400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Ашық сабақ 《Түстер әлемі》

Материал туралы қысқаша түсінік
Балалардың тустерді ажыратып білуі,ой өнімінің дамуы,
Материалдың қысқаша нұсқасы
Page 1



«BIRGEMIZ: ASYL МURA » жалпыұлттық жобасы аясында шағын
гранттар байқауын өткізу
ЕРЕЖЕСІ

1. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1.1. Осы Ереже «Birgemiz: Asyl мura» жалпыұлттық жобасы аясында
тарихи-мәдени мұраны сақтаудағы нақты мәселелерді шешуге бағытталған
жеке дара бастамалар (ерікті миссия) мен волонтерлік бастамаларды қолдауға
арналған шағын гранттар байқауын өткізу тәртібін анықтайды (Әрі қарай –
Байқау).
Байқау аясында өздерінің волонтерлік бастамаларын жүзеге асыру үшін
300 000 (үш жүз мың) теңге көлемінде шағын грантқа ие болатын 68 жеңімпаз
анықталады.
1.2. Байқау Қазақстан Республикасының Ақпарат және қоғамдық даму
министрлігі тапсырысымен «Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы»
КЕАҚ «Тарихи-мәдени нысандарды сақтау бойынша жобаларға волонтерлерді
тарту бойынша «Birgemiz: Asyl мura» жалпыұлттық жобасын жүзеге асыру»
гранты аясында өткізіледі.
1.3. Ережеде келеcі түсініктеме аппараты қолданылады:
Ұйымдастырушы – байқаудың ұйымдастыру сұрақтарымен
айналысатын үкіметтік емес ұйым;
Өтінім беруші – байқауға қатысуға өтінім берген Қазақстан
Республикасының жеке тұлғасы, бастамашыл тобы, үкіметтік емес ұйымы;
Грант беруші – байқау ұйымдастырушысы;
Грант алушы – грант иеленген байқаудың жеңімпазы.


2. БАЙҚАУДЫҢ МАҚСАТЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ

2.1. Байқау мақсаты:
Тарихи-мәдени мұраны сақтау, тарихи, мәдени ескерткіштерді және
мемориалды кешендерді қалпына келтіру бойынша жобаларды жүзеге асыруға
еліміздің азаматтарының қатысуын көбейту.
2.2. Байқау міндеттері:
− осы саладағы волонтерлікті халық арасында насихаттау;
− тарихи-мәдени мұраны сақтау саласындағы халықтың
бастамаларын қолдау;
− халықтың әлеуметтік жобалар саласындағы кәсіби және тұлғалық
дамуына үлес қосу.

3. БАЙҚАУ ҚАТЫСУШЫЛАРЫНА ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР


Page 2



3.1. Шағын гранттар байқауына қатысуға жеке тұлғалар, бастамашыл
топтар және Қазақстан Республикасының үкіметтік емес ұйымдарына рұқсат
етіледі.
3.2. Барлық өтініш берушілер Qazvolunteer.kz платформасына тіркелген
болуы тиіс.
3.3. Өтініш жекелей берілген жағдайда, өтініш берушінің жасы 18
жастан жоғары болуы тиіс.
3.4. Бастамашыл топтың атынан өтініш берген жағдайда, топ
жетекшісінің жасы 18 жастан жоғары болуы тиіс. Топтың қалған мүшелеріне
қойылатын талаптар – жасы 14 жастан жоғары. Байқауға қатысуға өтінішті
тікелей топ жетекшісі топтың барлық мүшелерін көрсетіп тапсыруы тиіс.
Qazvolunteer.kz платформасында бастамашыл топтың барлығы тіркеуден өтуі
тиіс.
3.5. Байқауға қатысатын үкіметтік емес ұйымдар келесі шарттарға
сай болуы тиіс:
- салықтық және басқа қарыздардың жоқ болуы;
- банк есепшотының болуы;
- ұйым мемлекеттік сатып алулар сайтындағы жосықсыз қызмет
көрсетушілер тізілімінде болмауы тиіс;
- ұйым ҮЕҰ деректер базасында болуы тиіс.
3.6. Өтінімдерді қарастыру барысында волонтерлік саласындағы
бағдарламаларды/жобаларды жүзеге асыруда тәжірбиесі бар өтіні м
берушілерге басымдық беріледі. Волонтерлік тәжірбиені растайтын
сертификаттар, алғыс хаттар, ұсыным хаттар, жарияланымдар қосымша
артықшылық болып есептеледі.

4. ЖОБАЛАРҒА ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР

4.1. Жобалар волонтерлік қызмет тәжірибесіне азаматтарды тарту үшін
тиімді механизм мен жағымды жағдай жасау арқылы волонтерліктің жүйелі
дамуына бағытталған «Birgemiz» Волонтерлар жылын өткізу концепциясына
сай болуы тиіс.
4.2. Жобалар тарихи-мәдени мұраны сақтаудағы нақты мәселелерді
шешуге бағытталған азаматтардың жеке дара бастамалары (ерікті миссия) мен
волонтерлік бастамаларды қолдауға бағытталған болуы тиіс. Тапсырылатын
бастама тарихи-мәдени мұраны сақтау, тарихи, мәдени ескерткіштерді және
мемориалды кешендерді қалпына келтіру бойынша жобаларға волонтерлерді
тартумен, Қазақстан Республикасының азаматтарын волонтерлік қызметке
белсене қатысуға ынталандырумен айналысу және «Birgemiz: Asyl мura»
жалпыұлттық жобасының бағыттарына сай болуы тиіс.
4.3. Жобалар келесі бағыттар бойынша қабылданады:
- археологиялық іздеу жұмыстарын жүргізу бойынша волонтерлік
жобалар;


Page 3



- ғылыми қалпына келтіру (реставрация) жұмыстарын жүргізу
бойынша волонтерлік жобалар;
- тарихи-мәдени нысандарда мониторинг жүргізу бойынша
волонтерлік жобалар;
- тарихи-мәдени орындарға волонтер-гидтер дайындау бойынша
волонтерлік жобалар;
- тарихи-мәдени орындарды насихаттауға волонтерлерді тарту;
- материалды емес мәдени мұраны сақтау бойынша жобаларға
волонтерлерді тарту;
- 4.1. бапқа сай келетін басқа бағыттар.
4.4. Жоба келісімшартқа қол қойылғаннан бастап 5 ай көлемінде
(маусым-қыркүйек) жүзеге асырылуы тиіс.
4.5. Байқау комиссиясының қаралымында жүйелі, жүзеге асып жатқан,
аймақтағы жағдайды түбегейлі өзгертетін жобалар артықшылыққа ие болады.
4.6. Жоба аясындағы шығындар еңбекақы, офистің қамтылуы секілді
және басқа да әкімшілік шығындарға емес, волонтерлік бастамаларды жүзеге
асыруға арналған әр түрлі шығындарға (жабдықтау, құрал-сайман, құрылғы
және т.б.) бағытталуы тиіс.
4.7. Жоба өтінім формасына (Қосымша №1) толықтай сай рәсімделуі
тиіс.

5. БАЙҚАУДЫҢ ӨТКІЗІЛУ ТӘРТІБІ

5.1. Байқау 2020 жылдың 23 сәуірі мен 23 мамыры аралығында
өтеді.
5.2. Байқауға қатысуға өтінімдер қабылдау:
5.2.1. Байқауға қатысу үшін Жобалық өтінімдерді Ереженің Қосымша №1
сай рәсімделіп, .pdf форматында 2020 жылдың 23 мамырының Нұр-Сұлтан қ.
уақыты бойынша сағат 18:00 дейін birgemizasylmura@gmail.com электронды
почтасына жіберу қажет.
5.2.2. Жобаның мәнін ашатын презентация немесе бейнеролик болған
жағдайда, оны өтініммен бірге электронды почтаға жіберу қажет.
5.2.3. Қажет болған жағдайда, Ұйымдастырушылар Өтінім берушіден
Байқауға қатысты қосымша ақпарат сұрату құқығын қалдырады.
5.2.4. Байқауға қатысуға өтінім Қатысушының осы Ережеде көрсетілген
талаптар мен шарттарға келісімін білдіреді.
5.2.5. Байқауға қатысу өтінім беруші тарапынан ақысыз түрде жүзеге
асады.
5.2.6. Байқау Қатысушысы өзінің өтінімін өтінім қабылдау уақыты
аяқталғанға дейін қайтып алуға құқылы.
5.2.7. Көрсетілген уақыттан кеш тапсырылған Өтінімдер
қарастырылмайды.


Page 4



5.3. Ұйымдастырушылар қатысушылардың жеке деректерінің
сақталуына кепілдік береді.
5.4. Грант иегерлерін іріктеу 2020 жылдың 30 мамырына дейін
жүргізіледі.
5.5. Іріктеудің аяқталуы туралы хабарландыру ұйымдастырушылардың
ресми сайтында www.zhasulan.kz, www.qazvolunteer.kz порталында, сонымен
қатар жобаның әлеуметтік желілердегі ресми парақшаларында жарияланады:
Instagram: @jasulan_qz, @birgemiz_asyl_mura
Facebook: Birgemiz: Asyl mura
Telegram: Birgemiz: Asyl mura

6. ЖОБАЛАРДЫ ІРІКТЕУ

6.1. Байқау комиссиясы «Жас Ұлан» ББЖҰ» РҚБ төрайымы бұйрығы
негізінде кемінде үш адамнан құрылады. Байқау комиссиясының құрамына
келісім бойынша волонтерлік саласындағы сарапшылар, бренд-амбассадор,
экология саласындағы сарапшылар, волонтер жылының фронт-офисінің
өкілдері, «Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы» КЕАҚ өкілдері
шақырылатын болады.
6.2. Байқау комиссиясының мүшелері байқаудың мақсаттарына,
міндеттеріне және шарттарына сәйкес грант алушыны таңдау жөнінде бейтарап
шешім шығаруға міндеттеледі.
6.3. Байқау комиссиясының шешімі хаттама түрінде рәсімделеді, оған
Комиссияның барлық мүшелері қол қояды. Байқау комиссиясының шешімі
соңғы шешім болып табылады және өзгертуге немесе шағымдануға жатпайды.

7. БАҒАЛАУ ШАРТТАРЫ

7.1. Байқау комиссиясы жобаларды келесі бағалау шарттарына сәйкес
іріктейді:

Бағалау шарттары Бағалау үлесі, %
1. Халықтың волонтерлік қызметке тартылуы 30
2. Мақсатты аудиторияның қажеттіліктеріне
сәйкестігі және өңірдің мәселелерін шешу
тиімділігі
30
3. Жобаның алдағы уақыттағы жүйелілігі мен
өміршеңдігі
20
4. Жобаны орындау жоспарының нақтылығы мен
ұтымдылығы
10
5. Бюджеттің орындылығы мен негізділігі 10
Барлығы: 100


Page 5



7.2. Бағалаудың әрбір шарты бес ұпайлық шкала бойынша бағаланады
(0-ден 5 ұпайға дейін)).
7.3. Жобаларды бағалау формасына сәйкес (Қосымша 2) әрбір комиссия
мүшесі дербес түрде қарастырады. Әрбір жобалық өтінім бойынша байқау
комиссиясы мүшесінің қорытынды ұпайы келесі формула бойынша есептеледі:
Қорытынды ұпай = (a * 0,3) + (b * 0,3) + (c * 0,2) + (d * 0,1) + (f * 0,1),
бұл жерде
a – «Халықтың волонтерлік қызметке тартылуы» шарты бойынша
ұпай;
b –«Мақсатты аудиторияның қажеттіліктеріне сәйкестігі және
өңірдің міндеттерін шешу тиімділігі» шарты бойынша ұпай;
c – «Жобаның болашақтағы жүйелілігі мен өміршеңдігі» шарты
бойынша ұпай ;
d – «Жобаны орындау жоспарының нақтылығы мен ұтымдылығы»
шарты бойынша ұпай ;
f – «Бюджеттің орындылығы мен негізділігі» өлшемшарты бойынша
ұпай.
7.4. Жобаның жалпы ұпайы байқау комиссиясының барлық мүшелері
ұсынған қорытынды ұпайлардың орташа арифметикалық сомасы болып
табылады.
7.5. Шағын гранттар байқауының жеңімпаздары ең жоғары жалпы ұпай
жинаған 68 әлеуметтік жобалардың өтініш берушілері болады.
7.6. Екі және одан да көп өтінімдер бірдей ұпай санын жинаған
жағдайда волонтерлік жұмыс тәжірибесі көбірек өтініш берушілерге басымдық
беріледі.

