұнай, құрал-жабдықтар, көмір құрайды. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Латын Америкасының жаңа индустриялы елдері, Бразилия.
Сарамандық жұмыс №7
Тақырыбы: Латын Америкасының дамушы елдері.
Мақсаты: Латын Америкасы елдерін, шаруашылығын анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. экономикалық картасы т.б.
Жоспары.
1. Латын Америкасы елдері қандай аймақтарға бөлінеді?
Л
атын
Америкасы елдері
Орталық Латын америкасы Анд елдері Шығыс Атлант елдері
2. Латын Америкасының этникалық құрамының қалыптасуы.
Латын Америкасының этникалық
құрамының қалыптасуы
1-ші құрамдас бөлік
4-ші құрамдас бөлік
3-ші құрамдас бөлік
2-ші құрамдас бөлік
3. Латын Америкасының табиғат ресурстары.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Африканың дамушы елдері.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Африканың дамушы елдерінің халқы, саяси картасы, геосаяси жағдайы, мемлекеттік құрылымы, топтары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Африканың дамушы елдерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Бразилияның өнеркәсібі?
2. Бразилияның ауыл шаруашылығы?
3. Бразилияның халқы, көлігі?
4. Бразилияның Табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстары?
5. Бразилияның сыртқы байланыстары?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Африка жеріндегі еуропалық иеліктерді түсіндіру.
Еуропалық метрополиялар |
Иеліктері |
Франция |
Солтүстік Африкада: Алжир, Тунис; Батыс және Орталық Африкада: Батыс және Шығыс Сахара, Француздық Батыс Африка, Француздық Конго; Шығыс Африкада: Сомалидің жағалық бөлігі, Комор аралдары, Мадагаскар. |
Ұлыбритания |
Солтүстік Африкада: Египет, Ливия шөлі; Шығыс және Орталық Африкада: Ағылшындық-Египеттік Судан, Басутоленд, Бечуааналенд, Родезия, Британиялық Шығыс Африка, Уганда, Занзибар, Пемба, Маврикий, Сейшель аралдары, Британдық Сомали; Батыс Африкада: Гамбия, Нигерия, Сьерра-Леоне, Алтын Жағалау, Әулие Елена аралы; Оңтүстік Африкада: Наталь, Кап отары. |
Португалия |
Ангола, Азор және Жасыл Мүйіс аралдары, Мозамбик, Мадейра, Сан-Томе және Принсипи аралдары. |
Германия |
Танзания, Руанда, Бурунди, Того, Гана, Камерун. |
Бельгия |
Заир. |
Италия |
Эритрея, Сомалидің едәуір бөлігі. |
Испания |
Канар аралдары, Батыс Сахараның оңтүстігі, Испаниялық Гвинея. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Африканың жер бедерін түсіндіру.
Африканың жер
бедері
Таулары,
үстірттері.
Атлас, Кап,
Айдаһар, Шығыс Африка, Эфиопия, Тиббести.
Құмдары.
Сахара, Ливия,
Калахари, Нмиб шөлдері.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Африка елдерінің қала халқын түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Африканың саяси картасының қалыптасуы?
2. Африка табиғат жағдайы?
3. Африка жеріндегі еуропалық иеліктері?
4. Африка елдерінің халқы?
5. Африка елдерінің топтастырылуы?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Африканың дамушы елдері.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Африканың шаруашылығы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Африканың өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, ішкі айырмашылықтары, экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Африканың шаруашылығымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Африканың саяси картасының қалыптасуы?
2. Африка табиғат жағдайы?
3. Африка жеріндегі еуропалық иеліктері?
4. Африка елдерінің халқы?
5. Африка елдерінің топтастырылуы?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Африканың өнеркәсібін түсіндіру.
Тау-кен өнеркәсібі |
ОАР алтын өндіруден 1-ші орынды; Нигер уран, Гвинея боксит, өндіруден 2-ші орынды иеленеді. Змбия мыс өндіру мен әйгілі, Конго мен Ботсвана алмас өндіруден жетекші орында.. |
Өңдеуші өнеркәсіп |
Жергілікті минералды шикізатқа негізделген, Ең күшті дамыған сала-түсті металлургия, Машина жасау тек кейбір елдерде ғана дамыған, Химия өнеркәсібі мұнай кендерінің ашылуымен байланысты қарқынды дамуда. |
Жеңіл өнеркәсіп |
Тоқыма өнеркәсібінің алатын орны ерекше. |
Тамақ өнеркәсібі |
Май шығару, ұн тарту, қант және шарап жасау көзге түседі. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Африканың ауыл шаруашылығын түсіндіру.
