1.Ұйымдастыру
кезеңі: Аудитория тазалығын,
сабақтың жабдықталуын, топ
түгелдігін тексеріп,
журнал толтыру.
2.Топ ішінде жағымды
психологиялық ахуал туғызу мақсатында «Бір-біріңе жақында» әдісі
арқылы
Мақсаты: тактильді
қабылдауды дамыту, бір-бірімен мейірімділік және қамқорлық
қатынастын қалыптастыру.
3. Топқа
бөлу «Үштік»
әдіс
/студенттер отырған
орындықтарының артына топ атауы жазылған стикер жапсырылып тұрады,
сол арқылы топқа бөлінеді/
1 топ
Шежіре
2
топ Ру
3
топ Тайпа

5. Үй тапсырмасын
тексеру:
ТАПСЫРМА
1 Белсенді оқыту әдісі:
«Кел есімізге
түсірейік!»
Саралау тәсілі:
Терминдер мен анықтамаларды
сәйкестендіріңіз.
|
№
|
Термин
сөз
|
Анықтамасы
|
|
1
|
Антропогенез
|
А) әртүрлі қауымдық топтар негізінде жаңа құрамдағы туыстас
тайпаның немесе халықтың
қалыптасуы.
|
|
2
|
Этногенез
|
Ә) бұл термин этностың негізгі тарихи түрі – «тайпа» , «ұлыс»
, «ұлт» ұғымын түгел
қамтиды.
|
|
3
|
Этнос
|
Б) адамның шығу тегін, даму тарихын және адамзат қоғамының
даму кезеңдерін зерттейтін антропология ғылымының негізгі
саласы.
|
1.___ 2.___
3.____
Дескриптор:
- Антропогенез ұғымының
анықтамасын сәйкестендіреді;
- Этногенез ұғымының
анықтамасын сәйкестендіреді;
- Этнос ұғымының
анықтамасын сәйкестендіреді;
Қолдану және
талдау
ТАПСЫРМА
2 Белсенді оқыту
әдісі: Сызба
кесте
Саралау тәсілі:
Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдері мен ерекшеліктерін
айқындаңыз ?
|
Қазақ халқының
қалыптасу кезеңдері
|
Антропологиялық
сипаты
|
Аумағы, саяси
құрылымы
|
|
|
|
|
***ЖАУАПТАР НАҚТЫ,
ДӘЛЕЛДІ АРГУМЕНТАЦИЯҒА НЕГІЗДЕЛ-ГЕН БОЛУЫ
ШАРТ!
Дескрипторлар:
1.Әр кезеңдегі
тайпаларды атайды;
2.Әр тайпаға тән
шаруашылығын, тілін, дінін атайды;
3.Әр тайпаның нәсілдік
белгілерін атайды;4.Әр тайпаның мекендеген аумағы мен мемлекеттерін
атайды;
5.Әр кезеңдегі өмір
сүрген тайпалардың ерекшеліктері мен өзара байланысы туралы
қорытынды жасайды
6. Қазақстандағы
этникалық процестерді түсіндіру үшін «антропогенез», «этногенез»,
«этнос» ұғымдарын пайдаланады.
Қ/б: бағдаршам
әдісі.
Зертеу және
талдау
ТАПСЫРМА
3 Белсенді оқыту
әдісі: Картамен
жұмыс.
Саралау тәсілі:
Картадан монғолоидтік белгілері басым болған сақтар мекендеген
аймақтарды көрсетіңіз?
Дескриптор:
-
монғолоидтік белгілері
басым болған сақтар мекендеген 1-аймақты
көрсетеді;
-
монғолоидтік белгілері
басым болған сақтар мекендеген 2-аймақты
көрсетеді;
-
монғолоидтік белгілері
басым болған сақтар мекендеген 3-аймақты
көрсетеді;
6. Жаңа білімге
ізденіс «Галлереяға
саяхат»
әдісі арқылы студенттер
назарына шежірені сипаттайтын ағаш суреті
көрсетіледі.