8. ШАҒЫН ГРАНТТАР БЕРУ ЖӘНЕ ЕСЕП БЕРУ ТӘРТІБІ

8.1. Өтініш берушілерге гранттар бөлу шағын гранттар байқауының
қорытынды хаттамасы мен қол қойылған грант беру туралы шарт негізінде
жүзеге асырылатын болады.
8.2. Шағын грант көлемі 300 000 (үш жүз мың) теңгені құрайды.
8.3. Грантты беру өтініш берушінің банктік шотына ақша қаражатын
аудару жолымен жүзеге асырылады.
8.4. Төлем екі транш арқылы жүргізіледі:
− Грант сомасының 50% мөлшеріндегі I транш шартқа қол қойылған
күннен бастап бес банктік күн аралығында аударылады;
− Грант сомасының 50% мөлшеріндегі II транш аралық есеп
қабылданғаннан кейін бес банктік күн аралығында аударылады.
8.5. Грантты пайдалану мәлімделген сметаға қатаң сәйкестікте жүзеге
асырылады. Түзетулер енгізу тек Грант берушіні жазбаша түрде хабардар етіп,
оның келісімін алғаннан кейін ғана рұқсат беріледі.


Page 6



8.6. Аралық бағдарламалық және қаржылық есептерді тапсыру мерзімі
– 2020 жылдың 25 шілдесіне дейін, қорытынды бағдарламалық және қаржылық
есептерді тапсыру мерзімі – 2020 жылдың 30 қыркүйегіне дейін.
8.7. Ұсынылған мәліметтер толық емес болған жағдайда Грант беруші
есепті қайта түзетуге жіберуге құқылы.
8.8. Жоба тиісті деңгейде орындалмаған, грант қаражатын мақсатсыз
пайдаланған және есепті уақытында тапсырмаған жағдайда, Грант алушы грант
қаражатын қайтаруға міндеттенеді. Сомасы мен мерзімдері грант беру туралы
шартта айқындалады.
8.9. Грант алушы өзі туралы, жобаны іске асыру барысы, оның
кезеңдері мен нәтижелері туралы БАҚ-да және әлеуметтік желілерде ақпарат
жариялауға келісім береді.
8.10. Грант алушының жобаны жүзеге асыру бойынша ақпараты
Ұйымдастырушының «Birgemiz: Asyl мura» жобасы үшін Facebook және
Instagram әлеуметтік желілеріндегі парақшаларында жариялануы керек.
Парақшада Волонтер жылы мен «Birgemiz: Asyl мura» жобасының логотипі



және Волонтер жылының ортақ хештегтері #VolonterJyly_kz,
#ГодВолонтера_kz, #VolunteerYear_kz, #Birgemiz, #volonter2020 болуы тиіс.
Әлеуметтік желіде жұмыс бойынша кеңестер (әлеуметтік желідегі
қолданушы аудиторияны баптау, фейсбук парақшасын ашу және инстаграмға
байлау) байқау құжаттарымен қоса берілген.

9. ҰЙЫМДАСТЫРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ БАЙЛАНЫС
АҚПАРАТЫ

9.1. Барлық туындаған дауларды байқау Ұйымдастырушысы мен
Комиссия Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шешеді.
9.2. Байқауды ұйымдастырушылары:
«Жас Ұлан» ББЖҰ» РҚБ
Мекен-жайы: 010000, Қазақстан Республикасы, Нұр-Сұлтан қаласы,
Б.Майлин көшесі, 1а үй, 3 қабат.
тел: 8 775 502 1161
e-mail: zhasulan2020@mail.ru


Page 7



Қосымша 1
ЖОБАЛЫҚ ӨТІНІМ ҮЛГІСІ
1. Өтініш беруші туралы мәліметтер
Жеке тұлғалар үшін:
Елді мекен (міндетті түрде облысты,
қаланы / ауданды, ауылды көрсету керек)

Өтініш берушінің аты-жөні (толық)
Туған күні
Білімі (білім беру мекемесінің атауын және
мамандығын көрсету қажет)

Оқу/жұмыс орны (оқу орны үшін оқу
орнының атауын және курсын/сыныбын
көрсету; жұмыс орны үшін-ұйымның атауы
және лауазымы)

Марапаттар, сертификаттар, курстар (сіздің
біліктіліктеріңізді және кәсібилігіңізді
растайтын деректер болған жағдайда
көрсету)

Байланыс телефоны (осы телефон арқылы
ұйымдастырушылар сізбен байланысатын
болады)

Қосымша байланыс телефоны (негізгі
телефон қол жетімсіз болған жағдайда.
Адамның атын және оның сізбен қарым-
қатынас дәрежесін көрсету: дос, ана және
т. б.)

Электрондық мекен-жай
Intsagram, Facebook, Telegram әлеуметтік
желілеріндегі аккаунттар (іздеуді жеңілдету
үшін өз парақшаларыңыздың сілтемелерін
көрсетіңіз)

Қосымша мәліметтер (Сіздің ойыңызша
Конкурстық комиссия білуге тиіс кез келген
ақпарат, фактілер және басқа да
мәліметтер)


Бастамашыл топтар үшін:
Елді мекен (міндетті түрде облысты,
қаланы / ауданды, ауылды көрсету керек)

Бастамашыл топтың басшысы туралы мәліметтер:
Аты-жөні (толық)
Туған күні
Білімі (білім беру мекемесінің атауын және
мамандығын көрсету қажет)


Page 8



Оқу/жұмыс орны (оқу орны үшін оқу
орнының атауын және курсын/сыныбын
көрсету; жұмыс орны үшін-ұйымның атауы
және лауазымы)

Марапаттар, сертификаттар, курстар (сіздің
біліктіліктеріңізді және кәсібилігіңізді
растайтын деректер болған жағдайда
көрсету)

Байланыс телефоны (осы телефон арқылы
ұйымдастырушылар сізбен байланысатын
болады)

Қосымша байланыс телефоны (негізгі
телефон қол жетімсіз болған жағдайда.
Адамның атын және оның сізбен қарым-
қатынас дәрежесін көрсету: дос, ана және
т. б.)

