Іс-әрекет кезеңі

Тәриешініңің іс-әрекеті

Балалардың іс-әрекеті

Мотивациялық- қозғаушылық

- Балалар қараңдаршы, бізге қонақтар келіпті, қане алдымен сәлемдесіп алайық.

Бәріміз енді тұрайық, Үлкен шеңбер құрайық Жақсы – жақсы сөздерді, Қонақтарға сыйлайық! Табиғат біздің анамыз, Табиғатқа баламыз. Иіліп сәлем береміз, Біз әдепті баламыз.

Балалар шаттық шеңбер құрып амандасады:

Ұйымдастырушылық- ізденістік

- Балалар сендер бір-біріңнің қолдарыңнан ұстап тұрғанда нені сезесіңдер?

- Жақсы. Ендеше, бүгінгі күнімізді жақсы көңіл күймен, мейіріммен, қуанышпен бастайық.

- Балалар, таңертең балабақшаға келе жатқанда нені көресіңдер?

- Ия, аспан, адамдар, қар, ит, ағаштар. Осының барлығын бір сөзбен – табиғат деп атаймыз. Табиғат дегеніміз – бізді айнала қоршаған орта екен. Адам қолымен жасағаннан басқаның барлығы табиғатқа жатады. (Аспан, жер, күн, су, ауа, адамдар, жануарлар, өсімдіктер, тау – тастар, бұлттар, құстар, жәндіктер)

- Балалар, біз бүгінгі ұйымдастырылған оқу қызметінде осы табиғат туралы, соның ішінде өлі және тірі табиғат жайлы тереңірек әңгімелейміз. Табиғат екіге бөлінеді екен. Өлі табиғат және тірі табиғат болып. Өлі табиғатқа - тау, тас, топырақ, бұлт, су жатады. Тірі табиғатқа - адамдар, жан - жануарлар, ағаштар, гүлдер жатады.(слайд)
Тірі табиғат: қоректенеді, тыныс алады, өсіп - өнеді, қозғалады, жүреді, сөйлейді. Өлі табиғат: қоректенбейді, тыныс алмайды, қозғалмайды, жүрмейді, өсіп - өнбейді.

-Балалар, біз бүгін 2 орталықта жұмыс жасаймыз. Көркем әдебиет орталығы және ғылым орталығы.

Көркем әдебиет орталығы

• Балалар, табиғат туралы өлең, тақпақ білетіндерің бар ма?

Аяна: - Табиғат біздің анамыз, Жер ана біздің панамыз. Таза болса табиғат, Біз де аман боламыз.

Бақытнұр: - Нан қоқымын шашпаңдар, Жерде жатса баспаңдар. Теріп алып қастерлеп, Торғайларға тастаңдар

• Жақсы, балалар.

• Енді табиғат құбылыстары туралы жұмбақтар шеше білеміз бе, жасырып көрейін:
  Аузы жоқ үреді,
  Аяғы жоқ желеді. (Жел)

Жарқ етсе сабау қамшы
Төгіліп жауар тамшы. (Найзағай, жаңбыр)

Көктен түседі,
Жер ішеді.      (Жаңбыр)

Аспанда алып доп,
Жарқырайды жарық боп.(Күн)

Дәмі де жоқ, түсі жоқ,
Пайдаланбас кісі жоқ. (Су.)

Киіз үйімнің төбесі
Түбітке толы. О несі?    (Бұлттар)

Табиғатқа байланысты мақал жаттап алайық: «Судың да сұрауы бар», «Гүл – жердің көркі», «Бір тал кессең – он тал ек»

• Балалар енді бір көрініс тамашалайық. Бір күні Айсұлтан мен Темирлан орман аралап келе жатып бұтағына құс ұя салған ақ қайыңға кез болады.

• Темирлан ана ұяны қара, мен балапандарын алғым келеді жүр, ұяны жерге құлатайық деп Айсұлтан қайыңның бұтағын жұлмалай бастайды. Жоқ, тимей ақ қояйық,- дейді Темирлан. Қатты жұлқығаннан қайыңның бұтағы сынып кетеді.

(Төбеден құс ұшып келеді.

Құс: Айналайын балалар, бәріңнің де анаң бар. Балапандарыма тимеңдерші, тимеңдерші. – деп шырылдайды.)

Тәрбиеші: Шыр-шыр еткен торғайды, Қорғамасаң болмайды. Кіп-кішкене торғайлар, Ағаштарды қорғайды. Таспен атып торғайды, Ұя бұзған оңбайды. Құс өкпелеп кетеді, Бақшамызға қонбайды.

Аяулым: - Бұтақтарды сындырмай Тазалықты сақтайық. Гүл өсіріп, су құйып, Табиғатты қорғайық.

