Бөлім:

7.4B Геологиялық химиялық қосылыстар

Педагогтің аты-жөні:

Қарашова А.С.

Күні:

27.04.2026

Сыныбы:  7 «А»

Қатысушылар саны:                   Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Кен және металдарды алу

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:

7.4.2.2 -кейбір минералдар мен пайдалы табиғи қосылыстардың кендерге жататынын білу;

7.4.2.3 -металды алу үшін кенді өңдеу үдерісін сипаттау

Сабақтың мақсаты:

- Оқушылар минералдар мен кендер туралы түсінік алады

-Кенді өңдеу үдерісі мен металдарды алу әдістерін түсінеді

Ұлттық құндылықтарды дарыту:

Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік- оқу тапсырмасын орындауда еңбекқорлықтың болуы.

Әділдік және жауапкершілік-бағалау барысында әділдік таныту, берілген тапсырманы жауапкершілікпен орындау.

Апта дәйексөзі

«Білім мен кәсіп- табыстың қос қанаты»

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Білім алушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

5 мин

Оқушылармен амандасады, түгендейді.

Психологиялық ахуал «Болашақ гауһарлар»

«Балалар, әлемдегі ең бағалы гауһар тас та бастапқыда жер астында майда бөлшек болып жиналады. Оның жарқырап шығуы үшін біраз уақыт пен үлкен дайындық керек.

Сендер де дәл сондайсыңдар! Қазіргі алып жатқан әрбір кішкентай білімдерің — ол болашақтағы жарқырауларыңның бөлшегі. Егер ерінбей еңбектенсеңдер, уақыт өте келе әрқайсың нағыз гауһар тастай бағалы әрі жарқын тұлға болып шығасыңдар.»

Берілген гаухартас түстері арқылы арқылы топтарға бөлінеді

1-топ көк гауһартас

2-топ қызыл гауһартас

3-топ жасыл гауһартас

Бағалау парағы беріледі

“Білім колбасы” әдісі арқылы үй тапсырмасы сұралады.

Үй тапсырмасы интербелсенді тақтада орындалады. Тақтада бірнеше жауабы бар 7 сұрақтан тұратын тапсырмалар бірінен соң бірі шығады.

1. Химиялық құрамы тұрақты, табиғи біртекті дене қалай аталады?

2.Гранит пен базальт тау жыныстарының қай түріне жатады?

3.Жер астынан балқып шыққан заттардан пайда болған тау жыныстары қалай аталады?

4.Жер қыртысының беткі қабатында сыртқы күштер әсерінен пайда болған тау жыныстары қалай аталады?

5.Адам өміріне қауіпті, құрамында сынап бар минерал?

6.Жоғары температура мен қысым әсерінен әктастың өзгеруінен не түзіледі?

7.Тау жыныстарынын құрамы мен қасиеті өзгеріске ұшырауынан пайда болатын тау жыныстары қалай аталады?

Мұғаліммен амандасады.

Оқушылар өздеріне берілген гауһар тас түстері бойынша 3 топқа бөлінеді

«Білім колбасы» әдісі бойынша оқушылар сұраққа жауап береді.

Жауаптары:

1. Минерал

2.Магмалық

3. Магмалық тау жыныстары

4.Шөгінді тау жыныстары

5. Киноварь

6.Мәрмәр

7.Метаморфтық тау жыныстары

Бағалау парағына үй тапсырмасының бағасын қойып отырады.

.

Жауабын дұрыс айтса 1 баллдан алады.

Гауһартас бейнеленген суреттер

Интерактивті тақта

Негізгі бөлім

7 минут

6 минут

8 минут

1 мин

5 мин

5 мин

Тақтада сурет көрсетіледі. Сол суретке қарап сабақтың тақырыбын болжауын сұрайды.

Мұғалім оқушыларға жаңа тақырыпты түсіндіреді, Жасанды интеллект арқылы жассалған видеоролик көрсетіледі.

1-тапсырма

Жұптық жұмыс:

«Жұптық зерттеу» әдісі.

Оқушыларға қолдарына берілген лупалар арқылы жасырылған үш бағалы металдың кендерін тауып жіктеулері керек.