Электрондық мекен-жай
Intsagram, Facebook, Telegram әлеуметтік
желілеріндегі аккаунттар (іздеуді жеңілдету
үшін өз парақшаларыңыздың сілтемелерін
көрсетіңіз)

Қосымша мәліметтер (Сіздің ойыңызша
Конкурстық комиссия білуге тиіс кез келген
ақпарат, фактілер және басқа да
мәліметтер)

Бастамашыл топтың қатысушылары туралы мәліметтер:
1 қатысушы (әрбір қатысушыға жеке толтырылады)
Аты-жөні (толық)
Туған күні
Байланыс телефоны (осы телефон арқылы
ұйымдастырушылар сізбен байланысатын
болады)

Электрондық мекен-жай
Intsagram, Facebook, Telegram әлеуметтік
желілеріндегі аккаунттар (іздеуді жеңілдету
үшін өз парақшаларыңыздың сілтемелерін
көрсетіңіз)

2 қатысушы
3 қатысушы және т.б.

Үкіметтік емес ұйымдар үшін:
Ұйымның толық атауы және заңды мәртебесі
қазақ және орыс тілдерінде

Заңды тіркелу күні
Ұйымның заңды мекен-жайы
(пошталық индекс, облыс, елді мекен, көше, үй,
кеңсе)


Page 9



Ұйымның нақты мекен-жайы
(пошталық индекс, облыс, елді мекен, көше, үй,
кеңсе)

Ұйымның байланыс ақпараттары
(жұмыс телефоны, факс, электрондық пошта)

Заңды тұлғаның банктік деректемелері (БСН,
ЖСК, БСК), сондай-ақ заңды тұлғаға қызмет
көрсететін банктің немесе оның филиалының
толық атауы мен мекен-жайы

Ұйымның бірінші басшысының аты-жөні
Басшының лауазымы
Басшының байланыс ақпараты
(жұмыс телефоны, факс, электрондық пошта)

Ұйым есепшісінің аты-жөні
Есепшінің байланыс ақапараты
(жұмыс телефоны, факс, электрондық пошта)

Ұйым құрылтайшылары туралы мәлімет
(құрылтайшылардың аты-жөні / құрылтайшы
ұйымдардың атауы)

Жарғыға сәйкес заңды тұлғаның қызметі,
штаттық қызметкерлер саны

ҮЕҰ (үкіметтік емес ұйымдар ) деректер
қорында болуы туралы мәліметтер

Мақсатты аудитория/атаулы тобы (егер
қолданылса)


2. Волонтерлік жұмыс / волонтерлік жобаларды іске асыру тәжірибесі
туралы мәліметтер (жеке тұлғалар, бастамашыл топтар және үкіметтік
емес ұйымдар үшін)

№ Жобаның атауы,
мақсаттары, міндеттері,
мазмұны
Іске асыру
мерзімі
Нәтижесі Жұмсалған
қаражат
(қаржылық,
материалдық,
адами және т. б.)
1.
2.

3. Жоба туралы мәлімет

1. Жобаның атауы
(жобаның атауын қазақ және орыс
тілдерінде көрсетіңіз)

2. Жобаның бағыты
(осы ереженің 4.2. б. сәйкес
«Birgemiz: Asyl мura» жалпыұлттық
жобасының басым бағыттарының


Page 10



бірін таңдаңыз)
3. Жобаның мақсаты
(Сіздің жобаңыз не үшін қажет?
Сіздің елді мекеніңізде қандай
әлеуметтік мәселені шешеді?)

4. Жобаны іске асыру аумағы
5. Жобаның мақсатты тобы
(Сіздің жобаңыздың пайдасы кімге
тиеді?)

6. Жоспарланған мақсатты топтың
сандық қамтылуы
(Сіздің жобаңыз қанша адамға
пайдалы бола алады? Нақты санды
көрсетіңіз)

7. Жоба бойынша қызметтің қысқаша
сипаттамасы. Жоба бойынша іс-
шаралар тізбесі
(Сіз жобаны іске асыру үшін не
істейсіз? Сіз оны қалай жасай
аласыз? Қандай іс -шаралар
өткізесіз?)

8. Жоба бойынша серіктестер
(Жобаны кіммен іске асырасыз?
Кімнен көмек сұрайсыз? Кімді тарту
керек? Сіз серіктес ретінде қандай
ұйымдар мен мекемелерді тартуды
жоспарлап отырсыз? Серіктестердің
атауын көрсетіңіз)

9. Күтілетін нәтижелер және жобаның
әлеуметтік әсері
(Нәтижесінде не аласыз? Жергілікті
халық үшін сіздің жобаңыз қандай
пайда әкеледі? Жоба жүзе ге
асырылғаннан кейін сіздің өңіріңізде
қандай өзгерістер болады?)

10. Жобаның жалпы құны (теңгемен)
(Жобаны іске асыру үшін қанша ақша
қажет?)

11. Жобаның тұрақтылығы
(Қаржыландыру аяқталғаннан кейін
жобаны жалғастыра аласыз ба?
Жобаны қалай жалғастыруды
жоспарлайсыз?)

12. Қоғамды ақпараттандыру
(Адамдар сіздің жобаңыз туралы
қалай біледі? Жоба туралы
ақпаратты қайда орналастырасыз?
Мүмкіндігінше атауын көрсетіңіз).