Африканың
ауыл шаруашылығы
Мал шаруашылығы
Мұнда
д.ж. ірі қараның 14%-ы, қойдың 16%-ы, ешкінің
32%-ы, түйенің 73%-ы шоғырланған. Солтүстік
Африкада қой шаруашылығы басым, шөлді
аудандарда түйе өсіріледі..
Өсімдік
шаруашылығы
Екі бағытта
дамуда; бірі-тұтыну, екіншісі-тауарлық
бағыт. Тұтыну Тропиктік Африкада басым.
Плантацияларда какао, кофе, жержаңғақ,
гевея, майлы пальма, шай, сизаль, қант
қамысы, темекі, банан, ұзын талшықты
мақта, дәм-татымдық дақылдар т.б. өнімдер
көптеп өсіріледі. Көп елдері бір дақыл
өсіруге маманданған.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Африканың көлігін түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Африканың шаруашылығы.
Сарамандық жұмыс №8
Тақырыбы: Африканың дамушы елдері.
Мақсаты: Африканың дамушы елдерін, шаруашылығын анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. экономикалық картасы т.б.
Жоспары.
1. Африка елдерінің экспорттық тауарлары.
Экспорттық тауарлар |
Шығаратын елдері |
1. Мұнай. 2. Мыс. 3. Темір. 4. Марганкц. 5. Фосфорит. 6. Уран. 7. Мақта. 8. Кофе.
9. Бұршақты какао. 10. Жержаңғақ. 11. Зәитүн майы. |
1. Нигерия, Ливия, Алжир. 2. Замбия, Конго. 3. Либерия, Мавритания. 4. Габон. 5. Марокко. 6. Нигер, Габон. 7. Египет, Судан, Чад, Мали, Танзания. 8. Эфиопия, Ангола, Руанда, Бурунди, Уганда, Кения. 9. Кот-д Ивуар, Гана, Нигерия. 10. Сенегал, Гамбия, Судан. 11. Тунис, Марокко. |
2. Африка елдерінің аймақтық айырмашылықтары.
Африка елдерінің аймақтары
Тропиктік Африка
Оңтүстік Африка
Шығыс Африка
Орталық Африка
Солтүстік Африка
Батыс Африка
Елдері
Елдері
Елдері
Елдері
Елдері
Елдері
Маманданған шаруашылығы
Маманданған шаруашылығы
Маманданған шаруашылығы
Маманданған шаруашылығы
Маманданған шаруашылығы
Маманданған шаруашылығы
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Аустралия Одағы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Аустралия Одағының өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлігі, салалары, таралуы, сыртқы экономикалық байланыстары жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Аустралия Одағымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап.
2. Әңгіме-дәріс.
3. Кестемен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Солтүстік Африка елдері?
2. Батыс Африка елдері?
3. Орталық африка елдері?
4. Шығыс Африка елдері?
5. Оңтүстік Африка елдері?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Аустралия Одағын толық түсіндіру.
Экономикалық-географиялық жағдайы |
Оңтүстік жарты шарда, басқа материктер мен жетекші елдерден аса қашық орналасуы, сонымен қатар бір материкті бір ғана мемлекеттің алып жату . |
Табиғаты және табиғат ресурстары |
Жер шарындағы ең аласа материк. Жерінің 5%-ын таулар, қалған бөлігін жазықтар алып жатыр. Ішкі аудандарын шөлейт пен шөл алып жатыр. Тұщы судың 70%-ға жуығы жерді суару үшін, 10%-ы мал шаруашылығы мен ауылдық елді-мекендердің тұрмыс қажеттілігі үшін, 20%-ы өнеркәсіп қажетіне жұмсалады. Боксит, қорғасын, мырыш, темір, никель, уран кендерінің қоры өте мол. |
Халқы |
Халқы 19,7 млн адам. Байырғы халқы аборигендер 1%-ды ғана құрайды. Халықтың орташа тығыздығы 1 км2 – 2 адамнан келеді.. Халықтың 86%-ы қалаларда тұрады. |
Өнеркәсібі |
Ең ежелгі, жетекші саласы-тау-кен өнеркәсібі, ол елдегі өнеркәсіп өнімінің 1/3-інен артығын өндіреді. Басты орталығы-Брокен-Хилл қаласы. Порт-Пириде қорғасын, Рисдонда мырыш балқыту зауыттары жұмыс істейді. Темір кені Батыс Аустралияда шоғырланған. Уранның 1/3-і шоғырланған. Көмір өндіретін негізгі кен орындары Ньюкасл, Сидней, Порт-Кембла қалалары маңында. Өңдеуші өнеркәсіп өнімдері: тау-кен өндірісі, тамақ өнеркәсібіне қажетті құрал-жабдықтар; көлік пен әскери техника; ауыл шаруашылығы машиналары, металл кесетін станоктар мен өндірістік роботтар; әр түрлі құрал-саймандар. |
Ауыл шаруашылығы |
Жүн өндіруден д.ж. 1-ші орын алады. Аустралия Альпісінің оңтүстік-шығыс тау алды және елдің оңтүстік-батыс бөлігінде бидай өсіріледі. Аустралия үшін ең тиімді сала-жайылымдық мал шаруашылығы, әсіресе қой өсіру. Қойдың жартысына жығы Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Виктория штаттарында бағылады. Ірі қараның саны 26 млн-ға жық. |
Көлігі |
Сыртқы жүк айналымы теңіз жолы арқылы, ішкі жүк айналымы автокөлік арқылы жүзеге асады. 70-тен астам сауда порттары, 43 халықаралық әуе компаниялары бар. |
Ішкі айырмашылықтары |
Игерілу дәрежесі мен аумақтық ерекшелігіне қарай үш ауданға бөлінеді: 1) ерте игеріліп, жоғары дамыған аудан; 2) жаңа игерілген аудан; 3) нашар игерілген аудан. |
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Сұрақ-жауап.