2-тапсырма

Топтық жұмыс:

1-топ «Диаграмма»

Берілген диаграмманы оқулықпен жұмыс жасап толықтырады.Жер қыртысында ең көп кездесетін 3 металды анықтайды.

2-топ «Металл өндірісі»

Оқушыларға сурет кесінділері беріледі.Сол суреттерге қарай отырып алюминий алудың жолын көрсетеді.

3-топ «Қазақстандағы кен орындары»

Оқушыларға Қазақстан картасы, кен орындары туралы мәлімет және химиялық элементтер жазылған парақшалар беріледі. Оқушылар берілген ақпаратқа сүйене отырып кен орындарын анықтайды.

Сергіту сәтті «Аңдар шахары»

3-тапсырма

Жеке жұмыс:

«Тап та қос» әдісі

“Білім колбасы” әдісі арқылы жаңа тақырыпты қорытындылауға арналған тест сұрақтары беріледі.

Тақтада көрсетілген суретке қарап, жаңа сабақтың тақырыбын болжайды.

Сабақтың тақырыбы:Кен және металдарды алу.

7.4.2.2 -кейбір минералдар мен пайдалы табиғи қосылыстардың кендерге жататынын білу;

7.4.2.3 -металды алу үшін кенді өңдеу үдерісін сипаттау

Оқушылар жаңа тақырыппен танысып, дәптерге жазады.

Оқушылар тапсырмаларды жұпта оқиды, өзара талқылайды, алюминий, мыс, темір кендерін бөліп жазады.

Бағалау парағына орындаған жұмыстың бағасын қойып отырады.

1-топ «Диаграмма» әдісі

Берілген диаграмманы оқулықпен жұмыс жасап пайыздық мөлшерін, элемент атауларын жазып толықтырады.

2-топ «Металл өндірісі»

Оқушылар сурет кесінділерін жабыстыра отырып . Алюминий алудың жолын баяндайды.

3-топ «Қазақстандағы кен орындары»

Қазақстан жеріндегі кен орындары туралы мәліметтерді пайдаланып химиялық элементтерді тиісті орындарға жабыстырады.

3-тапсырма

Жеке жұмыс:

«Тап та қос» әдісі арқылы берілген ақпараттарды сәйкестендіреді.

Оқушылар бекіту сұрақтарына жауап береді.

Дескриптор:

-Алюминий кендерін табады;

-Мыс кендерінтабады

-Темір кендерін анықтайды.

Жалпы 3 балл

Дескриптор:

-Диаграмманы дұрыс орналастырады;

-Диаграммадағы мәліметтерді толықтырады;

-Жер қыртысындағы ең көп кездесетін 3 металды анықтайды.

Жалпы 3 балл

Дескриптор:

-Кенді өндіру жолын көрсетеді;

-Алюминий оксидін электр тоғын өткізіп алюминийді металл күйінде алу керектігін анықтайды;

-Алюминийден түрлі бұйымдар жасалатындығын баяндайды.

Жалпы 3 балл

Дескриптор:

-Химиялық элементтердің таңбасын біледі;

-Картамен жұмыс жасай алады;

-Берілген ақпарат негізінде элементтерді картаға дұрыс түсіреді.

Жалпы 3 балл

Дескриптор:

- Б.з.д. 3000-4000жыл бұрын дамыған металллургия туралы біледі; (0,5 балл)

- Б.з.д. 1300 жыл бұрын темірдің қымбат болғанын біледі; (0,5 балл)

-саф минералдарды анықтай алады; (0,5 балл)

-кен туралы ақпаратты біледі. (0,5 балл)

Жалпы 2 балл

Интерактивті тақта

тапсырмалар жазылған қағаздар

Таратпа материалдар

Таратпа материалдар

Таратпа материалдар

Сабақтың соңы

5 мин

Бүгінгі сабақта алған білімдерін сұрақтарға жауап бере отырып қорытындылайды.

Үй жұмысы: «Менің өлкемдегі кен орындары» атты қысқаша хабарлама дайындау.

Оқушылар бүгінгі сабақта қанша балл жинағандарын және не үйренгенін қысқаша баяндайды.