13. Әлеуметтік жобаның тәуекелдері
(Жоба барысы мен нәтижесіне


Page 11



қандай қауіп-қатерлер әсер етуі
мүмкін? Сіз ықтималдықты және
мұндай салдарларды азайтуды қалай
жоспарлайсыз?)
14. Жобаны іске асыру жоспары
№ Іс-әрекет / іс-
шара
Жоспарланған
мерзім
Қатысушылар Топтың
жауапты
мүшесі
1 2 3 4 5

15. Жобаның бюджеті
№ Шығыстар
бабы
Саны Бағасы Сомасы
1 2 3 4 5




Өтінімге келесі құжаттар қоса берілуі тиіс:
- қолы қойылған байқауға қатысуға өтінімді ұсыну туралы ілеспе хат (бар
болса): жеке тұлғалар үшін – еркін нысанда, заңды тұлғалар үшін – ұйымның
мөрі қойылған ресми бланкісінде;
- ұсыным хаттар (бар болса);
- жобаның презентациясы, жоба туралы бейне (бар болса).

Байқау қорытындылары жарияланғаннан кейін әлеуетті грант
алушылар келесі құжаттарды ұсынуы тиіс:

Жеке тұлғалар, бастамашыл топтар үшін:
- жеке куәліктің сканерленген нұсқасы;
- шоттың 20 таңбалы нөмірінің болуы туралы қолы және мөрі бар
банкттік анықтаманың сканерленген нұсқасы;
- борышкерлер тізілімінде жоқ екендігі туралы салық органынан
мәліметтер;
- іске асырудың егжей-тегжейлі жоспары;
- жоба бойынша егжей-тегжейлі смета.

Үкіметтік емес ұйымдар үшін:
- заңнамада белгіленген тәртіппен бекітілген ұйым жарғысының
сканерленген нұсқасы;
- егер жарғыда құрылтайшылар немесе құрылтайшылар құрамы туралы
мәліметтер болмаған жағдайда, құрылтай шартының сканерленген нұсқасы;
- заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы
куәліктің/анықтаманың сканерленген нұсқасы;


Page 12



- ұйымға қызмет көрсететін банктің немесе банк филиалының (i) банк
шотының болуы туралы және (ii) конкурс аяқталған күннен бір айдан бұрын
берілген міндеттемелердің барлық түрлері бойынша мерзімі өткен берешектің
жоқтығы туралы қол және мөр қойылған сканерленген нұсқасы;
- өтінім берілген күннің алдындағы үш айдан астам уақытқа салық
берешегінің және міндетті зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар
бойынша берешек жоқтығы туралы тиісті салық органының белгіленген
үлгідегі анықтамасының сканерленген нұсқасы. Анықтама шартқа қол
қойылған күнге дейін 10 күннен ерте алынбауы тиіс;
- жобаны іске асырудың егжей-тегжейлі жоспары;
- жоба бойынша егжей-тегжейлі смета.





























Page 13



Қосымша 2

ЖОБАНЫ БАҒАЛАУ НЫСАНЫ


Шартқа сәйкес бағалау шкаласы: 0-5 ұпай (бүтін сандар):
Өтінім нөмірі:

0 ұпай сәйкес емес
Жобаның бағыты:

1-2 ұпай әлсіз сәйкестік
Комиссия мүшесінің аты-
жөні:

3 ұпай
қанағаттанарлық
сәйкестік
Қолы:

4 ұпай жақсы сәйкестік
Күн:

5 ұпай үздік сәйкестік


№
т/п
Бағалау шарттары Баға
(0-5
ұпай)
Өлшенген ұпайлар
(ұпай*өлшемінің үлес
салмағы %)
1. Халықтың волонтерлік қызметке тартылуы
2. Мақсатты аудиторияның қажеттіліктеріне
сәйкестігі және өңірдің міндеттерін шешу
тиімділігі


3. Жобаның болашақтағы жүйелілігі мен
өміршеңдігі


4. Жобаны орындау жоспарының нақтылығы
мен ұтымдылығы


5. Бюджеттің орындылығы мен негізділігі
Өлшенген ұпайлардың жалпы сомасы:


Page 14

1

ПОЛОЖЕНИЕ
o проведении конкурса малых грантов в рамках общенационального
проекта «BIRGEMIZ: ASYL МURA»

1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

1.1. Настоящее Положение определяет порядок проведения конкурса
малых грантов, направленных на поддержку индивидуальных усилий
граждан (добровольная миссия) и волонтерских инициатив в решении
конкретных задач по сохранению историко-культурного наследия в рамках
общенационального проекта «Birgemiz: Asyl мura» (далее – Конкурс).
В рамках конкурса будут определены 68 победителей, которые получат
мини-гранты в размере 300 000 (трехсот тысяч) тенге на реализацию
волонтерских инициатив.
1.2. Конкурс проводится в рамках гранта «Реализация
общенационального проекта «Birgemiz: Asyl мura» по привлечению
волонтеров к проектам по сохранению объектов историко-культурного
наследия» НАО «Центр поддержки гражданских инициатив» при поддержке
Министерства информации и общественного развития Республики
Казахстан.
1.3. В положении используется следующий понятийный аппарат:
Организатор – неправительственная организация, занимающаяся
вопросами организации конкурса;
Заявитель – физические лица, инициативные группы, а также
неправительственные организации Республики Казахстан, подавшие заявку
на участие в конкурсе;
Грантодатель – организатор конкурса;
Грантополучатель – победитель конкурса, получивший грант.

2. ЦЕЛИ И ЗАДАЧИ КОНКУРСА

2.1. Цель Конкурса:
Расширение участия граждан в реализации проектов по сохранению
историко-культурного наследия, восстановлению памятников истории,
культуры и мемориальных комплексов.
2.2. Задачи Конкурса:
− популяризация волонтерства среди населения в данной сфере;
− поддержка инициатив граждан в сфере сохранения историко-
культурного наследия;
− содействие профессиональному и личностному развитию
населения в области социальных проектов.


Page 15

2

3. ТРЕБОВАНИЯ К УЧАСТНИКАМ КОНКУРСА

3.1. К участию в конкурсе малых грантов допускаются отдельные
физические лица, инициативные группы, а также неправительственные
организации Республики Казахстан.
3.2. Все заявители должны быть зарегистрированы на платформе
Qazvolunteer.kz.
3.3. В случае индивидуальной подачи заявки, заявитель должен быть
старше 18 лет.
3.4. В случае подачи заявки от инициативной группы, руководитель
группы должен быть старше 18 лет. Требования к остальным членам группы
– возраст от 14 лет. Заявка на участие в конкурсе должна быть подана
непосредственно руководителем инициативной группы с указанием всех ее
членов. Регистрация на платформе Qazvolunteer.kz. должна быть пройдена
руководителем инициативной группы.
3.5. Неправительственные организации, принимающие участие в
конкурсе, должны отвечать следующим критериям:
- организация должна состоять в базе данных НПО.
3.6. При рассмотрении заявок приоритет будет отдаваться
заявителям, имеющим опыт в реализации программ/проектов в сфере
волонтерства. Дополнительным преимуществом будет наличие
сертификатов, благодарственных писем, рекомендаций, публикаций или
других подтверждений волонтерского опыта.