1. Аустралия Одағының экономикалық-географииялық жағдайы?
2. Аустралия Одағының халқы?
3. Аустралия Одағының өнеркәсібі?
4. Аустралия Одағының ауыл шаруашылығы?
5. Аустралия Одағының көлігі, сыртқы экономикалық байланыстары?
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Аустралия Одағы.
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Аустралия және мұхит аралдарының қоныстануы.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға Аустралия және мұхит аралдарының қоныстану мен игерілуі, көлігі, жөнінде түсіндіру.
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру.
Болжамдап отырған нәтиже: Мұхит аралдарымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Тірек-сызбамен жұмыс.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Б.Ү.Ү. кестесі.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Кестемен жұмыс.
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
4. Топтастыру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесімен жұмыс.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Солтүстік Африка елдері?
2. Батыс Африка елдері?
3. Орталық африка елдері?
4. Шығыс Африка елдері?
5. Оңтүстік Африка елдері?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы Аустралия, Мұхит аралдарының қоныстануын өнеркәсібін түсіндіру.
40-45 мың жыл бұрын |
Аустралияға Оңтүстік-Шығыс Азиядан адамдар келген. |
1521 ж. |
Ф.Магеллан Гуам аралына тоқтаған. |
9-10 мың жыл бұрын |
Тасмания аралын тайпалар қоныстанған. |
ХVІІ ғ. |
Испандықтар Мариана аралдарын жаулап алды. |
3. Тірек-сызбамен жұмыс.
Тірек-сызба арқылы Мұхит аралдарын түсіндіру.
Мұхит аралдары
Аймақтағы
тұрмыс деңгейі ең жоғары
тұрғындар-Полинезиялықтар. Мұнда ХVІІІ
ғ өзінде шаруашылықтың «мұхиттық» түрі
қалыптасты.
ХХ ғ. 60-ж. Бастап
бостандық ала бастаған шағын елдер өте
қатал бәсекелестік жағдайында дамуға
біртіндеп мүмкіндік алуда.
Папуастар
еуропалықтар келгенге дейін жер өңдеумен
айналысқан, әсіресе, ит, тауық, шошқа
өсірумен айналысқан.
4. Топтастыру.
Топтастыру арқылы Аустрали, Мұхит аралдарының көлігін түсіндіру.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім |
Үйренгенім |
Үйренгім келеді |
|
|
|
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Аустралия, Мұхит аралдарының қоныстануы.
Сарамандық жұмыс №9
Тақырыбы: Аустралия және мұхиттық аралдар.
Мақсаты: Мұхиттық аралдар елдерін, шаруашылығын анықтау.
Көрнекілік: Оқулық, қосымша деректер, д.ж. экономикалық картасы т.б.
Жоспары.
1. Аустралия және Жаңа Зеландияға салыстырмалы сипаттама.
|
Аустралия |
Жаңа Зеландия |
1. Жер аумағы. 2. Шекарасының ұзындығы. 3. Мемлекеттік құрылымы. 4. Халқының саны, халық тығыздығы. 5. Ұлттық құрамы, діні, қалалары. 6. Дамыған өнеркәсіп салалары. 7. Ауыл шаруашылығы. 8. Экономикалық аудандары. |
|
|

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген