ашық сабақ жоспары

Алтынбекова Жайсакүл Таңсыққызы

Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

Жамбыл облысы, Жуалы ауданы

№17 Ы. Алтынсарин орта мектебі

Сабақтың тақырыбы : Шоқан – қазақ халқының әлемдік деңгейдегі

тұңғыш ғалымы ,әдебиет зерттеуші, саяхатшы .

Сабақтың мақсаты :

• Қазақтың тұңғыш ғалымы туралы білім деңгейлерін кеңейту; Ш.Уалихановтың өмірі мен шығармашылық жолына ,ғылыми еңбектеріне , жасаған саяхаттарына , зерттеу жұмыстарына шолу жасау.

• Оқушылардың шығармашылықпен жұмыс істеуіне ықпал жасау, зерттеуге дағдыландыру, ойлау шеберлігін , сөйлеу мәдениетін дамыту.

• Ғалымның елі, халқы үшін істеген игі істерін мақтан ету,үлгі тұту, балаларды отаншылдыққа , ұлтжандылыққа тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже: Шоқан Уалихановтың өмір жолы мен еңбектерімен танысып, қосымша мағлұмат алады. Ынтамақтастық қарым-қатынас арқылы оқушылардың белсенділігі артады, топпен жұмыс жасауға тәрбиеленеді.

Сабақтың түрі : аралас сабақ

Сабақтың типі : іздену, білімдерін жинақтау

Әдіс- тәсілдері: СТО, топпен жұмыс ,тапсырмалар

Сабақтың көрнекілігі : Шоқан Уалихановтың портреті, Қазақстан картасы , интерактивті тақта, слайдтар,плакат, маркер т.б.

Пәнаралық байланыс: тарих, география, бейнелеу өнері , әдебиет

Сабақтың барысы :

І Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу , топқа бөлу, топпен таныстыру

І топ Әдебиетшілер

ІІ топ Зерттеушілер

Қызығушылықты ояту

Эпиграф. 1 слайд

Гүлдер солып, жұлдыздар сөніп, адамдар өліп жатады. Бірақ ,адамзаттың бір ерекшелігі сол – одан із қалады, сөз қалады. (Ы.Жақаев)

1. Қандай адамдардан із,сөз қалады? (І топ)

2. Артына ұмытылмас із қалдырған қандай ұлы тұлғаларды білесіңдер? (ІІ топ)

• Осындай артында із,сөз қалдырған ұлы тұлғалардың бірі – Ш.Уалиханов

2 слайд Ш.Уалиханов портреті .

3 слайд.

Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру.

Бүгінгі сабақта біз Ш.Уалихановтың өмірі мен шығармашылық жолымен , ғылыми еңбектерімен ,жасаған саяхаттарымен , зерттеу жұмыстарымен танысамыз.

ІІ Мағынаны тану

Оқушыларға тақырып бойынша алдын-ала тапсырмалар жинақтау жұмыстары берілген.Сол бойынша топ болып сөйлейді.

«Әдебиетшілер» Ш.Уалихановтың өмір жолы туралы

«Зерттеушілер» Ш.Уалихановтың саяхаттары туралы айтады.

Сұрақ-жауап стратегиясы :

«Әдебиетшілер» тобы Шоқан қандай оқушы болған?

кішіпейіл

Шоқан оқушы

зерек еңбекқор

қабілетті алғыр

«Зерттеушілер» тобы Саяхатта жүргенде Шоқан нені зерттеді?

Халықтың тарихын

Шоқан зерттеуші

Әдебиетті халық ауыз әдебиетін

этногафиясын

4 слайд.

«Шоқан-әдебиет зерттеушісі»

Поэзия түрлері

Жыр

Жоқтау өлеңі, әйелдер жанынан суырып салып айтады. Шумақ , тармақ көлемі жырлардыкіндей болып келеді

Қара өлең

Қайым өлең

«Манас» жырының үш мың жолын зерттеген

Шоқан зерттеген шығармалар :

• «Манас»

• «Қозы - Көрпеш»

• «Едіге»

• «Ер Қосай»

• «Ер Көкше»

• «Семетей»

6 слайд. «Шоқан- саяхатшы»

1855 ж. Орталық Қазақстанды ,Жетісу мен Тарбағатайды аралайды

1856 ж. Жоңғария тарихымен шұғылданады

1856 ж. Ыстықкөлді топографиялық картаға түсіреді

1856ж. Құлжаға аттанды

1858-59ж Қашқарияға саяхат жасайды

«Шоқан –жазушы»

«Жоңғария очерктері» , «Манас» , «Ыстықкөл сапарының күнделігі», «Алты шаһарға сапар», «Шыңғыс Түркістан» , «ХҮІІІ ғасырдың батырлары туралы тарихи аңыздар» , «Қырғыздың ата-тегі»

«Шоқан- суретші» Шоқанның салған суреттер тобын слайдтан көрсету .

«Шоқан туралы естеліктер» Оқушылар жинаған естеліктері туралы айтады.

І

Тарихшы

ІІ Сабақты бекіту

қазақтың табиғат зерттеушісі

Географ

Шоқан

әдебиет зерттеуші

қазақтың тілші ғалымы

Суретші

Этнограф

ІҮ Сабақты қорытындылау

Сабақты ақын , қоғам қайраткері Олжас Сүлейменовтың мына сөздерімен аяқтаймын.

• Шоқан жан-жақты қабілетті адам болды. Оның бойында тарихшының , географтың, әдебиетшінің тіл білімін зерттеушінің және жауынгердің таланты үйлесім тапты. Пенде атаулыда сирек кездесетін сүйкімділік оған ұлы достарды сыйлады. Адамшылық парасаттың асқан сезімі оған кез-келген ортада – кедейдің киіз үйінде , қадірлі ақсақалдардың арасында ,петербургтік тамаша ақындардың арасында , солдат –Федор Достаевскийдің тар үйінде және Қысқы сарайда не асқақтамай , не кішіреймей , өзін тең ұстауға ерік берді.

.... Шоқанның тағдыры мұхиттың дәмін білуге болатын тамшыдай еді.

Ү Оқушыларды бағалау

ҮІ Үйге тапсырма «Мен ғалым болсам» тақырыбына эссе жазу