400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз

ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар

4 990₸/ 1 жыл

🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін

Одан кейін - 29 990 ₸

Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ

Тақырып бойынша 11 материал табылды

Ашық сабақ:Жасушалық цикл.Митоз.

Биология Ашық сабақ 9 сынып

Материал туралы қысқаша түсінік

Жасушаның митоздық бөлінуін зерттеу; -Жасушаның өмірлік циклінің негізгі кезеңдерін көрсету; -Митоздың фазаларын анықтау;

Материалдың қысқаша нұсқасы

Тақырып: Жасушалық цикл. Митоз.

Мектеп: Б.Соқпақбаев

Күн :

Мұғалімнің аты – жөні: Әлкен Н

Сынып: 10

Қатысқандар саны:

қатыспағандар:

Осы сабақта қолжеткізілетін оқумақсаттары

- Жасуша циклінің интерфазасында болатын процестерді түсіндіру;

- Митоздың фазаларын сипаттау;

- Дайын микро препараттар көмегімен митоздың фазаларын зерттеу;

- Пияз тамыры ұшындағы жасушалардан митоздың белсенділік деңгейін анықтау;

Сабақ мақсаттары

-Жасушаның митоздық бөлінуін зерттеу;

-Жасушаның өмірлік циклінің негізгі кезеңдерін көрсету;

-Митоздың фазаларын анықтау;

Тілдік мақсаттар

Арнайы пәндік лексика мен терминология:

Митоз, мейоз, интерфаза, редупликация (репликация), цитокинез, кроссинговер, рекомбинантты хромосома, гаплоидты, диплоидты хромосома жиынтығы, хроматидалар.

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы•

интерфаза - «тыныштық» кезеңі, жасуша өсіп, ДНҚ репликациясы болған кезде;

• Митоз - ядро екі жаңа ядроларға бөлінеді

• Цитокинез – екі жаңа жасушалар қалыптастыру үшін цитоплазма бөлініп, мембраналардың қалыптасуы

• Митоз орын алған кезде, жаңа жасушалардағы хромосомалар саны бірдей болады.

• Митоз- редукциялық бөліну, хромосомдардың жиынтығы екі есе азайды

Құндылықтарды дарыту

Оқу ортасында жұмыс істеу басқа адамдардың пікірлерін құрметтеуге, командамен жұмыс істеуге мүмкіндік береді.

Өмір бойы оқу.

Пәнаралық байланыстар

Химия, биохимия, ART(митоздың фазаларын сызбасы)

Бастапқы білім

Өсімдіктер мен жануарлардың жасушаларының құрамдас бөліктері (7.1А бөлімі)

Хромосомалардағы генетикалық материал (8.4А бөлімі)

Хромосомалар ДНҚ-дан тұрады (8.4А бөлімі)

Соматикалық хромосомалар хромосомалардың жартысын құрайтын бірдей хромосомалар мен гаметалардан тұрады (7.1В бөлімі)

Жасушалық цикл. Митоз. (9.3А бөлімі)

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы

Жұптық жұмыс.

Бейнебаян көру.

Бейнебаян көргеннен кейінгі топтық жұмыс

Сабақтың соңы

Шақыру: Дененің өсуінің негізі қандай? Регенерация? Көбею?

1. Оқушыларды жұптастыру, жасушалық циклдік фазалардың үлгілері бойынша үйлесуі: суреттеріңізді жасушалық циклдың қандай фазалары көрсетілген, қалай ойлайсыз? Олар туралы не айтуға болады?

Жауап: жасуша циклының фазалары.

Жасуша циклінің фазалары арқылы жұптарға бөлу. Тапсырма 1. Интерфазаның фазаларының аттары мен олардағы процестер арасындағы сәйкестікті табу. Бағалау критерийлері:

1. Ынтымақтастық.

2. Диаграммадағы интерфазаның сипаттамаларын, фазаларын және жасушалық циклдің фазаларын дұрыс анықтау.

3. Сұрақтарға жауаптар

A) интерфаздың қандай фазасында ДНҚ-ның репликациясы орын алады?

B) Митоздың бөлінуінің алдында интерфаза неге ұзақ?

C) Жасушалық цикл туралы қандай тұжырым жасауға болады? Жасуша циклына қандай анықтама беруге болады?

4. Жауаптарын айту.

5. Бағалау критерийлеріне сәйкес жұптардың өзара бағалауы.

Жасушалық циклдің интерфазасының фазалары

Интерфазалық – жасушалның бөлу үшін дайындық кезеңі.

Фаза	Жасушада болатын үдерістер
G1	Жасуша органеллаларының түзілуі Метаболизм. Жасушаның өсуі АТФ синтезі.
S	ДНК репликациясы. Гистондар мен нәруызды молекулалардың синтезі. Әрбір хромосома 2 хроматидаға айналады. Жасуша ДНҚ молекуласының 4 көшірмесі
G2	Жасушадағы қарқынды үдерістер. Митохондриялар мен хлоропласттың бөлінуі, Энергия қорының көп жинақталуы.
M	Жасуша ядросының 4 саты арқылы бөлінуі
C	Цитоплазма бөлінуі, Жасушалардағы органеллалардың жаңа жасушаларға біркелкі бөлінуі

Y: митоз = ядроның бөлінуі + цитоплазманың бөлінуі

Өсімдіктердегі митозды алғаш рет И.Д. Чистяков 1874 жылы байқаған және толығырақ үдерісті неміс ботанигі Э.Страсбургер (1877) және неміс зоологы В. Флемингпен (1882) сипатталған.

