Бөлім:

5-бөлім: Музыка өнері және қазақтың киелі домбырасы. Морфология

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қорқыт және қобыз.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.5.1 мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру;

7. 4. 4. 1 етістіктің шақ, рай түрлерін тілдесім барысында қолдану

Сабақтың мақсаты

Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыра алады.

Етістіктің шақ, түрлерін тілдесім барысында қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну;

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-оқу тапсырмасын орындауда табандылық таныту;

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут

7 минут

5 минут

Сабақтың ортасы

10 минут

5 минут

8 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

“Ойды тазарту” ахуалы

Үй тапсырмасы «Spinner game» әдісі арқылы сұралады.

«Ой қозғау» әдісі

«Суреттер әлемі» суреттер арқылы болжам жасайды, жаңа тақырыпты ашады.

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Жасанды интеллектпен жасалған видео көрсетіледі

Оқылым алды тапсырмасы

1.Қорқыт ата туралы не білесіз?

2.Қобыздың ерекшелігі неде?

Оқылым үсті тапсырмасы

Мәтінді оқып отырып, “Түртіп алу” әдісімен қажетті ақпаратты жазып алыңыздар.

Қорқыт және қобыз

Қорқыт ата — түркі дүниесінің ұлы ойшылы, күй мен қобыздың атасы.
Аңызға сенсек, ол адам өлімінен қашып, мәңгілік өмірді іздейді. Бірақ дүниенің төрт бұрышын аралағанымен, өлімнен пана таба алмайды.
Сонда Қорқыт қобыз жасап, күй тартады. Оның қобызының үні жер мен көкті тербеп, адамның жан дүниесін оятады.
Қорқыт өлімнен қаша алмайтынын түсінген кезде:
"Адам өлсе де, артында қалған үні, ізі – мәңгілік", – деген екен.

Осылайша, Қорқыт қобызы арқылы мәңгілік өмір философиясын ұсынды. Қорқыттың күйі – адамның үні, өмірге деген сағынышы, рухтың мәңгілігі.

Сұрақ. Мәтіннен қандай ақпарат алдыңыздар?

Оқылымнан кейінгі тапсырма
Топтық жұмыс
«Ақылдас, пікірлес, ойлас» әдісі мәтін бойынша 1 проблемалық сұрақ құрастыру

І топ. Егер сен Қорқыт орнында болсаң, мәңгі өмірді не арқылы іздер едің?

A) Өнер арқылы

B) Ғылым арқылы

C) Дін арқылы

D) Табиғатпен үндесу арқылы

(Қалған топ бір нұсқаны таңдап өз пікірін дәлелдеуге болады.)

ІІ топ. Егер сен мәдениет министрі болсаң, жастардың қобызға қызығушылығын арттыру үшін не істер едің?

ІІІ топ. Қорқыт айтқан мәңгілік ұғымы мен қазіргі «Мәңгілік ел» идеясы арасында қандай байланыс бар?

Топтық жұмысты қорытындылау

1.Оқушылар, бүгінгі тақырып түсінікті болды ма?

2, Қобыз туралы жеткілікті ақпарат ала алдық па?

Жұптық жұмыс

Функционалдық сауаттылыққа бағытталған тапсырма.

Қорқыт ата – IX ғасырда Сыр бойында өмір сүрген дана күйші.
Ол өлімнен қашып, мәңгілік өмірді іздеген.
Бірақ дүниенің барлық жерінде өлім бар екенін түсініп, мәңгілік өмірдің тек өнер мен ізгі істе екенін ұғынған.
Сол сәтте Қорқыт қобыз жасап, алғаш күй тартқан.
Қобыз үні адамның жанын тербеп, елге жұбаныш болған.

Қазіргі зерттеулерге сүйенсек, қобыз үні адам көңілін тыныштандырып, емдік әсер береді.
Сондықтан бүгінде елімізде қобызды музыка терапиясында қолдану дәстүрі қайта жаңғырған.

Тапсырма. Мәтін мен кесте деректерін пайдаланып, төмендегі тұжырымдардың дұрыстығын анықтаңыз.

Тілдік бағдар

Келер шақ  іс-әрекеттің сөйлеп тұрған мезгілден кейін орындалатынын білдіреді. Келер шақтың үш түрі бар: 1) болжалды келер шақ,

2) мақсатты келер шақ, 3) ауыспалы келер шақ.

 Болжалды келер шақ іс-қимылдың орындалуын болжам түрінде көрсетеді. Болжалды келер шақ етістіктің түбіріне есімшенің -ар, -ер, -р және болымсыз етістікке -с жұрнағы жалғану арқылы жасалады. Мысалы, қуан-ар-сың, жет-ер-сің, тоқы-р-сың, айтпа-с, сындырма-с, келтірме-с, өкпелетпе-с, т.б.

 Мақсатты келер шақта іс-қимылдың орындалуы мақсатты түрде айтылады. Мақсатты келер шақ -мақ, -мек, -бақ, -бек, -пақ, -пек жұрнақтары арқылы жасалады. Мысалы, тапсыр-мақ, үйрен-бек, келіс-пек, ақылдас-пақ, сұран-бақ, келтір-мек, т.б.