4. ТРЕБОВАНИЯ К ПРОЕКТАМ

4.1. Проекты должны соответствовать концепции проведения Года
волонтера «Birgemiz», направленной на системное развитие волонтерства
через создание эффективных механизмов и благоприятных условий для
вовлечения граждан в практику волонтерской деятельности.
4.2. Проекты должны быть направлены на поддержку индивидуальных
усилий граждан (добровольная миссия) и волонтерских инициатив в решении
конкретных локальных задач по сохранению объектов историко-культурного
наследия во всех регионах страны. Подаваемая инициатива должна
заниматься привлечением волонтеров к проектам по сохранению и развитию
культурно-исторического наследия, восстановления и сохранения
памятников истории, культуры и мемориальных комплексов, заниматься
стимулированием активного участия граждан Республики Казахстан в
волонтѐрской деятельности и подходить под направление
общенационального проекта «Birgemiz: Asyl мura».
4.3. Принимаются проекты по следующим направлениям:
- волонтерские проекты по проведению археологических работ;
- волонтерские проекты по проведению реставрационных работ;


Page 16

3

- волонтерские проекты по проведению мониторинга объектов
историко-культурного наследия;
- подготовка волонтеров-гидов по местам историко-культурного
наследия;
- вовлечение волонтеров в популяризацию мест историко-культурного
наследия;
- вовлечение волонтеров в проекты по сохранению нематериального
культурного наследия;
- иные направления, соответствующие п. 4.1.
4.4. Проект должен быть реализован в течение 5 месяцев с момента
заключения договоров (июнь-октябрь).
4.5. Преимущества при рассмотрении Конкурсной комиссией будут
иметь проекты: системные, существующие, кардинально меняющие
ситуацию в регионе.
4.6. Расходы в рамках проекта должны быть направлены не на оплату
труда, содержание офиса и другие административные затраты, а на
поддержку различных расходных материалов для реализации волонтерских
инициатив (закуп экипировки, инвентаря, оборудования и т.д.).
4.7. Проект должен быть оформлен в полном соответствии с формой
заявки (Приложение №1).

5. ПОРЯДОК ПРОВЕДЕНИЯ КОНКУРСА

5.1. Конкурс проводится с 23 апреля 2020 года 23 мая 2020 года.
5.2. Прием заявок на участие в Конкурсе:
5.2.1. Для участия в Конкурсе Проектные заявки в формате pdf,
оформленные в соответствии с Приложением 1 Положения необходимо
направить до 18:00 ч. по времени г. Нур-Султан 23 мая 2020 года на
электронную почту birgemizasylmura@gmail.com. В теме письма указать
«Конкурс мини-грантов».
5.2.2. В случае наличия презентации или видео, раскрывающих суть
проекта, также направить на почту вместе с заявкой.
5.2.3. В случае необходимости Организаторы оставляют за собой право
запросить у Заявителя дополнительную информацию, имеющую отношение к
Конкурсу.
5.2.4. Заявка на участие в Конкурсе является формой выражения
согласия Участника с требованиями и условиями, предусмотренными
настоящим Положением.
5.2.5. Участие в Конкурсе со стороны Заявителей осуществляется на
безвозмездной основе.
5.2.6. Участник Конкурса имеет право отозвать свою заявку на участие
в Конкурсе до даты завершения приема заявок.
5.2.7. Заявки, поступившие позже установленных дат, не
рассматриваются.


Page 17

4

5.3. Организаторы гарантируют конфиденциальность полученной
информации и сохранность личных данных.
5.4. Отбор грантополучателей будет проходить до 30 мая 2020 года.
5.5. Объявление о завершении отбора будет опубликовано на
официальном сайте организаторов www.zhasulan.kz, на портале
www.qazvolunteer.kz, а также на официальных страницах проекта в
социальных сетях:
Instagram: @jasulan_qz, @birgemiz_asyl_mura
Facebook: Birgemiz: Asyl mura
Telegram: Birgemiz: Asyl mura

6. ПРОЦЕСС ОТБОРА ПРОЕКТОВ

6.1. Конкурсная комиссия будет сформирована из не менее пяти
человек на основании приказа председателя РОО «ЕДЮО «Жас Ұлан». В
состав Конкурсной комиссии будут приглашены по согласованию эксперты в
области волонтерства, бренд-амбассадор, эксперты в области археологии,
сохранения историко-культурного наследия, представители фронт-офиса
волонтеров «Birgemiz», представители НАО «Центр поддержки гражданских
инициатив».
6.2. Члены Конкурсной комиссии обязуются беспристрастно
выносить решения по выбору Грантополучателя в соответствии с целями,
задачами и критериями Конкурса.
6.3. Решение Конкурсной комиссии оформляется в виде протокола,
который подписывают все члены комиссии. Решение Конкурсной комиссии
носит окончательный характер и не подлежит изменению или обжалованию.