2. Келесі кезең: «Митоз - митоздың фазалары» бейнежазбасын көру (оқушыларға видео көргеннен кейін жасайтын жұмыстары туралы ескертіледі)

3. Топтағы өзіндік жұмыс кезеңі:

Бейнебаянды көргеннен кейін оқушылар 2 топқа бөлініп, микрофотографиялардың сызбаларына және осы фазалардың сипаттамасына сәйкес митоздың фазаларын сәйкес келтіру тапсырмсын орындайды.

(әрбір топ алдындағы үстелде бағалау критерийлері орналасады).

Митоз фазалары	Митоз сатыларында өтетін үдерістер
Профаза	Хромосомалар ядрода айқындала бастайды. Олар қысқарып, жуандап, серппеге айналады, сөйтіп белгілі бір ретпен орналасады; Диффузды хроматиннің жинақталуы және ДНҚ молекулаларының тығыз серппеге оралуының нәтижесінде хромосомалар жекелене бастайды; Профазаның алғашқы кезінде әрбір хромосома екі хроматидтерден тұратындығы анық көрінеді. Бұл – жасуша айналымының интерфаза сатысының S кезеңінде жүретін репликация нәтижесі.
Метафаза	Метафаза сатысында ахроматин жіпшелері хромосоманың центромеріне бекінеді; Әрбір хромосоманың хроматидтері бір-бірінен ажыраса бастайды; Олардың арасындағы байланыс тек центромера тұсында ғана сақталады; Ядроның полюстерінің арасындағы бір деңгейдегі кеңістікке – метафазалық тақтаға жинақталады.
Анафаза	Центромералар бөлінеді; Бұдан кейін ұршық жіпшелерінің көмегімен туыстас хромосомалар жұбының бірі ядроның бір полюсіне қарай, екіншісі екінші полюсіне жылжи бастайды
Телофаза	Ядро түзіледі.; Хромосомалар ширатылады; Қайтадан ядрошық қалыптасып, ядро қабықшасы түзіледі;
Цитокинез	Жасуша денесі ядролар арасында бөлінеді. Жасуша экваторында цитоплазмалық мембрана ішке қарай ойық түзеді. Жасуша толығымен 2 жасушаға бөлінеді. Жасуша органеллалары – ЭПТ, Гольджи аппараты қайта қалпына келеді

Оқушылардың жұмысын бағалау критерилері:

1. Бірлескен жұмыс.

2. Митоздың фазаларының суреттерін, сипаттамаларын және атауларын дұрыс сәйкестендіру . Жұмыстың нәтижелерін атап өту. Бағалау критерийлеріне сәйкес жұптарды өзара бағалау.

4. Тәжірибелік жұмыстарды орындау (тәжірибелік жұмыстың материалдары) - жұптық жұмыс

/ E) Оқушылар митоздық фазаларды бақылау үшін дайын микропрепараттарды пайдаланады - оқушылардың практикалық жұмысы. Интерфаза, профаза, метафаза, анафаза және телофаза хромосомалық орналасу үлгілері жасалуы керек. Оқушылар өз сызбаларын әр кезеңде орын алған үдерістерімен көрсетулері керек / оқушылар жасушалық циклдің әр фазасындағы үдерістердің толық сипаттамасымен митоз түсінігін дамытады. Бұл түсінік микроскопиялық препараттар көмегімен жасушалардың митоз кезеңдерін бақылау арқылы дамытады. Жұмыстың соңында олар митоздық индексті есептейді.

Митозға арналған қалыптастырушы тапсырманы орындау

ФБ. Кембридждік емтихан тапсыруға арналған сұрақтар мен тапсырмалар.

ОМ бойынша қорытындылар Митоздың мәні

1. Генентикалық тұрақтылық, яғни. Жаңа жасушалар арасында генетикалық материалды нақты бөлінуі.

2. Құрылымның тұрақтылығы және ағзаның органдарының және тіндерінің қалыпты жұмыс істеуі.

3. Ағзаның өсуі және дамуы.

4.Эмбрионалдық дамудың негізі.

5.Жыныссыз көюеюдің негізі

6.Органдар мен ұлпалардың регенерациясы.

Презентация PPT

Пияз басының бойлық бөлігінің боялған микро препараттары осы жаттығу үшін тамаша үлгі болып табылады. Микроскоптар, микро препараттар «митоз»

Кесте «Мит

Материалды Word форматында жүктеп аласыз

Тарифке кіреді

4 ұстаз жүктеп алған

1 мамыр

6022

Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз

"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар

Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады

Ұстаздарға арналған олимпиадалар

Оқушыларға арналған олимпиадалар

Тәрбиешілерге арналған олимпиадалар

Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу

Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз

Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?

10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.

Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!