400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Ашық сабақ Ыбырай Алтынсарин

Материал туралы қысқаша түсінік
Оғыз мемлекеті (IX ғасырдың соңы— XIғасырдың ортасы). IX ғасырдың ортасында Сырдарияның орта және төменгі ағысында, сонымен қатар Батыс Қазақстанды да қосып алатын территориясында оғыз тайпаларының саяси бірлестігі құрылды. «Оғыз» деген терминнің этимологиясы әлі де анықталмаған. Алайда "оғыз" сөзінің пайда болуы туралы әр түрлі пікірлер жоқ емес. Кейбір ғалымдар "уыз" сөзінен шықты десе, екінші біреулері "садақтың оғы" деген сөзден пайда болған дейді. Ал үшінші бір ғалымдар "өгіз" деген тотемдік сөзден пайда болды деп дәлелдеуге тырысады. Махмуд Қашқари, әл-Марвази еңбектерінде, оғыздарға жататын руларды атап кеткен: қынық, баят, язғыр, имур, қарабулақ, тутырка, т.б. Оғыздар 2 экзогамды фрактриядан құрылған
Материалдың қысқаша нұсқасы



6 сынып. І нұсқа

«Рим империясының құлауы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау


Тақырып

Кіріспе. Неліктен Батыс Рим империясы құлады?

Неліктен Византия 568 жылы Византия түрік қағаны Истемиге елші жіберді?

Оқу мақсаты

6.3.1.1 «Ерте, орта, кейінгі орта ғасырлар» хронологиялық шегін білу және уақыт сызығында белгілеу

6.3.2.1 Рим империясының ыдырау себептерін анықтау және жіктеу

6.3.2.4 Византияның дипломатиялық саясатын оның көршілес елдермен қарым-қатынасының мысалында қарастырып, сипаттау

Бағалау критерийі

Білім алушы

  • Ерте, дамыған, кейінгі орта ғасырлардың хронологиялық кезеңдерін анықтайды.

  • Рим империясының ыдырау себептерін анықтайды және жіктейді.

  • Византияның дипломатиялық саясатын сипаттайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу және түсіну

Қолдану

Орындау уақыты

20 минут



Тапсырма

  1. Орта ғасырлар кезеңінің тарихи кезеңдерін жазыңыз:

Ерте орта ғасырлар


Дамыған орта ғасырлар

Кейінгі орта ғасырлар








  1. Рим империясының ыдырау себептерінің дұрыс жауабын анықтаңыз және дәлелдеңіз.


Тұжырым

иә

жоқ

дәлел

Варвар тайпалары Рим империясының аумағына басып кірді




Ғұн тайпалары Римге жорық жасады



Рим империясы 365 жылы Батыс және Шығыс болып екіге бөлінді



Рим империясының әскерлері өз әскери қуатын жоғалтты



Рим империясында құл еңбегінің тиімділігі артты





  1. Кілт сөздерді пайдаланып, Византияның дипломатиялық саясатын сипаттаңыз:

Кілт сөздер: ІІ Юстиан, Маниах, елшілік, сауда, түрік қағаны Иштеми, Иран.

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескрипторлар

Балл

Білім алушы

Ерте, дамыған, кейінгі орта ғасырлардың хронологиялық кезеңдерін көрсетеді.


1

Ерте ортағасыр тарихының хронологиялық кезеңін жазады

1

Дамыған ортағасыр тарихының хронологиялық кезеңін жазады

1

кейінгі ортағасырдың хронологиялық кезеңін жазады

1

Рим империясының ыдырау себептерін анықтайды және жіктейді


2


1-тұжырымның ия/жоқ екендігін анықтайды

1

2-тұжырымның ия/жоқ екендігін анықтайды

1

3-тұжырымның ия/жоқ екендігін анықтайды

1

4-тұжырымның ия/жоқ екендігін анықтайды

1



5-тұжырымның ия/жоқ екендігін анықтайды

1



Тұжырымды дәлелдейді

1

Византияның дипломатиялық саясатын сипаттайды.

3

Византияның дипломатиялық саясатын сипаттайды

1

Византияның көршілес елдермен қарым- қатынасын сипаттайды.

1

Жалпы балл

11























Жауабы: І нұсқа.