(Сол кезде ақ қайың:

• Балалар, менің бұтағым сынып, тұла бойым ауырып тұр, көмектесіңдерші маған, - дейді.)

• Тәрбиеші: - Балалар, сынған бұтаққа май жағып орап тастаса тез бітіп кетеді. Көмектесейік пе ақ қайыңға? (Айсұлтан мен Темирлан өз қателіктерін түсініп, бұтақты байлап береді)

• Рахмет сендерге, балалар!- деп қайың ризашылығын білдіреді.

Тәрбиеші: - Балалар, мына тиым сөздерді естеріңе сақтап алыңдар:

Көкті жұлма,
Орманды өртеме,
Жалғыз ағашты кеспе,
Құмырсқаның илеуін бұзба. Суға түкірме, Құстың жұмыртқасын жарма.

• Балалар, енді көзімізді жұмып мұқият тыңдайық.
  
  

Тыныштық сәті:

 
Тәрбиеші: Балалар не естідіңдер? 
-Желдің үрлегенін, жаңбырдың жауғанын, құстардың мен жан-жануарлардың дыбыстарын естідік. 
-Осы құбылыстардың барлығы табиғат құбылыстарына жатады екен.

Сергіп қалдыңдар ма?

Ғылым орталығы

Өлі табиғатқа құм, тас, ауаға байланысты тәжірибе жасап көрейік.
 Тәжірибе: Ыдыстағы құмды ұлғайтқыш әйнекпен қарау. Ұсақ, бір - біріне жабыспайды. Ыдыстағы құмның жел тұрғанда ұшуы. Сок ішуге арналған түтікшемен құмды үрлеу, жеңіл, жел тұрса ұшады. Ыдыстағы құмға су құю. Ыдыстағы құмға, су құйса балшыққа айналады.

Тасты бақылау. Су құйса да жылтырап жата береді, түрі түсі өзгермейді, майдаланып балшыққа айналмайды, жел үрлесе де қозғалмайды. Ауыр зат.

-Ауа туралы не білесіңдер? Ол туралы не білгілерің келеді?

Ауа көзге көрінбейді. Біз оны көрмейміз. Бірақ айналамызда екенін білеміз. Біз сабын көпіршіктерін ұшырғанда немесе желпуішті желпігенде ауаның қозғалысын байқай аламыз. Жел- ауаның қозғалысы.

Сытырлақ дорбаны үрлеп ауа толтырамыз. Аузын қолымызбен бекітеміз және жайлап қысамыз. - Саусағымызды жіберсек, не болады? (Ішіндегі ауасы шығып кетеді)

Ойын - ойнау, «Құм, тас, су».

«Құм» дегенде әр жерде шашыраңқы болып отыру. «Тас»дегенде өз қолымен мүсін жасап тұра қалу, «су» дегенде толқын жасап қозғалу». (Балалар қимылмен көрсетеді)

Жылулықты, достықты

Балалардың жауабы

Мұқият тыңдайды.

Тақпақтарын айтады

Жұмбақ шешеді.

Рефлексиялық- түзетушілік

• Сонымен, біз бүгінгі оқу қызметінен нені білдік?

• Табиғат нешеге бөлінеді екен?

• Тірі табиғатқа нелер жатады?

• Өлі табиғатқа нелер жатады?

Балалар, біз ғылым орталығында нені зерттедік?

• Тағы қандай ережелерді білесіңдер?

• Жарайсыңдар, балалар!Бүгін барлықтарың өте жақсы қатыстыңдар!

• Бүгінгі оқу қызметіміз сендерге ұнады ма? Ендеше қалай бағалайтындарыңды мына «Мәуе ағашына» жапырақ жапсыру арқылы көрсетіңдер.

Барлықтарыңның алдырыңда үш түсті жапырақтар жатыр. Егер сабақ ұнаса жасыл, орташа десеңдер – қызыл, ұнамады десеңдер – сары түсті жапсырасыңдар.

Жомар болуды –күннен,

Бір орнында тұрып қалмауды- 
сыңғырлап аққан өзеннен. 
Жарқырай білуді –жұлдыздан . 
Ізденуді –жерден. 
Көк аспаннан-самғауды 
Тазалықты-жаңбырдан . 
Гүлдерден-сүие білуді,

Табиғаттан мейірімділікті үйренуіміз керек. Табиғатты аялап, қорғап жүрейік!

Қол ұстасып тұрайық

Шеңберді біз құрайық,

Көріскенше күн жақсы

Сау- саламат болайық.

Сау болыңыздар!

Балалардың жауабы

Балалар қуанышты сезімде болады.