7. КРИТЕРИИ ОЦЕНКИ

7.1. Конкурсная комиссия будет отбирать проекты в соответствии со
следующими критериями оценки:

Критерии оценки Вес оценки, %
1. Вовлеченность населения в волонтерскую
деятельность
30
2. Соответствие потребностям целевой аудитории и
эффективность решения задач региона
30
3. Системность и жизнеспособность проекта в
будущем
20
4. Четкость и рациональность плана исполнения
проекта
10
5. Разумность и обоснованность бюджета 10
Итого: 100


Page 18

5

7.2. Каждый критерий оценки оценивается по пятибалльной шкале
(от 0 до 5 баллов).
7.3. Рассмотрение проектов производится каждым членом
Конкурсной комиссии самостоятельно согласно форме оценки (Приложение
2). Итоговый балл члена Конкурсной по каждой проектной заявке
рассчитывается по формуле:
Итоговый балл = (a * 0,3) + (b * 0,3) + (c * 0,2) + (d * 0,1) + (f * 0,1),
где
a – балл по критерию «Вовлеченность населения в волонтерскую
деятельность»;
b – балл по критерию «Соответствие потребностям целевой
аудитории и эффективность решения задач региона»;
c – балл по критерию «Системность и жизнеспособность проекта в
будущем»;
d – балл по критерию «Четкость и рациональность плана исполнения
проекта»;
f – балл по критерию «Разумность и обоснованность бюджета».
7.4. Общий балл проекта является средней арифметической суммой
итоговых баллов, выставленных всеми членами Конкурсной комиссии.
7.5. Победителями конкурса малых грантов становятся 68 заявителей,
социальные проекты которых набрали наивысший общий балл.
7.6. В случае набора двумя и более заявками одинакового количества
баллов приоритет отдается заявителям с большим опытом волонтерской
работы.

8. ПОРЯДОК ПРЕД ОСТАВЛЕНИЯ МАЛЫХ ГРАНТОВ И
ОТЧЕТНОСТИ

8.1. Выделение грантов заявителям будет осуществляться на
основании Протокола итогов Конкурса малых грантов и подписанного
договора о предоставлении гранта.
8.2. Размер малого гранта составляет 300 000 (триста тысяч) тенге.
8.3. Передача гранта будет осуществлена путем перечисления
денежных средств на банковский счет заявителя.
8.4. Оплата будет произведена посредством двух траншей:
−I транш в размере 50% от суммы гранта перечисляется в течение пяти
банковских дней с даты подписания договора;
−II транш в размере 50% от суммы гранта перечисляется в течение пяти
банковских дней после принятия промежуточного отчета.
8.5. Использование гранта осуществляется в строгом соответствии с
заявленной сметой. Корректировки допускаются только с согласия
Грантодателя путем его письменного уведомления.


Page 19

6

8.6. Сроки предоставления промежуточных программных и
финансовых отчетов – до 30 июля 2020 г., сроки предоставления итоговых
программных и финансовых отчетов – до 30 октября 2020 года.
8.7. При предоставлении неполных сведений, Грантодатель вправе
отправить отчет на доработку.
8.8. При ненадлежащем исполнении проекта, нецелевом
использовании средств гранта и несвоевременной сдаче отчетности,
грантополучатель обязуется осуществить возврат грантовых средств. Сумма
и сроки будут определены в договоре о предоставлении гранта.
8.9. Грантополучатель дает согласие на публикацию информации о
себе, о ходе реализации проекта, его этапах и результатах в СМИ и
социальных сетях.
8.10. Информация о реализации проекта Грантополучателем должна
быть размещена на странице в социальных сетях Facebook и Instagram,
созданной для проекта «Birgemiz: Asyl мura» Организатором конкурса.
Страница/аккаунт должна содержать логотип Года волонтера и проекта
«Birgemiz: Asyl мura»


и единые хештеги Года волонтера #VolonterJyly_kz, #ГодВолонтера_kz,
#VolunteerYear_kz, #Birgemiz, #volonter2020.
Рекомендации по работе в социальных сетях (настройка
пользовательской аудитории в социальных сетях, создание страницы в
фэйсбук и привязка к инстаграм) приложены к конкурсной документации.

9. ОРГАНИЗАЦИОННЫЕ ВОПРОСЫ И КОНТАКТНАЯ
ИНФОРМАЦИЯ

9.1. Все возникающие споры разрешаются Организатором и комиссией
конкурса в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
9.2. Организаторы конкурса:
РОО «ЕДЮО «Жас Ұлан»
Адрес: 010000, Республика Казахстан, г. Нур-Султан, ул. Б.Майлина, д.
1а, 3 этаж.
тел: 8 775 502 1161, e-mail: zhasulan2020@mail.ru


Page 20

7

Приложение 1
ФОРМА ПРОЕКТНОЙ ЗАЯВКИ
1. Сведения о заявителе
Для физических лиц:

Населенный пункт (обязательно указать
область, город/район, село)

ФИО заявителя (расписать полностью)
Дата рождения
Образование (желательно указать
наименование учреждения образования и
специальность)

Место обучения/работы (для места обучения
указать наименование учебного заведения и
курс/класс; для места работы –
наименование организации и должность)

Награды, сертификаты, курсы (указать при
наличии те данные, которые подтверждают
Вашу квалификацию и проффесионализм)

Мобильный телефон (по данному телефону с
Вами будут связываться организаторы)

Контактный телефон (для случая, если
основной телефон будет недоступен.
Указать имя человека и его степень
отношений с Вами: друг, мама и т.д.)

Электронный адрес
Аккаунты в социальных сетях Instagram,
Facebook, Telegram (для облегчения поиска
укажите ссылки на Ваши профили)

Дополнительные сведения (любая
информация, факты и другие сведения о
которых, по Вашему мнению, должна знать
конкурсная комиссия)



Для инициативных групп:

Населенный пункт (обязательно указать
область, город/район, село)

Сведения о руководителе инициативной группы:
ФИО (расписать полностью)
Дата рождения
Образование (желательно указать
наименование учреждения образования и
специальность)

Место обучения/работы (для места обучения


Page 21

8

указать наименование учебного заведения и
курс/класс; для места работы –
наименование организации и должность)

Награды, сертификаты, курсы (указать при
наличии те данные, которые подтверждают
Вашу квалификацию и проффесионализм)

Мобильный телефон (по данному телефону с
Вами будут связываться организаторы)

Контактный телефон (для случая, если
основной телефон будет недоступен.
Указать имя человека и его степень
отношений с Вами: друг, мама и т.д.)

Электронный адрес
Аккаунты в социальных сетях Instagram,
Facebook, Telegram (для облегчения поиска
укажите ссылки на Ваши профили)

Дополнительные сведения (любая
информация, факты и другие сведения о
которых, по Вашему мнению, должна знать
конкурсная комиссия)

Сведения об участниках инициативной группы:
Участник 1 (заполняется на каждого участника отдельно)
ФИО (расписать полностью)
Дата рождения
Мобильный телефон (по данному телефону с
Вами будут связываться организаторы)

Электронный адрес
Аккаунты в социальных сетях Instagram,
Facebook, Telegram (для облегчения поиска
укажите ссылки на Ваши профили)

Участник 2
Участник 3 и т.д.


