Ашық сабақ: Тербелмелі қозғалыс

№22

Күні:

Сыныбы: 9 «а» , «ә», «б»

Тақырыбы: «Тербелмелі қозғалыс. Тербелмелі қозғалысты сипаттайтын негізгі шамалар. Механикалық тербеліс кезіндегі энергияның түрленуі»

Мақсаттары:

1. Білімділік: тербелмелі қозғалыс түрлерімен танысу;

2. Дамытушылық: Тербелмелі қозғалыс кезінде энергия қалай түрленетінін тәжірибелік жолмен қарастыру;

3. Тәрбиелік: Оқушыларды басқаның ойының тыңдауға санасуға баулу.

Сабақ түрі: аралас сабақ.

Сабақ барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен амандасып, түгендеп алғаннан кейін, бүгінгі күн сабақ барысымен таныстыру. Сабақтан қандай мағлұматтар алып шығу керектігі туралы ескерту.

2. Үй тапсырмасын тексеру: толығымен бір тарауды өтіп болғаннан кейін, қайталап өткен жөн, сондықтан сендерге, қазір, балалар, мынадай тапсырма беріледі: тест сұрақтарына жауап бере отырып, тест кілтін табу.

I. Ауырлық күшінің формуласын көрсет:

1) F=ma

2) F=μN

3) F=kx

4) F=mg

II. Қандай қозғалыс кезінде үдеу центрге тартылады?

1. Түзусызықты қозғалыс кезінде

2. Теңүдемелі қозғалыс кезінде

3. Шеңбербойымен қозғалыс кезінде

4. Бірқалыпты қозғалыс кезінде

III. Массасы 200 г дене 5 м/с² үдеумен қозғалуы үшін оған қандай күш түсіру қажет?

1. 1Н

2. 10Н

3. 100Н

4. 1000Н

IV. Динамометрмен қандай физикалық шаманы өлшейміз?

1. Үдеуді

2. Қысымды

3. Күшті

4. Салмақты

V. Егер денеге басқа дене әсер етпейтін болса, онда дене тыныштық күйін сақтайды немесе бірқалыпты түзусызықты қозғалысын жалғастырады.

1. Ньютонның бірінші заңы

2. Инерциялық заң

3. Ньютонның үшінші заңы

4. Бүкіләлемдік тартылыс заңы.

VI. Табиғаттың фундаментальді заңы:

1. Импульстің сақталу заңы

2. Энергияның сақталу заңы

3. Ньютонның екінші заңы

4. Ньютонның үшінші заңы

VII. Импульстің өлшем бірлігі:

1. Н

2. м/с

3. Дж

4. кг·м/с

VIII. Дененің созылу, сығылу, ұзару кезінде пайда болатын күшін анықтайтын формула:

1) F=ma

2) F=μN

3) F=kx

4) F=mg

IX. Векторларды қосудың неше тәсілі бар?

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

X. Энергияның өлшем бірлігі:

1. кг·м/с

2. м/с

3. Дж

4. Н

3. Жаңа тақырып түсіндіру: Күнделікті өмірде біз тербелістер деген қозғалыстармен ұшырасып жүрміз. Тербелмелі қозғалысқа әткеншектің қозғалысын, бесіктің қозғалысын, сағат тілінің қозғалысын мысал ретінді келтіре аламыз. Тербелмелі қозғалысты сипаттайтын шамалар да бар, олар:

Тербеліс периоды-толық бір айналым жасауға кеткен уақыт.

Тербеліс жиілігі-бірлік уақыты ішіндегі тербелістер саны.

Тербеліс амплитудасы-тербелістің ең үлкен ауытқу шамасы.

Тербелмелі қозғалыс кезінде энергия түрленіп отырады., яғни энергия бір түрден екінші түрге айналып отырады. Өшетін тербелістер дегеніміз-амплитудасы уақыт өтуіне байланысты азаятын тербелістер.

4. Бекіту: 21-жаттығу (1-4)

5. Қорытындылау:

• Тербелмелі қозғалыс дегеніміз не?

• Тербеліс периодын қалай анықтаймыз?

• Тербелмелі қозғалыс кезінде энергия қалай түрленеді?

• Егер тербеліс периоды 50 с болса, жиілік мәні неге тең болады?

• Тербелмелі қозғалысқа мысал келтіріңдер?

4. Үй тапсырмасы: § 24-26, Оқу және дайындық сұрақтарына жауап беру (ауызша)

5. Бағалау: