Ашық сабақ "Сөйлемнің дара және күрделі мүшелері" 4 сынып

Пәні

Қазақ тілі

Сабақтың тақырыбы:

Сөйлемнің дара және күрделі мүшелері

Мерзімі:

25.10.2016

Сыныбы 4 «Ә»

Қатысқандар саны

Қатыспағандар саны

Сабаққа негізделген оқу мақсаты

Сөйлем мүшелерінің дара және күрделі болатынын түсіну

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушы:

Сұрақ қойып, сөйлем мүшесін анықтай алады. Бір сөзден болған мүшені дара мүше дейтінін, екі немесе бірнеше сөзден тіркесіп бір сұраққа жауап берсе күрделі мүше екенін біледі.

Көп оқушы: Сөйлем ішінен күрделі бастауыш пен баяндауышты таба алады

Кейбір оқушы: Сөз тіркесі мен күрделі мүшені ажырата алады.

Алдыңғы оқу

Сөйлем мүшелері

Сабақтың барысы

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

Сабақтаң басталуы

2 мин

Үй тапсырмасын тексеру

3 мин

Тест 2 мин

Қорғау 1 мин

Топқа бөлу

Оқушыларға бағалау парақшаларын таратып беремін.Әр оқушы өзінің аты-жөнін жазып, бағалап отырады.

Әркімнің өзін-өзі бақылау картасы Аты-жөні ------------------------ күн -----------

«+» дұрыс жауап, әр «+» 6 ұпаймен есептеледі «-» Қате жауап.

Ашық тұру сабақта сұралмағанның белгісі

Ой қозғау. Жұмбақ жасыру. Жауабы: сөйлем.

«Ақ қалпақ»

1-топ Сөйлем айтылу мақсатына қарай нешеге бөлінеді

2-топ Сөйлем құрылысына қарай нешеге бөлінеді?

3 топ. Сөйлем мүшелері туралы айту.

«Қызыл қалпақ»

1.Сөздің баяндаушын тап:

А) келді

Ә) кітап

Б) дүкен

2.Тұрлаулы мүшені анықта

А) Мен, бардым.

Ә) аппақ, доп.

Б) ойнады ,ойна.

3.Тұрлаусыз мүшені анықта

А) қалам, қарындаш

Ә) алма, доп

Б) үйде, мектепке

4. Бастауыш қандай сұрақтарға жауап береді?

А) Қандай? Кім? Не?

Ә) Кім? Не? Кімдер? Нелер?

Б) Не? Нелер? Кім? Кімдер?Нешінші?

5. Баяндауыш қандай сұрақтарға жауап береді

А) Не істейді? Не?

Ә) Қайтті? Қашан?

Б) Не істеді? Қайтті? Не қылды?

Тест сұрағының жауабын оқыта отырып, өзін-өзі тексеру

Дұрыс жауапқа + таңбасын қойып отырады

Мұғалімнің қалауы

Бағалау парақшалары

Қазақ тілі оқулығындағы

5 жаттығу 68 бет

Тест сұрақтарын оқи отырып, тапсырманы орындау. Дұрысын қоршау.

Өзін-өзі тексеру

Сабақтың ортасы

Болжау

Миға шабуыл 3 мин

2 мин

2 мин

4 мин

Сұрақтар шеңбері

2 мин

Қорғауға 6 мин

2 мин

«Қара қалпақ»

Қарамен жазылған сөздерге сұрақтар қойып, қай сөйлем мүшесі екені анықтап, сұрақ қою және неше сөзден болып тұрғанына ерекше мән беру.

«Артығын тап»
Қысқа----жазды----ұзын бойлы---алты
Ұзын----оқыды------қара торы------тоғыз
Қара-----көріп тұр----ала торы---екі жүз
ақ сары---естіді---------бойшаң-----алпыс
жуас------ұшты---------қызыл ала---сексен

Бала ойнады.

Етістіктің орнына басқа сөздер қойып, айтып көр

Кірді, жүгірді т.б

Бала кірді. Бала жүгірді.

Бала ойнап жүр.

Айжан мектепке келді.

Айжан Арман мектепке келе жатыр.

-Қандай сөйлем мүшесі болды деп ойлайсыңдар?

-Бүгінгі сабағымыздың мақсаты қандй болмақ?

Дара – жалғыз, жек деген мағына

Күрделі – қиын, көп деген мағына

Екі қатардағы қарамен жазылған сөздерді салыстыр, сөйлемнің қандай мүшесі екенін айт

Ережені оқу

Сөйлем мүшесі дара сөзден де, күрделі сөзденде жасалады.

Жеке (немесе бір) сөзден жасалған сөйлем мүшесі сөйлемнің дара мүшесі деп аталады.

Екі немесе бірнеше сөзден жасалған сөйлем сөйлем мүшесі сөйлемнің күрделі мүшесі деп аталады.

Кластер жалғасады:

Яғни сөйлем мүшелері дара және күрделі болып бөлінеді екен

«Сары қалпақ»- оқулықпен жұмыс

Мәтінді көшіріп жаз. Сөйлемдердегі күрделі мүшелерді тап, астын сыз

Өлеңді мәнерлеп оқы. Қарамен жазылған сөздер сөйлемнің қандай мүшесі?