Для неправительственных организаций:

Полное наименование организации с
указанием юридического статуса на казахском
и русском языках

Дата юридической регистрации
Юридический адрес организации
(почтовый индекс, область, населенный
пункт, улица, дом, офис)

Фактический адрес организации
(почтовый индекс, область, населенный
пункт, улица, дом, офис)

Контакты организации
(рабочий телефон, факс, электронная почта)

Банковские реквизиты юридического лица


Page 22

9

(БИН, ИИК, БИК), а также полное
наименование и адрес банка или его филиала,
в котором юридическое лицо обслуживается

Ф.И.О. первого руководителя организации
Наименование должности руководителя
Контакты руководителя
(рабочий телефон, факс, электронная почта)

Ф.И.О. бухгалтера организации
Контакты бухгалтера
(рабочий телефон, факс, электронная почта)

Сведения об учредителях организации
(ФИО учредителей / наименования
организаций-учредителей)

Деятельность юридического лица в
соответствии с Уставом, количество штатных
сотрудников

Сведения о нахождении в Базе данных НПО
Целевая аудитория/адресная группа (если
применимо)



2. Сведения об опыте волонтерской работы / реализации волонтерских
проектов (для физических лиц, инициативных групп и
неправительственных организаций)

№ Наименование проекта,
цели, задачи, содержание
Сроки
реализации
Достигнутые
результаты
Затраченные
ресурсы
(финансовые,
материальные,
человеческие и
т.д.)
1.
2.

3. Информация о проекте

1. Название проекта
(укажите название проекта на
казахском и русском языках)

2. Направление проекта
Выберите одно из риоритетных
направлений общенационального
проекта «Birgemiz: Asyl мura» в
соответствии с п .4.2. настоящего
Положения

3. Цель проекта
Для чего нужен Ваш проект? Какую


Page 23

10

социальную проблему Вашего
населенного пункта решит проект?

4. Территория реализации проекта
5. Целевая группа проекта
Кто получит пользу от Вашего
проекта?

6. Планируемый количественный
охват целевой группы
Сколько человек получат пользу от
Вашего проекта? Укажите
конкретное число

7. Краткое описание деятельности по
проекту. Перечень мероприятий по
проекту
Что Вы будете делать для
реализации проекта? Как вы будете
это делать? Какие мероприятия
будете проводить?

8. Партнеры по проекту
С кем Вы будете реализовывать
проект? Чью помощь просить? Кого
привлекать? Какие организации и
учреждения Вы планируете привлечь
в качестве партнеров? (Укажите
наименования партнеров)

9. Ожидаемые результаты и
социальный эффект проекта
Что Вы получите в итоге? Какую
пользу принесет Ваш проект для
местного населения? Какие
изменения произойдут в Вашей
местности после проведения
проекта?

10. Общая стоимость проекта (в тенге)
Сколько денег Вам нужно для
реализации проекта?

11. Устойчивость проекта
Сможете ли Вы продолжить
проект после завершения
финансирования? Как Вы планируете
продолжить проект?

12. Информирование общественности
Как люди узнают о Вашем проекте?
Где Вы будете размещать
информацию о проекте? (По
возможности укажите
наименования).

13. Риски социального проекта
Какие риски могут повлиять на ход и
результат проекта? Как Вы
планируете снизить вероятность и


Page 24

11

минимизировать такие
последствия?

14. План реализации проекта
№ Действие /
мероприятие
Планируемые
сроки
Участники Ответственный
член группы
1 2 3 4 5

15. Бюджет проекта
№ Статья
расходов
Кол-во ед. Цена Сумма
1 2 3 4 5


К заявке должны быть приложены следующие документы:
- сопроводительное письмо о представлении заявки на участие в
конкурсе с подписью: для физических лиц – в свободной форме, для
юридических лиц – на официальном бланке (при наличии) организации с
печатью;
- рекомендательные письма (при наличии);
- презентация проекта, видео о проекте (при наличии).

После объявления итогов конкурса, потенциальные
грантополучатели должны предоставить следующие документы:

Для физических лиц, инициативных групп:
- сканированная версия удостоверения личности;
- сканированная версия справки с банка с подписью и печатью о
наличии 20-значного номера счета;
- сведения из налогового органа об отсутствии в Реестре должников;
- детальный план реализации проекта;
- детальную смету по проекту.

Для неправительственных организаций:
- сканированная версия свидетельства/справки о государственной
регистрации (перерегистрации) юридического лица;
- сканированная (-ые) версия (-и) справки (-ок) банка или филиала
банка с подписью и печатью, в котором обслуживается организация (i) о
наличии банковского счета и (ii) об отсутствии просроченной задолженности
по всем видам обязательств, выданной не ранее одного месяца,
предшествующего дате завершения конкурса;
- детальный план реализации проекта;
- детальную смету по проекту.


Page 25

12

Приложение 2

ФОРМА ОЦЕНКИ ПРОЕКТА

Шкала оценки соответствия критерию: 0-5 баллов (целые
числа):
Номер заявки:

0 баллов не соответствие
Направление проекта:

1-2 балла слабое соответствие
ФИО члена Комиссии:

3 балла
удовлетворительное
соответствие
Подпись:

4 балла хорошее соответствие
Дата:

5 баллов
отличное
соответствие



№
п/п
Критерии оценки Оценка
(0-5
баллов)
Взвешенные баллы
(оценка*удельный вес
критерия в %)
1. Вовлеченность населения в волонтерскую
деятельность

2. Соответствие потребностям целевой
аудитории и эффективность решения задач
региона

3. Системность и жизнеспособность проекта в
будущем

4. Четкость и рациональность плана
исполнения проекта

5. Разумность и обоснованность бюджета
Общая сумма взвешенных баллов:


Page 26


Page 27


Page 28


Page 29


Page 30


Материалды PDF форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
2 маусым
527
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі