Ашық сабақ "Қола дәуіріндегі Қазақстан" 6-сынып

Бекітемін:

Пәні: Ежелгі Қазақстан тарихы.

Класс: 6

Сабақ тақырыбы: Қола дәуіріндегі Қазақстан

Мақсаты:

• Қола дәуірі бойынша алған білімдерін толықтыру, өткен сабақтарды пысықтау ретінде қола дәуіріндегі Қазақстан тарауын қайталату.

• Ой-өрісін дамытып, есте сақтау қабілеттерін арттыру.

• Өз елін қорғауға, жауапкершілікке, еңбекке үйрету;

Сабақ түрі: қайталау сабағы

Пәнаралық байланыс: география

Көрнекілігі: флипчарт

Әдіс-тәсілдері: топтастыру, детальдарды қою, тарихи диктант, картамен жұмыс (андрондықтардың қоныстарын картаға белгілеу), тізбекті логикалық тұрғыда жазып шығу, Венн диаграммасы, тұлғаны таны, суреттермен жұмыс.

Сабақ барысы:

1 Ұйымдастыру кезеңі:

• Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.

• Оқушылар назарын сабаққа аудару.

Оқушыларды топқа бөлу.

1-тапсырма. Топтастыру.

Қола дәуірі

кен өндіру мыс пен қалайы

аталық ру Орталық Қазақстан

жеке меншік Шығыс Қазақстан

Қола еңбек құралдары

Андрон

мәдениеті

Кен өндіру мен металл өңдеу Андроново селосы

Көзе құмыра жасау Арқайым

Мал бағу В.П. Алексеев

Кетпенді теселі егіншілік еуропеоидтер

Орталық Қазақстан

Беғазы –Дәндібай

мәдениеті

жертөле үйлер 1946-1980 жж.

обалар қыш құмыралар әртүрлі

өрнектермен безендірілген

2-тапсырма. Детальдарды қою. Термин сөздерді дұрыс анықтамасымен орналастыру.

3-тапсырма. Жеке жұмыс.

Тарихи диктант. Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді жазу.

1).Солтүстік және Батыс Қазақстаннан ........... Андрон мәдениетінің қоныстарын зерттеді.

2).Қазақстанның Қостанай облысы мен Ресейдің Челябі облысының шекарасында табылған

..................... ғалымдар қола дәуіріндегі алғашқы қалаға ұқсатады.

3).Ғалымдар ............................. аумағынан қола дәуіріне тән ............... қонысты, ................. обаны зерттеді.

4).Өздерінің дене құрылысы жағынан Андрондықтар .............................. ұқсаған.

5).Қола дәуіріне жататын Андрон мәдениетінің Солтүстік Қазақстандағы қоныстары ...................., .......................... .

6).Андрондықтардың бойы онша биік емес, беті жалпақ, маңдайлары тайқылау болып келген. Сырт бейнесін академик ....................................... былай сипаттайды: «Андрондықтар мұрынды келген, бет сүйегі шығыңқы емес, көздері үлкен».

7).Қазақстан аумағындағы Беғазы –Дәндібай мәдениетін белгілі ғалым, академик ........................... ашқан. 1946-1980 жылдары ол Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясына басшылық етті.

8). Беғазы-Дәндібай мәдениетіне жататын жерлеу орындарының көпшілігі ..................... .

4-тапсырма Картамен жұмыс.

Андрондықтардың қоныстарын картаға белгілеңдер: Арқайым, Дәндібай, Беғазы.

Жартастағы суреттер табылған жерлерді картаға белгілеңдер: Таңбалы, Ешкіөлмес

5-тапсырма.

Тізбекті логикалық тұрғыдан жазып шығу.

Теңсіздіктің шығуы

Алғашқы қауымдық құрылыс кезіндегі барлық адамдардың теңдігі

Теңсіздіктің шығуы

Өндірілген өнім әркімнің жеке меншігіне айналды.

Әрбір отбасы өз күшімен мал өсіруге, жер өңдеуге мүмкіндік алды.

Мал шаруашылығы мен металлургия тез дамыды.

Еңбек құралдарының жетілуі еңбек өнімділігін арттырды.

Алғашқы қауымдық құрылыс кезіндегі барлық адамдардың теңдігі

6-тапсырма. Энеолит дәуірі мен Қола дәуірін салыстыру.

Венн диаграммасы.

Тұлғаны таны.

Қазақстан аумағындағы Беғазы-Дәндібай мәдениетін белгілі ғалым, археолог, академик Әлкей Хақанұлы Марғұлан ашты.

Қазақтың белгілі ғалымы Қ.И.Сатбаев есебі бойынша, көне заманда Жезқазғаннан 1 миллион тонна кен өндіріліп, одан 100 мың тоннадай мыс қорытылған.

1. Мал шаруашылығының, малшы тайпалар үшін зор игілігін атап беріңдер.

2. Қоладан жасалған құралдардың мыс пен тастан жасалған құралдардан айырмашылығы неде болды?

3. Матриархаттық туыстық қауымның ыдырауына не себеп болды?

Жеке меншіктің пайда болуымен қауым ішінде теңсіздік орнығып, адамдар бай мен кедейге бөліне бастады.

Сұрақ: Қалай ойлайсыңдар, ғалымдар қола дәуіріндегі адамдар арасындағы теңсіздікті қалай білді?

Қорытындылау.

Бағалау.

Үйге: Қола дәуірі тақырыптарына тест құрастырып келу.