ашық сабақ "Рационал теңдеулердің көмегімен мәтінді есептер шығару" 8сынып

Бозой орта мектебі

Сабақтың тақырыбы:

Рационал теңдеулердің көмегімен мәтінді

есептер шығару

\ашық сабақ 8- сынып\

Пән мұғалімі: Ақатай Сәуле

2015ж

Сәлемдесу

Қайрлы таң, досым!

Қайырлы күн болсын!

Сәрсенбі күн сәті,

Сәттілікке толсын!

Біздің алар бағамыз

Кілең «бестіктер» болсын!

Жігер

Алғырлар

Мақсаты: Оқушылардың рационал теңдеулерді қолдану бойынша түсініктерін кеңейту, рационал теңдеулердің көмегімен шығару біліктіліктерін жүйелеу және өз  бетінше жұмыс істеуге жағдай жасау. 

Міндеті:

Білімділік: Мәтінді есептерді рационал теңдеудің көмегімен шығаруды ұғындыру.

Дамытушылық: Теориялық білімдерін тәжірибеде ұштастыра отырып,ойлау және есте сақтау, танымдық қабілеттерін дамыту. Формулалары мен ережелерін өмірде, математикалық есептеулерде, практикалық іс-әрекеттерде қолдана білу. Логикалық ойлау қабілеттерін, білік дағдыларын дамыта отырып, интеллектуалдылығы мен ой ұшқырлығын қалаптастыру; 

Тәрбиелік: Ұқыптылыққа,тез ойлауға,жауапкершілікке тәрбиелеу. Есеп шешімін іздеу арқылы қиыншылықты жеңуге, ұйымшылдыққа тәрбиелеу;

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен Сәлемдесу,

Оқушыларды түгендеу,

Назарын сабаққа аудару.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру.

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.

Үй тапсырманы тексеру

= 3x+40

2.Теңдеуді шешіңдер

2.Теңдеуді шешіңдер

1. Теңдеудің түбірлерін табыңдар

ІІ-топ ‘Алғыр’

І-топ ‘Жігер’

Үй тапсырма

1. Теңдеудің түбірлерін табыңдар

3.Бөлшек –рационал теңдеудің бүтін

рационал теңдеуден қандай

айырмашылығы бар?

3.Қандай теңдеулерді Биквадарттық

теңдеу дейміз?

Булу таксономиясы бойынша алты түрге бөлдім:

Білу. Рационал теңдеудің

түрлері

Талдау: PISA логикалық есептерін шығару

Түсіну. Рационал теңдеудің көмегімен мәтінді есепті шешу

Жинақтау. Тест тапсырмалары

Қолдану: рационал теңдеудің өмірде қалай қолданылуы.

Бағалау: Әр оқушы бірін-бірі бағалау

Рационал теңдеулер 6 топқа бөліу арқылы есептер шығару әдістері:

Көбейткіштерге жіктеу әдісі

Сызықтық теңдеу

Квадрат теңдеу

Биквадрат теңдеу

Жаңа айнымалы енгізу әдісі

Рационал теңдеудің көмеімен мәтінді есеп шешу әдісі

1-Мысал келтіріу:

Бассейіндегі суды 1 сағат бойы бір қалыпты ағызған соң, онда су қалды, ал тағыда 3 сағат ағызған соң, бассейіндегі су мөлшері 250 болды.

Бассейіндегі бастапқы су мөлшері қандай болды?

Бассейіндегі алғашқы су Бассейіндегі кейінгі қалған су

t= 1сағат t=3сағат

1 (x- 400) 3

x- 1 (x-400)-3(x-400)=250

x- x + 400- 3x +1200=250

-3x +1600-250=0

-3x+1350=0

-3x=-1350; x=650

жауабы: Бассейіндегі бастапқы су мөлшері 650 болды.

Жылдамдыққа байланысты есептер: Км\сағ

Өзен жылдамдығы	Катер теплохдың жылдамдығы	өзен ағысымен бағыттас (катер немесе теплоход) жылдамдық	Өзен ағысына қарсы (катер немесе теплоход) жылдамдық

Өзен ағысына байланысты есептер:

2-мысал

Катер өзен ағысымен 18 км жүрген соң, өзен ағысына қарсы 20км жүріп, барлық жолға 2 сағат жұмысады. Егер катердің тұнық судағы жылдамдығы 20км\сағ болса, онда өзен ағысының жылдамдығын табыңдар?

