ашық сабақ Тасмола мәдениеті

Білім беру ұйымының атауы

«ЖАЙСАҢ БАЛА-2» жеке мектеп гимназиясы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

5.3 Сақтар

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты

Жәрдембаева М.А.

Күні:

29.01.2026

Сынып: 5 «Ә»

Қатысушылар саны:26

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Тасмола археологиялық мәдениеті

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

5.2.2.1 археологиялық ескерткіштерді анықтау

5.2.1.2 ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау

Сабақтың мақсаты

 «Мұртты обалар» құрылысының ерекшелігін анықтайды.Археологиялық ескерткіштерге сипаттама береді.Ежелгі тайпалардың наным-сенімдерін (тотемизм, анимизм, аруақтарға табыну) анықтайды.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

(Ұ) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасып, оқушылардың көңілін сабаққа аудару. Сыныпты түгелдеу, сыныптағы оқушылардың зейінін сабаққа аудару

Оқушыларды билеттер арқылы топқа бөледі.

«Оба», «Қорған», «Аң стилі», «Патша»

«Өткен тақырыпты еске түсіру»

«Қалаған есікті таңда» әдісі арқылы өткен тақырыпты еске түсіреді.

Мұғаліммен амандасып, кезекші оқушы сыныптағы оқушылардың санын баяндайды

Оқушылар 4 топқа бөлінеді.

Тақтадағы сұрақтарға жауап береді.

(ҚБ) мұғалім

1-10 балл аралығында бағалайды

Автобус билеті

слайд

Сабақтың ортасы

10 мин

7 мин

6 мин

7 мин

«Адал азамат»

бағдарламасы аясында жас ұрпақтың бойында ұлттық құндылықтарды қалыптастыруға бағытталған нақты мысал келтіріледі.

«Тәртіпсіз ел болмайды»

Дәйексөзіне мысалдар келтіреледі

Жаңа сабақ

«Бейнекөрсетілім» әдісі

Оқушылар жаңа тақырыпты анықтау мақсатында бейнекөрсетілімді көріп, қосымша сұрақтарға жауап іздей отырып, сабақтың тақырыбы анықталады

Бүгін сабағымыздың тақырыбы қандай болмақ?

Бейнеролик тақырыбы: Тасмола археологиялық мәдениеті

-Бейнекөрсетілімнің тақырыбы қандай?

-Тасмола мәдениеті туралы не білдіңдер?

1-тапсырма (ДЖ) «Мәтінмен жұмыс» әдісі

Оқушыларға тапсырма парағы таратылады.

2-тапсырма. (ЖЖ) «Жәдігерді сөйлет» әдісі арқылы оқушыларға археологиялық қазба жұмысы кезінде табылған ескерткіштердің суреттері беріледі, сұрақтарға жауап береді.

3-тапсырма (ТЖ) «Тас пен уақыт сыры» әдісі арқылы оқушылар мұртты обалардың макетін жасайды.

Нұсқаулық:

1.Орталыққа үлкен және кіші обаны орналастырыңыз.

2.Доға тәріздес екі «мұртты» шығысқа қарай бағыттап орнатыңыз (бұл Күннің шығуымен байланысты екенін түсіндіру маңызды).

3.Жерлеу орнына адамның суретін және жылқылардың суретін дұрыс орналастырыңыз.

Апта дәйексөзі және құндылыққа байланысты нақты мысалдар келтіреді

Оқушыларға «бейнекөрсетілім» көрсетіледі,

жаңа сабақтың тақырыбы анықталады. Сабаққа мақсат қояды.

Оқушылар мәтінмен жұмыс әдісі арқылы тапсырманы орындайды

Бұл тапсырманы оқушылар жұптасып орындайды.

Оқушыларға тас және адам, жылқы суреттері ұсынылады.Қосымша материалдармен мұртты обалардың макетін топтасып жасайды.

«Жарайсың» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

Дескриптор жалпы балл-4 балл

1.Тасмола мәдениетінің орналасқан аймағын (Орталық Қазақстан) дұрыс атайды-1 балл

2.«Мұртты обалардың» құрылымын (тас тізбектері) сипаттайды-1 балл

3.Ескерткіштен табылған кемінде 2 жәдігерді атайды-1 балл

4.Табылған заттар арқылы халықтың негізгі кәсібін (ат бағу, зергерлік) анықтайды-1 балл

Дескриптор жалпы балл – 3 балл

1.Жәдігердің атауын және табылған жерін дұрыс атайды-1 балл

2.Жасалған материалын дұрыс атайды-1 балл

3.Сақтардың дүние танымын сипаттайды-1 балл

Дескриптор жалпы балл – 3 балл

1.Мұртты обаның құрамдас бөліктерін (үлкен, кіші оба, екі доға) түгел бейнелейді-1 балл

2.«Мұрттардың» шығысқа бағытталғанын көрсетеді (дүниетанымдық сипат)-1 балл

3.Жерлеу орнына тән ерекшелікті көрсетеді-1 балл

https://youtu.be/UqcNLr0mZkQ?si=zgfKLDN4R1Gx0mx8

https://youtu.be/vSWn32ZL6w8

тапсырма парағы

Тастар, адамның және жылқының суреттері

Сабақтың соңы

5 мин

Сабақты бекіту: Wordwall Quizz

Кері байланыс: «3–2–1» әдісі

3 жаңа ақпарат

2 қызық нәрсе

1 әлі де сұрағым бар дүние
жазады.

Үйге тапсырма:«Әлкей Марғұланның еңбектері» ақпарат жазу

Оқушылар жаңа тақырыпты қорытындылау мақсатында сұрақтарға жауап береді.

Кері байланыс орнатады.

Мұғалім оқушылардың тапсырмаларды орындауына байланысты

1 – 10 балл аралығында бағалайды

https://wordwall.net/resource/66478847

Тұжырым

Термин

1. Жануарлар мен өсімдіктердің шығу тегіне сену

А) Петроглиф

2. Тасқа қашап салынған ежелгі суреттер

Ә) Анимизм

3. Жан мен рухтың бар екеніне сену

Б) Тотемизм

4. Тасмола мәдениетінің басты ескерткіші

В) Мұртты оба

Тұжырым

Термин

1. Жануарлар мен өсімдіктердің шығу тегіне сену

А) Петроглиф

2. Тасқа қашап салынған ежелгі суреттер

Ә) Анимизм

3. Жан мен рухтың бар екеніне сену

Б) Тотемизм

4. Тасмола мәдениетінің басты ескерткіші

В) Мұртты оба