«Бекітемін»

Мектеп директоры: Т.Т.Жетписов

Тақырыбы: «Кальций қосылыстары»

Химия пәні

Сынып :9-сынып

Пән мұғалімі: С.Т.Аталыкова

Химия пән:9-сынып

Тақырыбы: Кальций қосылыстары

Сілтеме:9оқулық.Н.Нұрахметов.К.Жексембина.Н.Заграничная.

К.Сарманова.Ә.Темірболатова

Мақсаты:Кальций оксиді , кальций гидроксиді, кальций гидрокарбонаты,

гипс,алебастр, кальций карбонаты,табиғаттағы

кальций қосылыстарының айналымы жайлы білім алуға

жағдай туғызу.

Күтілетін нәтижелер:Кальцийдің қосылыстары туралы танысады.

Сөндірілмеген әк , сөндірілген әк қосылыстары

жайлы химиялық реакция теңдеулерін жаза алады.

Табиғаттағы кальций қосылыстарының

айналымы туралы танысады.

Тақырыпқа байланысты тапсырмалар ,

есептер орындай алады.

Түйінді идеялар: Кальций және оның маңызды қосылыстары.

Диалог әдісі арқылы оқушылар сыни

тұрғыдан ойлану,тапсырмаларды орындау арқылы

оқушылар бір-бірін критерий арқылы бағалау.

Кеңейтілген тапсырмалар арқылы талантты және

дарынды оқушылар айқындау.Топтық жұмыста

көшбасшы оқушылардың айқындалуы.

Жас ерекшеліктеріне сай тапсырмалар орындау.

Сабақтың әдісі: Топтық жұмыс, тірек-сызба, сұрақ-жауаптар, сәйкестік тесті

Сабақтың көрнекілігі: слайд , периодтық жүйе.

Сабақтың барысы:

І –Ұйымдастыру кезеңі

( «Ғажайып» тренингі)

ІІ-топтарға бөлу ( І-топ-Са +S Са S)

(ІІ-топ 2Са+О₂ = СаО)

Бағалау парақтарын таратамын

Үй тапсырмасын тексеру

І «Зеректерге бір сауал» кезеңі

1.Са-дің қосылыстары табиғатта жер қыртысындағы мөлшері бойынша нешінші орында және массасы бойынша неше пайыз? (5-орын, 3,6пайыз)

2.Адам организмде неше кг дейін Са бар және ағзаның қандай құрамында болады?

( 1кг , ол сүйекте, тіс эмалінде, қанның құрамында болады)

3.Са-дің табиғатта ең көр таралған қосылыстарының бірі және ол қандай минералдар түзеді?

4. Са табиғатта қандай қосылыстардың құрамында кездеседі?

( СаSO₄.2Н₂О гипс, Фосфорит пен апатит , флюорит СаF₂

5. Са элементінің физикалық қасиеті: Са-күміс түстес, ақ, жеңіл металл, тығыздығы 1,54 г\см³, қатты металл,балқу температурасы 851 С

6.Фосфориттің кездесетін ең ірі кен орындары? ( Жамбы облысындағы Қаратау тауларында,Ақтөбе облысындағы Шилісайда бар)

7.Са –дің қосылыстардағы тотығу дәрежесі және қандай заттармен реакцияға түсуге бейім?

( +2,бейметалдармен, күрделі заттармен, сумен)

8.Өнеркәсіпте кальцийді қандай жолдармен аламыз? (тұздарының балқымасын электорлиздеу арқылы алады)

9.Са-ді тотықсыздандырғыш қабілетіне бола өнеркәсіпте қандай металдарды алу үшін қолданады? ( өнеркәсіпте кейбір бағалы және сирек кездесетін металдарды ( Тi V U Be )

10.Табиғатта Са-дің қосылыстарын қандай жерлерде кездестіруге болады? (кез келген жерден кездестіруге болады, өйткені тау мен сары топырақты қазбалар кальций тұздарынан құралған, ол теңіз бен өзен суларында да кездеседі, өсімдік пен жануар организмінің құрамына кіреді.

ІІ Графикалық диктант

1.Са-күміс түстес, ақ, жеңіл металл +

2.СаSO₄.2Н₂ О –кальций карбонаты –

3.Са-дің ең көп таралған қосылыстарының бірі-СаСО₃+

4.Са-қатты металл, оның балқу температурасы-851 С +

5. Са-дің қосылыстардағы тотығу дәрежесі -2 ге тең –

6.Са –ді -өнеркәсіптік жолмен алудағы реакция теңдеуі СаСI₂------Cа+С I₂

Жаңа материалды меңгерту

Проблемалық сұрақтар: Тақтаға ілемін:

СаСО₃, СаSO₄.2Н₂ О, Са₃ (РО₄)₂,СаF_2, CaS , Ca₃N_{2 ,} Ca (OH)_2, CaO.(жаңа тақырыпты оқушылар өздері айқындайды)

1.Дәптерге жаңа материалды жаздыру (слайд түрінде деректер беру)

Ақылдың алты қалпағы бойынша:

-Ақ қалпақ –фактілер, цифрлар, және мәліметтерді таза күйінде беру

-Қызыл –ішкі сезім, эмоция, сезінулер және интуицияны білдіру

-Қара (тұман)-негативті ойлау, мысалы «бұл» орындалмайды, себебі....

-Сары (күн)-оптимизмді , ашықтықты , позитивті және конструктивті ойлар , ұсыныстар , мысалы «неге» бұл міндетті түрде орындалады.

-Жасыл (дала)-жаңа идеялар ағымын тудыратын шығармашылыө ойлар

-Көк (аспан)-жоғары деңгейдегі жалпы көзқарастарды білдіреді, қорытындылайды.

2.Тапсырма: СаО, Са(ОН)₂ ,СаСО₃ ,Са(НСО₃)₂-кальцийдің қосылыстары –І топ (ақ қалпақ)

Табиғаттағы кальций қосылыстарының айналымы-ІІ-топ (көк қалпақ)

Тренинг: «Өміршеңдік ережесі»

3. «Кім жылдам» деңгейлік есептер

І-топ

1.СаО+Н ₂О =Са(ОН)₂

СаО+Н₂SО₄ =Са SО₄+Н₂О

2.Са+СI₂ = CaCI₂

Ca+O₂ =2CaO

3. Зат мөлшері 2 моль кальций сумен әрекеттескенде сутектің қ.ж. қандай көлемі бөлінеді?

ІІ-топ

1.СаСО₃₌СаО+СО₂

Са(ОН)₂+2НС I =Са CI₂+2 Н₂О

2. СаО+СО₂=СаСО₃

СаО+НС I=Са CI₂+Н ₂О

3.Массасы 10 г кальций карбонаты қыздырып, айырғанда қ.ж қанша көлем көмірқышқыл газы түзіледі?

Химиялық эрудит:

Жауабы:1-2

2-1

3-4

4-3

5-5

5.Толғаныс (алған білімдерін қорыту)

_{Бағалау бетшесі:}

Рефлексия

«Бәрі менің қолымда»

Алақанның суреті:

Бас бармақ – «Түсіне білдім»

Сұқ саусақ –«тақырыпқа сай нақты нұсқаулар берілді»

Ортан терек - Ұнамады»

Шылдыр шүмек –« Түсіну қиын болды»

Кішкентай бөбек – «мүлдем түсінбедім»

Алақанның саусақтарын таңдау арқылы өздерін бағалайды