Ауыспалы келер шақ іс-әрекеттің орындалуын бірде осы шақтық, бірде келер шақтық мағынада көрсетеді. Ауыспалы келер шақ сол сөйлемдегі мезгіл мәнді сөздер арқылы айқындалады. Мысалы,

Жеке жұмыс. «АВС» әдісі

А деңгей. Берілген сөздерді шақ түріне ажыратыңыз. .

Менің інім биыл студент болмақ.

Олар бүгін ертерек келер.

Мұндай жағдайда ақылды адам сөйлемес.

Біз жазда демаламыз.

В деңгей. Ауыспалы осы шақты ауыспалы келер шаққа айналдырыңыз.

Мен  келемін.

Сен  барасың.

Олар ауылға кетеді.

Біз  кездесеміз.

С деңгей. 4-тапсырма. Берілген етістіктерге келер шақ жұрнақтарын жалғап, түрлендіріп жазыңыздар.

Сабақты бекіту.

1. Қорқыт өлімнен нені іздеді?
2. Қобыздың қазақ мәдениетіндегі рөлі қандай?
3.Болжалды келер жақтың жасалу жолы

4. Мақсатты келер шақ қалай жасалады.

Ауыспалы келер шақты ауыспалы осы шақтың айырмашылығы

Қорытынды. Бейнебаян

Қорқыт қобызы қазіргі күнде де өз құндылығын жоғалтқан жоқ.
(Қорқыт күйінен 10 секундтық үзінді)

«Адам өлсе де, артында қалған үні, ізі – мәңгілік.»

Кері байланыс.

Қазақ тілі сабағы бүгін мен үшін...

Үйге тапсырма.6-тапсырма. Мәтіндегі етістіктерге морфологиялық талдау жасау.

Рефлексия.

Бағалау. «Баспалдақ» әдісі

10 балл

9 балл

8 балл

7 балл

6 балл

5 балл

Психологиялық ахуал

Психологиялық ахуал

«Ойды тазарту» ахуалы.

Оқушылар параққа өздерінің жағымсыз көңіл күйлерін, іс-әрекеттерін жазады. Жазып болған соң оны умаждап, мұғалім ұсынған қоқыс жәшігіне салады. Оқушылардың ішкі күйзелісін, қобалжуын сыртқа шығарады.

Сұрақтарға жауап береді.

«Суреттер әлемі» суреттер арқылы болжам жасайды, жаңа тақырыпты ашады

Сұрақтарға жауап береді

Мәтінді оқып отырып, Түртіп алу әдісімен қажетті ақпаратты жазып алады.

Мәтіннен алған ақпаратпен бөліседі.

Топтық жұмыста проблемалық сұрақ дайындап, басқа топ оқушыларынан жауап алады.

1-топ. Егер өнер арқылы десе, дәлелмен жауаптарын жеткізеді.

2-топ. Ықтимал жауап:

Қобыз фестивальдерін өткізу;

Мектептерде қобыз үйірмесін ашу;

Қобызшыларға арналған телебағдарлама жасау; Онлайн курстар ұйымдастыру.

3-топ. Мәңгі болу деген , менің ойымша, ұлттың жадында қалу деген.
Қорқыт есімі — халықтың жадында мәңгілік сақталған.
Ал «Мәңгілік ел» идеясы да сол жадты сақтап, ұлттың тарихын, тілін, дәстүрін жоймай, оларды келешекке жеткізуді мақсат етеді.

Жұптық жұмыстың дұрыс жауабы:

1-тұжырым мәтінге сай емес — Қорқыт өлімнен ұшып емес, өнермен қашқан.

2-тұжырым мәтін негізінде дұрыс.

3-тұжырым мәтін мен кестеде дәлелденген (82%).

4-тұжырым қате, себебі керісінше әсер бар.

5-тұжырым да қате — қобыз дәстүрі қайта жаңғырып отыр.

Тілдік бағдар туралы түсінік қалыптасады.

Берілген сөйлемді шақ түріне ажыратады.

Ауыспалы осы шақты ауыспалы келер шаққа айналдырады.

4-тапсырмада берілген етістіктерге келер шақ жұрнақтарын жалғап, түрлендіріп жазады.

Жауабы:

1.Ол мәңгілік өмірді, рухани мәңгілікті іздеді.

2.Қобыз — адамның жаны мен табиғаттың үнін жеткізетін қасиетті аспап.

Марат Сүгірбайдың қобызбен орындаған музыкасын тыңдайды.

Кері байланыс жасайды.

Ауызша

мадақтау

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

Үй тапсырмасы.

Әрбір дұрыс жауап- 1 балл

Топтық жұмыс.

Дескриптор

Білім алушы

-көтерілген мәселені анықтап,

-проблемалық сұрақтар құрастырады -1 балл

-әр топ сұраққа жауап береді-1балл

Жұптық жұмыс

Дескриптор

Білім алушы

Мәтін мен кесте деректерін пайдаланып, төмендегі тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды-2 балл

Жеке жұмыс

Дескриптор

Білім алушы

А деңгей Берілген сөйлемді шақ түріне ажыратады -1 балл

В деңгей- Ауыспалы осы шақты ауыспалы келер шаққа айналдырады-

2 балл

С деңгей - берілген етістіктерге келер шақ жұрнақтарын жалғап, түрлендіріп жазады-

2 балл

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2024 жыл

https://youtu.be/EMv5HN1xErs?si=xMSPOBvPkKZzaNd-

Қалыптастырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

7-сынып