S		t =	t
18	20 –		2
20	20+		2

= 2

+2x=800-2

+x-20=0

X=-5; x=4

X=-5 бұл рационал теңдеудің бөгіде түбірі.

Жауабы: Өзен ағысының жылдамдығы 4 км\сағ.

Топпен жұмыс

І-топ «Жігер»

Қайықтың көл бетімен 25км және өзен ағысыны қарсы 9км жүрген жолына жұмысалған уақыты оның өзен ағысымен 56км жүретін жлдына жұмысайтын уақытымен бірдей болды. Егер өзен ағысының жылдамдығы 2 км\сағ болса, онда қайықтың тұнық судағы жылдамдығы қандай?

ІІ-топ «Алғыр»

Моторыл қайық ағыспен 12км, ағысқа қарсы 12км жүрді. Ағысқа қарсы жүрген жолына ағыспен жүрген жолынан 1сағат артық уақыт жіберді. Қайықтың тұнық судағы жылдамдығы 9км\сағ болса ағыс жылдамдығын табыңдар?

Сергіту сәті

“Мен саған - сен маған” ойыны

( сұрақ - жауап)

I.Топ:

1)қандай теңдеуді сызықты теңдеу деп атаймыз?

2)бөлшек –рационал теңдеудің бүтін рационал

теңдеуден қандай айырмашылығы бар?

3)Егер квадрат теңдеудің бір түбірі нөлге тең болса,

онда квадрат теңдеу құруға болама?

ІІ. Топ:

1)қандай теңдеулерді квадрат теңдеу деп атаймыз?

2)квадрат теңдеудің қанша түбірі болатынын қалай

анықтауға болады?

3) ) қандай теңдеулер биквадрат теңдеу деп аталады?

1. Үстелдің 4 бұрышы бар. Егер бір бұрышын кесіп тастаса, неше бұрыш қалады? (5)

2. Мектеп ауласында 18 шырша өсіп тұр. Тағы да 4 емен және 3 шырша отырғызылды.  Мектеп ауласында барлығы неше шырша бар? (20)

3.Төртеуі 4 сағат шахмат ойынын ойнады. Әрқайсысы қанша сағат шахмат ойнады? (4сағат)

4.  Қатар тұрған үш санның қосындысы да көбейтіндісі де 6-ға тең Ол қандай сан? (1,2,3)

5. Түнгі сағат 11-де жаңбыр жауса, 48 сағаттан соң күн шығады деуге бола ма?

  (Жоқ, себебі 48 сағаттан соң қайтадан түн болады)

6. Үш әке мен алты бала серуенге шықты. Олар 42 алма сатып алды. Бұлардың әрқайсысына 6 алмадан тиді. Бұл қалай болғаны?
Жауабы: 1 ата, 2 әке, 4 немере.

7. Қорада тауықтар және қояндар бар. Олардың барлығы15 бас, 50 аяқ болса, қорада неше тауық, неше қоян бар?
Жауабы: 5тауық, 10 қоян бар.

Жұмыла көтерген жүк жеңіл

Топпен жұмыс

І денгей тапсырмасы

І-топ Жігер ІІ – топ. Алғыр

ІІ денгей тапсырмасы

ІІІ денгей тапсырмасы

Тест тапсырмалары

1. А) - ; 1 В) 3 ; С) 0,3; Д) -0,3

2. А) mn ; 5 В) (3;6) С) -5 Д) mn

3. А) 7 В) 49 С) Д) 1

4. А) ; В) 0 С) -1; 2 Д) шешімі жоқ

5. А)9; В)(1; 5,6) С) (1;9) Д)( - )

6. Виет теоремасы қандай теңдеуне жатады?

А) В) С)

Д)

А) шешім жоқ; В) 0; С) 5; Д) 3;

1. A

2. Д

3. C

4. A

5. Д

6. Д

7. А

Сабақтың қорытындысы

Л.Н. Толстой

Адам – ол бөлшек: алымы – абыройының жиынтығы, ал бөлімі – оның өз абыройын қаншаға бағалайтындығы, онда үйлесімділік – бөлшек 1-ге ұмтылған жағдаймен тең.

Егер бөлшек 1-ден кем болса, онда адам өз абыройын асыра бағалағаны. Адам неғұрлым өз абыройын асыра бағаласа, бөлшек соғұрлым кіші болады.

Егер бөлшек 1-ден үлкен болса, онда адам өзін жете бағалай алмайды. Оқушыларды бағалау.

Үйге тапсырма: № 348, №349