-Суреттен не
көрдік?
Келесі сұрақтар
төңірегінде ойлануды сұраңыз:
- шежіре дегеніміз
не?
-тамыр нені
сипаттайды?
-неліктен жеті атаны
білу маңызды?
Студенттердың жауаптары
арқылы бүгінгі сабақ тақырыбы ашылады.
Студенттердің жаңа сабаққа ішкі уәжін арттыруға
бағытталған тапсырмалар беру:
ТАПСЫРМА 1Белсенді оқыту
әдісі: «Үштік» (Ойлан, топтас,
бөліс)
Саралау
тәсілі: әдісі бойынша –студенттер тақырыпты жеке оқып ойланады,
жұппен жұптасады, топпен пікірлесіп «Постер»
қорғайды.
«Шежіре» тобы: «
Топтық
зерттеу» «Шежіре, генеология»
ұғымдарының мағынасын ашу.
«Ру» тобы:
«талдау, талқылау» Генеологиялық
аңыздар.
«Жүз» тобы:
Дәйек,
дәлел Қазақтардың ру
–тайпалық құрылымының ерекшеліктері , жүздердің пайда
болуы
Дескриптор:
1.«Шежіре, генеология»
ұғымдарының мағынасын ашады
2.Генеологиялық
аңыздар, қазақтардың ру –тайпалық құрылымын
түсіндіреді
3.«Қазақ шежіресі»
туралы жазған ғаламдардың еңбектерін анықтайды
Қ\б Смаиликтер арқылы
бағалау.
ТАПСЫРМА
2 Белсенді оқыту
әдісі:
«Ұлы ғалымдар
сөйлейді»
Саралау тәсілі: «Жүз»
ұғымы туралы айтылған пікірлердің авторын
сәйкестендіру
|
|
Пікірлер
|
|
Авторы
|
|
1
|
"Алтын
Орда мемлекетінің
ыдырауы кезінде қазақтар өздері көшіп жүретін жерлердегі өз
құқықтарын қамтамасыз ету үшін осындай үлкен одақтар
құрған".
|
А
|
М. С.
Мұқанов
|
|
2
|
"Қазақ
елі, жері үш жүзге моңғолдарға дейінгі кезеңде — X—XII ғасырларда
бөлінді", — деп есептейді.
|
Ә
|
Тұрсын Икрамұлы
Сұлтанов
|
|
3
|
-"Жүздердің құрылуына табиғи-географиялық себептермен қатар
саяси оқиғалар әсер етті, жекелеген ордалар ерекше саяси одақтар
ретінде XVI
ғасырдың аяғында
қалыптасты", — дейді.
|
Б
|
Василий Владимирович
Бартольд
|
|
4
|
"Қазақ
жүздерінің пайда болуына географиялық фактор әсер етті,
табиғи-географиялық жағдайға икемделу және аумақтық оқшаулану
жүздердің мәдени-шаруашылық ерекшеліктерін қалыптастырды", — деп
есептейді.
|
В
|
Михаил Порфирьевич
Вяткин
|
|
5
|
Жүздердің
құрылуы жөнінде нақты деректердің тапшылығын айта келіп:
"XVI
ғасырдың екінші жартысында
ұлыс жүйесі біртіндеп жүздерге ауысқан", — деген болжам
айтады.
|
Г
|
С.
Аманжолов
|
|
6
|
Қазақтың
жүздері этно әлеуметтік ағзаның жоғары санаттарының бірі.
"Этноәлеуметтік организм" деп этностық,
әлеуметтік, шаруашылық, саяси бірлестіктерді
түсінеміз.
|
Ғ
|
Ш.
Уалиханов
|
Дескриптор:
1.Жүз ұғымының пайда
болуы туралы әр түрлі пікірлер бар екенін біледі.
2.Жүз ұғымының пайда
болуы пікір айтқан ғалымдарды анықтайды.
Қ\б Смайликтер арқылы
бағалау
ТАПСЫРМА
3 Белсенді оқыту
әдісі: «Хихая
картасы » әдісі
.
Саралау тәсілі:
Айтылым, тыңдалым дағдыларын қалыптастыру мақсатында графикалық
органайзерлерді қолдану арқылы, студенттер оқиға, мән-жайы, суретті
талқылайды.
«Шежіре» Рим тарихшысы Аммиан
Марцеллиннің «Ғұндар туралы» еңбегінен үзінді;
«Ру» Ресейлік зерттеуші
ғалым П.И.Рычков «Қазақтардың қоғамдық құрылысы туралы» еңбегінен
үзінді;
«Жүз» Әбілхайыр ханның
ордасындағы Ресей елшісі К.М.Тевкелевтің күнделігінен
үзінді;
Дескриптор:
-
Студенттер
тарихи кезеңдер негізінде рулық құрылымның функционалдық маңызын
анықтайды .
-
Әр топ өз
жұмыстарының нәтижесін менталды карта түрінде таныстырулары
керек.
-
Жетелеуші
сұрақтар қоя отырып, студенттерді мемлекеттік басқарудағы ерекшелік
көшпелі демократияға негізделгенін түсінуіне
бағыттау
Қ/б Қол
шапалақ
Сергіту
сәті
ТАПСЫРМА 4 Белсенді оқыту
әдісі: «Өз шежіре, ру, жүзіңді
білесіңбе?
Саралау
тәсілі: Өз тектеріне ауызша сұрақ қою арқылы кестені толтыру,
картамен жұмыс
|
Тайпалар
|
Қоныстанған
мекендері
|
Саны
|
|
|
|
|
«Шежіре» Ұлы
жүзді
«Ру» Орта
жүзді
«Жүз» Кіші
жүзді
Қ/б Аспазшы стратегиясы
бойынша
...........қанағаттандым.
...........аса қанағаттанбадым.
Егер ....
қоссаңыз, толығырақ болар еді.
Қорытынды. Ой толғаныс
ТАПСЫРМА 5 Белсенді оқыту
әдісі: «Фишбоун»
әдісі
Саралау
тәсілі: Балық
қаңқасы әдісі бойынша жаңа
мәліметтерді, идеяларды сұрақ-жауап арқылы жаза отырып,
қорытынды ойларын жинақтау.

Басы: Мәселе
Сүйектері: Себеп пен
салдары
Құйрығы: Қорытынды
Дескриптор:
1. Қазақтардың ру –
тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары
2.Шежіре
3.Ауызша
тарих айту
4. Жеті
ата
5.Қазақтардың ру-тайпалық ұйымы
6.Жүздердің
құрылу факторы
Қ/б Аспазшы стратегиясы
бойынша
...........қанағаттандым.
...........аса қанағаттанбадым.
7.Рефлексия: «Ассоциация»
әдісі
«Ру»,
«туыстық», «жаһандану», «әлем» деген сөздерге
Кері
байланыс: 4 «Қ»

|
|
|
|
|
Білімді бағалау
парағы
|
|
№
|
Студенттердің
аты-жөні
|
Кел
есімізге түсірейік
|
Тірек
сызбамен жұмыс
|
Картамен
жұмыс
|
«Үштік»
|
«Ұлы
ғалымдар сөйлейді»
|
«Хихая
картасы»
|
«Фишбоун»
|
Қорытынды
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8.Студенттердің білімін бағалау