Бес «дара сан есім, санын білдіреді, неше? деген сұраққа жауап береді»

Бес жүз «күрделі сан есім, санын білдіріп тұр, неше? деген сұраққа жауап береді»

Сергіту сәті:

«Жасыл қалпақ»

Жұмбақтың шешуін тап:

Тігіп алып көк шатыр,

Қызыл күрең доп жатыр. «Қызылша»

Қара ала тоны бар,

Аңдардың ол ұзыны,

Оны сенде танып ал. «керік»

«Бір әріптің ізімен» ойыны

Ооо Ттт Ккк Жжж Ддд Ммм

Ойынның шарты: Сөйлем құрамындағы сөздер тек қана бірдей әріптен басталатын болуы керек. Сөйлем құрамында нақты сұрақтарға жауап беріп тұрған сөздер сөйлемнің қандай мүшесі екенін анықтайды. Сөйлемді бір оқушы құраса, екінші оқушы талдау жасайды.
Мыс: Орман отқа оранды. Дәурен допты домалатты.

Сын есімнен жасалған күрделі мүшелерді тауып, сұрақ қой:

Сөйлемдерді көшіріп жаз. Күрделі баяндауыштарды тауып, астын сыз.

Саралауға тапсырма мен жұмыс:

Мына сөйлемнің сөз тіркесі мен дара және күрделі мүшелерін бөліп жаз:

Дәптерден оқыта отырып, тексеру жасалады.

«Болжау» стратегиясы

«Миға шабуыл»

Оқулықпен жұмыс

1 жаттығу 69 бет

Сыныппен жұмыс

2 жаттығу

Жеке, жұппен жұмыс

«Сұрақтар шеңбері»

3 жаттығу 70 бет

5 жаттығу 71 бет

4 жаттығу 71 бет

Сабақтың аяқталуы

2 мин

Кері байланыс

1 мин

Үйге тапсырма

«Көк қалпақ»

Дұрыс па, бұрыс па?
Құрмалас сөйлем бір ғана тиянақты ойды білдіреді.
Сөйлем мүшесі дегеніміз – сөйлем құрамында нақты сұраққа жауап беретін мағыналы сөз.
Жеке сөзден жасалған сөйлем мүшесі сөйлемнің күрделі мүшесі деп аталады.
Дара баяндауыш күрделі етістіктен жасалады.
Бастауыш - сөйлемнің тұрлаусыз мүшесі.
Жалаң сөйлем тұрлаулы мүшелерден тұрады.
Берілген сөйлемдегі қатені тап
Қажымұқан Мұңайтпасов, атақты балуан

Бағалау:

Оқушылар өздерінің бағалау парақшаларына сабақ бойы жинаған ұпайларын есептеп қорытындылайды

25-30 ұпай «5»

20-25 ұпай «4»

15-20 ұпай «3»

6-жаттығу 71 бет

Кері байланыс

Бағалау

Қосымша ақпарат

Саралау (дифференциация) – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс,қауіпсіздік пен еңбекті қорғау ережелері, АКТ құндылығымен байланысы

Сөйлемнің дара және күрделі мүшелерін бөліп жаз

Тапсырма: екі бағанға бөліп жазу

Әркімнің өзін-өзі бақылау картасы Аты-жөні ------------------------ күн -----------

«+» дұрыс жауап, әр «+» 6 ұпаймен есептеледі «-» Қате жауап.

Ашық тұру сабақта сұралмағанның белгісі

Рефлексия

Сабақтың оқу мақсаты шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?

Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Сабақтың оқу мақсаты: Сөйлем мүшелерінің дара және күрделі болатынын түсіну

Оқушылар сөйлем мүшелерінің дара және күрделі болатынын түсінді.

Дара мүшелері бір ғана сөзден болатынын, күрделі мүшелердің екі немесе бірнеше сөзден болатынын ұқты.

Сыныптағы оқушылар сабаққа белсене қатынасып, толық түсінді.

Саралау тапсырмалар арқылы оқушы білімін одан әрі түсінуіне, білімінің одан әрі тереңдетуге мүмкіндік берді.

Берілген тапсырмаларды өз уақыттарында орындап, уақытты тиімді пайдалана білдім.

Қорытынды баға

Қандай екі нәрсе табысты болды? ( оқытуды да оқуды да ескеріңіз)

1 Оқушылар сөйлемнің дара және күрделі болатынын ұқты. Сөйлем ішінен сұрақ қойып, таба алады.

2 Топпен жұмыста бір-бірімен ақылдаса отырып, дұрыс шешімін табуда

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды? ( оқытуды да оқуды да ескеріңіз)

1 «Кластер» құруда оқушылар өз ойларын тізбектей жазуда, білімдерін шыңдай түсті.

2 Топпен жұмыста басқа топтардың ойын тыңдай білуі, өз қателерін түсінуі

Сабақ барысында келесі сабағыңызды жетілдіру үшін сыныптан немесе жекелеген оқушылардан не білдіңіз?

1 Тапсырманы баяу орындайтын оқушылардың, өз қатарластарынан қалмай орындау керектігін айтып, ескертемін

2 Саралау тапсырмаларын көбейте түсу