Ашық сабақ: "Формула. Формула арқылы есептеу"

Тақырыбы:

Сабақ 12

Формула. Формула арқылы есептеу Мәтінді есептерді шығару..

Күні,айы:

Мұғалімнің аты-жөні:

5 сынып

Сабаққа қатысқан оқушылар саны:

Сабаққа қатыспаған оқушылар саны:

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

5.5.1.1

натурал сандарға арифметикалық амалдар қолдана отырып, мәтінді есептерді шығару;

5.5.1.8

әріпті өрнектерді құру және оларды есептер шығаруда қолдану;

5.5.1.9

мәтінді есептерді шығару үшін формулаларды қолдану;

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

 «Формула» терминімен таныстыру, есептің мәтіні бойынша формула құруады, бір шаманы екінші шама арқылы өрнектеуді, кесте бойынша формула құруды, формула бойынша есеп шығаруды үйренеді.

Оқушылардың басым бөлігі:

Топта жұмыс істеу арқылы ізденеді, біледі, түсінеді және мәтінмен жұмыс істеу арқылы пәнге қызығушылығы артады

Кейбір оқушылар:

Формуланы құруды, есептің мәтіні бойынша өрнек құрастыруды, бір шаманы екінші шама арқылы өрнектеуді біледі;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері

Жоспарланған жұмыс

Ресурстар

Сабақтың басы(2-5 минут)

(МК)Оқушылардың сабаққа дайындығы.Сабақтың басталуына жағымды ықпал ететін көңіл күй қалыптастыру. Сабақ мақсатымен таныстыру.

Жаңа сабаққа деген қызығушылықтары оянып,ерекше ынтамен кіріседі.

(28,21:0,25+3,2*6,3):0,16 = 831,25

1. 28,21:0,25 = 112,84

2. 3,2*6,3 = 20,16

3. 112,84 + 20,16 = 133

4. 133 : 0,16 = 831,25

Бағалау парғына толық дұрыс болғанда + белгісі салынады

Өзін-өзі стикер арқылы бағалайды

Сабақтың ортасы (6-40 минут)

(МК,Ұ)

Математикада ережелер әріптері бар теңдіктермен жазылады. Мұндай жағдайда ережені формуламен жазылған дейміз.

1.а) Тік төртбұрыштың периметрінің формуласы

Анықтама: Тік төртбұрыштың периметрі оның _____________________ 2 еселенген қосындысына тең.

а

Тік төртбұрыштың периметрінің формуласы:

b P = 2a + 2b немесе P = 2(a + b)

1- сурет

Мұндағы P - тік төртбұрыштың периметрі, а –ұзындығы, b – ені(1- сурет)

Мысал – 1: Тік төртбұрыштың ұзындығы 6 см, ені 4 см. Тік төртбұрыштың периметрін тап.

Шешуі: _____________________________

ә) Үшбұрыштың периметрінің формуласы

Анықтама: Үшбұрыштың периметрі оның ________________________

_______________________________қосындысына тең.

Үшбұрыштың периметрінің формуласы:

а b P = a + b + с

c

2 –сурет

Мұндағы P – үшбұрыштың периметрі, а, b, c – қабырғалары.

Мысал -2: Үшбұрыштың периметрін табуға есеп құрастырыңдар:

____________________________________

2.Тік төртбұрыштың ауданының формуласы

Анықтама: Тік төртбұрыштың ауданы оның _____________________ мен ____________ көбейтіндісіне тең. Яғни

S = ab

Мұндағы S - тік төртбұрыштың ауданы.

Мысал -3: Тік төртбұрыштың ұзындығы 2 дм, ені 9 см. Тік төртбұрыштың ауданын табыңдар.

Шешуі: a = 2дм = 20 см, b = 9 см.

S = ab, S = 20 · 9 = 180 см²

Жауабы: 180 см²

І топ: 1) 2-суреттегі №1, №2, №3 және № 4 –квадраттар. Ал № 5 –тік төртбұрыш.

№1 квадраттың периметрі 32 см;

№2 квадраттың периметрі 24 см;

№3 квадраттың ауданы 25 см²;

№5 –тік төртбұрыштың ауданы 133 см²;

№4 квадраттың ауданын табыңдар.

2-сурет

Жауабы : 144 см²

ІІ топ: 1) 3-суреттегі фигурада қыры 4 см кубтың үстіңгі жағына әрқайсысының қыры 1 см-ге тең екі куб жапсырылған. Фигураның бетінің ауданын табыңдар.

3-сурет

Жауабы : 108 см²

Топтық жұмыс

1-топ

Фигуралардың периметрін табу формулаларын жазады

P = 2 * ( a + b )

P = 4a

P = a + b + c

2-топ

Фигуралардың ауданын табу формулаларын жазады

S = a b

S = a²

3-топ

Қозғалысқа байланысты формулалар жазады

S = ν t

υ_к- катердің жылдамдығы

υ_өа – өзен ағысының жылдамдығы

υ_а – катердің ағыспен жүзген жылдамдығы

υ_ақ – катердің ағысқа қарсы жүзген жылдамдығы

υ_а= υ_к + υ_өа

υ_к = υ_к + υ_өа

Топ басшысы бағалау парағына постерге қатысқан оқушыларға + белгісін салып отырады

Топтар өзара смайликтер арқылы бағалайды

Оқулық

Аудидиск:

1.6.1; 1.6.4;

Цифрлар жазылған карточкалар.Доп,қарындаш.

№1Жұмыс дәптері

Сабақтың соңы( 41-45мин)

Деңгейлік тапсырмалар:

І деңгей тапсырмалары

1. ABCD тік төртбұрышының ұзындығы а см, ені одан 3 есе кем. Тік төртбұрышының периметрін табыңдар. Мұндағы а = 18.

2. Петропавл мен Көкшетау қалаларының арасы176 км. Петропавл қаласынан Көкшетауға қарай 48 км/сағ жылдамдықпен бір мотоциклші шықты. Онымен бір уақытта Көкшетаудан Петропавлға қарай 40 км/сағ жылдамдықпен екінші мотоциклші шықты. Олар неше сағаттан соң бір-бірімен кездеседі?

3. Массасы р кг жәшікке n пакет кәмпит салынған. Бір пәкет кімпит m кг. Барлық кәмпит неше килограмм?

4. Бөлменің көлемі V м³, биіктігі 3 см. Бөлменің еденінің ауданын табыңдар. Мұндағы V = 120.

ІІ деңгей тапсырмалары

1. Тік төртбұрышының периметрі р см. Оның ұзындығы а см. Тік төртбұрышының енін табыңдар. Мұндағы р = 28, а = 8.

Жауабы : 6 см.

2. 1-суреттегі квадраттың қабырғасы 6 см. АВС үшбұрышының ауданын табыңдар.

С D

А В

1-сурет

Жауабы : 18 см²

3. Екі поезд бір қаладан бір уақытта шығып, қарама-қарсы бағытта жүрді. t сағаттан кейін олардың бір-бірінен ара қашықтығы s км болды. Поездардың біреуінің жылдамдығы 58 км/сағ, екінші поездың жылдамдығын табыңдар.

Мұндағы t = 3, s = 426. Жауабы : 84 км/сағ

ІІІ деңгей тапсырмалары

1. Есепті теңдеу құру арқылы шығарыңдар.

Автобус пен автомобиль 42 км қашықтықтан бір –біріне қарсы жүріп келеді. Автомобильдің жылдамдығы автобустың жылдамдығынан 300 м/мин артық. Олар 20 минуттан кейін кездесті. Автобустың жылдамдығы мен автомобильдің жылдамдығы табыңдар.

Шешуі: Автобустың жылдамдығы – х,

Автомобильдің жылдамдығы – х + 300 м/мин,

42 км = 42 000 м,

(х + х + 300) · 20 = 42000, 40х = 36 000, х = 900

Жауабы : 900 м/мин, 1200 м/мин.

2. Сағат 14-те аялдамадан 60 км/сағ жылдамдықпен автобус шықты.1сағат өткен соң оның соңынан 90 км/сағ жылдамдықпен жеңіл машина шықты. Жеңіл машина автобусты сағат нешеде қуып жетеді.

Шешуі: S = vt, 60(х+1) = 90х, х = 2(сағ) Жауабы : 17⁰⁰-де

5. (Қ)Сабақты қортындылау мақсатында мұғалім оқушылармен кері байланыс орнатады.Оқушылар сабақ барысында нені білгенін, қалай жұмыс істегенін ,не қызықты әрі жеңіл болғанын, не киындық туғызғаны туралы ой-пікірлерін білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Қорытындылау

Төмендегі бөлікті сабағыңыз туралы өз ойыңызды жазуға қолданыңыз.Өз сабағыңыз бойынша сол жақ бағандағы сұрақтарға жауап беріңіз.

1.Сабақ барысында өзгертулер енгіздіңіз бе?

2.Жүргізген жұмыс түрлері қаншалықты тиімді болды?

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсе?

1.

2.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсартар еді?

1.

2.