Ерте орта ғасырлар


Дамыған орта ғасырлар

Кейінгі орта ғасырлар




Vғ. – ХІ ғ. ортасы



ХІ ғ. ортасы – ХVғ.


ХVғ.ІІ жартысы – ХVІІ ғ. ортасы





ІІ тапсырма



Тұжырым

иә

жоқ

дәлел

Варвар тайпалары Рим империясының аумағына басып кірді

+


Рим ипериясынның құлауына себеб болды

Ғұн тайпалары Римге жорық жасады

+


Рим империясы 365 жылы Батыс және Шығыс болып екіге бөлінді

+


Рим империясының әскерлері өз әскери қуатын жоғалтты

+


Рим империясында құл еңбегінің тиімділігі артты


+



ІІІ тапсырма:

568 жылы Истеми қаған соғды көпесі Маниахтың басшылығымен Константинополь қаласына елшілік жіберді. Келіссқздер нәтижесінде Византия импераоры ІІ Юстиниан мен түркілер арасында Иранға қарсы бағытталған сауда және әскери келісімдер жасалды. Иранға қарсы әскери одақ құрылды. Келісімнен кейін Иран Түркі қағанатына жыл сайын 40 мың алтын динар төлеп, саудасына кедергі жасамауға міндеттенді.



ІІ нұсқа. Жауаптары

1 – тапсырма: 1 – б , 2 –Ә , 3 – Ә, 4 – А

2 – тапсырма:

Византия империясының күшею себептері

Варварлар тарапынан шапқыншылықтарға ұшырамады

Жері құнарлы, табиғат жағдайы қолайлы болды.




Ауылшаруашылығы жақсы дамыды

Ерікті шаруалар қауымы мен жер иеленушілер көп болды



3 – тапсырма жауабы дүние тарих 6 сынып оқулығындағы 16 беттегі карта.







6 сынып. ІІ нұсқа

«Рим империясының құлауы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау


Тақырып

Кіріспе. Неліктен Батыс Рим империясы құлады?

Неліктен Византия 568 жылы Византия түрік қағаны Истемиге елші жіберді?

Оқу мақсаты

6.3.2.1 Рим империясының ыдырау себептерін анықтау және жіктеу

6.3.2.4 Византияның дипломатиялық саясатын оның көршілес елдермен қарым-қатынасының мысалында қарастырып, сипаттау

Бағалау критерийі

Білім алушы

  • Рим империясының ыдырау себептерін анықтайды.

  • Византия империясының күшею себептерін анықтайды

  • Рим империясы ыдырағаннан кейінгі мемлекеттердің терреториясын анықтайды

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу және түсіну

Қолдану

Орындау уақыты

  1. инут


І – тапсырма: - Бір жауапты тест:

1. Рим империясы жойылған жыл

А) 395 жылы

Ә) 475 жыл

Б) 476 жылы

В) 486 жылы

2. Майордом деген сөз нені білдіреді?

А) жалқау король

Ә) Үйдің үлкені

Б) Римдік бекініс

В) соғыста даңқы шыққан

3. 843 жылы Ұлы Карлдің балалары империяны қайтадан бөлісу жөнінде шарт жасасқан қала:

А) Рим

Ә) Верден

Б) Константинополь

В) Толедо

4. Шығыс Рим империясы қалай аталды?

А) Византия

Ә) Киев Русі

Б) Меровингтер патшалығы

В) Каролингтер әулеті


ІІ тапсырма. Византия империясының күшею себептерін кестеге жазыңыз.


Византия империясының күшею себептері










ІІІ тапсырма: Кескін картаға Шығыс Рим империясын6 Осготтар және Франк мемлекетінің терреториясын сызып көрсет:



Shape1

1

Shape2

3

Shape3

2



Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескрипторлар

Балл

Білім алушы

бір жауапты тест


1

Рим империясы жойылған жылды анықтайды

1

Майордом ұғымын анықтайды


1

843 жылы Ұлы Карлдің балалары империяны қайтадан бөлісу жөнінде шарт жасасқан қаланы анықтайды

1

Шығыс Рим империясының атауын көрсетеді

1

Византия империясының күшею себептерін кестеге жазады.

2


1 себебін жазады

1

2 себебін жазады

1

3 себебін жазады

1

Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
9 қараша
354
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі